www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Trở về Trang Tc Giả

 

 

 

Gio Sư
Nguyễn Quang Tuyến

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trở về Trang Tc Giả

 

 

 

Main Menu

 
 

 


GS Nguyễn Quang Tuyến


Nguyn Giảng vin Khoa Tm l chiến
Trường V bị Quốc gia VNCH Đ Lạt

 

 

 

 

KHI TU H KU

 

 

                                         

Truyện ngắn:
 

09- G Ống Tre

 

Bảng quảng co qun G tre c lịch sử : Lo Khot thu nhỏ chữ Ống to đng xuống dần dần, rồi chữ Ống cn nhỏ t để người ta chỉ cn thấy chữ G Tre, được coi như l chuyện thời sự ở ci lng nhỏ bn sng Trường Giang qu ti. Con sng Trường mảnh khảnh bao ma thim thiếp giữa hai bờ ct trắng v bng thy dương, chỉ chợt thức dậy ku go đp ứng lời của biển trong ma bo tố. Ci con sng Trường tội nghiệp kia, mỏng manh l vậy m cứ phải bao năm chứng kiến, chờ đợi, nghe ngng biết bao nhiu chuyện rm ran của ci qun nhậu G Tre bn bờ: Chuyện Lo Khot.

 

Lo tn thật l g chẳng ai trong lứa tuổi chng ti biết; chỉ biết mang mng đ c một thời lo rời khỏi lng v nay sau chiến tranh, lo trở về. Lo từng lm việc đu đ nơi một nng trường Ty Bắc, v c một sổ hưu đủ sống ly lất. Vốn l người từng trải đy đ cộng thm tnh chất trai xứ Quảng, nn miệng lo huyn thuyn, đ ni l khng muốn ngừng, ngừng chỉ l nhịp nghỉ để tm cơ hội ni tiếp. Lo tranh luận mọi thứ, hiểu biết mọi thứ v tất cả đều dựa vo ci đi lo đặt trn ci hm g̃ đầu giường, đi cung cấp cho lo từ chuyện ngủ nn nằm nghing bn phải cho đến chuyện ci vũ trụ ny đ tạo dựng nn từ mấy triệu năm v c một ci l̃ đen gh gớm n sẽ nuốt chửng căn nh của lo lẫn b Ba hng xm! Lo biết hết v lo sẳn sng si bọt mp để tranh luận cho ci biết lng nhng của lo. Lo thm ni chuyện thời sự, lo m hội họp, lo đi từ đầu lng đến cuối lng để luận bn về mọi thứ. Ngy mới về hưu, lo trịnh trọng đeo cặp rết đi ln xuống x để họp, để bn, đng gp kiến  chung chung vo mọi vấn đề .

 

Lo Khot m l luận đủ mọi thứ trn đời v lo thổi ngọn lửa chn l lng nhng đ cho bọn trẻ. Đn ng xứ Quảng ngồi bn nhau l cãi lấy được về mọi thứ, nhưng nơi no c mặt lo Khot th tranh cãi bao giờ cũng c đề ti, đủ cc loại đề ti, m phần thắng lun thuộc về lo với nhiều l do khc nhau. Lẽ phải d trừu tượng đến mấy lo cũng v tròn lại, giải thch, cho nhiều v dụ cụ thể v cuối cng th bao giờ lo cũng phn :

 

- Đ, coi ka, trn cơ sở chng ta nhận định đó, l  lẻ n rnh rnh, thấy khng ?

 

C lẽ chẳng ai thấy, nhưng đnh nhường cho lo ci lẽ phải m lo độc quyền m giữ. Việc g rồi lo cũng lật qua lật lại vấn đề ở nhiều gc cạnh, v cũng tm cho ra cch giải thch. C thể điều hm nay lo bnh vực sẽ trở thnh điều ngy mai lo phản đối ,mĩn l hợp với điều lo cần. Lo đ quen với ci cch sinh hoạt tập-thể của lo , chng ta cần g đến đu l  ắt chn l theo ta đến đ. Lo c cch giải thch kiểu của lo, v giải thch xong lo xem như đ giải quyết xong mọi việc. Để chứng minh chn l của mnh, nhiều khi lo thm vo cc con số, hoặc phần trăm, hoặc so snh; theo lo dường như c thm bao nhiu số lẻ l  việc ấy sẽ gần chn l bấy nhiu. Cả x mnh nui hơn hai ngn ba trăm con heo, so với trước l: . Chẳng ai kiểm chứng điều đ được nhưng cứ nghe cc con số nối nhau l c cảm gic đ l sự thật!  Về việc ny ,lo ni  giống hệt cy cột loa  oang oang đầu xm. Biết rằng con c Bảy ở xm trn bỏ học v nh qu tng qũn, c Bảy chạy gạo từng bửa bươn chải nui ba con, lo Khot nhu my :

