trang thơ & truyện Lương Lệ Huyền Chiêu                |                 www.ninh-hoa.com


 Lương L Huyền Chiêu

 Dạy học tại trường
Trung Học Bán Công
Ninh Ḥa trước
 năm 1975



Hiện cư ngụ tại:
Ninh Ḥa, Việt Nam

 

 

 

 

 

 
Ảnh NS Văn Cao: Sưu Tầm trên Internet

 

 ***

 

Dù nhạc sĩ Văn Cao sống ở miền bắc, trước năm 1975, người miền nam không hề xa lạ với ông. Những Bến Xuân, Buồn Tàn Thu, Suối mơ, Trương Chi, Sông Lô...luôn được hát, được yêu mến. Người yêu nhạc càng thương xót cho ông hơn khi biết rằng sau khi đất nước trở thành đôi bờ chiến tuyến, ông không c̣n sáng tác. Lư do tại sao chúng tôi không được rơ. Có thể ông bị cấm sáng tác, có thể tự ông muốn biến thành người câm khi biết rằng tâm hồn ḿnh đă trở thành cung đàn lỗi nhịp.

 

Trong khi ở miền nam, Phạm Duy, người bạn thân của ông, như con bướm bay lượn trong tự do (có khi quá đà), th́ chúng tôi có cảm giác Văn Cao như con chim cô đơn, tàn tạ trong chiếc lồng chật chội. Ước ǵ thời gian đó, ông biết được rằng ở một miền đất nước cách chia có người vẫn nghĩ, vẫn nhớ rất nhiều đến ông, đến một người đă có cái nh́n vô cùng trang trọng với t́nh yêu đến dường nào.

 

    “Nhà tôi sao vẫn c̣n ngơ ngác

Em vắng tôi một lần”

 

Trong ngôi nhà t́nh yêu, chỉ vắng nhau một lần, đă trở nên hoang vắng, buồn bă đến thế!

Văn Cao sáng tác không nhiều nhưng bài nào cũng hay. Với riêng tôi, tôi thích nhất Cung Đàn Xưa

 

    “Hồn cầm phong sương, h́nh dáng xuân tàn

Ngày dài mờ trôi, sầu lắng cung đàn”

 

Điệu valse sang trọng của Cung Đàn Xưa thật lạ kỳ. Nhịp điệu rất sang rất “Tây” ấy không gợi cho tôi nhớ đến những điệu valse của Strauss mà lại đưa tôi vào không gian man mác buồn của Đường thi.

 

      “Tạ từ Hoàng Hạc người đi

Tháng ba hoa khói xuôi về Giang Châu

Cánh buồm lẻ bóng khuất mau

Ḍng trường giang chảy về đâu hỡi người” (*)

 

Cung Đàn Xưa ấy bao năm trời đành “tắt bao thắm tươi” và chúng ta không c̣n nữa được nghe tiếng sáo “ai oán khúc ca cầm châu rơi” của chàng “Trương Chi” tội nghiệp. .

 

      “Cung thương lạc phím đàn

Cung Nam lạc phím người”

 

Thật đau đớn khi người nghệ sĩ phải tự  giam cầm trái tim chan chứa yêu thương của ḿnh..

 

Một sáng tháng giêng năm 2000. Ngồi bên quán nước nh́n ra ḍng sông Saigon, thấp thoáng sau những rặng trúc bên bờ Thanh Đa, tôi bỗng nghe văng vẳng một điệu valse kỳ diệu như một ḍng suối ngọt ngào.

 

      “Rồi dặt d́u mùa xuân theo én về

Mùa b́nh thường, mùa vui nay đă về

Mùa xuân mơ ước ấy đang đến đầu tiên

Với khói bay trên sông, gà đang gáy trưa bên sông…”

 

Người bạn ngồi bên nói cho tôi biết đó là bài “Mùa Xuân Đầu Tiên” của Văn Cao. Bài hát như một tiếng khóc mừng khi đất nước im tiếng súng.

 

Tại sao ông chỉ thầm vui được thấy một “mùa b́nh thường” trong khi những người khác chung quanh ông đang ḥ reo một “mùa xuân đại thắng”?

 

Có phải một chút b́nh thường như tiếng gà gáy trưa, một chút khói bay trên sông, một trưa nắng vui, cũng là điều tâm hồn dịu dàng của ông khao khát trong suốt bao nhiêu năm?

Ḷng ngập tràn hy vọng, ông thật thà trong niềm vui đoàn tụ:

 

       “Từ đây người biết quê người

Từ đây người biết thương người

Từ đây người biết yêu người”

 

Vậy mà theo lời người bạn, không dễ để tiếng ḷng chân thực của Văn Cao đến được với mọi người. Được sáng tác năm 1975, phải đến sáu năm sau bài hát mới được công nhận và được phép phổ biến.

 

Thật diệu kỳ khi con chim ủ rủ, chết lặng trong lồng suốt 20 năm, bỗng một ngày hồi sinh cất cao tiếng hót lảnh lót, tươi vui đến như vậy. Tôi nghe như có những giọt nước mắt đang lăn xuống trên đôi g̣ má nhăn nheo của tác giả.

Mùa Xuân đầu tiên được phép hát có lẽ là hạnh phúc cuối đời của ông và ông sớm ra đi sau đó cũng là điều may mắn. Bởi nếu c̣n sống đến giờ này ông lại buồn bă, tuyệt vọng nh́n thấy điều mong ước b́nh thường của ông dường như càng ngày càng trở nên quá cao, quá xa.

Sau khi im tiếng súng người có nhận ra quê người? người có yêu thương người?

 

Dầu sao tôi vẫn tin rằng âm nhạc của Văn Cao sẽ măi là ḍng suối mát làm dịu hồn người dường như đang nóng lên từng ngày theo nhiệt độ của trái đất.

 

       “Tơ đàn chùng cùng với tháng năm

Rừng c̣n nhắc tới người

Trong chiều nào giữa chốn đây

Hồn cầm lắng tiếng đời”. 

 

 


 

 

(*) Tống Mạnh Hạo Nhiên Chi Quảng Lăng

     Thơ Lư Bạch

     Người viết dịch.

 

 

 

 

 

Lương LHuyền Chiêu

 

 

 

 

 

 

 

 

trang thơ & truyện Lương Lệ Huyền Chiêu         |                 www.ninh-hoa.com