trang thơ & truyện Lương Lệ Huyền Chiêu                |                 www.ninh-hoa.com


 Lương L Huyền Chiêu

 Dạy học tại trường
Trung Học Bán Công
Ninh Ḥa trước
 năm 1975



Hiện cư ngụ tại:
Ninh Ḥa, Việt Nam

 

 

 

 

 
 


Ảnh: Lương Lệ Huyền Chiêu
 


 

lá sẽ đỏ từ vàng da mũi lệch

môi là mềm hoa mọc mật cong môi

từ bờ cơi chia xương chua là ngọt

trút lang thang từ nát mộng lên trời

 

Thật sự tôi không hiểu lắm ư nghĩa mấy câu thơ trên của Bùi Giáng nhưng tôi vẫn thích đọc, thích nghe những âm thanh của những câu chữ ấy. Rồi một cách vô thức, tôi thuộc làu chúng như thuộc một khúc nhạc không lời.

 

Rơ ràng, nhạc đă đi vào thơ của Bùi Giáng.

 

Đi ngược con đường của Bùi Giáng, Lê Thương biến nhạc thành thơ.

 

“Ngựa phi ngoài xa hí vang trời

Chuông trống khua trăm hồi,

Ngần ngại bên núi đồi

Rồi vọng ra khắp nơi”

 

Nếu một đạo diễn làm phim về cảnh người chinh phu ra trận không hiểu ông thể hiện như thế nào về sự “ngần ngại” của âm thanh ngựa hí, chuông trống khua ..

 

Chưa hết. Trong Ḥn Vọng Phu 2 Lê Thương viết:

 

“Đoàn cỏ cây hăy c̣n trẻ thơ

Cho đến bây giờ

Đă thành đoàn cổ thụ già…”

 

Có những bài thơ tự nó biến thành nhạc. Có những ca khúc chính nó là thơ. Nhưng cũng có nhiều bài thơ hay lại nằm ngủ trong rừng cho đến một hôm có chàng hoàng tử trao cho nụ hôn hồi sinh và từ đó nàng trở nên rạng ngời.

 

Phạm Duy là chàng hoàng tử tài năng nhất trong các chàng hoàng tử chuyên đi t́m các nàng công chúa mê ngủ.

 

Ngoại trừ việc làm đẹp cho các nàng “công chúa” già, đă có danh tiếng như Huy Cận (Ngậm Ngùi), Lưu Trọng Lư (Hoa Rụng Ven Sông, Người Em Sầu Mộng,..) Xuân Diệu (Mộ Khúc), Phạm Duy c̣n có công đưa chàng sinh viên Cung Trầm Tưởng đến với người yêu nhạc.

 

Một thời, h́nh ảnh

 

“người em mắt nâu

Tóc vàng sợi nhỏ”

 

Bỗng trở thành nàng thơ của mấy anh chàng thanh niên Việt Nam da vàng mũi tẹt và:

 

“Ga Lyon đèn vàng

Cầm tay nhau muốn khóc..”

 

Đă trở nên rất gần gũi với người Việt c̣n hơn ga Ḥa Hưng!

 

“Mùa thu không lời

Son nhạt đôi môi

Em buồn trở lại

Hờn quên, hối cải cuộc đời”

 

Ôi chao, đàn ông mà cũng “hờn” ư. “Như thế là yêu quá đi mất rồi” ( nhại thơ Nguyễn Bính).

Cứ tưởng Phạm Duy chỉ t́m đến với các bậc thi nhân danh tiếng, thật đáng khâm phục khi ông phát hiện “C̣n Một Chút Ǵ Để Nhớ” của Vũ Hữu Định và từ đó người yêu nhạc tạm quên người em xóm học tóc vàng sợi nhỏ ở tận Paris để trở về với:

 

“Em Pleiku má đỏ môi hồng” 

 

Và con phố Pleiku “Đi dăm phút trở về chốn cũ”, “ở đây buổi chiều quanh năm mùa đông” bỗng chốc trở nên gần gũi đáng yêu hơn bao giờ.

 

Dường như Phạm Duy cứ càng ngày càng trẻ ra. Sau Vũ Hữu Định, Linh Phương (Kỷ Vật Cho Em), Phạm Thiên Thư (Ngày Xưa Hoàng Thị, Đưa Em T́m Động Hoa Vàng) Phạm Duy bỗng vô cùng say đắm bước vào t́nh yêu khùng điên, dại khờ của tuổi học tṛ với Nguyễn Tất Nhiên, một nhà thơ nhí học tṛ lớp đệ nhị một trường nhỏ ở Biên Ḥa, chưa có danh tiếng ǵ.

 

Ca khúc “Thà Như Giọt Mưa” của Phạm Duy dựa vào thơ Nguyễn Tất Nhiên là ca khúc làm cho mọi người bàng hoàng khám phá sự bí ẩn của những trái tim si t́nh 17 tuổi:

 

“Người từ trăm năm về như dao nhọn

Người từ trăm năm về như dao nhọn

Dao vết ngọt đâm

Ta chết trầm ngâm,

Ḍng máu chưa kịp tràn…”

 

Những câu chữ như “ Ta chết trầm ngâm”, “Ta ngoắc ṃn tay” của Nguyễn Tất Nhiên nếu không đi vào nhạc Phạm Duy chắc chắn không ngân nga măi trên cơi đời này, trong niềm tiếc thương vô hạn khi “hoàng tử bé” sầu muộn của chúng ta bay trở về tinh cầu nhỏ bé của chàng vào năm chàng 40 tuổi.