 

- Ci việc bỏ học l khng được! Gio dục l việc quan trọng, là chính sách của nhà nước! Rồi tương lai tụi nhỏ ra sao? Phải c tri thức, nhất định l phải c tri thức mới mong đng gp cng sức cho x hội! Tri thức l cha kha vo đời, là chìa khóa mở cửa cng ngḥ hóa, hịn đại hóa Cn kh khăn th l ci chung của x hội, phải vượt ln, phải phấn đấu. Lm cha lm mẹ l phải lo cho con ci c cơm, c chữ, phải khng? Trn cơ sở đó thì con chị Bảy phải được đi học, n rnh rnh ra đ, thấy khng?

 

Sau khi lo vung tay, rướn mắt, văng nước bọt ni về chn l ci cơm, ci chữ l xem như ci vấn đề nan giải ấy lo đ bao lại được, gi n lại v xếp vo ngăn tủ thuộc loại đ giải quyết xong!. Cn chuyện c Bảy tối nay c m bụng đi, khc ŕm rức v con mnh bỏ học, cho đi lm phụ hồ th lo chẳng bao giờ lưu tm. Lo khng thch đi su vo từng trường hợp cụ thể, lo thch ci chung chung, lo gi kn mọi sự nm n vo ci chung chung. Lo sẵn sng si bọt mp tranh luận cho ci chung chung kiểu ấy. Lão thích tung x̉ cả đ́ng danh từ tḥt ku, tḥt gíng cái đài trn c̣t địn Bay nhảy ở đu cũng được, mĩn đừng bám vào thực tại là lão khoái!!

 

Ti quen lo Khot cũng đ lu, từ ngy lo v hai thằng chu dựng ci qun G Ống Tre ở ba lng, bn cạnh sng Trường Giang nhạt nha bn đồi ct trắng. Trước đ, lo đ đi khắp xm ni về kế hoạch nui g của lo. Khu vườn hơn cng đất nằm lẹm bn bờ sng được lo dựng chi tranh, đan phn tre dựng quanh ro. Như mọi người đn ng xứ Quảng, lo lun ni to hơn m thanh cần thiết để cho mọi người nghe :

 

-         N, đu c phải bởi ti trồng một vạt rau quế m ti phải mở tiệm phở, rồi ni đ l phải kinh doanh từ A đến Z? Ni ci g cũng phải c căn cơ, nui một bầy g đu phải l l do mở qun? Ti c bờ sng, ti c gi nồm mt, ti c lm tre kt kt trong gi trưa h Chừng đ ci c, cộng với con g, cộng với b rau răm H, h thm cht sng kiến kinh doanh l ra Qun thịt g. Nhưng vấn đề l g g? C đặc biệt khng? C li ko sự t m của mọi người khng? Đ, rnh rnh vậy đ mới l c kế hoạch! Kinh doanh m khng biết qui luật của n l hỏng bt!Phải nắm bắt qui luật kinh tế thị trường chớ !! Trn cơ sở đó ta mới tín hành

 

Lo nghỉ hơi, ngắt ngang bi thuyết minh trng giang bằng cch gỏ gỏ mấy ngn tay cu gắt ln ci đầu bi ve hi, lưa thưa mấy sợi tc . Cng l luận, mắt lo nh ln, khun mặt linh hoạt được chấm ph bởi hm răng lộn xộn, ố vng bờn bợn v khi thuốc. Như những người Khu V, sống một thời gian di ở đất Bắc, trong cu ni của lo bao giờ cũng chen vo mấy từ nh, đấy v vi ngữ m phải bấm mi, cong lưỡi để c m vờ, m rờ . Mới đầu th dn trong xm thấy l lạ về cch ni của lo, lu dần rồi cũng quen đi, v lu dần lo cũng bớt x x, x x ci m c tiếng gi!

