trang thơ & truyện Lương Lệ Huyền Chiêu                |                 www.ninh-hoa.com


 Lương L Huyền Chiêu

 Dạy học tại trường
Trung Học Bán Công
Ninh Ḥa trước
 năm 1975



Hiện cư ngụ tại:
Ninh Ḥa, Việt Nam

 

 

 

 

 



Tùy bút của Huyền Chiêu
 


 
 

 

 

NẮNG THỦY TINH

 

Năm 1967.

Nàng là cô gái mới lớn đầy mộng mơ “qua công viên mắt em ngây tṛn”. Trong giấc mơ của nàng có công chúa và hoàng tử. Nàng sống ở một thành phố biển miền trung. Cuối tuần, nàng đi xem phim nói tiếng Pháp có Tony Perkin, steve Mc Queen, Audrey Hepburn… Đất nước đang có chiến tranh nhưng nàng không quan tâm v́ chiến tranh ở quá xa và v́ bộ máy tuyên truyền ở miền nam quá yếu. Ở trường, nàng không được học về lịch sử Việt Nam cận đại. Nàng rất mù mờ v́ t́nh trạng của đất nước và không hiểu tại sao anh em lại cầm súng giết nhau. Nàng yếu đuối và an toàn như con sâu đo, quanh quẩn trong đám cỏ xanh, mặc cho bầu trời sấm chớp báo hiệu một cơn lũ sắp tràn qua nhấn ch́m tất cả.

   

CHÀNG HÁT RONG VÀ CÂY SÁO THẦN

 

Cũng năm đó chàng xuất hiện.

Chàng là dân trường Pháp, sống ở thành thị con nhà trung lưu nhưng những ca khúc của chàng lại nói nhiều về ruộng đồng về cây lúa.

 

Người con gái Việt Nam da vàng

Yêu quê hương như yêu đồng lúa chín.

 

Ruộng đồng mà chàng nói đến không yên ả như trong truyện ngắn của Thạch Lam, trong thơ Bàng Bá Lân. Đó là những ruộng đồng rất điêu tàn,hoang vắng:

 

Một ruộng đồng trơ đất đỏ

Một đàn ḅ không luống cỏ

 

Từ đó nàng mới nhớ rằng da nàng màu vàng, không giống màu da của Romeo và Juliette. Đất nước nàng quá nghèo, chiến tranh, chết chóc đang bao trùm, không thanh b́nh như thành phố Liverpool của những chàng trai đẹp như thiên thần The Beatles.

 

Từ đó nàng ư thức rằng, hằng ngày hằng giờ:

 

Hằng vạn tấn bom trút xuống đầu làng

Hằng vạn tấn bom trút xuống ruộng đồng

Cửa nhà Việt Nam cháy đỏ cuối thôn

 

Từ đó, trong nàng bừng lên nỗi sợ rợn người khi nh́n thấy:

 

Hằng vạn chuyến xe claymore lựu đạn

Hằng vạn chuyến xe mang vô thị thành

Từng vùng thịt xương có mẹ có em.

 

Chàng hát rong nói cho nàng biết như thế nào là “nội chiến” và lớp trẻ như nàng giật ḿnh v́ đă:

 

Ngủ quên, quên đă bao năm

Ngủ quên không thấy quê hương

 

Từ đó nàng bắt đầu đặt câu hỏi “ v́ sao phải có cuộc chiến này”. Tại sao nước Việt của nàng bi thảm đến như vậy?” Từ đó nàng hiểu như thế nào là số phận của một nước nhược tiểu.

Cám ơn chàng, những ca khúc mang tên Da Vàng đă làm cho nàng, một cô gái chưa một lần bước chân xuống ruộng hiểu được thế nào là:

 

Yêu quê hương như yêu đồng lúa chín .

 

 

CHỜ NH̀N QUÊ HƯƠNG SÁNG CHÓI

 

Trong cuộc chiến vừa qua, tôi cho rằng chưa có ai khô nước mắt khóc thương cho dân tộc một cách chân thành như Trịnh Công Sơn. V́ vậy không ngạc nhiên khi ông ngây ngất chờ mong ḥa b́nh.

