www.ninh-hoa.com

Vi Cảm Nghĩ Về Đặc San Kỷ Niệm
Ph Vĩnh Sơn 

Bất Ngờ Cuộc Gặp Gỡ Thng 5 
Thc Minh 

Đặc San NH v Kỷ Niệm Trong Ti
L Thị Lộc 


 

Đặc San 5 Năm (2003-2008)
L Văn N

n Tnh Đặc San 
Thi Thi 

Đi Lời...Cảm Nhận 
Nguyễn Qun 

 
 

Đặc San Kỷ Niệm... 
Trần Thị Nết & Nguyễn Phước Sơn 

Cảm Xc Đm Hội Ngộ  
Trần Thị Chất 

Tản Mạn Đặc San Ninh Ha
Kỳ 1  | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 
*
Nời XVạn 
 

 

ĐẶC SAN KNIỆM 5 NĂM
(2003 - 2008)

TẢN MẠN ĐẶC SAN NINH HA
(KỶ NIỆM 5 NĂM 2003-08)

 

 * Người Xứ Vạn

 

Đọc Kỳ 1    Kỳ 2    Kỳ 3    Kỳ 4    Kỳ 5   Kỳ 6   Kỳ 7   Kỳ 8                           

 

KỲ 6

===

 

.... Bi viết "Tuổi thiếu nin ở Ninh Ha" của anh Phạm Hoi Hương gy trong ti nhiều xc động về hon cảnh điu linh của đất nước mnh khi cuốn phim qu khứ chiếu chậm lại. Cả một trời qu hương đau khổ. Bỏ qua những kinh khủng của cc cuộc chiến ấy, nxvạn cố gắng tm lại hang động tuổi thơ của anh trong bi viết m qua Thảo, nhn vật cậu b trong cu chuyện (c thể l chnh anh) đ lm cho nxvạn nhớ lại qu hương lng mạc cng những kỷ niệm xưa một cch thật đầy đủ, một bức tranh xưa vẽ lại hết sức sống động.

 

        Điều cao qu nhất l hnh ảnh người cha v gia đnh đ nhn thấy hon cảnh bi đt của đất nước nn đ hy sinh v thi thc cho con đi học khi ng ni với Thảo "Phải cho n tiếp tục đi học. Chỉ c chữ nghĩa mới nn người. Từ nay sẽ phải lm lụng khổ hơn một cht để đủ tiền gởi n vo Nha Trang theo học bậc trung học...". Thật l người cha c một ci nhn hết sức sng suốt!

 

        Ti thch anh vẽ lại những hnh ảnh bun gnh bn bưng ở ga Ninh Ha, cy cầu sắt xe lửa nơi m anh v bạn b đ c lần chơi tr mạo hiểm nhảy từ thnh cầu xuống sng (nghe kinh khủng qu v cy cầu ny cao lắm!). Ti cũng thch nghe anh kể về những đoạn đường xe lửa chuyển bnh chạy qua từ Ninh Ha vo Nha Trang với những phong cảnh bn ngoi chạy ngược lại... no ruộng đồng, no đn tru, no cc ngi nh tranh, vch đất, no hng tre di, đn c trắng v.v..., no đo Rọ Tượng rồi tới đo R R, tất cả vẫn cn in đậm trong tr nhớ ti như in. Ti cũng đ từng như anh đi xe lửa (nhưng đi cọp), chạy trốn mấy ng sot v, c thời phải đi chui bằng cch tro ln mui xe lửa qu giang trn đ thấy m kinh, nhưng phải để mấy ci hầm v cầu ở trn mui của hai ci đo nổi tiếng ni trn, chớ khng th c ngy bị 'bể' go dừa (bể đầu)... chớ chẳng chơi. Mỗi lần đi xe lửa, ti vẫn thch nhn cảnh vật chạy bn ngoi. Bn ny l ni v qu hương lng mạc ruộng đồng, bn kia l biển với cc mẻ lưới, v cu của ngư dn đnh bắt c ở đ. Xe chạy qua cc trạm Ph Hữu, Lương Sơn, Ngọc Hội v.v... cảnh tr đẹp v bờ khng thể no diễn tả hết được, nhất l những ngy mưa, nhn phong cảnh bn ngoi chạy ngược chiều toa xe, thấy u buồn ảm đạm hết chỗ ni...