 

- Kinh doanh đu phải chuyện chơi, phải l-gích, phải biết qui luật khch quan của n, phải thấy như thằng Ty, thằng Mỹ n đã thấy c lợi l n vo ngon ơ n ăn chắc bẩm! N chỉ biết c lợi nhuận , n lm mọi cch v lợi nhuận. Cn mnh phải khc ,cũng l kinh tế thị trường nhưng khc Ty ,khc Mỹ, mnh phải c định hướng mnh phải  chịu  nghin cứu kỹ, phải bm st quy luật kinh tế chớ

 

Qun thịt g của lo một thời nổi tiếng cả huyện, nghe ni c tờ bo địa phương, c nh Đi tới phỏng vấn cch lm ăn của lo nữa. Lần đầu tin, ti đến thăm lo Khot l thời đ.

 

Ngy ấy, qun của lo trương một bản hiệu lớn viết r to bốn chữ : Qun G Ống Tre. Dường như để nhấn mạnh, chữ Ống được viết to v đậm nt bn cạnh một con g thịt vng hườm, bng mỡ, đang hot mỏ ln trời , như đang cầu nguyện.

 

Ti ngồi bn chỏng tre chờ mn g ống tre muối tiu chanh nổi tiếng của  qun lo. Gi nồm riu riu từ dng Trường Giang mơn man trong nắng chiều nhn nhạt; từ nơi xa tt dng sng như tan ha trong mu mờ mờ của ct trắng v rặng thy dương. Chiều qu bao giờ cũng bải hoải buồn, v cớ, khng tn. Lo Khot trờ tới, đon đả như quen nhau từ thời no.

 

- Ảnh ở m tới? Ngồi chờ thịt luộc h? Lo quay về pha bếp cao giọng : mấy đứa lm lẹ ln bay, đừng để ảnh chờ lu!

 

Chữ bay r di v cao ln, đng l giọng dn Quảng  dọc bờ Trường Giang. Qun c lai rai vi người khch qu, ồn o, rm rả xen tiếng bnh trng nướng bẻ lốp bốp. Lo Khot chủ động bắt chuyện.

 

- Ch em biết khng, thịt g ống tre thực đặc biệt ngon, n mềm m khng nhũn, n bo m khng ngấy, n c xương m nhai như sụn! C vậy Qun ny mới nổi tiếng, mới ln Đi được chớ!!

 

Ti t m hỏi sao lại gọi l g ống tre, lo đưa ci bn tay th rp, sần si ln đầu v mấy sợi tc bạc lưa thưa, lu lỉnh nhu mắt, ni như đnh đố :

 

- Chiu độc đ ch em! Thời kinh tế thị trường m ch nấu khng đặc biệt khng khc người lm chi thắng được. Phm, cạnh tranh l phải khc, phải lấn lướt hơn mới thắng được. Nhn ra thế giới m coi n, đi rề rề th tới khi m mới bằng thằng Ty, thằng Mỹ. Phải đi trước, đi tắt đn đầu, phải lu c một cht mới thắng được!!  Ta bỏ bao năm lo đnh giết l chnh ,nay muốn bằng người hoặc hơn người th chỉ c nước lu c,đnh rnh , đnh cuội , Đi tắt đn đầu , mới mong  chạy kịp được người ta !!  Kinh tế thị trường đu phải dễ ăn, đu phải c rỡn!Cn chờ g luộc chn hơi lu , ch ra sau vườn xem cơ sở chăn nui của ti.Đy cũng l kế hoạch chạy tắt đ nghen !!

 

Ti theo lo ra sau vườn. Lo khng cn l ng chủ qun nh qu lu lỉnh, thăm d từng động thi của mỗi khch hng nữa; lo trở thnh nh kinh doanh khn ngoan dy kinh nghiệm :

 

