www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Trở về Trang Tác Giả

 

Hán Việt Dịch S Lược 

Giáo Sư
Nguyễn Hữu Quang

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trở về Trang Tác Giả

 

Main Menu

 
 


HÁN VIỆT DỊCH S LƯỢC

GS Nguyễn Hữu Quang

Nguyên Giảng Viên Vật Lư Chuyên về Cơ Học Định Đề
(Axiomatic Mechanics, a branch of Theoretical Physics)
tại Đại Học Khoa Học Sài G̣n trước năm 1975

 

 

 

CHƯƠNG 10

 

THÁI HUYỀN KINH

 

 

 

(Tiếp theo Kỳ 119)

 

TỴ

SỞ

Kinh-châu

Dực, Chẩn

 

MK
 

NGỌ

CHU

Doanh-châu

Tinh, Trương

tH

 

MÙI

TẦN

Ung-châu

Tỉnh, Quỷ,

Liễu

tK

THÂN

TẤN/NGỤY

Lương-châu

Chủy, Sâm

MK

 

TH̀N

TRỊNH/HÀN

Duyện-châu

Giác, Cang,

Đê

Cơ-tinh

MK

 

 

DẬU

TRIỆU

Kư-châu

Măo, Tất

Tuyền-tinh

 

 
tH

MĂO

TỐNG

Dự-châu

Pḥng, Tâm

Tiêu-quang

Tinh

tH
 

 

 

TUẤT

LỖ

Từ-châu

Khuê, Lâu.

Vị

Quyền-tinh

MK

      Bảng 10.19 PHÂN DĂ

          Trong mỗi cung trừ Tư đến Hợi, kể từ trên xuống dưới là: tên cung, tên các nước thời Chiến-Quốc, tên cửu-châu thời đó, tên các tú trong cung, tên loại sao trong cung và 2 hành ứng với ban ngày và ban đêm. 

BÀI TẬP TRUY-CẬP
 

Dùng Bảng 10.18 để lập danh-sách các thủ theo thứ-tự xuất-hiện trong các bảng 10.13, 10.14, 10.15, và 10.16, rồi dùng phương-thức nhận diện tự-động thủ ở bên trên để tổng-kiểm thủ nào cũng mang đúng tên cuả ḿnh.

 