 

Chờ cho ḷng câm thù đến lúc ch́m sâu

Chờ ḥa b́nh đến

Chờ tiếng bom im

Chờ bước chân đi trên những đường không chông ḿn

Chờ đường giao thông chấp nồi chuyến xe qua ba miền

 

Trịnh Công Sơn mơ một ngày no cơm ấm áo khi hết chiến tranh

 

Chờ khô nước mắt

Chờ đá reo ca

Chờ áo cơm nuôi những trẻ con không nhà

 

Ḥa b́nh đối với ông đẹp quá.

 

Ông hớn hở “Dựng lại người, dựng lại nhà”

 

Ta cùng lên đường

Đi xây lại Việt Nam

.

Nghĩ đến ngày đất nước thanh b́nh, ḷng ông hân hoan, mắt ông rưng lệ:

 

Ḷng mẹ ta xưa kia bao la như thái b́nh dương

Những đứa con lạc ḍng mừng hôm nay xóa hết căm hờn

 

 

BI KỊCH TRINH CÔNG SƠN

 

Chưa có người Việt Nam nào được yêu nhiều và ghét nhiều như Trịnh Công Sơn.

 

Người yêu ông th́ đă rơ. Người ta yêu ông v́ ông là người chân thật. Ca khúc của ông là những rung động thật đẹp. Đó là tiếng suối chảy tuôn ra từ một cơi ḷng nhân hậu của một người

 

Tôi là ai mà yêu quá đời này

 

Người không ưa ông th́ cũng đúng thôi.

 

Sau chiến tranh đă có bà mẹ anh hùng và bà mẹ da vàng khóc con thảm thiết cua Trịnh Công Sơn đă bị lỗi thời.

Sau thế chiến thứ hai người Nhật vẫn muôn đời không quên dấu vết chiến tranh ở Hiroshima và Nagasaki. Học sinh Nhật được sờ tận tay,nh́n tận mắt nổi đau đớn, sụp đổ, hoang tàn ,để học bài học thấm thía về chiến tranh. Ở Mỹ học sinh trong trường được giảng giải rất tường tận về sự cố 11 tháng 9. Danh sách từng người một bị thảm sát được trân trọng ghi danh với ḷng thương tiếc chân thành. Nhưng ở Việt Nam nỗi đau của một dân tộc

“Một ngh́n năm nô lệ giặc Tàu, một trăm năm nô lệ giặc Tây, hai mươi năm nội chiến từng ngày”

Đă bị chôn vào quên lăng. Trong nhà trường, học sinh Việt Nam chưa bao giờ được hát những ca khúc như “Ngủ Đi Con” “Bài ca trên những Xác người”, “Người con Gái Việt Nam Da Vàng”, “Gia Tài Của Mẹ”…..

 

Hai chữ “tự hào” là người dân một nước nhỏ mà đánh thắng hai cường quốc được tận dụng để tẩy xóa nỗi đau đớn của cuộc tang thương.

Trịnh Công Sơn từng khao khát:

 

Chỉ mong ḥa b́nh sau đêm tăm tối

Chờ mong một ngày

Tay ấm trong tay

 

 Sự thật là sau chiến tranh Trịnh Công Sơn đă bị ngoảnh mặt làm ngơ và bàn tay của Trịnh Công Sơn chưa bao giờ được siết chặt .

 

Hơn hai ngh́n ṿng hoa đưa tiễn ông ngày ông “về làm cát bụi” hoàn toàn là do ḷng mến mộ tự phát của người dân trong nước không hề là chủ trương của nhà cầm quyền và họ cũng quá bất ngờ không lường trước rằng có quá nhiều người dân Sài G̣n, trong giờ phút cuối, đă đến tiễn biệt Trịnh Công Sơn dù ông chỉ là một nhạc sĩ.

Ḷng yêu mến của quần chúng miền Nam dành cho Trịnh Công Sơn là có thật.

