Mục Lục

 

  Trang B́a
     
Ban Biên Tập
 
 Chúc Tết
      Đồng Hương
 
 Lá TXuân
      Hải Lộc
 
 S Táo Quân Tổng Kết 10
      
Năm

     
Nguyễn Thị Thanh T
     
Nguyễn Đôn Huế Trang
 
 Câu Đối Mừng Xuân
      Lê Bá Thiên
 
 Câu Đối Tết
      Nguyễn Hữu Quang


 

H́nh nh
Xuân


 
 H́nh nh Xuân
      SXương Hải

 

Chùm
T Xuân
 


 
Phút Chạnh Ḷng...
     
Việt Hải Los Angeles
 
Ngày Xuân
      Bến Nhớ Chiều Xuân
      Nguyễn Tường Hoài
 Thiêu Thiếu...
      Dương Công Khánh
 
Mừng Xuân
      Hoàng Công Khiêm
 
 Tin Xuân - Đặc San
      Tin Xuân - Nguyện Cầu
      Đinh Thị Lan
  Nhớ Xuân

      Xuân Đă V
     
 Lư H
  Tin Xuân

      Xuân Nguyện
      Phan Phước Huy
 
Tin Xuân
     
Lê Văn N
 
 Vui Xuân
      
Hoàng Phi
  Anh Đă Đến, Mùa Xuân

      Bích Phượng
 
Tin Xuân
      Phi Ṛm (Hoàng Tiên)
 
Ḍng TXuân Tiếp Nối
     
Nguyễn Thị T


 

Năm Mới
Ô
n Chuyện Cũ




 
 Những Mùa Xuân Đă Qua
     
Nguyễn Thị Phương Hiền
 
 Kư c Xóm Rượu Với Nghề
      
Làm Bánh Tráng

     
Nguyễn Xuân Hoàng
 
Nắng Xuân
     
Nguyễn Thị Lộc
 
Mồng 3 Mồng 5 Tết Tân Măo
      Lê Văn Phan
 
 Chào Năm Cũ Mừng Năm
      
Mới...

     
Phi Ṛm
 

 

TVi
 



  TVi Năm QT2013
      
Phạm Kế Viêm
 
 Vận Hạn Năm QT 2013
      
Cho Những Người Tuổi Rắn

      
Phạm Kế Viêm


 

Chuyện Vui
Xem/Đọc
3 Ngày Tết
 


 
 Ai Ơi Có Biết?
      
Loan Anh
 
 Câu ĐVui
      
Trần Duy Biên
 
 Vài Chuyện Vui
      
Lan Hương
 
 Năm Mới Nói Chuyện GTrẻ
      Nguyễn Hiền
 
 STáo Phong
      
Phạm Thanh Phong
 
 Những Câu ĐVui
      
Trần NPhương

 



Hội Ngộ
N
inh Ḥa-Dục Mỹ
 

  Buổi Họp Mặt Thân Hữu
      
Đầu Tiên

      
Nguyễn Thị Yến
 

 

Cắm Hoa Trang T



  Nghệ Thuật Cắm Hoa

 
     Lê Thị Lộc

 

Tranh
N
ghệ Thuật



  Tranh nh Nghệ Thuật

     
 Phi Ṛm


 

TVui
 


 
Rắn
      Tú Trinh

 

 

XUÂN Ca Hát


  Nhạc Xuân Và Q Hương

      
Lan Hương, Lan Đinh,  Lư H
  "Áo Lụa Hà Đông"

      
Mai Hữu Thọ


 

Tôn Giáo

 

  Tiếng Chuông...Tiếng Đời
      
Đinh Thị Lan


 

Năm T Nói Chuyện RẮN
 

  Xuân QTKChuyện Rắn
       Nguyễn Chức
 
Rắn Qua Tín Ngưỡng, Văn
      
Hóa, Đời Sống

       Vinh H
 
Đầu Xuân Tản Mạn VRắn
       Vinh H
 
Tản Mạn Tết Năm Q T
      
Nguyễn Văn Thành
 
Độc Trị Độc
       Thi Thi

 