 

Nhưng không phải lúc nào phép thuật của phù thủy Phạm Duy cũng thiêng. Bài thơ Màu Tím Hoa Sim của người bạn thân thiết Hữu Loan, theo tôi đă không thành công khi được Phạm Duy viết nhạc. Tội nghiệp Hữu Loan. Bài thơ lừng lẫy khóc người vợ trẻ của ông không hiểu sao lại bị Phạm Duy viết lại theo nhịp quân hành hùng tráng? Bài Màu Tím Hoa Sim của Phạm Duy thua xa bài Những Đồi Hoa Sim do Dzũng Chinh viết nhạc theo điệu Bolero rất b́nh dân và giản dị đă ra đời và rất được yêu thích trước đó..

 

Tôi cũng hết sức buồn ở trường hợp bài Đi Chùa Hương của Nguyễn Nhược Pháp khi đi vào ca khúc do Trung Đức soạn nhạc.

Nguyễn Nhược Pháp, nhà thơ có trái tim trong trẻo, đầy ắp t́nh yêu thương dành cho cơi đời này lại chỉ được hưởng dương 24 tuổi. Chàng như thiên thần bay về trời gửi lại chúng ta những lời chúc tốt đẹp nhất cho t́nh yêu đôi lứa mà nhân vật chính của những chuyện t́nh là những cô gái “Ngày Xưa”.

 

Cô gái Việt của “Ngày Xưa” sao mà trong sáng quá .

 

Trong bài Đi Chùa Hương, cô gái ấy chỉ mới mười lăm tuổi. Theo phong tục ngày trước, mười lăm tuổi đă là tuổi các cô đă được nhiều gia đ́nh ngắm nghé, xin dạm hỏi cho con trai ḿnh.

 

“Em tuy mới mười lăm

Mà đă lắm người thăm

Nhờ mối mai đưa tiếng

Khen tươi như trăng rằm”

 

Cô được mẹ dạy cho “học ăn, học nói, học gói, học mở”, dạy cho cách đi đứng, nói cười, chuẩn bị cho một ngày rất gần: làm vợ, làm mẹ, làm dâu nhà người.

 

Tuy nhiên, cái ngày rất gần sẽ biến cô thành một người đàn bà với biết bao thay đổi, bao khó khăn ấy không làm mất đi nét hồn nhiên ngây thơ của cô bé mới bắt đầu biết rung động v́ người khác phái.

 

“Em đi chàng theo sau

Em không dám đi mau

Sợ chàng chê hấp tấp

Số gian nan không giàu”

 

Cô gái 15 tuổi của “Ngày Xưa” ấy đă khác đi rất nhiều trong ca khúc của Trung Đức.

 

Từ một cố bé “Em không dám đi mau” trong bài thơ của Nguyễn Nhược Pháp, Trung Đức đă cho nhân vật của ḿnh “Đi Chùa Hương” theo điệu Chachacha vô cùng nhí nhảnh.

 

“Me cười thầy nó trông

Chân đi đôi dép cong

Con tôi xinh xinh quá

Bao giờ cô lấy chồng?”

 

Thời đó các cô mang hài có mũi cong nhưng Trung Đức đă mua guốc mới cho cô bé :

 

 “quần lĩnh áo the mới

Tay em cầm chiếc nón quai thao

Chân em đi đôi guốc CAO CAO”.

 

Mang guốc cao, đi theo điệu chachacha, cô bé Chùa Hương của Trung Đức đă không c̣n là nhân vật e ấp dễ thương như trong bài thơ của Nguyễn Nhược Pháp, mà trở thành cô gái tuổi teen bạo dạn, biết làm duyên, biết ḿnh trẻ, biết ḿnh đẹp trong khi lại rất “kịch” khi nói:

 

“Em c̣n bé lắm mấy anh ơi”

 

Trong trường hợp này, theo tôi nhạc đă phản thơ.

 

Biết bao giờ mới lại có những vần thơ đi vào nhạc buồn nhưng đẹp như sự kết hợp tuyệt vời gia Phạm Duy và Hàn Mặc Tử:

 

Trước sân anh thơ thẩn

Đăm đăm trông nhạn về

Mây chiều c̣n phiêu bạt

Lang thang trên đồi quê

Gió chiều quên ngừng lại

Ḍng nước luôn trôi đi…

Ngàn lau không tiếng nói

Ḷng anh dường đê mê

Cách nhau ngàn vạn dặm

Nhớ chi đến trăng thề

Dầu ai không mong đợi

Dầu ai không lắng nghe

Tiếng buồn trong sương đục

Tiếng hờn trong lũy tre

Dưới trời thu man mác

Bàng bạc khắp sơn khê

Dẫu ai trên bờ liễu

Dẫu ai dưới cành lê…

Với ngày xanh hờ hững

Cố quên t́nh phu- thê

Trong khi nh́n mây nước

Ḷng xuân cũng năo nề…

( T́nh Quê)

 

 

 

 

 

Huyền Chiêu

Ninh Ḥa 22 tháng 4, 2013

 

 

 

 

 

 

 

 

trang thơ & truyện Lương Lệ Huyền Chiêu         |                 www.ninh-hoa.com