 

        Rồi anh nhắc đến những ngy h trn qu hương gip gia đnh dắt tru ra đồng gặm cỏ, lm mục đồng với cuộc đời "ai bảo chăn tru l khổ, chăn tru sướng lm chứ", lũ trẻ đ banh bằng tri bưởi gi (c khi chng ti lấy giấy cuộn trn thật chặt lm tri banh để đ), những ma la gặt xong đi hun khi bắt chuột đồng lm thịt (ơi thịt chuột đồng ma ny thơm ngon ơi l ngon!). Chuột n đo hang ở cc bờ ruộng, chỉ c hun khi mới bắt được n. Rồi đi tt c trong cc hồ ao, đầm mương để bắt c đủ loại như c trầu, c tr, c r đem về nướng trui ăn ngon tận mạng... Nhưng d ở trong khung cảnh no, anh vẫn khng mơ mnh lm ng Thầy gio với vẻ mặt đạo mạo, xa cch mọi người m lại mơ lm "ng  tướng lẫy lừng trn chiến trường, giữa ba qun xng pha trận mạc...". Cũng hch chứ nhỉ?

 

        Nhưng rồi cuộc đời anh theo tiếng gọi của gia đnh, anh tiếp tục đi học. Đứa no ở qu cũng khoi được lm cậu học tr V Tnh. Anh ni đng, c nhiều học tr nh qu rất giỏi nhưng v khng c điều kiện đnh phải bỏ học ở nh gip gia đnh trong cng việc đồng ng, chăn tru, lm thu, ở mướn v.v... cuộc đời thật tăm tối. Nhưng d sao Thảo cũng vẫn hơn mọi người v cn đi học ở thnh phố, anh bảo buồn nhiều hơn vui nhưng khng cn chọn lựa theo muốn của mnh. By giờ chắc anh khng n hận?

 

        Một trong những cy bt ti m nhất trn Đặc san NH phải kể l Thầy gio Trương Thanh Sơn. Như bi ty bt Ga xe lửa Ninh Ha chẳng hạn. Chỉ ngay cu đầu của bi l thấy thấm rồi... Anh ni "Nếu cuộc đời l một con tu định mệnh th số phận của ti được dừng lại ở ga Ninh Ha...". Đơn giản thế nhỉ? Sao c chuyện lạ vậy?

 

        Anh diễn tả thật kho lo một chuyến xe lửa chạy di từ Bnh Định v Nha Trang m phải băng qua bao cy cầu, bao ci hầm, bao ci Đo (kể cả Đo Cả), qua Tuy Ha rồi đến Đại Lnh, Tu Bng (nơi đy thường được gọi l Trung gi h), rồi tới Vạn gi rồi gh ngang ci ga Ha Huỳnh buồn khng chịu được... Cuộc hnh trnh c vẻ chn ngắt mỏi mệt đến độ buồn ngủ th tự nhin anh bật dậy...."khi con tu ầm đi qua cầu Sắt v dừng lại ở một ci ga ngi đỏ trước những hng cau cn đọng nắng chiều đang nghim chỉnh đứng cho, hẳn nhin bạn đ phải ngồi bật dậy v ngỡ ngng cứ như đang tới xứ thần tin...". Anh viết tiếp "Ci ấn tượng ấy d đ một vạn tm ngy đm rồi vẫn cứ sng ln v đẹp mi trong ti. V d con tu dừng lại ở ga đẹp nhất Việt Nam l ga Nha Trang, v nếu c xuống ga Lyon đn vng của Cung Trầm Tưởng th với ti, ga Ninh Ha vẫn l ga đẹp nhất trn đời!". Hay tuyệt! Ci g đ khiến anh yu qu hương Ninh Ha đến mức đ? Chắc chỉ c chị LL Huyền Chiu l biết được!

