Mục Lục

 

Trang B́a
     
Ban Biên Tập
 Lá TXuân
      Lê Thị Đào
 S Táo Quân
     
Lê Thị MChâu
 Câu Đối Tết
      Tư Nguyên & Vinh H

 

TVi


  TVi Năm Giáp Ngọ 2014
      
Phạm Kế Viêm
 Vận Hạn Năm Giáp Ngọ 2014 Của Những Người Tuổi Ngựa
      
Phạm Kế Viêm

 

Xuân Giáp Ngọ
 


Hoài Tết
     
Ngọc Anh
Giao Thừa Hoài Niệm
     
ĐThị Hương B́nh
Chúc Tết - Được Lời
     
 Liên Khôi Chương
Khai Bút
     
Cù Hà
Xuân Giáp Ngọ 2014
     
THải
Chào Xuân Giáp Ngọ 2014
     
Nguyên Kim
Giáp Ngọ 2014
     
Bạch Liên
Đầu Xuân Khai Bút -
Chúc Xuân

     
Lâm Ngọc
Đón Mừng Xuân
     
Nguyễn Thị T
Chợ Dinh Ninh Ḥa Trong Những Ngày Gần Tết Giáp Ngọ
     
Trần Anh Tuyến
Tân Niên Cung Chúc
T
iểu Vũ Vi

 

Năm Ngọ Nói Chuyện Ngựa
 

Năm Ngọ Nói Chuyện Ngựa
Nguyễn Chức
Tây Sơn NThần Mă
    Quách Giao    
Năm Giáp Ngọ KChuyện Xe Thổ M
   Việt Hải Los Angeles
Năm Ngọ Tản Mạn VNgựa
    Vinh H
Những Huyền Thoại Ngựa
    Vinh H
Con Ngựa Q Tôi
   Nguyễn Xuân Hoàng
Tản Mạn Năm Giáp Ngọ

Nguyễn Văn Thành

 

Tết KChuyện
 

Lịch
     
 Loan Anh
 Cuộc Viếng Thăm Gia Đ́nh Anh Chị Lê Phụng Chữ  -  Nguyễn Thị Lộc
Lê Ánh
Kư c Nơi Góc Bếp
     
 Lê Thị M Châu
Qua Cầu T́nh Xa
     
 Liên Khôi Chương
Lo Tết
     
 Nguyễn Hiền
Tết KChuyện Chơi Chim
     
 Nguyễn Hiền
Buổi Tiệc Cuối Năm
     
 Mai Thị Tuyết Hồng
Mùa Xuân Trong Tim
     
Bạch Liên
Những Mẩu Chuyện Đêm Giao Thừa
     
 Trần N Phươmg
Con CLu
     
 Phạm Thị Thục
Tết Ninh Ḥa
     
 Phạm Thị Thục
Bạn Và Tôi
     
 Hà Thị Thu Thủy
 

 

T Xuân
 


Mơ Một Ngày Mai
     
 Liên Khôi Chương
Viết Cho Năm Nhuần
     
 Nguyễn Hiền
Chúc Mừng Năm Mới
     
 Song H
Chùm THaiku
       Vinh H
Vịnh Chiến Mă
       Vinh H
 Đón Xuân Giáp Ngọ
      Phan Phước Huy
 Miên Man Hồng
Nguyễn Thị Khánh Minh
Nhớ Xuân Nào?
     
 Lê Văn N
 Xuân V B Ngọn Sầu Đông
      Kim Thành


 

XUÂN Ca Hát


  Nhạc Xuân Và Q Hương

     
Lan Đinh, Lan Hương, Lư H
Lương L Huyền Chiêu,
Hà Thị Thu Thủy
 

 

Cắm Hoa Trang T



  Nghệ Thuật Cắm Hoa

 
     Lê Thị Lộc

 

 

Hoa Xuân
N
gày Tết
 

  H́nh nh Hoa Xuân
Hải Lộc


 

Tản Mạn
Hoa Xuân
 


 
Hoa Cúc Trong Đời Sống Của Con Người
    Vơ Hoàng Nam
Mùa Xuân, Hoa Và Con Người
    Vơ Hoàng Nam



 

d_bb
Đ.H.K.H
 


  Cung NTriều Tống
    Đàm Quang Hưng
  Thanh Phong Thi Tập-171
     
 Vũ Tiến Phái
 
 Phật Bà Quan Âm
      
Lê Phụng
 Thanh - Tâm Tài - Nhân Thi - Tập T
      Nguyễn Hữu Quang
  Alice Munro, Giải NOBEL Văn Học 2013
       Nguyễn Đức Tường
 