Thủ

Quẻ

Biệt-danh Biểu-tính

Tín-kiện Thiên-văn

79

Nạn

5B

Kiển

Nhân huyền duơng

gia 7 H thượng hạ

Mùng 1 nhật nhập

Đẩu 130

80

Cần

;B

Kiển

Nhân huyền âm

gia 8 M

thượng trung

Mùng 1 nhật nhập

Đẩu 170

81

Dưỡng

AB

Di

Nhân huyền duơng

gia 9 K thượng thượng

Mùng 1 nhật nhập

Đẩu 220

1

Trung

12

Trung-

phu

Thiên huyền duơng

gia 1 t

hạ hạ

Mùng 1 nhật khởi

Ngưu 10

2

Chu

72

Phục

Thiên huyền âm

gia 2 H

hạ trung

Mùng 1 nhật nhập

Ngưu 50

3

Hiền

=2

Truân

Thiên huyền dương

gia 3 M

hạ thượng

Mùng 1 nhật xá

Nữ 20

4

Nhàn

32

Truân

Thiên huyền âm

gia 4 K

trung hạ

Mùng 1 nhật nhập

Nữ 60

5

Thiểu

92

Khiêm

Thiên huyền dương

gia  5 T

trung trung

Mùng 1 nhật nhập

Nữ 110

6

Lệ

?2

Khuể

Thiên huyền âm

gia 6 t

trung

thượng

Mùng 1 nhật nhập

Hư 30

7

Thượng

52

Thăng

Thiên huyền dương

gia  7 H

thượng hạ

Mùng 1 nhật nhập

Hư 80

8

Can

;2

Thăng

Thiên huyền âm

gia 8 M

thượng trung

Mùng 1 nhật nhập

Nguy 20

9

A2

Lâm

Thiên huyền dương

gia  9 K

thượng

thượng

Mùng 1 nhật nhập

Nguy 100

10

Tiện

18

Lâm

Thiên huyền dương

gia  1 t

hạ hạ

Mùng 1 nhật nhập

Nguy 110

11

Sai

78

Tiểu-

quá

Thiên huyền âm

gia 2 H

hạ trung

Mùng 1 nhật nhập

Nguy 160

12

Đồng

=8

Mông

Thiên huyền dương

gia  3 M

hạ thượng

Mùng 1 nhật nhập

Thất 30

13

Tăng

38

Ích

Thiên huyền âm gia

4 K

trung hạ

Mùng 1 nhật nhập

Thất 80

14

Duệ

98

Tiệm

Thiên huyền dương gia

  5 T

trung

trung

Mùng 1 nhật nhập

Thất 120

15

Đạt

?8

Thái

Thiên huyền âm gia

 6 t

trung thượng

Mùng 1 nhật nhập

Bích 10

16

Giao

58

Thái

Thiên huyền dương gia

  7 H

thượng hạ

Mùng 1 nhật nhập

Bích 50

17

Nhuyễn

;8

Nhu

Thiên huyền âm

gia 8 M

thượng trung

Mùng 1 nhật nhập

Khuê 10

18

Hề

 A8

 

Nhu

Thiên huyền dương

gia  9 K

thượng

thượng

Mùng 1 nhật xá

Khuê 50

19

Tùng

1>

Tùy

Thiên huyền duơng

gia 1 t

hạ hạ

Mùng 1 nhật nhập

Khuê 100

20

Tiến

7>

Tấn

Thiên huyền âm gia

 2 H

hạ trung

Mùng 1 nhật nhập

Khuê 140

21

Thích

=>

Giải

Thiên huyền duơng

gia 3 M

hạ thượng

Mùng 1 nhật nhập

Lâu 30

22

Cách

3>

Đại-

tráng

Thiên huyền

âm gia 4 K

trung hạ

Mùng 1 nhật nhập

Lâu 70

23

Di

9>

Dưỡng

Thiên huyền dương gia

 5 T

trung trung

Mùng 1 nhật nhập

Lâu 120

24

Lạc

?>

Dự

Thiên huyền âm gia

 6 t

trung thượng

Mùng 1 nhật nhập

Vị 40

25

Tranh

5>

Tụng

Thiên huyền dương gia

 7 H

thượng hạ

Mùng 1 nhật nhập

Vị 90

26

Vụ

;>

Cổ

Thiên huyền âm gia

8 M

thượng trung

Mùng 1 nhật nhập

Vị 130

27

Sự

A>

Cổ

Thiên huyền dương gia

9 K

thượng

thượng

Mùng 1 nhật nhập

Măo 40

28

Canh

14

Cách

Địa huyền dương

gia  1 t

hạ hạ

Mùng 1 nhật nhập

Măo 80

29

Đoán

74

Quyết

Địa huyền âm gia

2 H

hạ  trung

Mùng 1 nhật nhập

Tất 20

30

Nghị

=4

Quyết

Địa huyền dương gia

  3 M

hạ  thượng

Mùng 1 nhật nhập

Tất 60

31

Trang

34

Lữ

Địa  huyền âm gia

  4 K

trung hạ

Mùng 1 nhật nhập

Tất 120

32

Chúng

94

Địa  huyền dương gia

5 T

trung trung 

Mùng 1 nhật nhập

Tất 150

33

Mật

?4

Tỷ

Địa  huyền âm gia

  6 t

trung thượng

Mùng 1 nhật nhập

Sâm 20

34

Thân

54

Tỷ

Địa  huyền dương

gia 7 H

thượng hạ

Mùng 1 nhật nhập

Sâm 60

35

Liễm

;4

Tiểu-

súc

Địa huyền âm

gia  8 M

thượng

trung

Mùng 1 nhật nhập

Tỉnh 20

36

Cương

A4

Kiền

Địa  huyền dương

gia 9 K

thượng thượng

Mùng 1 nhật nhập

Tỉnh 60

37

Túy

1:

Kiền

Địa  huyền dương

gia  1 t

hạ hạ

Mùng 1 nhật nhập

Tỉnh 110

38

Thịnh

7:

Đại-

hữu

Địa  huyền âm

gia 2  H

 hạ trung

Mùng 1 nhật nhập

Tỉnh 150

39

=:

Gia-

nhân

Địa  huyền dương

gia  3 M

hạ thượng

Mùng 1 nhật nhập

Tỉnh 200

40

Pháp

3:

Tỉnh

Địa huyền âm

gia 4 K trung hạ

Mùng 1 nhật nhập

Tỉnh 240

41

Ứng

9:

Hàm

Địa huyền dương

gia 5 T

trung trung

Kiêm chuẩn Ly. Ôn-Công,

Phạm-thị chỉ chuẩn ḿnh Ly đều sai

42

Nghinh

?:

Hàm

Địa huyền âm

gia 6 t trung thượng

Mùng 1 nhật nhập

Tỉnh 330

43

Ngộ

5:

Cấu

Địa huyền duơng

gia 7 H

thượng hạ

Mùng 1 nhật nhập

Liễu 10

44

Táo

;:

Đỉnh

Địa huyền âm

gia 8 M

thượng trung

Mùng 1 nhật nhập

Liễu 50

45

Đại

A:

Phong

Địa huyền dương

gia 9 K

thượng thượng

Mùng 1 nhật nhập

Liễu 100

46

Khuyếch

1@

Phong

Địa huyền dương

gia 1 t

hạ hạ

Mùng 1 nhật nhập

Liễu 140

47

Văn

7@

Hoán

Địa huyền âm

gia  2 H

hạ trung

Mùng 1 nhật nhập

Tinh 40

48

Lễ

=@

Địa huyền dương gia

3 M

hạ thượng

Mùng 1 nhật nhập

Trương 10

49

Đào

3@

Độn

Địa huyền âm

gia  4 K

trung hạ

Mùng 1 nhật nhập

Trương 60

50

Đường

9@

Độn

Địa huyền dương

gia 5 T

trung trung

Mùng 1 nhật nhập

Trương 100

51

Thường

?@

Hằng

Địa huyền âm

gia  6 t

trung

thượng

Mùng 1 nhật nhập

Trương 150

52

Vĩnh

5@

Hằng

Địa huyền dương

gia 7 H

thượng hạ 

Mùng 1 nhật nhập

Dực 10

53

Độ

;@

Tiết

Địa huyền âm

gia  8 M

thượng trung

Mùng 1 nhật nhập

Dực 60

54

Côn

A@

Đồng

nhân

Địa huyền dương

gia  9 K

thượng thượng

Mùng 1 nhật nhập

Dực 100

55

Giảm

16

Tổn

Nhân huyền dương

gia 1 t

hạ hạ

Mùng 1 nhật nhập

Dực 150

56

Cấm

76

Nhân huyền âm

gia  2 H

hạ trung

Mùng 1 nhật nhập

Chẩn 10

57

Thủ

=6

Nhân huyền dương

gia 3 M

hạ thượng

Mùng 1 nhật nhập

Chẩn 60

58

Hấp

36

Tốn

Nhân huyền

âm gia  4 K

trung hạ

Mùng 1 nhật nhập

Chẩn 100

59

Tụ

36

Tụy

Nhân huyền dương

gia 5 T

trung trung

Mùng 1 nhật nhập

Chẩn 150

60

Tích

?6

Đại-

súc

Nhân huyền âm gia  6 t

trung

thượng

Mùng 1 nhật nhập

Giốc 20

61

Sức

56

Nhân huyền duơng

gia 7 H thượng hạ

Mùng 1 nhật nhập

Giốc 70

62

Nghi

;6

Nhân huyền âm

gia 8 M

thượng trung

Chuẩn Bí. Ôn-công giống. Tống, Lục, Vương, Quách tượng Tốn, Phạm tượng Chấn là sai

63

Thị

A6

Quan

Nhân huyền duơng

gia 9 K thượng thượng

Mùng 1 nhật nhập

Cang 40

64

Trầm

1<

Quan

Nhân huyền duơng

gia 1 t

hạ hạ

Chuẩn Quan. Ôn-Công giống. Chư gia tượng Đoài là sai. Tân-Tài án: Hứa Hàn đổi là Trầm chuẩn Quy-muội