 

        Ti m giọng văn của anh Thanh Sơn. Dường như trong ấy c ci g b mật lắm, nhất l anh c ti viết ẩn dụ với sự tưởng tượng hết sức phong ph để diễn tả một vật thật hay một cảnh thật bnh thường t ai ngờ tới thnh một hnh ảnh rất bng bẩy ẩn dụ ti tnh khiến mọi người d c đi xa đến đu chăng nữa vẫn cứ mi nhớ. Ti thch nhất l đoạn văn anh tả về nh ga xe lửa Ninh Ha (m ti đ từng qua đy cả ngn lần như một chứng nhn v phải cng nhận anh diễn tả qu hay qu đng), anh viết..."Đ l một ci ga được xy từ thời thuộc địa, qua bao nhiu mưa nắng m ngi Hải Phng chnh hiệu con Rồng vng vẫn cn đỏ tươi, với đại sảnh nh cao như một con g mi khổng lồ đang xe hai cnh v những mi hin ấm p được lm dịu bớt nt th cứng bởi những đường cong. Đối diện với sn ga l những cy cau mảnh mai như những cy bạch lạp trn những chiếc bnh sinh nhật v những buổi sớm mai mặt trời ho phng đ khng qun thắp sng để cho con tu cuối ngy đến thổi tắt...". Viết văn như thế th thuộc bậc thượng thừa. Phải vậy khng anh Thanh Sơn v chị Huyền Chiu? Nếu hồi nhỏ ng Thầy bắt ti tả cảnh nh ga Ninh Ha th chắc ti phải học thuộc lng đoạn văn trn v mun đời sẽ khng bao giờ qun được cu văn ấy...

 

        Bi ty bt của anh rất ngắn gọn, chỉ chiếm c 3 trang giấy m đầy ắp lịch sử v tnh người. Người Ninh Ha thật hnh diện, nơi c nh gio Trần Qu Cp đ từng dạy học ở phố quận v bị đem đi chm ở sng Cạn. Cho nn con phố chnh bao đời đổi thay m vẫn vinh dự mang tn nh yu nước TQCp. Anh tin ở định mệnh, nếu anh khng đậu (d chi p cht) ở trường V Tnh th cuộc đời anh đ khng dừng lại ở ga xe lửa Ninh Ha với những nơi chốn nổi danh khng thể no qun như qun m thơm của ng T, nem nướng nem chua của b Cựu, miếng cơm g chy sm ở qun Nghĩa Hiệp, mn ph lấu của Việt Lợi, v khng ngồi chồm hổm ở qun c ph Tm i trong khi nước lụt trn qua chợ chạy ro ro... V cuối cng th anh tm sự ring tư một cch nhị rằng "Khi ti kể lại ci pht giy ngẫu nhĩ lần đầu tin trng thấy ga Ninh Ha, mẹ của cc con ti than rằng: Lc đ em mới c 8 tuổi! i chao, ai m tin được 15 năm sau c b 8 tuổi ấy l chnh sn ga của đời ti. Như thế l g nếu khng phải l định mệnh?". Anh cũng bắt chước nh thơ (đin?) Bi Ging tự hỏi "Ngy sẽ hết ti sẽ khng ở lại, Ti sẽ đi v chưa biết đi đu..." m tấu ln mấy vần thơ thật hết sẩy trong bi Nắng Cuối Chiều... m ti thch nhất mấy cu sau đy:

 

"Ti như giọt nắng cuối chiều

Hy cn dủng dẳng lưng đo chưa qua

......................................

Dẫu ti như giọt nắng chiều

Cũng xin được nắng t nhiều bn em..."

 

        Tnh qu nhi? Ti nghĩ chị LL Huyền Chiu chắc phải l người hạnh phc nhất trn trần đời ny với những lời thơ ra rt ấy của đấng phu qun!

 

        Trả lại văn cho mấy nh văn, ti rảo bước vo vườn thơ của anh Ph Vĩnh Sơn với bi Nhn đi nỗi nhớ. Đy l ci tựa đề thật v cng tha thiết v xưa ny ta chỉ thấy "một lần nỗi nhớ" khng thi l đủ chết rồi, ở đy anh lại "nhn đi nỗi nhớ" th biết nhớ nhung triền min no m kể. Bi thơ 5 chữ mượt m với những đoạn đường tnh hợp tan chia cch vĩnh viễn...