 TVi Năm Giáp Ngọ 2014
      
Phạm Kế Viêm
 Vận Hạn Năm Giáp Ngọ 2014 Của Những Người Tuổi Ngựa
      
Phạm Kế Viêm



 

Biên Khảo
Kinh Tế
 

Việt Nam

  Tổng Kết T́nh H́nh Kinh Tế
Việt Nam Năm 2013

Nguyễn Văn Thành


H
oa Kỳ/Thế Giới

  Tổng Kết T́nh H́nh Kinh Tế
M Quốc & Thế Giới Năm 2013

Nguyễn Văn Thành

 

 

Sinh Hoạt Với
Câu Lạc B
 
T́nh Nghệ Sĩ

 

 Video Clips / H́nh nh      Sinh Hoạt
Ninh-HoaDOTcom
 Một Chuyến Xuôi Nam Cali Đầu Năm 2014
Trâm Anh
 Nhật Kư Tháng 9/2013
Trâm Anh
 
 Chuyến Đi Orange County, California
Lê Ánh
 
 Gặp GNha Sĩ Cao M. Hưng
Lê Ánh
 Buổi Ra Mắt Sách "Thuở Phiêu Bồng" Tại Nam Cali 5/1/2014
Trần Thị Chất 
 Lời Cảm TSau Ngày Ra Mắt Sách Thuở Phiêu Bồng
Phạm Thanh Khâm
 Tóm Lược Sinh Hoạt Trang Web Ninh-HoaDOTcom
Lê Văn N

 

Văn Hóa
m Thực



Bếp Đô Thị
Loan Anh
Rượu Chuối
Loan Anh
 Tản Mạn Hương VQN
Hoàng Bích Hà 
 Tản Mạn Món QTBàn Tay M
Hoàng Bích Hà
Nước Dừa Dâng Trời
     
Bạch Liên
Cách Làm Dưa G
   Bắp Ḅ Kho Gừng

    Hà Thị Thu Thủy
 

 

Sức Khỏe

      

 Bệnh Suyễn
Bs Lê Ánh
Thuốc Ngừa BCG

      
BS Nguyễn Vĩ Liệt
 

 

Du Lịch

      

 
Las Vegas, Tour Hội Ngộ

      Nguyễn Thị Lộc

 


Viết v
ninh-hoa.com




 Tôi Thương
      Trần Thị Chất
 Mùa Xuân KNiệm
      Phan Phước Huy

 

 KNiệm V
Trường:

 

  Trường Minh Văn Ngày y
      Mai Thị Hưng Hồng
 
 Hành Tŕnh Đi Học Trường Chu Văn An
Phạm Thanh Khâm
Nhớ Xuân Trường Xưa
     
Bạch Liên
Mùa T Ơn Năm 2013

      Trần Hà Thanh
Mùa Xuân Tản Mạn V Đặc San Hội Ngộ 2007

      Người XVạn
 

 

Văn Học
Nghệ Thuật
 


 
Cho Chữ Ngày Xuân - Một Nét Văn Hóa

      
Mục Đồng
Một Chút TVăn Năm Ngựa

      
Trần Việt Hải
  
Bắc Hành Tạp Lục:
      
Bài Số: 38-39

      Dương Anh Sơn
  Họa Bài Thơ: " Sáng Ngời Tâm Bút"

Lư Hoàng Oanh
  Di Lặc Chơn Di Lặc

      
TBửu Nguyễn Thừa
  Đêm Qua Sân Trước - Một Cành Mai

      
TBửu Nguyễn Thừa
Duyên Dáng Mùa Xuân
T
iểu Vũ Vi

 

 

T

 

   Mùa Xuân Này Có Ai VQua Đó
Loan Anh
 TPháp
Thu Bốn
Ninh Ḥa Năm Nào
     
 Liên Khôi Chương
 Tiếng Xuân
Lê Thị Đào
 Trái Tim Tôi
Lê Thị Mộng Điệp
 CThành Oanh Liệt
Thủy Khánh Điền
 Chạm Vào Mùa Xuân
Hoàng Bích Hà 
 Chờ
Lê Thị Ngọc Hà
 VLại Trường Xưa
Lê Thị Ngọc Hà
Mai Tươi
     
Việt Hải LA
 Biển Tím -Qua Biển T́nh Sầu
Nguyễn Thị Phương Hiền
Khúc Miên Trường
    NGH(NH) Nguyễn Văn Ḥa
Xuân Ơi
     