- Ai ni ci kh n b ci khn, n l ci khn đ ch em . Rnh rnh ra đ. Đ lm phải lm cho trng, lm c lơ l chết, lm kinh doanh chứ phải chơi đu! - Lo nhấp nhy nh mắt tinh qui, đưa tay ln đầu vuốt tc, rồi tiếp - Khởi kỳ thủy, tui nui g cng nghiệp, g thả vườn, ở qu mnh ai chẳng nui g, c lễ tết tiệc tng ai chẳng tự bin tự diển : g nh, bếp nh, rau nh Thế l ế, tui bn lm qun bn cho g, cơm g, lng g Người qu mnh khng đến, người ngoi phố khng vo, bn cho ai? lại ế! Ci kh lại đến, thế l ci khn lại l ra! Mnh phải tm mưu, tm chước: Ti nui g ống tre v qun bn đặc hiệu : G ống tre. Ti học miếng nghề ny nơi một lo nui g đ ở chợ Được. Lần đầu thấy con g nung nc thịt như đn bnh tt, hai chn co rt, qu quặt, tm lng đui, lng đầu ln phn ti cảm thấy gh gh; vậy m cầm đũa ln rồi, nhai xương như sụn c nhm mới thấy l đặc biệt. Đng l đặc biệt! Ti học nghề nui g ống tre. Ch thấy qun ti phất ln như diều! Nh Đi tới phỏng vấn về sng kiến kinh doanh, về đặc sản ,về điển hnh thch ứng với kinh tế thị trường H, h người dưới phố ko ln chật qun v ham thch, t m v trong đ c tm địa hơi độc c một cht. - Lo cười kh v lại vuốt mấy sợi tc bạc lưa thưa như để chấm cu.

 

- Sao vậy Ch? - ti hỏi.

- Ci ny n lạ lắm ch em . C lm du trăm họ mới thấy r lng người. Ai cũng ni việc lm lnh, hnh thiện vậy m trong ci sự khoi khẩu vẫn cần c cht c độc n mới lm cho ci khoi đậm đ.C một cht c độc trong việc st sanh n như gia vị trong thực phẩm.Xem ka, d mn ăn chay cũng ưa lấy tri chuối chần lm hnh con c tr, lấy hột đậu đen lm đi mắt long lanh,rồi đậu khun giả thịt nướng , giả c ri C vậy khi cắn ngập răng mới thấy ci ngon thm phần khoi. Con c, con chim, con ếch r ti vng m khng thấy mỏ nghếch ln, đi cnh chập choạng gục xuống th ci răng hờ hững việc cắn x. Ch em thấy đng khng, rnh rnh ra đ m! Nhn con g ống tre mum mp thịt đỏ hỏn, thn thể chật nch thịt như đn bnh m đi chn t xu như chn chim cu: ci con vật dị tật, bất ton kia gy cho kẻ thưởng thức sự khoi tr! H h ch em khng thấy cht c đ n như vị cay cay của gia vị trong mn ăn sao?

 

Ci m lo gọi l c đ n by ra từng dy trước mắt ti: Ống tre loại lớn được cưa từng lng, xếp từng hng, c nhiều mu sơn khc nhau, nơi mỗi đầu ống một đầu g mo đỏ, lng x l ra như đầu ra l khỏi mu. Thn hnh g nằm gọn trong ống tre, chỉ c đầu v một tm lng đui lưa thưa xỉa ra pha sau, pha cuối ống c khot lỗ cho phn rơi xuống.

 

- Đy, ch em coi ống mu xanh l g vo ống được 03 thng, mu vng nhạt l g 02 thng mu nu ny l g đ 06 thng đến một năm, thịt chật ống như nm,  đưa ra chẻ ống được rồi. Nui g ống tre th khoi nhất l chẻ ống : chẻ tri dừa lm đi th mnh biết chắc thịt dừa trắng, nước dừa trong; nhưng chẻ g ống tre th hon ton khc! Cầm ống tre thấy nặng tay, lắc lắc khng c cảm gic thịt chưa kht thnh ống, thế l chẻ được rồi. Mỗi lần chẻ ra l một khm ph, khch hng rất thch th  cảm gic ny!

- Nhưng lm sao bỏ con g vo ống tre để nui?

