Mục Lục

 

  Trang B́a
     
Ban Biên Tập
 
 Lá TXuân
      Lê Văn N
 
 Đọc Lá TXuân
      Cô Hà
 
 STáo XNinh
     
Phan Song
 
 Câu Đối Mừng Xuân
      Tư Nguyên & Lê Văn N
 
 Chúc TẾT NINH-H̉A.COM
      Thi Thi 
 

 

T Xuân
 

  "Xuân Hợp Quần"
      
Lương LHuyền Chiêu
  "Xuân Hợp Quần"

      
Lê Thị Đào
 
 Ḷng Người Rộng M
      
NXuân

     
Vinh H
 
 Mừng Xuân Con Rồng
      Rồng

     
Vinh H
 
 Chúc Xuân
      Xuân Đă V
     
Lư H
 
 Đón Xuân
     
Nguyên Kim
 
 Xuân Q Hương
      
Kiều Lam
 
 Đường Tu
     
Nguyên Ngộ (Lê Văn Ngô)
  Xuân Nhâm Th́n Hy Vọng

     
Tư Nguyên  (Bùi Ngoạn Lạc)
  'Xuân Hợp Quần"

     
 Nguyên Phong (TN Chánh)
  "Xuân Hợp Quần"

     
Thi Thi
 
 Xuân Cảm
     
Lê Bá Thiên
  "Xuân Hợp Quần"
       Nguyễn Thị Thanh T
 
 T́nh Khúc Mùa Xuân
     
Tiểu Vũ Vi

 


X
uân Qua



  Hồi c Mùa Xuân
   
 Vân Anh
 
Tết Của Người Lớn
   
 LKiến Đồng
 
Hoài Niệm Xuân Và Tết
     
Trương Khắc Nhượng
 
Tết Đầu Tiên Tại Cao
      
Nguyên Pleiku

   
 Lê PThọ
 

 

Năm Mới
K
Chuyện Cũ




 
 Có Một Mùa Xuân NThế
      ĐThị Hương B́nh
 
 Chuyện NChuyện Nước
      Lan Đinh
 
 Chuyện KĐầu Năm
      Phạm Thanh Khâm
 
Chuyện Cũ Năm Qua...
     
Phi-Ṛm
 
 Những Chuyến Đi Vô Vọng
      Lê PThọ
 
Chuyện T́nh Cuối Năm
      Bùi Thanh Xuân

 

Hội Quán
Quảng Đông


 
 Chúc Tết 2012
      Huỳnh Hớn Trang



 

Hoa Mai
Ngày Tết




 
 Hoa Mai Linh Hồn Của
      
Mùa Xuân

     
Hoàng Bích Hà
 
 Hoa Ngày Tết
     
Nguyễn Tường Hoài
 
 Chợ Hoa Ngày Tết
     
Vơ Hoàng Nam
 
Ba Mươi Ba Đóa Hoa Mai
     
Phan Song

 

Chuyện Vui
Xem/Đọc
3 Ngày Tết
 


 
 Xóm SV
     
Nguyễn Hiền
 
 Vạn Vật Đều Có Số - T́m
      
Người Bảo V

     
Lư H
 
 NHôn Đầu
     
Thanh Mai
 
 Ḿnh Ơi !
     
Lê Thị Hoài Niệm
 
 Chuyện Vui Ngày Tết
      Hà Thị Thu Thủy

 

 

Cắm Hoa Trang T



 
Nghệ Thuật Cắm Hoa
 
    Lê Thị Lộc

 

Tranh
N
ghệ Thuật



 
Tranh nh Nghệ Thuật
     
 Phi - Ṛm


 

TVui
 



 
Năm Con Rồng
      Rồng Đến
      Tú Trinh
 

 

XUÂN Ca Hát


 
Nhạc Xuân Và Q Hương
      
HT Thu Thủy, Lan Đinh
      
LL Huyền Chiêu,  Lư Hổ,
     
LT Hoài Niệm, LL Minh T

  Slide Show/YouTube
      
Phạm Thúc Tâm
     
Mai Hữu Thọ
 

 

Phương Ngữ
N
inh Ḥa
 


  Một S T Biến Âm: DẢNH
     
Nguyễn Văn Thành



 

Tôn Giáo

 

  Câu Chuyện Đầu Năm
      
Lê Thị MChâu
 
 Di- Lặc Mang Xuân Đến
      
Với Người !

