www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Trở về Trang Tác Giả

 

 

 

Giáo Sư
Nguyễn Quang Tuyến

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trở về Trang Tác Giả

 

 

 

Main Menu

 
 

 


GS Nguyễn Quang Tuyến


Nguyên Giảng viên Khoa Tâm lư chiến
Trường Vơ bị Quốc gia VNCH Đà Lạt

 

 

 

 

LĂO TRÊ THẮNG KIỆN

 

 

                                         

Truyện ngắn:
 

12- Thỉnh Kinh
 

Hai 

 

Trở trời, màu mây xám đục sà xuống thấp, Ngô lăo bước qua cầu đá ở cuối con đường nhỏ về chùa Lam Phủ, nơi thầy Hư Vân đang chờ ông ghé thăm.

Đă mười ngày qua, từ buổi sớm mai Ngơa tử lăo Tam nói cho Ngô lăo hay, phản ứng của người nghe truyện kể về đoạn kết truyện Tây Du Kư của Ngô lăo, Ngô lăo ngẫm ra, khi viết th́ ḿnh cũng chỉ dựa vào truyện kể dân gian qua bao đời. H́nh ảnh con khỉ, vượn bạch hay hắc tinh tinh lảng vảng trong bao truyện truyền miệng từ bao thời. Vậy sao cái đám thư sinh lại không chịu nổi một con khỉ phá trật tự Thiên Cung, đ̣i cho được chức tước, con khỉ với đôi mắt vàng cháy lửa, tự tung tự tác, thấy rơ kẻ thiện, người ma mà đập chết lớp lớp, để phục vụ ư đồ thỉnh kinh cứu khổ.

Cũng phải thôi, con khỉ ấy đâu có cần biết kinh ấy đúng hay sai, kinh ấy dạy ǵ cho chúng sinh. Cả Trư Ngộ Năng, Sa Ngộ Tịnh hay Bạch Mă Long cũng vậy? Cả bốn chỉ biết thực hiện công việc phải làm để trả nợ với Phật Tổ, với Thiên Cung, về những tội lỗi mà ḿnh đă gây ra. Ngoài tấm ḷng thành của thầy Tam Tạng, trước cảnh đa sát, đa dục của đám đồ đệ… th́ thỉnh kinh chỉ là cái cớ để thể hiện cái “ngă” của họ.

Đúng thật, trọng tâm là thỉnh kinh, mà rồi ḿnh lại bày tṛ chơi ngổn ngang cho bọn người tham vọng. Chúng cao rao đi thỉnh kinh chính thống, nhưng ḷng chúng chỉ muốn nhập vai kẻ ăn theo chứ cần ǵ đến kinh điển cứu độ của đấng từ bi. Bọn bạch diện thư sinh nói vể quyền phán xét, quyền trừng trị, quyền tiên liệu trước cái xấu sẽ xảy ra của con khỉ để tung hoành tàn sát không chút nương tay… là không chấp nhận được. Cũng có cái lư của bọn họ. 

Những chiếc lá phong đỏ c̣n lại cuối thu trải thưa thớt trên lối ṃn, lay lất trong hơi giá lạnh, bầu trời như cúi sát xuống, ḥa lẫn màu xám tê tái trên đầm nước yên tĩnh bên cầu, Ngô lăo tiên sinh mong sắp xếp ư nghĩ của ḿnh trước khi gặp sư trụ tŕ.

Sư Hư Vân với Ngô lăo là chỗ thân t́nh, những thắc mắc của ông về Phật Pháp, Ngô lăo đều đến trà đàm và nghe người lư giải. Sư Hư Vân vẫn thường bảo truyện Tây Du Kư do Ngô Lăo viết là đem phổ cập dạo Phật vào dân chúng, nhưng là thứ đạo Phật thờ cúng, cầu xin. C̣n quyền lực ở cơi Phật và Thiên Cung mà Ngô Lăo vẽ ra, không khác ǵ chốn vua quan hiện tại. Kinh điển là một khối lư thuyết khô cứng, cằn cỗi, không sinh khí. Nó chỉ đúng trong thời điểm của nó, và kinh điển ấy được kết tập, được thừa kế và vận dụng vào thực tế qua bao ngàn năm lịch sử thăng trầm loại bỏ. Cái c̣n lại là chân lư.

Rút lại thầy Hư Vân vẫn nhắc nhở Ngô lăo, đạo Phật chỉ c̣n lại một chữ “Không”. Đơn giản vậy, nhưng vào “cửa Không” chẳng dễ ǵ!

-  Vậy qua bao gian truân, thỉnh kinh là thỉnh “cái Không” thôi sao?