- Lựa ống tre mỏng cơm, di cở hai gang tay, khot lỗ trn đầu lng tre cho g th cổ ra mổ thức ăn, cắt  phần cuối ống đan rọ tre chụp lại để g mọc lng đui, lựa g gi bỏ vo ống, trườn tới th được m quay đ̀u lui th khng. Cứ vậy, g th đầu ra mổ thức ăn, uống nước, lớn dần đến lc đầu khng rt vo trong ống được, cng mập ra th thịt chật đầu, lng trong rụng hết chỉ cn ở cht đầu cổ, lơ thơ mấy sợi ở đui Ban đầu g cn ku v t tng mất tự do, nhưng quen dần rồi th thch th v khỏi bươn chải m vẫn c ci ăn ,mọi sự đ c người khc  lo cho mnh Cng ăn, cng lớn, cng được bọc kn v hết đường xoay xở,cng mập nc na nc nch cng kết chặt với ci ống tre thnh một cuộc đời v cng ngon!! Nghĩ cũng lạ, khng cn   thức  về hạnh phc của tự do,  th thi quen n lệ, thi quen chỉ lm theo lệnh cũng c ci cch hạnh phc chớ!

 

Nhn cc dy nh tranh tiếp nối, mấy bầy g thả vườn chạy đn đo tranh mồi bn đụn rơm, bn cạnh cc dy ống tre mấy chiếc đầu g thi ra lc lắc, cc cặp mắt thao lo.

 

Lo Khot với lấy một ống-tre-g đưa ti, tiếng t t như giọng thi gim trong cổ họng ch g khng lm ti ngạc nhin bằng cảm gic trĩu nặng, như bưng một khối thịt đặc cứng. Lo nhn ti như đo lường  sự ngạc nhin ngỡ ngng của khn giả trước một tr xiếc ngoạn mục. Ti thật sự kinh ngạc! Lo Khot ko ti về pha sn sau bếp. Sn gạch nhỏ sau bếp vươn vãi mấy tm lng g, mấy dm ruột g lầy nhầy o o tiếng nhặn xanh. Lo đặt ống tre dựng đứng, trụm lng đui lơ thơ nằm bẹp d xuống sn lt gạch tu, đầu con g đỏ au trang trọng ngẩng cao nhn thẳng trời xanh. Mo đỏ, mỏ cong, cặp mắt vẫn thao lo m nghim trang ,knh cẩn như  kẻ  sắp được tử v đạo. Lo Khot dng mc chẻ nhẹ ống tre trn nền gạch, ống tre tot đi như vở a ra bởi sức căng nc nch của khối thịt. Con g lăn trn trn nền, tiếng ku t t, the th. Con g đng thương! N nung nc thịt như đn bnhtt, nhưng trng cn gh hơn khi thấy đi cnh rm lại, đi chn rt lại, mũm mĩm như đi bn tay v đi chn em b mơn mởn mấy thng tuổi gắn vo một thn hnh mập , mặt mũi ru ria xồm xồm! Mấy sợi lng tơ như lng thỏ trắng, ng vng mượt m trn lớp da đỏ bềnh bệch, đỏ như đm mẩn ngứa trn da người. Con g cứ ku on t v lăn trn, đi chn v cnh lu ngy khng cử động như mấy cục bọt nho gắn thừa thải vo thn. Hnh ảnh ch g ống tre lăn trn, đm mng xanh ku o o, tiếng con g như thảng thốt tắt nghẹn lm ti cảm thấy lờm lợm buồn nn. Ti quay về chổ ngồi, một dĩa g luộc vng hườm bốc khi trn bn lm ti nghĩ đến ci tm trạng c độc m lo Khot vừa ni.

 Buổi chiều, gi biển xa la vo Trường Giang, gi nồm lăn tăn trn sng như nếp gấp của khun mặt u sầu, khắc khổ.

 

Đ mấy năm qua rồi, by giờ ti trở lại, trn trn lo Khot lăn tăn gợn sng, qun xưa l G ỐNG TRE, chữ Ống by giờ teo tp, nhỏ lại v thnh tn qun G Tre. Khu chợ nhỏ bn sng giờ đy đ nhiều mu ngi đỏ, hng qun đng đc hơn, duy lo Khot đ gi đi. Ti hỏi lo tại sao thu nhỏ chữ  Ống lại để qun thnh G Tre. Lo trầm ngm :

 