      Mục Đồng
 
 Chúng Con VĐây
      
Đinh Thị Lan
 
 Christchurch Vẫn Măi Trong
      
Tim !

      
Bạch Liên


 
 

TVi
 


  Vài Mẩu Chuyện VTiên Tri
      
Liên Khôi Chương
  TVi Năm Nhâm Th́n 2012
      
Phạm Kế Viêm

 

Du Lịch

 

  Vương Quốc Thái Lan: Một
      
Chuyến Đi KT

      Nguyễn Thị Thanh T

 

 

Năm Th́n Nói Chuyện Rồng
 


 
Tản Mạn V Tết Nhâm Th́n
      
Nguyễn Văn Thành
 

 

 

d_bb
Đ.H.K.H
 

  Vài Phát Biểu Một Thời
      
Điểm Qua

      Tô Đồng
  Liêu Trai C Dị-468
      Đàm Quang Hưng
  Thanh Phong Thi Tập-105
     
Vũ Tiến Phái
 
Tôn Giả Mục-Kiền-Liên
       Nguyễn Văn P
 
 Tư Duy Trong TNguyễn
      
Khuyến

      
Lê Phụng
 
 Đường Vào KINH DỊCH
      Nguyễn Hữu Quang
 
Con Đường Chứng Ngộ-34
     
Trần Cao Tần
  Lời M Hỏi - Trở V
     
Trần Cao Tần
 
Ngắm Sao
      Nguyễn Đức Tường
 
 TVi Năm Nhâm Th́n 2012
      
Phạm Kế Viêm
 


 

Sưu Tầm
 



 
 Các BTranh Dân Gian
      
Nổi Tiếng

      Vinh H
 
 Tết XNgười Xem H́nh
      
nh Cũ

      Vinh H
 
 Sinh Mệnh Con Người
      Hà Thị Thu Thủy

 

 

Chuyện
V
ượt Biên

 

  Chuyện Người T Nạn-19
      Lư H
 
 Pulau Bidong, Một Trời K
      
Niệm

      
Bạch Liên
  Phép Nhiệm Mầu

      
Lê PThọ
 

 


Văn Hóa
m Thực




 
 GThủ
      Sườn Heo Sốt Me Chua
      Mẹo Vặt Vào Bếp
      Lan Diệp
 
 Rơm RQN
      Kem Flan (Bánh Flan)
      Lê Thị Đào
 
 Món Canh Légume
      Việt Hải
 
 Mùi CKiệu
      Cao Minh Hưng
 
 Tôm Rang Muối Tiêu: Video 
      
Tôm Sốt Sữa: Video

      Lư H
 
 Chuẩn BNấu Bánh
      Bạch Liên
 
 Những Đặc Sản Hồn Quê 
      
ViệtNam Vào Tết Nhâm Th́n

      Nguyên Phong

 

 

Sức Khỏe

      

 
Bệnh Viêm Kết Mạc

      
BS Lê Ánh
 
Bệnh Tay Chân Miệng

      
BS Nguyễn Vĩ Liệt



 

 

Biên Khảo
Kinh Tế
 

Việt Nam

  Tổng Kết T́nh H́nh Kinh Tế
      
Của Việt Nam Năm 2011

     
 Nguyễn Văn Thành


H
oa Kỳ/Thế Giới

  Tổng Kết T́nh H́nh Kinh Tế
      
Của M Quốc Năm 2011

     
 Nguyễn Văn Thành


 

Kinh Nghiệm Sống

 

  Món Mới
      
Kiều Lam
 
Biển Có Linh Hồn Không?