Ngô lăo tiên sinh lẩm bẩm rồi đi qua cổng gỗ, cạnh cây ngọa tùng nghiêng thân bên núi đá, lúc nào không hay. 

Vẫn như thường lệ, đôi bạn già, một tu một tục, trầm ngâm ngồi bên chén trà, vương tỏa hương hoa quế thơm thoang thoảng. Hậu viên có một cḥi gỗ lợp tranh, cả hai ngồi đối ẩm trên sàn gỗ, nh́n xuống thung lũng mù sương trôi dạt, những cành cây trơ xương thoáng hiện, thoáng ẩn trong mù sương man mác cuối thu.

 -  Lăo đệ đă gửi bản sơ thảo hồi kết truyện Tây Du Kư, nay xin lănh hội ư sư huynh.

Ngô lăo tiên sinh thư thả tŕnh bày mọi ư kiến mà lăo Tam đă nghe ngóng trong thời gian kể truyện rong. Ngô Lăo nhấn mạnh đến phản ứng chung của một đám người, họ nhất nhất cho rằng lăo Tôn với bao nhiêu công lao, bao khổ nhọc như trong các chương trước đă viết, th́ Tôn Ngộ Không không thể chết. Tôn Ngộ Không có công nhiều nhất – hơn cả Đường Tăng – nên khi kết thúc việc thỉnh kinh là kết thúc vai tṛ vinh quang của lăo Tôn.

Phe phái ngược lại th́ cho rằng lăo Tôn “tát nước theo mưa” dựa vào mong ước thỉnh kinh của Đường Tăng, của chúng sinh Trung Thổ… dựa vào hoàn cảnh, nhu cầu của mọi người mà thể hiện tính đa sát, kiêu căng, độc quyền hành xử.

-  A Di Đa Phật, Sư Hư Vân từ tốn ngắt lời. Ngô huynh à, mọi phản ứng trên đều là quả của hơn tám mươi chương hồi mà huynh đă tung hứng. Chính huynh, và cả quá tŕnh h́nh hành truyện Tây Du Kư đă sinh sản ra một Tôn Ngộ Không, đă trao cho một con khỉ động Thủy Liêm quyền năng cao nhất của lư trí. Cái thù thắng của con khỉ ngày hôm nay, ấy là hệ quả của trùng trùng duyên nghiệp… Đâu có thể lấy chương hồi cuối cùng mà khen chê hơn bảy mươi chương trước! Huynh cũng đă thấy, đây là truyện vốn có của dân gian, mỗi Ngơa tử mỗi miền, mỗi thời, tùy cơ, tùy vận, tùy hoàn cảnh lịch sử mà truyền khẩu. Giới b́nh dân đă sẵn chứa cái phẫn khí của dân t́nh trước mọi t́nh huống. Huynh hư cấu, một là cho hấp dẫn người đọc, hai là tung hứng vai tṛ Tôn Ngộ Không để qua đó giáo hóa nhân tâm bằng niềm tin nghiệp quả. Đành rằng…

Sư Hư Vân ngụm một hớp trà thơm rồi nói tiếp:

-  Huynh cũng tạo nghiệp từ những ǵ huynh hư cấu. Tâm huynh không uất, không vọng sao mà con khỉ nhai nhúm lông phun thành cả ngàn con khỉ hư vọng diệt ác, ma vọng… Một vọng tâm hiếu sát là đă tạo một sát nghiệp rồi. Đâu phải ra tay giết rồi mới tạo nên sát nghiếp!

-  Vậy theo Sư Thầy, kết thế nào cho hợp lẽ với nhân t́nh, mà cũng cột cái ước muốn nhân gian thỉnh nguyện điều tốt lành, vượt qua bao chương hồi, đến đây cũng phải có phần viên măn.

-  Ngô huynh dẫn đầu truyện, đă cho hầu vương học đạo Tu Bồ Đề, đă dạy bài đâu là gốc ở chữ “Không” của Bát Nhă Tâm Kinh, bởi “Không” nên Mỹ Hầu Vương đạt được trí tuệ tối thượng “Vô Ngă Tướng”. Mà trí tuệ tối thượng “Chánh Kiến”,“Chánh Tư Duy” vốn “động” nếu không có định lực và giới hạn th́ chẳng có điểm dừng. Bởi vậy, Tôn Ngộ Không phải có Kim Cô Nhẫn (ṿng Kim Cô) chế ngự bởi định tâm chú của Bồ Tát Quán Thế Âm truyền cho Thánh Tăng Tam Tạng.