 

d_bb
Đ.H.K.H
 

  Liêu Trai C Dị-459
      Đàm Quang Hưng
  Thanh Phong Thi Tập-150
     
Vũ Tiến Phái
 
Nam Tông Và Bắc Tông
       Nguyễn Văn P
 
 Tính Biến Cải Và Tạp Chủng
      
Trong Văn Học Hậu Bắc

      
Thuộc

      
Lê Phụng
 
 Câu Đối Tết
      Nguyễn Hữu Quang
 
Dịch Vi Ngôn
     
Nguyễn Hữu Quang
  TSGhi Thời Đi Học
       Nguyễn Đức Tường
 
 TVi Năm QT2013
      
Phạm Kế Viêm
 
 Vận Hạn Năm QT 2013
      
Cho Những Người Tuổi Rắn

      
Phạm Kế Viêm
 

 


Văn Hóa
m Thực




 
 Bún Cá Xóm Cồn
      Quách Giao
 
 Mâm CNgày Tết Của
      
Người Dân 3 Miền

      Hoàng Bích Hà
 
 HTiếu Nam Vang:
      
KVà Nước

      Lan Hương
 
 HTiếu K
      Diệp Lan Mai
 
 Tết Đến Xuân V Nói
      
Chuyện Rượu

      Vơ Hoàng Nam
 
Mẹ Với Bánh Chưng BánhTét
      Vơ Hoàng Nam
 
 Thịt Kho Tiêu Và Rau Muống
      
Thấu

      Nguyễn Thị Thục





Sức Khỏe

      

 
Bệnh Cườm Nước (Glaucoma)

      
BS Lê Ánh
  Bệnh Mắt Cườm (Cataract)

      
BS Lê Ánh

 

 

Biên Khảo
Kinh Tế
 

Việt Nam

  Tổng Kết Nền Kinh Tế
      
Việt Nam Năm 2012

     
 Nguyễn Văn Thành


H
oa Kỳ/Thế Giới

  Tổng Kết Nền Kinh Tế
      
M Quốc Năm 2012

     
 Nguyễn Văn Thành
 


 

Kinh Nghiệm Sống



  Lịch S Và Tế Nhị

      Hoàng Bích Hà
  Nhật Kư Đời Thường Của Tôi

      Mai Tuyết Hồng
  YÊU

      PVĩnh Sơn

 

 

Viết v
Ninh Ḥa
Dục M
 


  Chút T́nh XUÂN C Hương

      NGH(NH) Nguyễn Văn Ḥa
  Dục M Trong Tôi

      Phan Phước Huy

 



Viết v
ninh-hoa.com



  Mùa Xuân Đến Với
      
Ninh-ḤaDOTCom

     
Trâm Anh
 
 K Niệm 10 Năm Trang Mạng
      
Cho Ninh-ḤaDotCom

      Nguyễn Xuân Hoàng
  Mười Năm T́nh Xuân

      Lư H
 
 Vui Xuân Đón Tết
      Thi Thi
 
 Ninh-ḤaDOTCom, Đó...
     
Nguyễn Thị Thanh T



 

 KNiệm V
Trường:

Trần B́nh Trọng
Ninh Ḥa

 

  Một K Niệm K Quên
      Trần Hà Thanh
 
Tôn Sư Trọng Đạo

      Trần Hà Thanh
  Vũ Khúc Vọng C Đô

      Trần Hà Thanh
 

 

Dục M


 
 Viết VKư c Và K Niệm
      
Thuở Xa Xưa

      
Nguyễn Thị Đông
  K Niệm K Quên

      Phan Phước Huy

 