      
Bạch Liên
 
Vạn Vật
 
    Bạch Liên
  Đạo Nghĩa V Chồng

      
Vơ Hoàng Nam
  Phân Biệt

      
Lê Văn N

 

 

Viết v
Ninh Ḥa
 


 
 Những Điều Lư TV
      
Ninh-Ḥa

     
Trần Minh Hiền
  Đám Cưới Đầu Xuân

      
Phan Nho
  Những Ngày Đồng Q

      L
ê PThọ

 



Viết v
ninh-hoa.com



  Duyên Nào Tôi Đến Với
      
Ninh-ḤaDOTCom

     
Trâm Anh
 
 Đầu Năm...Khai Máy
      Topa Panning



 

 KNiệm V
Trường:

Trần B́nh Trọng
Ninh Ḥa
 

  H Trong T Mới
     
Nguyễn Thị Đào
 
Năm Học 1974-1975

      Trần Hà Thanh
 
Lời Ngỏ

     
Bùi Thanh Xuân

 

Bán Công


 
Hồi Tưởng

     
Lương LHuyền Chiêu
 

 

Vạn Ninh



 
Lời Chúc Xuân

     
Ngọc Ánh
 
Nắng Xuân

      Tuyết Xuân
     
Huỳnh Thị Hà
 
Miên Trường Xuân Thịnh
      
Vượng

     
Lam Kha
 
Xuân Mới

     
Nguyên Kim
 
Vọng Cổ: Mừng TẾT

     
Nguyễn Thị Kính
 
Dọc Đường

     
HThoại M
 
Chúc Tết

     Vui Xuân - Đón Tết
     
Lâm Ngọc
 
Xuân Tuổi T

     
Thanh Nhàn
 
Tâm S Đầu Xuân

     
HThị Thanh Nhàn
  Lời Chúc Đầu Xuân

      Tưởng Mùa Xuân
     
Hà Tấn S
  Chúc Mừng Năm Mới

     
Nguyễn Thị T
 
C̣n Lại Trong Em...

     
Thúy Vũ


 

VT/NTH


 
Chuyện Các Anh Và Tôi

     
Người XVạn
 

 

Các Trường Khác


 
Họp Mặt Đầu Xuân

     
Lê Thị Ngọc Hà





 

Lụt Trong
Văn Chương
 


  Mùa Lụt Q Tôi

      
Trần NPhương
 
Vè Băo Lụt Năm Nhâm
      
Th́n 1904

      Nguyễn
Văn Sâm

 

Văn Học
Nghệ Thuật
 



 
Đời Sao Buồn Chi Mấy
      
CNhân Ơi

      Lương L
Huyền Chiêu
 
Rượu Trong Ca Dao
      
Tục Ngữ

      Hoàng Bích Hà
  T TTuyệtt

      
Vinh H
 
T́nh SLạc Long Quân Và
      
Âu Cơ

      
Vinh H
 
Truyền Thuyết Trọng Thủy-
      
MChâu Và Bài TUTLâm

      
Vinh H
  Nhớ Sao Là Nhớ Xuân Xưa

      Nhất Chi Mai
 
 Dịch TLư Bạch: Nghĩ C
       Dương Anh Sơn
 
Thanh Hiên Thi Tập:
      
Bài Số: 45-46

      Dương Anh Sơn
  Một Lần Gặp Lại

      Mùa Yêu Thương
      Kim Thành
  Chùm Thơ  Đường Luật

      Người XVạn
  Duyên Dáng Mùa Xuân

      
Tiểu Vũ Vi 

 