Cuộc hành tŕnh thỉnh kinh của Ngô huynh đă soạn, chẳng phải là hành tŕnh chế khắc “Ngũ Uẩn” của năm thầy tṛ Đường Tăng, đi từ biển mê về bến giác hay sao. Thầy đă đưa họ bước lên “con thuyền Không” (Bát Nhă) th́ hà cớ phải quá nghiêm trang, mà phải thỉnh cho được kinh kệ ǵ, chữ nghĩa ra sao, bao nhiêu quyển gom góp từ thời nào! Kinh nào là Nam Tông nguyên thủy, kinh nào của Long Thọ, Trung Quán Luận…

Đi như đi chơi, về như dạo bước… chuyến đi gian truân đó đă là kinh điển, đă là đủ cho sự cập bến… Bồ Đề Tát Bà Ha! Hà chi phải khổ tâm!

-  Xin Sư Thầy chỉ rơ hơn. Ngô tiên sinh chăm chú.

Sư Hư Vân khơi đám than tàn lụi, một làn khói mong manh vờn trong hơi lạnh cuối thu, nghe như có chiếc lá vàng thu rơi muộn khua đông cả không gian trầm lắng.

-  Ngô huynh đă hư cấu thành một Đường Tăng tâm từ, thánh trí, kiên tŕ ước nguyện thỉnh kinh cứu khổ. Mười bảy năm trời nằm gai nếm mật gặp 81 pháp nạn, bao lần bên bờ sống chết, thánh tăng và bốn đệ tử theo hầu, tuy năm mà là một. Trí tuệ, quyền lực, thần thông. Lăo Tôn Ngộ Không chính là sự khát khao trong tâm thức Đường Tăng;  ham ăn, mê sắc dục của Trư Ngộ Năng, ngu ngơ chậm hiểu của Sa Ngộ Tịnh, hay cần mẫn của Bạch Long… Cả bốn đều là tiềm tàng a-lai-da-thức, bản năng vô thức, là Nghiệp của Đường Tăng. Một thánh, bốn mê vượt qua mọi khổ nạn đề cùng lên thuyền Bát Nhă vượt biển mê đến bờ giác là thỉnh được cuốn kinh lớn: Ngộ được Vô Thường, Vô Ngă, Vạn Pháp giai Không!

Cả cuộc gian nan đi thỉnh đă là kinh. C̣n kinh nào khác đâu mà thỉnh?

Huynh đă vẽ đă hư cấu th́ huynh hăy tiếp tục, nhưng theo tại hạ th́, từ đầu, đă để cho trí tưởng tượng bay nhảy, hư cấu th́ Ngô huynh cứ tiếp tục… không cần nghiêm trang làm ǵ.

-  Nghĩa là …

-  Đă “Không,” th́ “Không” mọi sự…

Con đường thỉnh kinh giải thoát mà  Đấng Chí Tôn truyền dạy là con đường đơn độc, tự mỗi người cởi bỏ ràng buộc chướng ngại để đến An Lạc Tâm vô quán ngại, vô quán ngại cố, vô hữu khủng bố, viễn ly điên đảo mộng tưởng , cứu cánh Niết Bàn”.

Có kinh nào là kinh đọc lên là thoát khổ đâu?

Thế nên có kinh ǵ mà thỉnh, kinh có chữ, không chữ, chữ Phạn hay Pa-li… Ngô huynh ơi nào có ǵ đâu? Lăo Tôn tiên phong lật nhào mọi gia trị từ Thiên Cung cho đến hạ giới, Vậy Ngô huynh ơi, c̣n cái ǵ nữa mà đến đoạn kết, “đến hồi bĩ ngạn” rồi mà huynh lại viết  nghiêm  trang quá. Có thật có kinh không mà thỉnh.

Tất cả chỉ là cái “Không” to tướng. Chỉ có cái tâm cầu đạo của Đường Tăng ngời sáng là có thật. Tâm Từ Bi sáng rực rỡ đó giải thoát chúng sanh, và tắm trong cam lồ Từ Tâm cũng chính là ước mơ hạnh phúc miên viễn của chúng sanh…

Thôi đi Ngô huynh, “đèo ḅng” mà làm chi, “làm bộ, làm tịch” cho có vẻ nghiêm trang mà làm ǵ, có ǵ đâu trên nền “Không” trong chân lư của Đấng Chí Tôn!

-  Sư Thầy, lăo đệ đă hiểu, đâu là Sắc bất dị không , Vậy hà cớ ǵ, đến cuối truyện  đến “bờ giác,” th́ … nghiêm trang quá, căn cơ quá! Đúng, đúng, phải vậy, nó là tṛ tung hứng của “Ngũ Uẩn Giai Không” hà cớ … hà cớ phải có thủy có chung… Thật ra cả năm thầy tṛ chỉ là một, họ vượt qua 81 pháp nạn th́ đă giải thoát, đó là Kinh.