 Lư H
Mùa Xuân Trên Non Cao
     
 Nguyễn Tường Hoài
 Câu Chuyện Đầu Năm
      Phan Phước Huy
 Nha Trang Biển Hẹn
      T Kim Huy
Tặng Ngoại Đóa Mai Vàng
     
 Cao Minh Hưng
 Ngậm Ngùi Kư Văng
      Nam Kha
 Đuốc Chân Lư
      Phạm Văn K
 T́nh Xuân-Xuân Hạnh Phúc
      Hoàng Công Khiêm
Biển Nha Trang, Mùa Xuân Và Nỗi Nhớ
  Nguyễn Thị Lộc
 Thấp Thoáng Xuân
Thạch Lựu
 Mai Trắng
Nhất Chi Mai
 NTrăng Đêm Trừ Tịch
Nguyễn Thị Khánh Minh
Mùa Xuân Và Em
    Vơ Hoàng Nam
Tôi Gặp Anh, Người Lính Địa Phương Quân
    Lê Thị Hoài Niệm
 Mùa Xuân KNiệm
Thụy Nguyên
Xuân Hoa Cảnh
    Trương Khắc Nhượng
Xuân Về - Xa N
Lê Văn Phan
T́nh Cuối
Lương LBích San
Nha Trang Phố Biển
Nguyễn Đông Sanh
Ngóng Chờ Mùa Xuân Mới
Dương Anh Sơn
 Nghe Mưa Nhớ Người
      Kim Thành
 Xuân
      ThiThi
Mừng Xuân Với Nhất Chi Mai

      Huỳnh T́nh
 Đào Thắm
      Hp-TnP
Thành Kính PHẬT Đài
    Nguyễn Thị Thanh T
Tháng Giêng Anh Đă Thấy Xuân V Hay Chưa
    Tiểu Vũ Vi
Biển Hẹn
    Lê Vũ

 

Văn

 

  THăm Ba Đă Nghe Ḷng Nguyên Đán
Loan Anh
 
 Vẫn C̣n Đó Mùa Xuân Trong Tôi
Vân Anh
Cuối Năm Sao Mà Nhớ...
     
 Lê Thị M Châu
Thời Gian Tựa Cánh Chim Bay
Lương LHuyền Chiêu
 Những Con Đom Đóm
Khuất Đẩu
 Đà Nẵng Trong Tôi...
Lê Thị Mộng Điệp
 Khóm Thiết Mộc Lan
Quách Giao
 Con Sông Tuổi T
Hoàng Bích Hà
Chuyện Con Đốm
     
 Nguyễn Hiền
Giọng Khổ
     
 Nguyễn Hiền
 
 Những Sân Ga
Nguyễn Thị Phương Hiền
Hoài Niệm Xót Xa
     
 Nguyễn Tường Hoài
Cái Đẹp Của Xuân
     
 Lư H
Xuân Ḷng
     
Phan Phước Huy
Nó...
     
 Đinh Thị Lan
GXuân
     
Bạch Liên
Xuân VMang Nỗi Nhớ Với Suy Tư
 
 Hải Lộc
Mùa Xuân Và Ḍng TCũ
     
HThoại M
Không KTrước Tết Của NTôi
Lê Văn Phan
Đừng Nên Phóng Đại Nghịch Cảnh
     
Lê Văn Quốc
Hoài Niệm - Kư c Ninh Ḥa
     
Trần Đ́nh Nguyên Soái
 Cưng Chồng
Mai Thái Vân Thanh
 Dă Quỳ Ơi !
Tiểu Thu
 Mưa Chiều KNiệm
Lư Ṭng Tôn
 

 

Tưởng Niệm
 

 Ngậm Ngùi Thương Tiếc
Nguyễn Văn Thành
 Vĩnh Biệt Anh SXương Hải
Nguyễn Thị Thanh T

 

 

 

 

Thư từ, bài vở, h́nh ảnh hoặc
ư kiến xây dựng, xin liên lạc:



diem27thuy@yahoo.com

 



 

 


 

 

 

 

   

H

ồi c̣n đi học, tôi thường thấy những chiếc xe ngựa vận chuyển người và hàng hóa, nhiều khi nặng nề chạy xập x́nh trên con đường đất dẫn từ thôn quê về chợ Dinh. Chiếc xe ngựa kêu lọc cọc lạch cạch trên con đường quen thuộc, Nguyễn Trường Tộ, xóm Rượu của tôi.

 

Ngựa vừa chạy vừa quất đuôi qua lại, hột lạc kêu reng reng theo tiếng vó ngựa. Trên xe, khách cười nói rộn ràng.  Ngày nào cũng có nhiều chiếc xe ngựa như vậy nối tiếp nhau chạy cho kịp chợ buổi sáng.