Vạn Ninh


 
Mứt Dừa  Một Thủa

     
Ngọc Anh
  Bút Xuân

     
Lam Kha
 
Mùa Xuân  Di-Lặc

     
Nguyên Kim
  Xuân Q Tỵ 2013

     
Nguyên Kim
  C Tiểu Bất Đắc Dĩ

      HThoại M
 
Chiếc Bóng Bên Trời

      Trương Văn Nghi
  Đón Tết

     
Lâm Ngọc
  Luyến Tiếc

     
Lâm Ngọc
  Đầu Xuân Viết T Cho Con

      Đặng Tuyết N
  Chuyện T́nh Đêm Mồng 1Tết

      Hồng Sương
  Vịnh Xuân

     
Lâm Thảo
  Chúc Xuân

     
Thi Thi
  N Một Áng Mây

      Thúy Vũ
 

 

Thể Thao
D
u Lịch



  Đội Banh Ninh Ḥa

      Lư H
 
 Những Điều Lư TV Đảo
      
Quốc Sư T

      
Hoàng Thị Lan
 
Tôi Đi D Hội THAO

      Lương LBích San


 

 

Văn Học
Nghệ Thuật
 



 
Bước Chân Người Nhớ 
      
Thương Tôi..

      
Lương L Huyền Chiêu
 
 Rồng Việt Nam
      Liên Khôi Chương
  Haiku:  V Núi

      Mục Đồng
 
 Hai Mươi Tám Tết
      Bạch Liên
 
 Nơi  Bắt Đầu Mùa Xuân
      Nguyễn Thị Khánh Minh
 
 Cao Bá Quát Với Hoa Mai
      Vơ Hoàng Nam
 
 Con Rắn
      Topa Panning
  Hương T́nh Xuân Chín

      Bích Phượng
 
 Ánh Mắt Mùa Xuân
      Nguyễn Văn Sâm
 
 BẮC HÀNH TẠP LỤC: Bài 5  
      
Lạng Thành Đạo Trung

      Dương Anh Sơn
 
 T Xuân
      Quách Tấn
  T Xuân Nguyễn Bính

      
TBửu Nguyễn Thừa
 
Điệp Khúc Mùa Xuân

      
Tiểu Vũ Vi

 

 



T
 



  Chào Xuân Viễn X

      Bích Phượng
  Hương Sắc Mùa Xuân

      Bích Phượng
 
 Hương Xưa

      Trần Ngọc Chánh
 
 Tṛn Giấc Mơ Xuân

      Trần Thị Chất
  Xuân Này Em Không V

      
Lương LHuyền Chiêu
 
 Chúc Tết - Được Lời
      Liên Khôi Chương
 
Đánh Thức Nàng Xuân
      Nguyễn Tường Hoài
 
 Mừng Xuân QT
      Song  H
  Đời Rắn

      
Vinh H
 
Mùa Xuân
      Mai Thị Hưng Hồng
 
Sinh Nhật Mai Hồng
      Mừng Sinh Nhật Cháu My
      Mai Tuyết Hồng
  Xuân

      
T Kim Huy
 
 Mừng Xuân QT
      Hoàng Lan
 
 Tiếng Sáo Đêm Xuân
     
Kiều Lam
 
 Xuân QTỵ 2013
      Bạch Liên
  Sắc Mai
      Nhất Chi Mai
 
 Duyên T
      Thụy Nguyên
 
Mộng Ngày Xuân- Xuân Đến
      Lê Văn Phan
 
 Xuân Nhớ
      
Nguyễn Hoàng Phi
 
 Công Và Bướm
      Nguyễn Quân
 
 Vẫn Đợi Chờ Mùa Xuân Đến
      Dương Anh Sơn
 
 Xé Ngang Cuộc T́nh
      PVĩnh Sơn
 
 Thế Cho Nên...
      
Kim Thành
 
T́nh Xuân
      Hoài Thu
 
 Duyên Dáng Mùa Xuân
      Tiểu Vũ Vi


 


Văn

 