-  Ci thời thịt bắp, thịt gi, cứ ci con  g mập na, n, thịt lắm mỡ nhiều l hấp dẫn, đ qua rồi! Đ l thời thiếu đi sau chiến tranh , sau thời kinh tế bao cấp ,lc ấy qun x cứ khu gợi thịt th, mỡ mng l li ko được khch. Lc ấy th ci cục thịt nung nc, xương mềm, mỡ ngập của ch g Ống Tre l chiu hấp dẫn. Chỉ cần luộc chn, da ng vng treo nghếch đầu ln trong tủ knh l cũng đủ lm lắm gã ngang qua qun, mắt liếc xo, m nước bọt nuốt đnh ực! H, h. Ci thời ấy đ qua rồi ch em ; đi, ức, phao cu mỡ mng chẳng li ko được ai. By giờ người ta ku gọi trở lại thời xưa, thời vườn rộng ro thưa, g thả vườn, g tre mới l mn hấp dẫn. Tại sao ? Cũng phải thi ch em , trời cao đất rộng, ci g quay về được th nn quay lại cho hợp đạo trời đất. Con g, con vịt, giun, dế đều tranh sống đều nui nhau sống chứ đu c nằm nụ chờ sẵn để ăn! Ti thấy ci l ở đời vậy m hay lắm ch em ơi!  Ni cho to, ku cho lớn l kinh tế thị trường của thằng Ty, thằng Mỹ, thật ra kinh t́ thị trường chỉ l trở lại  mua bán như thời xưa của cha ng mnh: c g cần bn th bn, c g cần mua th mua. N chỉ đơn giản vậy thi m!! Bởi ta quen ćm đ̀u, ćm đui r̀i coi kinh t́ thị trường là lạ l̃m.Ta hy lam hết sức mnh đi ,lm trung thực đng gi trị th sẽ c người cần,đu c  chơi với ai cờ gian bạc lận được đu m đi tắt đn đầu ,ch em ơi!

 

Lo ko tay ti vo vườn sau, mấy ống tre chẻ bỏ vươn vải bn x bếp  bầy g bới mồi tốc bụi dưới gốc bụi tre gi.

 

- Đ, ci ngon của con g by giờ n nằm ở ci l giản đơn l đn g phải tm cch sống, tranh sống. Phải bươn chải để kiếm mồi, phải biết lo rằng ci giun ci dế mnh nhn thấy đ nếu khng nhanh tay, lẹ chn th bị đối thủ chộp lấy. Đơn giản, qu đơn giản phải khng ch em? Vậy m người ta lại phải mất kh nhiều thời gian để tm về ci đơn giản v lại tự ho l đ tm ra ci mới lạ! Con g ống tre, ch thấy đ, ci đầu, ci mỏ, ci mo ở ngoi ống th pht triển bnh thường ,mọi người thoạt thấy n như mọi con g  bnh thường; con mắt, ci đầu, n thấy hết, n hiểu hết, nhưng n lm g được với ci thn nặng nề, l lếch trong ống,n đ sống lu trong ống , quen với cch sống trong ống tre rồi. Khi đi n phải ăn, kht phải uống do người ta ban pht cho n v lm sao n cấm thịt mỡ n ph ra? Cng được dung dưởng để ph ra cng tht chặt vo ống tre,cng gắn kết sinh tử với ci ống tre định mệnh. i ci vng lẩn quẩn!! Cứ theo kế hoạch, chỉ tiu m cho vo ống. Cng ở ống lu th cng kh thay đổi. Giai đoạn đầu, để cứu đn g lỡ nui trong ống, ti dừng cho ăn, chẻ ống v bn tho mấy con đầy thịt. C cố nui cũng khng được, sống ngoắc ngoải, tội nghiệp! Ch, ch c thấy mới thương. Chẻ ống tre ra, bỏ đi ci vỏ bao bọc, n như ốc mượn hồn bể vỏ, như ra bể mu; đầu n lm sao khiến được ci thn nặng nề, qu quặt kia? Bỏ thức ăn trước mặt, đầu g nhướn cổ nhn m ci thn đỏ hỏn, lăn lng lốc! Tội nghiệp! Ci đầu, ci cổ n quen ngọ nguậy trong một ci l̃ định hnh ,được hướng dẩn nhất nhất cụ thể ở đầu ống tre; ci thn n yn ổn đầy tự tin trong ci ống tre cứng cp By giờ n lm sao bươn chải, tranh dnh con giun, con dế? Chẻ ống tre ra rồi, thấy đi mắt n long lanh ướt, nặng nề xoay xở, n thừa biết kh thể sống được trong cuộc tranh dnh con giun con dế với đm g thả rong. Tội nghiệp bầy g ống tre của ti nó làm sao śng d̃ dàng khi trở lại với tự nhin!!

