www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Trở về Trang Tác Giả

 

Hán Việt Dịch S Lược 

Giáo Sư
Nguyễn Hữu Quang

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trở về Trang Tác Giả

 

Main Menu

 
 


HÁN VIỆT DỊCH S LƯỢC

GS Nguyễn Hữu Quang

Nguyên Giảng Viên Vật Lư Chuyên về Cơ Học Định Đề
(Axiomatic Mechanics, a branch of Theoretical Physics)
tại Đại Học Khoa Học Sài G̣n trước năm 1975

 

 

 

 

LỜI BẠT

 


 

 (Tiếp theo Kỳ 204)

 

    Trong giới khoa học Việt Nam có kiến thức về Nho giáo, tôi được biết tiếng giáo sư Nguyễn Hữu Quang từ lâu. Ông là một bạn đồng môn của chúng tôi, tính đến nay cũng đă nửa thế kỷ. V́ vậy, tôi rất hân hạnh được viết Lời Bạt cho tập tiểu luận Đại Dịch Sử Luận của ông.
 
 
    Kinh Dịch đối với tôi luôn luôn là môn triết học cao siêu, phức tạp, rất khó hiểu. Tôi nghĩ phiến diện rằng Kinh Dịch đă nh́n bao quát cả hai trạng thái trong không gian thời gian, Tiên thiên và Hậu thiên. Tiên thiên là Vô cực liên hệ đến Bản thể mô tả bằng một h́nh tṛn trống rỗng. Khi tâm điểm linh quang hiện ra để trở thành Thái cực, th́ Hậu thiên bắt đầu với những sự biến đổi trên H́nh tượng Vạn hữu. Tiên thiên chỉ có trong thế giới nhất nguyên, như một cảnh thần tiên, vô tính, vô sinh, vô sự, hay là không có nam nữ, sống chết, phải trái. Hậu thiên trái lại liên hệ đến thế giới nhị nguyên, nơi các cập đối đăi như âm dương, tiêu trưởng, thịnh suy xuất hiện, tạo thành cảnh trần gian tục lụy của muôn loài. Tất cả được tổng luận trong các Kinh Dịch từ thời Hạ Thương Chu của Trung Hoa.
 
 
    Tôi c̣n hiểu đại cương Kinh Dịch là một tập hợp nguyên lư soi sáng cho hướng đi của con người. Ông thầy muôn đời Khổng Tử, lúc về già phải đọc đến đứt lề sách ba lần mới viết ra được các thiên truyện để lại cho hậu thế. Và các tầng lớp sĩ phu ngày trước, qua Tứ Thư và Ngũ Kinh, đă hướng dẫn điều hành mọi sinh hoạt của xă hội phương Đông. Bằng vào các bộ môn như số học: nhật nguyệt tinh tú ở ḷng bàn tay, xem việc trước đoán việc sau rất linh nghiệm, binh học: lục thao tam lược, bày binh bố trận dù quỉ thần cũng khó biết, du thuyết học: nhớ rộng hiểu nhiều, buông lời hùng biện, lư áp muôn người, y học: xét tinh khí thần, t́m căn nguyên bệnh, bắt mạch bốc thuốc, xuất thế học: giữ toàn chân tính, luyện thuốc trường sinh, đắc đạo thành tiên. Gần như có hiểu được Kinh Dịch mới nói đến tu thân tề gia trị quốc b́nh thiên hạ được, v́ các lư thuyết quan trọng đều ở Kinh Dịch cả.
 
 
    Phải đọc Đại Dịch Sử Luận của giáo sư Nguyễn Hữu Quang, tôi mới lĩnh hội được nhiều nét hay của Kinh Dịch. Ông mô tả tiến tŕnh phát triển của Kinh Dịch tại Trung Quốc. Dịch nhà Hạ Nhân Dịch' và Dịch nhà Thương/Ân 'Địa Dịch' tuy đă thất truyền, nhưng c̣n lại Dịch nhà Chu Thiên Dịch. Chu Dịch này được viết với đầy đủ song thanh điệp vận như Kinh Thi. Vào thời Tam Quốc, một học giả Trung Hoa là Ngu Phiên đă đem Chu Dịch sang Việt Nam giảng dậy. Môn sinh của ông lên đến mấy trăm người. Và nền Việt Dịch bắt đầu được khai triển từ đời Trần bởi Chu Văn An qua tác phẩm Tứ Thư Thuyết Ước. Theo giáo sư Nguyễn Hữu Quang, sách này là một giáo tŕnh thâm sâu về triết lư và đạo lư tam giáo Nho Phật Lăo của Việt Nam. Ảnh hưởng của Dịch trải dài trên nhiều triều đại, mà nguyên lư có khi cũng tàng ẩn ngay trong Ca dao.
 
 
    Giáo sư Nguyễn Hữu Quang không những viết Đại Dịch Sử Luận với bút pháp của một nhà nho uyên thâm, mà ông c̣n xét Kinh Dịch với con mắt của một nhà khoa học chân chính. Nhiều khoa học gia phương Tây đă làm những công việc này, nhưng không có được luận cứ trực giác sắc bén như ông. Lại nữa, ông c̣n giảng theo góc cạnh duy lư nhiều hiện tượng huyền bí của Dịch, Thái Huyền và Hoàng Cực Kinh Thế, như khai triển tính cách Toán-Học trong Tứ Tượng, Bát Quái, Biệt Quái cũng như thủ với phương, gia, bộ, châu. Ông nói đến các số thiên nhiên, số nguyên, số âm, số dương, số tạp, số siêu-việt, số siêu-thực, toàn-số và số đại-diễn. Ông cũng nêu ra được sự liên hệ tới các bộ môn Tân Toán-Học, Đại-Số Trừu-Tượng, H́nh-Học, nhất là Luận-Lư Toán-Học. Ông t́m ra sự tương đương giữa lư thuyết tạo lập vũ trụ theo phương Đông, với những giả thuyết trong Cơ-Học Lượng-Tử, Vật-Lư Hạt-Nhân, Vật Lư Lư Thuyết, qua các vi tử trong Sắc Động-Lực-Học Lượng-Tử, và, theo thời-tự, ở không-thời gian 26, 10 hay 11 chiều của các Thuyết Siêu Hoàn hiện đại.
 
 
    Tôi tin tưởng giáo sư Nguyễn Hữu Quang đă ghi một điểm son trong việc phổ biến và bảo tồn Việt Dịch khi viết cuốn Đại Dịch Sử Luận. Theo thiển ư, tiểu luận này phải được coi như một sản phẩm văn hóa đặc sắc riêng cho người Việt. Ngoài ra, tác giả c̣n ghi lại nhiều đề án thật hay, tạo ra những thách đố quan trọng cho các khoa học gia mọi ngành trên thế giới suy cứu.


 
 Giáo sư Tô Đồng,  
 San Diego, ngày 10 tháng 6, năm 2004.

 

 

*

* *

 

 

 

HẾT

 

 

 

 

 

GS Nguyễn Hữu Quang
Nguyên Giảng Viên Vật Lư Chuyên về Cơ Học Định Đề
(Axiomatic Mechanics, a branch of Theoretical Physics)
tại Đại Học Khoa Học Sài G̣n trước năm 1975

 

  

 

 

www.ninh-hoa.com