 
 Mùa Xuân V Trên Làng Q
      
Yên B́nh

      Vân Anh
 
 Mùa Lại Về! Xuân Ơi...
       Lê Thị MChâu
 
 Xuân N Ư
       Lê Thị Đào
 
 Tiếng Cười Đoàn Viên
     
Khuất Đẩu
 
 Sắc Bàng Đầu Xuân
      Quách Giao
 
 Chia X Mùa Xuân
      Lê Thị Ngọc Hà
  Giọng Khổ

      
Nguyễn Hiền
 
Nhớ Ǵ V Xuân

      Lư H
 
 Xuân Yên B́nh
      Bạch Liên
 
 Nắng Xuân
      Nguyễn Thị Ngọc Lan
 
 Lần Theo Mộng o Mà Về...
      Nguyễn Thị Khánh Minh
 
 Vẫn Là Những Mùa Xuân
      
Buồn

      Topa Panning
 
 Chuyến Xe Đêm Trừ Tịch
      Trần N Phương
 
 NNúi Đá Có Từng Lớp...
      Nguyễn Văn Sâm
 
 Mái m Gia Đ́nh
      Trần Đ́nh Nguyên Soái
 
 VNinh Ḥa, Ăn Bánh Ướt
      
Bà Năm

     
 Nguyễn Hữu Tài
 
 Tết Này MKhông V
      Hà Thị Thu Thủy
 
 Gặp Lại Người Xưa
      Lê Thị Kim Thoa
 
 Một Thoáng Ninh Ḥa
      Phạm Thị Thục
 
 Những Người Thích Đùa
      Bùi Thanh Xuân

 

 

 

Thư từ, bài vở, h́nh ảnh hoặc
ư kiến xây dựng, xin liên lạc:



diem27thuy@yahoo.com

 



 


 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

BỆNH CƯỜM NƯỚC

(GLAUCOMA)

 

 

I-ĐẠI CƯƠNG:

 

Cườm nước là một trong những bệnh mắt gây mù ḷa nhiều nhất trên thế giới. Khoảng chừng 65 triệu người trên toàn thế giới bị bệnh cườm nước. Ờ Mỹ có khoảng 2-3 triệu người bị cườm nước và trên một nửa không biết ḿnh bị bệnh. Khoảng 120 ngàn người bị mù v́ bệnh cườm nước (chiếm khoảng 9-12% của tất cả các bệnh dẫn đến mù loà) ở nước Mỹ. Những người bị bệnh không nhận biết tầm quan trọng phải được khám nghiệm, chẩn đoán và xử lư sớm. Các thuốc mới hiện nay đă làm giảm số bệnh nhân phải mổ nhưng những thuốc mới này giá c̣n tương đối cao. Trong tương lai, phép điều trị có thể theo những chiều hướng mới như chú trọng vào điều trị di truyền, về mạch máu, bệnh tự miễn, ảnh hưởng của môi trường, áp suất thẫm thấu của mắt, chứ không phải chỉ nhắm vào áp suất trong mắt (nhăn áp) và sau đó là những thương tổn cho thị thần kinh.

II- NHẮC QUA SỰ HOẠT ĐỘNG CỦA CON MẮT:

Mắt có thể ví như cái máy ảnh. Ánh sáng đi qua giác mạc được hội tụ bởi thấu kính (thủy tinh thể) để h́nh hiện trên phim (vơng mạc). Sau đó những ảnh nằm trên vơng mạc này được thị thần kinh truyền lên năo để chúng ta nh́n thấy.

 

 

 Sơ đồ cắt ngang của mắt.

 

Muốn hoạt động được th́ mắt phải căng phồng, giống như một trái banh. Để có độ căng phồng, trong mắt luôn có một loại nước (thủy dịch) lưu thông ở phần trước của mắt (tiền pḥng) và thoát ra khỏi mắt bởi một hệ thống lưới ống dẫn nhỏ (vùng bè). Sự cân bằng của thủy dịch sản xuất và thủy dịch thoát ra khỏi mắt xác định độ căn phồng của mắt (áp suất trong mắt hay nhăn áp).

 

 

 Mắt làm việc như một máy ảnh

 

Nếu mọi cơ cấu trong mắt đều hoạt động tốt th́ thủy dịch được tạo ra cân bằng với thủy dịch thoát ra khỏi mắt. Lúc đó th́ nhăn áp được gọi là b́nh thường (nhăn áp khoảng từ 10-21mmHg). Nếu thủy dịch không thoát ra khỏi mắt đúng mức sẽ gây ứ ở bên trong, gây tăng nhăn áp (nhăn áp cao hơn 21mmHg).

