trang thơ & truyện Lương Lệ Huyền Chiêu                |                 www.ninh-hoa.com



 

 Lương L Huyền Chiêu

 Dạy học tại trường
Trung Học Bán Công
Ninh Ḥa trước
 năm 1975



Hiện cư ngụ tại:
Ninh Ḥa, Việt Nam

 

 

 

 

 

NGUYỄN TẤT NHIÊN VÀ DUY QUANG, HAI CHÀNG “ KHỜ” ĐÁNG YÊU CỦA THẾ KỶ
HUYỀN CHIÊU
 

                                                                             Ảnh: dotchuoinon-com



 

Tôi nh́n thấy Duy Quang lần đầu trên màn h́nh TV đen trắng khoảng năm 1971.

Chàng con trai đầu của nhạc sĩ lừng lẫy Phạm Duy đang nghêu ngao hát khúc B́nh Ca của cha ḿnh:

“mang giày vớ tốt

mang khăn áo lành

tôi chào đất nước tôi nay thái b́nh

tôi cúi lưng tôi chào anh

tôi đứng lên tôi chào em

tôi vói lên cao chào đức tin

……………………………..”

Bổng dưng tôi thấy tồi tội cho chàng trai này.

Chàng quá lu mờ trước cái bóng quá lớn của người cha Phạm Duy, người Bác Phạm Đ́nh Chương, người cô Thái Thanh.

Vóc dáng chàng gầy yếu, khuôn mặt buồn bă, giọng hát không hay, không dở.

Tôi nghĩ ông bố Phạm Duy chắc phải khổ công lắm mới “g̣” được chàng hát được đến mức đó.

Phạm Duy không là người chồng chung thủy nhưng là người chủ gia đ́nh rất có trách nhiệm. Những nghệ sĩ thực sự thường quá mơ mộng và hay lâm vào cảnh nghèo túng.

Phạm Duy th́ không. Thuở ấy ông là một nhạc sĩ biết cách kiếm tiền và có xe hơi riêng.

Các con ông được nuôi dạy đầy đủ. Chỉ tiếc rằng vợ ông th́ đẹp mà con th́ không xinh bằng mẹ, không tài bằng cha (cảm nhận riêng của người viết).

Dù sao, làm con Phạm Duy sung sướng thật. Được đi học ở những trường danh tiếng, được học viết nhạc, học hát và được bố sắm sửa nhạc cụ, tập dợt để thành lập ban nhạc trẻ The Dreamers. Rồi bố lại c̣n sáng tác những ca khúc dành cho các cô gái tuổi mới lớn cho con cái cưng Thái Hiền. Có lẽ khi phổ nhạc thơ Nguyễn Tất Nhiên Phạm Duy cũng muốn cùng con trai sống lại những cảm xúc tuyệt đẹp của t́nh yêu thuở mới lớn.

T́nh yêu thương của Phạm Duy dành cho các con thật mênh mông.

Nhưng trông Duy Quang vẫn cứ buồn bă và yếu đuối.

Sau năm 1975, nhạc Phạm Duy bị cấm hát. Rồi tôi không c̣n nhớ ǵ về Duy Quang và cũng chẳng biết đại gia đ́nh Phạm Duy đi đâu, về đâu.

Lịch sử đang nhấn ch́m người dân Việt xuống vũng bùn của cái đói và dần mất đi những nhu cầu tinh thần.

Cho đến một hôm tôi nghe lại giọng ca Duy Quang ở hải ngoại qua một băng cassette.

“năm năm rồi không gặp

Từ khi em lấy chồng

Anh dặm trường mê măi

Đời chia những nhánh sông”(****)

Không ngờ bây giờ giọng Duy Quang chửng chạc và hay đến vậy.

Ngoài bài “Lời T́nh Buồn” do Phạm Duy phổ thơ Phạm Văn B́nh, giọng ca nhũn nhặn, thủ thỉ của Duy Quang như được sinh ra để kể lể tâm trạng của những chàng trai mới lớn, hoang mang, tuyệt vong v́ những mối t́nh đầu đầy bất trắc trong những ca khúc phổ thơ Nguyễn Tất Nhiên.