T
 


 
 Mùa Xuân QCũ
      Vân Anh
 
 Nỗi Niềm Xuân
      Dương Công Khánh
  Hương Xuân

      Nguyễn Thị Bảy
  Chúc Xuân

      Trần Thị Chất
  NMây Bay Đi

      
Lương LHuyền Chiêu
  Xuân Cao Nguyên

      Du Xuân
      Nguyễn Thị Cúc
  Hoa Xuân Cười

      Ta Vẫn Hẹn
      Hương Đài
  Mưa Nguồn

      An Lạc
      Mục Đồng
  Bài TCon Cóc

      
Nguyễn Hiền
  Mùa Xuân QHương

      
Tường Hoài
 
 Em VCùng Xuân
      Mời Xuân Lên Ngôi
      
Nguyễn Văn Hóa
  Chùm Thơ Họa

      
Vinh H
  Màu Xuân

      
T Kim Huy
 
 Nói Sao Vừa
      
Quỳnh Hương
 
 Ngày Xuân
     T́nh Xuân
      Hoàng Công Khiêm 
 
 Rực R Sắc Xuân
      Lê Thị Lộc 
 
 N Đồng
      Nhất Chi Mai
 
 Sang Mùa 
    
 Mùa Xuân Mưa
      Nguyễn Thị Khánh Minh
 
 Nhớ Khúc Ninh Ḥa
      NGH(NH)
 
 Chùm TXuân
      
Nguyễn Hoàng Phi
 
 Nḥa-QMNgàn Thương
      Mh HoaiLinhphuong
 
 Hương Sắc Mùa Xuân
      Bích Phượng
 
 Hẹn Xuân
      Đón Xuân
      Nguyễn Quân
 
 Mơ Và Nhớ
      Lê Văn Quốc
 
 Gom Nhặt Những Mùi Hương
     
Quốc Sinh
 
 Dấu Xưa Sương Khói
      Dương Anh Sơn
 
 Xuân T́nh
      
Kim Thành
 
Bâng Khuâng Chiều Cuối
      
Năm

      
Vơ Ngọc Thành
 
 Nhớ Tết Q Tôi
      Lê Hùng Thân
 
 Xuân T́nh Thương
      Thi Thi
 
 Dáng Xuân
      Lời Xuân
      Hoài Thu
 
 Mùa Xuân Xa X
      NTrưởng Tiến
 
 Xuân Nguyện
      Nguyễn Tính


 


Văn

 

  Một Chiều Cuối Năm Nhớ
      
V Các Bạn

      Nguyễn Vũ Trâm Anh
  Cát Tiên

      
Khuất Đẩu
 
 Xuân Này Chị Không V
      Lê Thị Ngọc Hà
  Mùa Xuân Anh Yêu Em

      
Việt Hải
  Con Dốc

      
Nguyễn Hiền
  Thầy Bói

      
Trần Minh Hiền
 
 Bếp Lửa Gia Đ́nh

      
Lư H
  Xuân Vắng Mẹ...

      
Hoàng Lan
 
 Bên Dốc Đời Nh́n Lại Những
      
Xuân Qua

      Hải Lộc
 
 Gởi Cô Bạn Nhỏ Xóm Rượu
      Phan Kiều Oanh
 
 Làm Con TPhải Là Con
      Phan Song
 
 Bóng Dáng Một Mùa Xuân
      
Lâm Minh Tài
 
 Người Trễ Hẹn Mùa Xuân
      
Nguyễn Hữu Tài
 
 Ḍng Đời
      Thi Thi
 
 Ba Má Tôi
      
Phạm Thị Thục
 
 Đầu Năm Đón Giao Thừa, Đi
      
LChùa Hái Lộc Đầu Xuân

      TBửu Nguyễn Thừa
 
 Một Chút Ưu Tư
      Nguyễn Tính
 
Một Mùa Xuân An B́nh
      
Đang Về...

 
     Nguyễn Đôn Huế Trang

 

 

 

 

 

Thư từ, bài vở, h́nh ảnh hoặc
ư kiến xây dựng, xin liên lạc:



diem27thuy@yahoo.com

 



 

 


 

 

 

 

 

 

 


 

 

          
        

ĐƯỜNG VÀO KINH DỊCH

Từ Vật-Lư Hạch-Tâm

Đến Dịch-Lư Đạo-Tâm

 

'Panta Rei.' Everything flows. (Nothing stands still.)