 

Thị thần kinh tụ tập tất cả các sợi thần kinh ở vơng mạc có nhiệm vu truyền những h́nh ảnh từ vơng mạc lên năo. Nhăn áp tác động vào những sợi thần kinh này và tùy thuộc vào khả năng chịu đựng của các sợi dây thần kinh dưới tác động của nhăn áp mà ảnh hưởng đến vùng mà người ta nh́n thấy được (gọi là thị trường).

 

III- BỆNH CƯỜM NƯỚC LÀ G̀?

 

Định nghĩa về bệnh cườm nước hiện nay vẫn c̣n đang bàn căi. Trước kia, người ta nghĩ cườm nước là do nhăn áp cao, nhưng hiện nay người ta nhận thấy nhăn áp là một yếu tố nguy cơ gây cườm nước. Nhăn áp cao không chắc chắn sẽ gây cườm nước. Nhiều nghiên cứu cho thấy khoảng từ 20-30% bệnh cườm nước mà nhăn áp vẫn b́nh thường, không cao (khoảng từ 11-20mmHg) và khoảng từ 70-90% bệnh nhân không chẩn đoán được là bị cườm nước khi nhăn áp vẫn b́nh thường (dưới 20mmHg). V́ vậy, định nghĩa của cườm nước hiện nay không căn cứ vào trị số của nhăn áp mà căn cứ vào hiện trạng của thị thần kinh và sự thương tổn của thị trường. Khi nghĩ đến cườm nước th́ phải cho chụp thị thần kinh và đo thị trường. Tuy nhiên nhăn áp vẫn là một yếu tố phải để ư. Nhăn áp cao có thể gây thương tổn cho thị thần kinh và sau đó ảnh hưởng đến thị trường. Nếu không chữa trị, nhăn áp cao có thể làm mất thị trường trung tâm, do đó chẩn đoán và điều trị cườm nước căn cứ chính trên nhăn áp.

 

Những nghiên cứu mới đây cho thấy, nếu theo dơi nhăn áp không thôi th́ có thể bỏ sót 50% trường hợp bị cườm nước. Thông thường, t́nh trạng của thị thần kinh hay thị trường là những yếu tố quan trọng nhất để biết bệnh nhân nào có nguy cơ bị tiến triển thành cườm nước, đ̣i hỏi phải theo dơi và có thể phải điều trị.

 

Tầm quan trọng trong việc chẩn đoán sớm không thể lơ là. Những nghiên cứu mới nhất trên thế giới hiện nay cho thấy bệnh nhân bị cườm nước khi đă có thương tổn về thị trường th́ bệnh sẽ tiến triển nhanh hơn, nhưng điều bất hạnh là khi chẩn đoán được sớm th́ cũng chỉ làm giảm triệu chứng chứ không loại bỏ hẳn được nguy cơ bị mất thị lực. Cườm nước có thể tiến triển ở một số bệnh nhân mặc dù là nhăn áp vẫn b́nh thường. Các loại thuốc chữa cườm nước, laser hay phẩu thuật, có mục đích làm hạ nhăn áp đến một mức nào đó tùy theo từng cá nhân để tránh cho thị thần kinh không bị thương tổn và thị trường không bị tổn hại.

 

IV- THẾ NÀO LÀ NHĂN ÁP B̀NH THƯỜNG?

 

Nhăn áp b́nh thường khoảng từ 11-21mmHg. Khoảng 95% mắt người có nhăn áp trong giới hạn này. Tuy nhiên, cũng có người nhăn áp cao hơn 21mmHg mà không bị cườm nước. Trong những trường hợp này gọi là bệnh nhăn áp cao. Có những bệnh nhân nhăn áp thấp hơn 11mmHg mà có thương tổn thị thần kinh hay thương tổn thị trường giống như bị cườm nước, những trường hợp này gọi là cườm nước nhăn áp b́nh thường. Nhăn áp dao động trong ngày có lúc cao, lúc thấp. Bệnh nhân bị cườm nước có nhăn áp dao động trong ngày cao hơn là những người không bị. Nhăn áp thường cao nhất lúc ngủ dậy.