-  A Di Đà Phật, thiện tai, Ngô huynh đă thấy!

-  Cảm tạ Sư Thày, đâu có kinh ǵ mà thỉnh, đâu có nơi nào mà đến, “biển mê, bờ giác” cũng là một, con thuyền không đáy đó cũng là đây, nơi này, lúc này “Yết đế, yết đế, ba la yết đế, bà la tăng yết đế. Bồ đề tát bà ha.”  Cảm tạ Sư Thày.

Như cơn mê ngủ, Lăo Ngô trở về thảo am, đóng cửa mấy ngày trời, đắm ḿnh viết lại bản sơ thảo chương cuối Tây Du Kư này.

*
*    *

Gần mười ngày Ngô lăo tiên sinh viết như trong cơn mê ngủ, nhẹ nhàng thoắt tấn, thoắt thoái, trong niềm hưng phấn không bị ràng buộc vào khuôn khổ trang nghiêm. Người thỉnh kinh qua hơn chín mươi tám chương hồi, giờ đây đến đích của ước mơ thánh tăng, của mục đích, sau gian khổ bao năm. Ngô Lăo tung hê tất cả vào “cái Không” to tướng của thiền môn. Lăo Ngô mặc cho ngọn bút bay với trí tương tượng hư cấu không bị ràng buộc vào sự nghiêm trang nào. Nói láo mà chơi! nghe láo chơi! Cột đó rồi mở đó!  

Ṿng khuyên chấm cuối cùng trang giấy đă kết thúc truyện Tây Du Kư, Ngô lăo tiên sinh đăm đăm nh́n ra chồi non bên hàng dậu thưa lẩm bẩm:

“…Hừm, rồi sẽ có biết bao nhiêu năm, biết bao giấy bút sẽ bàn luận cái kết này. Sẽ có bao thầy, bao đệ tử nhà Phật ngộ được như thầy Hư Vân? Thấu hiểu cho cái “Không” đùa cợt, lật nhào mọi nghiêm cấm của chốn Thiền Môn. Rồi cũng có người dẫn từ truyện ta kết đây, sẽ cho rằng ta là kẻ báng bổ Phật, báng bổ cả Như Lai… Phật Tổ Như Lai, Tôn Gỉa Ca Diếp, A Nan Đà cùng chủ mưu hối lộ trong vụ “kinh hữu tự, kinh vô tự”.

Rồi cái đám khỉ, heo, yêu quái kia đă trở thành Chiến Đấu Thắng Phật, Tịnh Đàn Sứ Giả, Kim Thân A La Hán… Hết cả nghiêm trang, hết cả cung kính! Ta sẽ bị kết tội dám xúc phạm đến Đức Phật và các vị Bồ Tát cao quư! Mấy trăm năm sau hồi kết này cũng sẽ chưa được yên! Có chấn động đến gốc mới thức tỉnh “Vạn Pháp giai không!”

A ha! Yên sao được, nó phải là vậy, từ đầu đến cuối, một cuộc nháo nhào… lợi, danh, tài, sắc trong giới ta bà này. Bọn nho học “chi hồ giả dă” làm sao chúng hiểu được nghĩa “chữ Không”.  Kẻ thiển cận làm sao thấu được lẽ huyền vi này. Nền giấy không vẽ màu đâu phải trên đó không có màu, trên cái “Không” trắng tinh ấy đă là sự kết hợp của cả “bảy màu”. Sắc bất dị không, không bất dị sắc. Đâu ai hiểu, ta đă cất công tạo dựng thứ lớp công phu trong bản sơ thảo và đă có phản ứng ra sao, khi người Ngơa tử đem truyện ta kể rong khắp mọi nơi! Ai hiểu được ư của Sư Hư Vân thế nào về thật mà chơi, chơi mà thật! Tây Du Kư đă đưa hàng triệu người ngao du qua chín mươi tám chương truyện trải qua tám mươi mốt pháp- nạn, đến đây nhảy một bước Ngộ  ra Không ở  ngay cả Như Lai, Niết Bàn. 

Chuyện để mua vui. Đâu cần trang trọng đến vậy!

  

_____________

Ghi Chú : Ngơa- tử là người đi kể chuyên rong qua chợ, qua thôn xóm để kiếm sống.

 

                

oOo

 

 

 

 

 

 

 

 

 

GS Nguyễn Quang Tuyến

Nguyên Giảng viên Khoa Tâm lư chiến
Trường Vơ bị Quốc gia VNCH Đà Lạt

 

 

  

 

 

www.ninh-hoa.com