“Em bây giờ có lẽ

Toan tính chuyện lọc lừa

Anh bây giờ có lẽ

Xin làm người t́nh thua” (**)

Duy Quang mang dáng vẻ hiền lành, nhút nhát. Chàng gần với Nguyễn Tất Nhiên hơn người cha tự tin, mạnh mẽ.

Và chắc Phạm Duy cũng không ngờ rằng cuộc đời của Duy Quang, tâm trạng bi thương của Duy Quang dường như cũng bị thơ của Nguyễn Tất Nhiên vận vào.

Trong ca khúc Kiếp Đam Mê, Duy Quang đă thố lộ :

“tôi không cần và nghi ngại chi
Ai chê bai thân tôi khờ dại” (*).

Công nhận chàng “khờ dại” là rất thương Duy Quang. Thực ra người đàn ông này “ngu” lắm và cũng chân thật lắm mới dám nói rằng:

 

“Tôi xin người cứ gian dối

Khi tôi hỏi người có yêu tôi

May ra c̣n được thấy đời vui

…………………………………

Tôi xin người cứ gian dối

Nhưng xin người đừng ĺa xa tôi” (*)

Mà đâu có sao.

“Khôn đường cờ bạc là khôn dại

Dại chốn yêu đương ấy dại khôn”

(nhại thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm)

Cái “ngu” dễ thương của Duy Quang chỉ có thể sánh với cái “khùng” của Nguyễn Tất Nhiên.

Duy Quang sinh năm 1950, Nguyễn Tất Nhiên sinh năm 1952. Tuy là vai đàn em nhưng Nguyễn Tất Nhiên cuồng si, khùng điên vượt xa đàn anh.

Ảnh: dotchuoinon-com

Đọc thơ của Nguyễn Tất Nhiên ai cũng hiểu được câu chuyện ḷng ṿng của một cậu học tṛ ở Biên Ḥa yêu một cô Bắc di cư.

Cô rất ngây thơ, trong sáng, chưa biết yêu và chẳng để ư ǵ đến chàng thi sĩ “vô đạo” (***).

Nàng kính yêu Chúa, siêng đi nhà Thờ.

Vậy là chàng thi sĩ ghen với Chúa.

Ghen quá phát rồ.

Chàng hùng hồn phân tích:

“dù sao th́ Chúa cũng

Một thời làm trai tơ

Dù sao th́ Chúa cũng

Là đàn ông…dại khờ”(**)

Cũng giống như họa sĩ Đinh Cường thích vẽ nhà thờ hơn vẽ chùa, h́nh ảnh liên quan đến nhà thờ, tượng chúa, thánh giá được nhắc nhiều trong thơ Nguyễn Tất Nhiên dù các cô gái mà chàng si mê không phải cô nào cũng có đạo. Chàng thích nh́n người yêu của ḿnh trong h́nh ảnh một ma soeur và Nguyễn Tất Nhiên có lúc là linh mục.

“V́ tôi là linh mục

Tưởng đời là hạnh phúc

Nên tin vào thiếu nữ”(**)

Linh mục “khùng” này chỉ có một tín đồ và tín đồ ác ôn đó đă giam hăm chàng trong tín đồ.:

“Tín đồ là người t́nh

Có ngờ đâu người t́nh là ác quỷ”(**)

Làm linh mục chưa vừa ư chàng lại đ̣i trèo lên làm :

“cây thánh giá

Trên nóc cao nhà thờ”(**)

Trong bài thơ “Duyên T́nh Con Gái Bắc” Nguyễn Tất Nhiên đă làm cho chúng ta phải bật cười v́ tính trẻ con của một chàng trai đang chịu đựng nỗi đau của một t́nh yêu vô vọng.