 

V- TẠI SAO NHĂN ÁP LẠI CAO?

 

Thủy dịch được tiết ra ở một cơ cấu ở mắt gọi là mi thể. Mi thể nằm ngay sau mống mắt (màng màu đen nằm trong mắt). Thủy dịch chảy từ phía sau mống mắt, qua đồng tử để ra phần trước mắt, được gọi là tiền pḥng, sau đó thoát qua vùng bè, tích tụ trong một ống gọi là kênh Schlemn. Từ kênh này, thủy dịch chảy ra ngoài mắt để vào các mạch máu. Đây là đường thoát chính của thủy dịch. Thủy dịch c̣n thoát ra qua một đường phụ khác đó là đường chạy về phía sau hay c̣n gọi là đường bồ đào-củng mạc. Đường phụ này thoát khoảng từ 5-20% tổng số lượng thủy dịch (cũng như nước ở trong nhà thoát ra ở cổng chính ở phía trước, c̣n một phần thoát ra cổng phụ ở phía sau nhà). Thuốc chữa Glaucoma loại mới nhất hiện nay được gọi là thuốc tương tự Prostaglandine, hoạt động bằng cách làm cho thủy dịch thoát ra nhiều hơn bằng đường phía sau này.

 

Khi nhăn áp cao bất thường, đa số là do thủy dịch không thoát ra được nên bị ứ lại (bị tắc đường thoát) chứ không phải thủy dịch được sản xuất ra quá nhiều.

 

VI- CÁC LOẠI CƯỜM NƯỚC - DẤU HIỆU VÀ TRIỆU CHỨNG:

 

Cườm nước góc mở nguyên phát (Primary open-angle glaucoma): Đây là loại thường thấy nhất ở các nước Âu Mỹ. Nhăn áp cao là do ở lưới bè. Lưới bè tuy mở nhưng không đủ để thoát thủy dịch, do đó thủy dịch bị ứ, nhăn áp tăng dần, gây thương tổn cho thị thần kinh. Bệnh nhân thuộc dạng này thường không thấy triệu chứng ǵ, không đau nhức. Thoạt đầu, bệnh nhân không thấy ở vùng ngoại vi nhưng nh́n vẫn rơ. Loại này thường đáp ứng tốt với điều trị bằng thuốc. Nếu thuốc không làm hạ nhăn áp th́ phải chữa bằng laser hoặc mổ. Vài trường hợp có thể khởi đầu chữa bằng laser.

 

Cườm nước đóng góc cấp tiên phát (Acute angle-closure glaucoma): Loại này thường thấy ở người Châu Á (Trung Quốc, Việt Nam,…) Nhăn áp có thể bất thần tăng rất cao do lưới bè đóng kín gây nên cơn tăng nhăn áp cấp tính gồm các triệu chứng như: nhức mắt, nh́n mờ, nh́n ṿng màu, mắt đỏ, buồn nôn, ói mửa. Có trường hợp nhức mắt thốn ra sau mắt, người bệnh tưởng như đau nhức đầu bên mắt bị bệnh. Loại bệnh này phải chữa trị khẩn cấp để làm hạ nhăn áp. Khi nhăn áp đă hạ th́ phải dùng laser để tạo một lỗ nhỏ ở mống mắt để thủy dịch chảy trực tiếp từ phiá sau mống ra phía trước mống và mở góc tiền pḥng. Những người lớn tuổi và phái nữ thường bị dạng bệnh này. Trên 50% bệnh nhân cườm nước ở Trung Quốc và Việt Nam thuộc loại này và khoảng 1/3 bệnh nhân cần phẫu thuật.

Cườm nước bẩm sinh (Congenital glaucoma):

Đây là loại cườm nước đặc biệt do sự phát triển bất thường ở vùng lưới bè làm thủy dịch không thoát ra được, cần phải mổ.