 Heraclitos.

 

Đức Khổng-tử đứng trên bờ sông Vấn nói rằng: ”Nước chẩy hoài hoài như thế kia, chẳng ngừng một ngày, một đêm nào” (LUẬN-NGỮ, IX/16).

Dịch-lư biến đổi không ngừng. Vật-lư tiến-triển không ngừng.

Câu chuyện bắt rễ từ Định-lư  CPT.

 

Định-lư CPT

          Năm 1951, Định-lư CPT (C= charge = điện-lượng, P = Parity = đối-tiến, T = Time = thời-gian), xuất hiện lần đầu trong công-tŕnh nghiên-cứu cuả Julian Schwinger để chứng-thực liên-hệ giữa spin và Thống-kê. Ba năm sau, Gerhart Lüders và Wolgang Pauli đề ra chứng-minh ngoại-tại (explicit), nên định-lư này đôi khi cũng được gọi là Định-lư Lüders-Pauli. Khoảng cùng thời-gian, John Stuart Bell cũng chứng-minh định-lư này, dựa vào Nguyên-lư điạ-phương (Principle of locality) trong hỗ-tác nguyên-lượng-trường (interaction quantum fields). Sau đó, Res Jost có đề ra một chúng-minh tổng-quát hơn trong khung cảnh Lư-thuyết định-đề cuả nguyên-lượng-trường. 

          Thời điểm: Thứ hai 26.01.1957. Điạ-điểm: Long Island’s Brookhaven National Laboratory. Tuần trước vũ-trụ vẫn chắc nịch như bao giờ. Nhưng với các vật-lư-gia đang kiếm t́m bí-mật nội-tại cuả vật-chất, một kỷ-nguyên sóng gió mới mở màn: một định-luật thiên-nhiên không c̣n là định-luật nữa.

          Giới vật-lư ĐH Columbia đang bàn-tán sôi nổi về hai thí-nghiệm chứng tỏ rằng luật "Đối-tiến" (Parity law) đă chết và chỉ đúng trong vài trường-hợp đặc-biệt. Theo định-luật này hai đối-vật tức thị hai vật là đối ảnh cuả nhau, sẽ tuân theo cùng một định-luật vật-lư. 

Vấn-đề hóc buá tau-thêta

          Muà hè 1956, hai vật-lư-gia Mỹ gốc Trung-hoa là Lư Chính-Đạo 李正道của ĐH Columbia và Dương Chấn-Ninh 揚振寧cuả Viện Nghiên-cứu Tiên-tiến ở Princeton (The Institute for Advanced Study at Princeton), cùng viếng Long Island’s Brookhaven National Laboratory. Trong một cuộc hội-thảo bất thường về vấn-đề nan-giải tau-thêta mà rất nhiều vật-lư-gia đang cố gắng giải-quyết từ năm 1953, được đưa ra.

          Vấn-đề do cosmotron ở Brookhaven và bevatron ở Berkeley gây ra là chúng sản-xuất k mesons, vi-tử phù-du phát ra từ hạt nhân nguyên-tử. Trên lư-thuyết mọi  k mesons phải giống hệt nhau. Trên thực-tế, 'theta k mesons' phân-hủy thành hai pi mesons theo phản-ứng vi-tử:

C̣n 'tau k mesons' lại phân-hủy thành ba pi mesons theo phản-ứng vi-tử:

Đối-tính nội-tại cuả một meson là: P = -1.  Do đó, hai trạng thái cuả hai vi-tử có đối-tính trái dấu nhau (lần lượt, P= +1 và P = -1). Đại-đa-số các vật-lư-gia muốn giải quyết vấn-đề bằng cách giữ lại bảo toàn luật đối-tiến . Song le, hè năm trước, hai GS Lư-Chính-Đạo và Dương-Chấn-Ninh lại gợi ư tại Brookhaven, là rất có thể vấn-đề không nằm tại tác-động kỳ-dị cuả K mesons mà do luật đối-tiến. Nếu đôi khi luật đối-tiến có thể bị vi-phạm, th́ sẽ có thể cắt nghiă các thí-nghiệm dễ dàng hơn nhiều. Họ lư-luận là có thể tạm-thời gạt luật đối-tiến sang một bên và thử nghiệm xem luật này có thực sư là một luật cuả thiên-nhiên không. Họ đưa ra một đề-án táo bạo rằng thiên nhiên không có đối-xứng tả-hữu: nói một cách chính xác hơn, neutrino là một vi-tử luôn luôn tả-triền.