65

Nội

7<

Quy-

muội

Nhân huyền âm

gia 2 H

hạ trung

Mùng 1 nhật nhập

Đê 40

66

Khử

=<

Vô-

vơng

Nhân huyền dương

gia 3 M

hạ thượng

Mùng 1 nhật nhập

Đê 80

67

Hối

3<

Minh-

Di

Nhân huyền âm

gia 4 K

trung hạ

Mùng 1 nhật nhập

Đê 130

68

Mông

9<

Minh-

di

Nhân huyền dương

gia  5 T

trung trung

Mùng 1 nhật nhập

Pḥng 20

69

Cùng

?<

Khổn

Nhân huyền âm

gia 6 t

trung

thượng

Mùng 1 nhật nhập

Tâm 20

70

Cát

5<

Bác

Nhân huyền dương

gia  7 H

thượng hạ

Mùng 1 nhật nhập

Vỹ 10

71

Chỉ

;<

Cấn

Nhân huyền dương

gia 8 M

thượng trung

Mùng 1 nhật nhập

Vỹ 60

72

Kiên

A<

Cấn

Nhân huyền dương

gia  9 K

thượng

thượng

Mùng 1 nhật nhập

Vỹ 100

73

Thành

1B

Kư-

tế

Nhân huyền dương

gia  1 t

hạ hạ

Mùng 1 nhật nhập

Vỹ 150

74

Trí

7B

Phệ-

hạp

Nhân huyền âm

gia 2 H

hạ trung

Mùng 1 nhật nhập

Cơ 10

75

Thất

=B

Đại-

quá

Nhân huyền dương

gia  3 M

hạ thượng

Mùng 1 nhật nhập

Cơ 60

76

Kịch

3B

Đại-

quá

Nhân huyền âm

gia 4 K

trung hạ

Mùng 1 nhật nhập

Cơ 100

77

Tuần

9B

Khôn

Nhân huyền dương

gia  5 T

trung

trung

Mùng 1 nhật nhập

Đẩu 4

78

Tương

?B

Vị-

tế

Nhân huyền âm

gia 6 t

trung thượng

Mùng 1 nhật nhập

Đẩu 80

 Bảng 10.19 Bảng Liệt-Kê Biệt-Danh Biểu-Tính Các Thủ

Giải-Thích
 

Đây chính là cột áp chót cuả các Bảng 10.13, 10.14, 10.15, và 10.16 đă được dời chỗ sang đây cho khoảng khoát. 

Biệt-danh Biểu-tính:

Huyền có ba loại: Thiên-Huyền, Điạ-Huyền và Nhân-Huyền. Mỗi thứ bao gồm 27 Thủ, ứng với 27 gia, phân thành ba từng thượng/trung/hạ. Vị chi tổng cộng là 81 thủ. 

Âm-dương cuả Gia tùy thuộc chẵn lẻ cuả số từ 1 đến 9 liệt-kê trong Bảng 10.20, tức số thứ-tự cuả gia trong châu. Số này lại tương-ứng một gióng một với cặp hạ/trung/thượng đi kèm. Thành thử ra, dữ-kiện trong Biệt-danh Biểu-tính lập thành một khối tự-củ-soát bất khả tư ngh́. Thượng, trung, hạ là gia đầu, gia thứ nh́, gia thứ ba trong mỗi tiểu-bộ.

 

Thượng

Trung

Hạ

Thượng

9 K

Thượng

Thượng

6 t

Trung

Thượng

3 M

Hạ

Thượng

Trung

8 M

Thượng

Trung

5 T

Trung

Trung

2 H

Hạ

Trung

Hạ

7 H

Thượng

Hạ

4 K

Trung

Hạ

1 t

Hạ

Hạ

           Bảng 10.20 Thứ Bậc cuả Gia trong Châu 

Tín-kiện Thiên-văn

Nhật khởi có nghiă là vị-trí cuả mặt trời khi mọc; nhật xá có nghiă là vị-trí mặt trời đương hành; nhật nhập có nghiă là mặt trời đang đi vào điạ-phận cuả tú. Đôi khi cũng nói đến các dị-biệt cuả chư gia về quẻ chuẩn thủ.

 

*

* *

 

 

 

Xem Kỳ 121

 

 

 

 

 

 

GS Nguyễn Hu Quang
Nguyên Giảng Viên Vật Lư Chuyên về Cơ Học Định Đề
(Axiomatic Mechanics, a branch of Theoretical Physics)
tại Đại Học Khoa Học Sài G̣n trước năm 1975

 

  

 

 

www.ninh-hoa.com