 

Xe ngựa quê tôi từ các thôn khác đổ về thị trấn hàng ngày vào mỗi buổi sáng sớm hoặc xế chiều khi tan chợ hoặc vào đêm rất ư là bận rộn v́ cuộc sống làm ăn.

 

Ngựa là loài thú chân guốc, có đuôi và từ cổ tới đầu có hàng lông rất đẹp.

 

Ngựa có một dáng đi trông thật oai vệ, chân chỉ có một ngón, chạy rất nhanh.  Người ta nuôi ngựa để cỡi hoặc kéo xe. Có nhiều loại ngựa nhưng ở đây loại ngựa quê hương tôi được đề cập đến. Ngựa có nhiều màu như ngựa trắng bạch, ngựa ô đen, ngựa vàng, ngựa nâu, ngựa bông, ngựa tía hồng đỏ, ngựa xám,.v.v...Ngựa là động vật có vú đẻ con và sống thành đàn.

 

Ngựa thường sống ở những vùng đồng bằng có đám cỏ xanh, và đồi núi có nhiều hàng cây xanh vờn.

 

Thông thường người quê tôi nuôi ngựa có cuộc sống theo môi trường như trong chuồng, ruộng g̣, cũng như ở trong sân và ngoài vườn,.v.v... Ngựa thường ăn cỏ, bắp, rơm khô và bất cứ thứ ǵ mà chúng ngưởi cảm thấy ăn được.

 

Người ta nuôi ngựa để dùng sức ngựa (mă lực) kéo xe kiếm tiền cho cuộc sống hằng ngày và cho ngựa uống nước đường trộn với cám khi kéo mệt.

 

Ngựa thường có những đặc điểm như ngựa con hấu đá, hoặc thường đá những ǵ đáng ngừa thường hay quần quần quanh ḿnh như mèo, chó,.v.v....  Ngựa biết đánh mùi và nghe tiếng kêu của chủ gọi.  Ngựa cũng biết đánh hơi khi mẹ con xa nhau sau những ngày gặp lại. Ngựa hay lắm tật như ngựa quen đường cũ cũng như khi ngựa kéo xe về th́ ta mở hàm cho ngựa khỏi xe th́ ngựa tự biết ngơ để về nhà hoặc về chuồng của nó dù có xa cách mấy.

 

Cho dù trời nắng cũng như trời mưa, ngựa quê tôi vẫn miệt mài chở khách mà c̣n mang theo nhiều thứ hành lư nặng nhọc như chở cá từ Bến Đ̣, Ḥn Khói, chở gạo, chở lúa, chở bắp và chở khoai,.v.v...và xe ngựa thuận tiện hơn nữa là dùng để chở bánh tráng, bánh các loại trong ba ngày tết.

Cũng có nhiều chuyến xe ngựa chở thật là khủng khiếp, ngựa bị lạm dụng làm việc quá tải, nặng nhọc trở chứng mà nhiều khi ngựa bị đ̣n không chút nương tay.

 

Ta có thể nh́n thấy ngựa cố hết sức bắt trớn đến nổi trợt chân v́ sức nặng.  Mà v́ quá nặng nên người dắt cương phải phụ đẩy cho chiếc xe lay chuyển rồi mới nhảy lên điều khiển.

 

Khi ngựa chạy được một đoạn v́ đường xá có nhiều chỗ gập ghềnh cộng với ba-ga hành lư treo móc ngoài sau làm cho con ngựa chơng lên trời.

 

Trong những trường hợp như thế th́ người giữ cương liền cho khách hàng xuống bớt để cho ngựa lấy lại thăng bằng và chuyển hành lư về phía trước một ít rồi tiếp tục đi tiếp cho đến chợ.

 

Lắm lúc con ngựa đột nhiên trở chứng hay lắm tật không chịu đi tiếp th́ người chủ giận dữ chắt miệng tắc tắc liên tục và dùng roi mây đánh thật mạnh đến nổi cây roi mây bị tướt te tua phân chia thành nhiều roi nhỏ.

 

 Bị đau như vậy nên có nhiều con ngựa trở chứng lên chạy kinh khủng không muốn dừng lại. Và cũng có khi gây ra chết người, hoặc vướng vải đi hết những đồ đạc xung quanh; mọi người đều chạy tránh, làm cho người chủ phải bồi thường.

 

Nhiều nguời chủ v́ nổi lên cơn tức giận và khi rượt theo bắt được dây cương đánh con ngựa đến nhừ tử, lắm lúc bị đau ngựa đứng bằng hai chân la hí hí dễ sợ.