Chàng không dấu được vui mừng khi nghe nàng thi rớt trường luật (v́ chàng đă thi hỏng tú tài 2):

Nghe nói em vừa thi rớt luật

Môi trâm anh tàn héo nụ xa vời

Mắt công nương thầm khép mộng chân trời

Xin tội nghiệp lần đầu em thất vọng

 

(Dù thật sự cũng đáng đời em lắm

Rớt đi Duyên, rớt để thương người)

Ta-thằng ôm hận tú tài đôi

Không biết t́m ai mà kể lể.

 

Nhưng đằng sau những khùng điên, dại dột và trẻ con, Nguyễn Tất Nhiên đă làm ta kinh ngạc về một cơi hồn ngập tràn cô đơn , bi thiết và hoảng loạn.

“người từ trăm năm

Về qua sông rộng

Ta ngoắc ṃn tay

Trùng trùng gió lộng”(**)

Sau khi ngoắc ṃn tay mà chẳng ai dừng lại, chàng bèn chạy theo :

“ta chạy ḷng ṿng

Ta chạy ṃn hơi

Qụy té trên đường đời

Sợi tóc vương chân người.(**)

Tưởng tượng cảnh chàng thi sĩ chạy té lên, té xuống mà thương.

Để xem chàng sẽ làm ǵ sau khi té rất đẹp, rất khôn, té mà để tóc quấn lấy chân người ấy như các nam diễn viên chuyên nghiệp trong kịch của Shakespeare.

Nhưng chàng không chịu đứng dậy, chàng nằm vạ và khao khát được nàng đâm ḿnh một nhát cho xong đời.:

“người từ trăm năm

Về như dao nhọn

Ngọt ngào vết đâm

Ta chết âm thầm

Máu chưa kip đổ.(**)

Nhiều nam ca sĩ hát “Thà Như Giọt Mưa”, “Hai Năm T́nh Lận Đận” do Phạm Duy Phổ thơ Nguyễn Tất Nhiên nhưng với tôi chưa ai hát hay như Duy Quang.

Hai chàng “khùng” này làm tôi nhớ đến tác phẩm “T́nh Sầu Của Chàng Werther” của Goethe. Ch́m đắm trong cơn mê t́nh yêu, chàng Werther cuối cùng quyên sinh trong buồn đau, tuyệt vọng.

Nhưng tôi không nghĩ rằng Werther hay Nguyễn Tất Nhiên quá bi lụy v́ t́nh đến không đứng vững nổi trong cuộc đời này. Nổi đau v́ t́nh chỉ là một cửa sổ nho nhỏ cho ta nh́n vào trái tim dư thừa cảm xúc của họ.

Tôi cho rằng kiếp người không phù hợp với một số người. Và họ chọn ra đi sớm để được trở về một tinh cầu b́nh yên hơn.

C̣n Duy Quang , chàng vẫn muốn sống cuộc đời b́nh thường được măi hát ca cùng trái tim yếu đuối.

V́ vậy, khi Duy Quang gĩa biệt cơi đời, chắc chắn Phạm Duy, ông già chẳng biết sợ ai, đă suy sụp.

Tôi tin rằng nếu Duy Quang chưa ra đi, Phạm Duy vẫn c̣n rán sống để nâng đỡ đứa con trai mà ông yêu thương nhất.

Bây giờ, chỉ c̣n lại chúng ta và những tác phẩm âm nhạc là sự kết hợp tuyệt vời của Phạm Duy, Nguyễn Tất Nhiên và Duy Quang.

 

 

(*) Trong Kiếp Đam Mê của Duy Quang

(**) Thơ Nguyễn Tất Nhiên

(***) Chữ dùng của Nguyễn Tất Nhiên

(****) Trong Chuyện T́nh Buồn Ca khúc Phạm Duy phổ thơ Phạm Văn B́nh

 

 

 

Huyền Chiêu

Tháng Giêng/2016

 

 

 

 

 

 

 

 

trang thơ & truyện Lương Lệ Huyền Chiêu         |                 www.ninh-hoa.com