       Nữ khoa-học gia Ngô Kiện-Hùng 吳健雄 cuả ĐH Columbia lên National Bureau of Standards ở Washington để điều-khiển một nhóm thực-nghiệm-gia. Bà sửa soạn dụng-cụ để hạ nhiệt-độ xuống rất thấp, chỉ c̣n trên 00 tuyệt-đối có 0.010 (-273.10C). Nhân cobalt 60 ở nhiệt-độ rất thắp này, ngưng mọi nhiệt-động. Bà Ngô Kiện-Hùng và các cộng-sự-viên áp dụng một từ-trường rất mạnh sao cho tất cả các hạt nhân cobalt đều đồng phương và xử-sự như những nam-châm tí hon.

Nhiệt-độ vô-quan với phóng-xạ. Do đó, nhân nguyên-tử cobalt phân-hủy và phát ra âm-điện-tử. Theo nguyên-lư đối-tiến, âm-điện-tử phóng ra cả hai phiá cuả trục từ hạt nhân. Nếu chỉ phóng ra một phiá, có nghiă là luật đối-tiến không phải là một luật thiên-nhiên.

Sau sáu tháng thực-nghiệm cam go, họ kiểm nghiệm được là quả đối-xứng tả-hữu đă bị bẻ gẫy: âm-điện-tử ở một phiá đông gấp đôi âm-điện-tử phát ra phía kia.

GS Lư Chính-Đạo mời các nhà bác-học ăn "t́m sấm" để bàn về kết-quả ngoạn-mục mới t́m được. Ông hỏi GS Leon M. Lederman, lúc đó đang điều-khiển Cyclotron 385 Mev ở Irving, NY, rằng: sao không thử-nghiệm với mu mesons tức muons? Ta biết rằng muon m- và antimuon m+  lần lượt phân-hủy theo phản-ứng vi-tử:


Thế là TS Lederman, cộng-sự-viên Richard L. Garvin và nghiên-cứu-viên Marcel Weinrich sắp đặt một thí-nghiêm cực kỳ giản-dị: trên quỹ-đạo cuả muons, họ đặt một một khối carbon 6-in-vuông và dầy 1-in, có quấn dây điện xung quanh. Quả nhiên. âm-điện-tử phóng ra từ một phiá đông gấp đôi âm-điện-tử phát ra phía kia. 

          Hồi 1956 TS Kerson Huang đang làm Postdoc với GS Dương-Chấn-Ninh về một toán-đề trong Cơ-học Thống-kê. Khi nhận được tin đối-xứng tả-hữu đă bị bẻ gẫy, GS Ninh mới nói với TS Huang: Hay là ta thử gieo một quẻ xem sao? Ông gieo ba đồng tiền và được quẻ phong-sơn Tiệm mà quái-từ là:

Tiệm, nữ quy cát, lợi trinh = Tiến từ từ, con gái về nhà chồng tốt, chính th́ lợi.

Con gái ở đây là chỉ Nữ GS Ngô Kiện-Hùng. GS Ninh hơi thất-vọng. Nhưng sự thật là thế biết làm sao được.

          Tạp-chí Time, số ra ngày 28.01.1957, loan tin là hai GS Lư Chính-Đạo và Dương Chấn-Ninh mới được Giải-thưởng Nobel về Vật-lư nhờ khám phá ra là luật "Đối-tiến" đă bị vi-phạm. Chỉ tiếc một điều là Bà Ngô Kiện-Hùng không được dự vào Giải-thưởng chỉ v́ kỳ-thị nam-nữ. 