 

Lo ni như muốn khc, giọng lo thỉnh thoảng trầm xuống nghe như tiếng kẽo kẹt của hng tre trong gi nồm thưa. Nghe lo Khot khẽ khn tm sự, lo như lo nng tri điền ngồi bn sn nh nhẩn nha ni chuyện với con b ngh bn đụn rơm trong buổi chiều t.

 

- Cn mấy con g nui năm ba thng trong ống, lo tiếp ni, mới rụng lớp lng tơ, lng ống vẫn cn, chn vẫn cn loạng choạng bước thấp, bước cao. Chẻ ống ra l n đi như người say rượu, đầu nghểnh hướng ty, chn đ hướng đng. Bỏ thức ăn xuống đất, m đầu n cứ nghếch ln trời; phải một thời gian n mới điều chỉnh được để c ci nhn chnh xc về vị tr. V khi n biết cch định hướng, biết tranh dnh thức ăn th cng lc chng cứ tụm đầu vo nhau m mổ rỉa ri vo mấy sợi lng ống đen mềm nằm st ln da hồng như con giun chỉ của cc con g ống tre khc. Thay vì phải đem sức đào bới kím ăn, chúng lại quay lại mổ  rỉa nhau ku oang ot  khng thương tíc. Vườn th rộng, đn g vườn xn xao chạy nhảy co bới; chổ ny mấy ch g gi ru rt đ nhau, chổ kia anh g trống lẳng lơ tc tc gọi mi; chị mi gi bới tung to l tre tm ổ mối, la tong ln như  trn đời nychỉ c chị ta l biết nui con mọn Cuộc sống trong vườn sống động l vậy, m ch em c biết khng, đn g ống tre cứ đứng tụm đầu dồn ở gc vườn dương mắt chờ đợi Chng mổ nhau, những giọt mu đỏ chảy di trn ln da, dnh lng trn mỏ, cc đi mắt chng hoang dại, khiếp sợ Tội nghiệp mấy con g ống tre của ti!!Chng khng biết tm mồi m chỉ  biết tm nhau để mổ vo cc vết thương chưa lnh, chưa kịp lnh!!  Chắc chúng chỉ mong ước được trở lại cái thời śng an ̉n trong ́ng tre.

 

Lo chỉ cho ti xem mấy ống tre cưa từng khoanh ngắn treo lủng lẳng bn thng la để ngang tầm mổ của đn g :

 

- Để cứu chng ti nghiệm ra cch ny: chng n đ quen sống trong ống, chng n tồn tại v tự tin trong ci ống tre bao bọc, che chắn v ci mỏ cứ quen mổ ăn những g c sẵn trước mắt, bỏ ống tre đi, phải bươn chải tm thức ăn th n lảo đảo ngay cả cho thức ăn trước mắt n cũng khng cn khả năng mổ v ăn như bnh thường. Khi ti treo mấy khoanh trn ống tre trước rổ la, n thch th đun đầu qua vng trn ống tre v mổ la ăn. Chắc đ từ lu nổi lo sợ m ảnh chng,chng nghĩ rằng dẫu được kiếm ăn tự do ngoi ci ống tre ,m c  được ci vng trn định hướng ,dẩu g cũng an-tm hơn, đở lo sợ hơn ! Ch em c thấy lạ khng? i! thi quen quả l một bản năng. Đ lu rồi chng quen sống khng c tự do nn chng lo sợ tự do v khng cn -niệm về tự-do. Chắc cn lu lắm lũ g ống ny mới quen với đất rộng trời cao, quen với nghĩ c một thế giới mềm mại, tươi mt quanh ta, ngoi ci ống tre.

 

Ti nhn thấy mấy đọt tre nhn nhẩy theo gi nồm la từ dưới sng ln tiếng kọt kẹt đều đều m ả, bn khe mắt chn chim nhăn nhm của lo Khot hnh như c tứa rỉ ra một cht nước!!!

 

( 2003)

 

oOo

 

 

ĐN XEM Bi Số 10- KHI TU H KU

 

 

 

 

 

 

GS Nguyễn Quang Tuyến

Nguyn Giảng vin Khoa Tm l chiến
Trường V bị Quốc gia VNCH Đ Lạt

 

 

  

 

 

www.ninh-hoa.com