 

Vào ban đêm cũng v́ đồng tiền người chủ nghe người gọi đi chở heo th́ liền ra chuồng dắt nhựa ra khỏi chuồng không cho ngựa ngủ để rồi đi tới những vùng quê xa xôi chở về xóm ḷ heo thành thị. Mặc dù về đêm nhưng ngựa cứ vẫn chạy thẳng hoặc cua quẹo theo người giựt dây cương.

 

Cũng có nhiều con ngựa khi ngừng trên đường v́ chủ vắng mặt nên đám lũ trẻ dùng đá dọa nạt làm cho ngựa mất hồn bỏ chạy hoặc dùng chân đá liên tục. Hoặc cũng có nhiều xe ngựa v́ chở nặng quá cho nên khi xuống những cái dốc cao như dốc xuống Hà-Thanh, Bến-Đ̣, lắm lúc con ngựa té quỵ nằm dài xuống mặt đường không thể đứng dậy được, nên nhiều người thấy vậy dùng sức phụ cho ngựa đứng dậy.

 

Vào những thời xa xưa hoặc bây giờ con người c̣n dùng ngựa để luyện tập dáng đi và điệu múa và dùng trong những cuộc đua chạy nhanh hoặc vượt qua những chướng ngại vật, với sự tài t́nh của người tập dợt hay điều khiển; và cũng c̣n cộng thêm sự hay của giống ngựa, như có một câu chuyện nhà vua dùng ngựa để thi tài. Nhà vua có một nàng công chúa nhưng cùng một lúc hai chàng hoàng tử đ̣i kết hôn.  V́ hai chàng hoàng tử đều văn vơ song toàn nên nhà vua chẳng biết gả con gái cho người nào, nên nhà vua bèn nghĩ ra một cách là đua ngựa, nhưng với điều kiện con ngựa nào về thành vua sau th́ mới lấy được nàng công chúa.

 

Nghe dặn ḍ xong, hai chàng hoàng tử liền đồng ư đua ngựa.  Cả hai người cùng chạy đến bên ḥn núi rồi cứ quần quần măi chẳng anh nào dám cỡi ngựa về đến thành vua trước, v́ nhớ lời vua dặn rằng con ngựa nào về sau mới lấy được công chúa, cho nên hai anh cứ chờ măi cho đến xế chiều th́ gặp một người tiều phu gánh củi đi về th́ hai chàng cùng hỏi tiều phu v́ điều kiện của ông vua là con ngựa nào về sau mới lấy được công chúa, th́ ông tiều phu ngẫm nghĩ và trả lời rằng nếu vậy th́ hai anh phải đổi ngựa.

 

Ông tiều phu vừa nói dứt lời th́ cả hai liền đổi ngựa lật đật thi nước rút chạy thẳng về thành vua. (Vậy th́ ông tiều phu đă nói hai chữ ǵ ?) đó là câu đố của PT Phượng (con của ông cậu) hiện đang sống tại Seattle.

 

Ngựa là loài động vật biết nghe dễ dạy cho nên khi ta có ngựa ta phải thận trọng nó, chứ đừng để sau này ḿnh phải luyến tiếc khi phải hái một đóa hoa tàn.

 

Tóm lại quê tôi đâu đâu cũng có xe ngựa dùng sức trong việc chuyên chở.  Thời xa xưa con người dùng ngựa trong chiến đấu, chỉ có những chỗ du lịch như Đà-Lạt dùng ngựa cho khách cỡi dọc theo đồi Cừu và những Hồ thật đẹp.

 

Ngựa ngày nay con người dùng để kéo xe thổ mộ hoặc xe tang của những vị nguyên thủ hay những vị tướng lănh nổi tiếng, mà ngựa c̣n được dùng trong triển lăm hoặc xiếc.  Ngựa c̣n được cảnh sát như cảnh sát Mỹ dùng đi tuần trong thành phố hoặc kiểm soát nạn vượt biên lậu nơi các biên giới.  Ngựa cũng được dùng trong văn học nghệ thuật như nhạc thơ, truyện và tranh ảnh điêu khắc nữa để nói về ngựa.

 

Ngựa vừa đẹp lại c̣n làm lợi cho nhân loại cho nên người viết bài này ước mong rằng mọi người quê tôi đều quư mến nó và luôn muốn được gần gũi vuốt ve.

 

 

             

 

 

01/2014

NGUYỄN XUÂN HOÀNG

 

 

 

 

 

 

 

 

 

       

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 

www.ninh-hoa.com

Trang XUÂN 2014- Văn Học Nghệ Thuật Và Quê Hương