DƯ-ÂM

Trong bài phát-biểu ngày 03.09.2004 tại Diễn-đàn Cao-đỉnh Văn-hoá tại Bắc-kinh, GS Dương Chấn-Ninh cho rằng KIinh Dịch ảnh-hưổng sâu xa đến suy-tư Văn-hoá Trung-quốc và đây chính là một trong những nguyên-nhân quan-yếu không cho phép khoa-học cận-đại nẩy sinh được tại Trung-quốc, v́ truyền-thống văn-hoá Trung-quốc mắc phải năm lỗi lầm:

  1. Nhập-thế chứ không phải xuất-thế. Nói khác đi, là tương-đối chú trọng thực-tại mà xem thường lư-luận trừu-tượng.

  2. Chế-độ khoa-cử làm cho người Tầu ưa chuộng từ-chương mà không lư ǵ đến khoa-học kỹ-thuật.

  3. Cho rằng Khoa-học, Kỹ-thuật chỉ là kỹ-xảo.

  4. Không có phương-pháp diễn-dịch (deductive method) và quy-nạp (inductive method).

  5. Quan-niêm Thiên Nhân Hợp Nhất.

Điều 3 chỉ đúng phần nào: có quy-nạp mà diễn-dịch cũng được áp dụng triệt-để trong Toán-kinh Thập Thư (Chu Bễ Toán Kinh 周髀算經, Cửu Chương Toán Thuật 九章算術, Hải Đảo Toán Kinh 海島算經, Tôn-tử Toán Kinh 常孫子算, Hạ-hầu Dương Toán Kinh 夏侯陽算經, Trương Khâu Kiến Toán Kinh 張丘建算經, Chuế Thuật綴術, , Ngũ Tào Toán Kinh 五曹算經, Ngũ Kinh Toán-thuật 五經算術, và Tập Cổ Toán Kinh 緝古算經. Hai sách Chuế-thuật và Hạ-hầu Dương Toán Kinh đă thất-truyền. Giữa Đời Thanh có người thay thế hai sách này bằng Số-thuật Kư-di 數術記遺 của Từ Nhạc 徐岳) và tác-phẩm cuả các toán-học-gia khác như Dương Huy 楊輝 (1239?-98). Ngoài ra cũng c̣n có các phương-thức cá-nhân như Cách-trúc-tử 格竹子 (biến cách cây tre) cuả Vương Dương Minh 王阳明, dùng lư cuả nhân-gian để t́m ra lư cuả thiên nhiên. 

C̣n điều cuối cùng cần xét lại kỹ hơn.

Thiệu-tử nói: "Tiên-thiên-học là một tâm-pháp, nên tiên-thiên khởi từ tâm. Vạn-hoá, vạn-sự đều sinh nơi tâm." Lại nói: "圖 雖 文,吾 終 日 言 而 未 嘗 離 乎 是,蓋 天 地 萬 物 之 理 盡 在 其 中 矣。 Đồ tuy vô văn, ngô chung nhật ngôn nhi vị thường ly hồ thị, cái Thiên Điạ Vạn Vật chi lư tận tại kỳ trung hỹ = Đồ tuy không có văn-tự, suốt ngày ta không bao giờ dời nó, bởi chưng lư cuả vạn-vật đều ở trong đó" (Hoàng-cực Kinh Thế, Quan Vật Ngoại-thiên). Nói khác đi, vạn-vật đều sinh nơi tâm, có tâm tự khắc có vạn-sự, vạn-vật; vạn-vật trong trời đất đều sáng-tạo từ tâm. Có thể nói đó là một vô-tự thiên-thư.