 

"Ta cng em chung bước

Ngy hai buổi đến trường

Vẻ thẹn thừng, e ấp

Bỡ ngỡ, lời yu đương..."

 

Nhưng cuộc tnh anh no c giữ được...

 

"Đuổi theo nắng v gi

Ta cũng lớn ln mau

Tnh ngy cng tha thiết

M đ vội xa nhau...

Bao năm trời cch biệt

Tnh cứ mi vấn vương

Hương trinh em lẫn khuất

Thẩm thấu đy tim anh..."

 

Để rồi nay em như bng chim tăm c chẳng biết đu m tm...

 

"Em giờ v định nơi đu

Anh phương trời vắng, nỗi sầu khn ngui

Ra đi l vĩnh biệt rồi

Tận cng nỗi nhớ, nhn đi từng ngy..."

 

Ninh Ha c qu nhiều nh thơ. Như anh Nguyễn Tnh với bi Tết xứ Người diễn tả ci cảnh xun về m lng dạ bời bời ruột gan qua hai bi thơ thất ngn bt c với cc lời thơ như:

 

"Đn Tết xưa kia vui hớn hở

Mừng Xun ny lại lệ sầu rơi"

hay

"Trước ngưỡng đầu Xun chẳng nắng ấm

Mai, đo chẳng nở, Tết buồn ơi!!!"

 

hoặc bi thơ K ức ngy xanh của anh Duy Long v bi Kỷ niệm của anh Phan Xun cũng rất thấm.

 

        Sau cng ti gặp bi Nt đẹp Qu ti của chị L Thị Lộc (bt hiệu Hải Lộc), mặc d chị gieo vần rất l trc trắc nhưng đ khiến ti hồi tưởng lại rất nhiều về khung cảnh một lng qu tươi đẹp bao la... Những lời thơ của chị diễn tả nt đẹp của qu chị từng cảnh vật chung quanh như "Hng tre vi vt, khm trc vườn sau, đn chim tung tăng nhảy, dưới ao c từng đn c lội, vườn rau xanh thẫm với đn bướm v cc ch ong ht nhụy, cy cam cy bưởi sau vườn tỏa hương thơm ngt, luống c thẳng tắp với gin mướp bn h nặng trĩu tri đong đưa... Rồi bn sng vắng c con c trắng tm bến đậu, với ch mục đồng rảo bước, khi lam chiều vươn nhẹ hng cau, trn ruộng h nắng chang chang c bc nng phu v con tru cy. Sng tinh mơ c mẹ qu kẽo kịt quang gnh ra đồng, chiều về tt nước cho ma la ln bng. Ngoi ruộng xanh cn c đồng muối mnh mng... Người dn qu lam lũ như vậy nhưng vẫn một đời cam chịu một nắng hai sương, giữ trn lng hiếu nghĩa, thanh cao, sắt son một lng hướng về qu mẹ v cuộc đời mọi người cứ như cnh lục bnh tri trn sng chạy về nơi v định... 

 

Ti thch nhất mấy ging thơ sau đy của chị rất hợp vận:

 

"Dưới ao nhỏ từng đn c lội

Liếp rau xanh, xanh thẫm một mu

Lao xao đn bướm vờn hoa cải

Cc ch ong vng ht nhụy ngu"

 

hay

 

"Sng tinh mơ mẹ qu kĩu kịt

Hối hả trưa về kịp bữa cơm

Hong hn xuống ra đồng tt nước

Đợi đến ma gặt hi la thơm..."

 

        Cảm ơn chị Hải Lộc đ vẽ ra một bức tranh thin nhin đẹp qu. Chị lm ti nhớ lại những hnh ảnh qu đẹp của qu hương m hnh bng ny cũng giống lng qu ti nơi ti đ từng lớn ln từ chốn bn lầy nước đọng...

 

 

(cn tiếp)

 

 

  

 

 

 

 

Người X Vn

3/2009

Vườn Hoa Văn Học Nghệ Thuật
 

 

 www.ninh-hoa.com