Tuy nhiên, tôi vẫn nghĩ rằng bạn hữu của Trịnh Công Sơn và người dân xứ Huế quá vội vàng khi xin được đặt tên đường Trịnh Công Sơn ở Huế. Bởi v́ tôi cho rằng Linh hồn ông chưa siêu thoát khi ca khúc “Da Vàng” được viết từ trái tim rướm máu của ông đă bị khước từ trên đất nước này.

 

CÔ BÉ QUÀNG KHĂN ĐỎ

 

Trong khi Ca khúc Da Vàng chưa một lần được chính thức công nhận và phổ biến trong nước, th́ ở nước ngoài xuất hiện hàng trăm bài viết kết án Trịnh Công Sơn với những bằng chứng không chối căi được.

Chính ông đă hân hoan ca ngợi một nền ḥa b́nh mà với hầu hết người miền nam là nỗi xót xa, đớn đau, v́ mất mát, tù tội, xua đuổi.

 

Hai mươi năm nhục nhằn đă qua

Hôm nay thấy mặt trời rực sáng

Trong tim người

Trong tim ta

 

Trong “Đồng Dao Năm 2000” Ông lạc quan:

 

Đường Việt Nam hôm nay có những bước chân tự do

Đường Việt nam hôm nay sống với nhau thực thà

 

Theo tôi, Trịnh Công Sơn mộng tưởng tới một ngày ḥa b́nh giống như cô bé quàng khăn đỏ, khi cô hớn hở mang cái bành thật ngon bước chân trên con đường đầy hoa lá tới ngôi nhà của bà nội.

Ông không giả dối, không phỉnh gạt mọi người, nhưng ông không ngờ rằng hai chữ ḥa b́nh mà ông hết ḷng chờ mong, hết ḷng ca ngợi chỉ là bà nội giả mạo..

 

Trịnh Công Sơn là người sâu sắc nhất khi mô tả chiến tranh nhưng lại là người vô cùng ngây thơ, nông nổi khi vẽ bức tranh ḥa b́nh. Ông là người sai lầm chứ không phải là người nịnh nọt để mưu cầu lợi danh.

 

VỀ THU XẾP LẠI

 

Trước khi ra đi trên đường xa vạn dậm ông trăn trối:

 

Đời tôi ngốc dại

Tự làm khô héo tôi đây

 

Cuối đời ông nghĩ ǵ khi viết:

 

Có điều ǵ gần như niềm tuyệt vọng

Rơi rất gần rơi xuống trong tôi

 

 Mà sao không tuyệt vọng khi sau :

 

Hai mươi năm nội chiến từng ngày

Gia tài của mẹ một rừng xương khô

Gia tài của mẹ một núi đầy mồ*

 

Đất nước này vẫn c̣n rất nhiều điều” vô h́nh trói buộc dân ta” và tiếng gọi “cùng lên đường đi xây lại t́nh thương “ của Trịnh Công Sơn cũng chỉ là tiếng kêu vô vọng trong “Sa mạc nối dài”.
 

Hết rồi thời háo hức:

"Cờ bay trăm ngọn cờ bay"

 

Cuối đời Trịnh Công Sơn  "Nh́n lại đời ḿnh th́ đă xanh rêu"
 

Và chính ông đă kêu lên tiếng kêu bi thiết :

 "Tôi như trẻ nhỏ ngồi bên hiên nhà chờ xem thế kỷ tàn phai"

 

Dầu sao với riêng tôi, người sống cùng thế kỷ với ông trên đất nước Việt Nam  tận cùng đau khổ tôi vẫn biết ơn ông v́ ông đă từng nhắc nhở cho tôi một điều vô cùng giản dị:

 

Yêu quê hương như yêu đồng lúa chín.

 

 


 

25/8/2011

* những chữ in nghiêng là lời nhạc của Trịnh Công Sơn

 

 

 

 

 

Lương LHuyền Chiêu

 

 

 

 

 

 

 

 

trang thơ & truyện Lương Lệ Huyền Chiêu         |                 www.ninh-hoa.com