Trong thiên cuối cùng sách Hoàng-cực Kinh Thế Thư Số, Thiệu-tử đề-xuất mệnh-đề 'Đạo là Thái-cực'. Ông nói: "天 由 道 而 生,地 由 道 而 成,物 由 道 而 形,人 由 道 而 行,天 地 人 物 則 異 矣,其 于 道 一 也。 Thiên do Đao nhi sinh, điạ do Đạo nhi thành, vật do Đạo nhi h́nh, nhân do Đạo nhi hành, thiên điạ nhân vật tắc dị hĩ, kỳ vu Đạo nhất dă = Trời do đạo sinh, đất nhờ đạo mà thành, vật do đạo mà hoá h́nh, người dựa vào đạo mà thi-hành. Thiên điạ nhân vật hẳn khác nhau, c̣n đạo luôn luôn duy nhất". Lại nói: "語 其 本,則 天 分 而 為 地,地 分 而 為 萬 物,而 道 不 可 分 也。 其 終,則 萬 物 歸 地,地 歸 天,天 歸 道。Ngữ kỳ bản, tắc thiên phân nhi vi điạ, điạ phân nhi vi vạn-vật, nhi Đạo bất khản phân dă. Kỳ chung, tắc vạn-vật quy điạ, điạ quy thiên, thiên quy Đạo Về mặt gốc, ắt trời phân ra thành đất, đất phân ra thành muôn vật, nhưng đạo bất khả phân: rút cuộc, ắt vạn-vật quy điạ, điạ quy thiên, thiên quy Đạo" (Hoàng-cực Kinh Thế, Quan Vật Nội-thiên).

Thiệu-tử lại đề-xuất mệnh-đề 'Tâm là Thái-cực'. Ông nói: " 物 莫 大 于 天 地,天 地 生 于 太 極。太 極 即 是 吾 心,太 極 所 生 之 萬 化 萬 事,即 吾 心 之 萬 化 萬 事 也。Vật mạc đại vu thiên-điạ, thiên-điạ sinh vu Thái-cực.  Thái-cực tức thị ngô tâm, Thái-cực sở sinh chi vạn-hoá vạn-sự, ức thị ngô tâm chi vạn-hoá vạn-sự dă = Vật không ǵ lớn bằng trời đất. Trời đất sinh từ Thái-cực. Thái-cực tức thị tâm ta. Thái-cực sinh ra vạn-hoá, vạn-vật, vạn-sự, đó chính là vạn-hoá, vạn-sự, vạn-vật cuả tâm ta" (Tống Nguyên Học Án, Ngư Tiều Vấn Đối 魚 樵 問 ). Lại nói: "Thái-cực là MỘT, bất-động, sinh ra NHỊ, NHỊ là thần. Thấn sinh số, số sinh tượng, tượng sinh vật-dụng. Thái-cực bất-động là tính. Phát ra thần. Thần là số, số là tượng, tượng là vật-dụng, vật-dụng là biến, lại quay về thần" (Hoàng-cực Kinh Thế, Quan Vật Ngoại-thiên).

Tư-tưởng này thể-hiện trong bài thơ 'Vũ Trụ Ngâm 宇 宙 吟' trrong 'Kích-nhưỡng-tập 擊 壤 集':

宇 宙  在 乎 手     Vũ-trụ tại hốthủ,
                               Vũ-trụ nơi tay kết,

      Vạn hoá sinh hố thân.
                            Vạn-hoá sinh nơi thân.        

綿 綿 而 若 存      Miên miên nhi nhược tồn,
                              Dằng dặc hoài không hết,

用 之 豈 有 勤      Dụng chi khởi hữu cần. 
                             Dùng luôn khá chuyên cần.

            Sức mạnh cuá nguyên-tử quy tụ nơi hạt nhân. Hùng lưc cuả Dịch-lư nằm trọn trong Đạo-tâm. Thế mới biết: 

Thiện-căn ở tại ḷng ta,
Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài.

 

 

 

Chủ đề:

Đường Vào Kinh Dịch:
Nguyễn Hữu Quang

 

 

 


        


 

 

 

 

       

 

 

 

       

 

 

 

 

Trang XUÂN 2012- Văn Học Nghệ Thuật Và Quê Hương