 

Cườm nước nhăn áp b́nh thường (Normal-tension glaucoma):

 

Những bệnh nhân bị thương tổn thị trường và thị thần kinh (giống như cườm nước mà nhăn áp không cao. Nguyên nhân đích thực của bệnh này chưa được biết rơ. Một số bác sĩ nghĩ rằng bệnh này là do máu không đủ để nuôi thị thần kinh, do đó cần phải qua nhiều các thử nghiệm để xác định bệnh.

Cườm nước thứ phát (Secondary glaucoma):

Triệu chứng của cườm nước kinh niên sau một chấn thương mắt cho ta thấy cườm nước thứ phát: mắt bị nhiễm trùng, viêm nhiễm, thủy tinh thể lớn ra do bị cườm mắt (cataract).

 

Danh từ nghi ngờ cườm nước để chỉ những bệnh nhân có nhăn áp và thị trựng b́nh thường nhưng có thể bệnh về thị thần kinh. Những bệnh nhân này cần được theo dơi khi có bất kỳ những thay đổi nào về thị thần kinh, thị trường hay nhăn áp.

 

Nếu bệnh nhân lúc nào nhăn áp cũng cao (trên 21mmHg) mà không có thương tổn về thị thần kinh hay thị trường th́ được gọi bệnh nhăn áp cao. Nghiên cứu về điều trị nhăn áp cao cho thấy khi được điều trị th́ có thể giảm được nguy cơ bị cườm nước đến 60%. Những yếu tố nguy cơ được biết là; cao tuổi, nhăn áp tăng, chỗ lơm gai rộng (một dấu hiệu của thương tổn thị thần kinh), thương tổn thị trường tăng và cuối cùng là giác mạc mỏng.

 

Đo chiều dày giác mạc có thể biết được những người đang bị nghi ngờ cườm nước có nguy cơ cao bị glaucoma v́ những người có giác mạc mỏng có nhăn áp cao hơn là trị số thực, trong khi những người có giác mạc dày có nhăn áp thấp hơn trị số thực. Ví dụ: người có giác mạc mỏng mà nhăn áp là 20mmHg, th́ trị số thực cao hơn 20mmHg, do đó dễ bị cườm nước, trong khi đó những người có giác mạc dày mà nhăn áp là 22mmHg, tưởng là có thể bị cườm nước, nhưng trị số thực lại dưới 20mmHg, do đó nguy cơ bị cườm nước ít hơn. Điều này có thể giải thích tại sao những người có giác mạc mỏng có nguy cơ bị cườm nước nhiều hơn.

VII- NHỮNG YẾU TỐ GÂY NÊN CƯỜM NƯỚC:

Những yếu tố đó là:

 

      Nhăn áp cao.

      Có cha mẹ bị cườm nước.

      Tuổi cao.

   Có yếu tố chủng tộc, người Mỹ gốc Phi (American-African), người Châu Á.

       Trước đó bị chấn thương.

 

Dùng nhiều các loại thuốc như các loại Corticoid (nhỏ hoặc chích).

 

VIII- CÁC THỬ NGHIỆM ĐỂ CHẨN ĐOÁN CƯỜM NƯỚC:

 

Sự phát hiện và điều trị cườm nước phụ thuộc vào các yếu tố: Nhăn áp, t́nh trạng của thị thần kinh và thị trường, chiều dày của giác mạc.

 

Nhăn áp: được đo bằng nhăn áp kế.

T́nh trạng của thị thần kinh: được đánh giá bằng phép soi đáy mắt.

Thị trường: được đo bởi nhiều thiết bị tự động như thị trường kế Humphrey.

Chiều dày giác mạc: được đo bằng máy siêu âm.

 

Đo nhăn áp: phương pháp đo tương đối chính xác nhất là dùng nhăn áp kế Goldmann, bút đo nhăn áp (tonopen) là kỹ thuật mới nhất hiện nay.

Soi đáy mắt: là kỹ thuật để quan sát thị thần kinh. Có rất nhiều thiết bị để soi đáy mắt. Các thiết bị y ảnh hiện nay có thể chụp và đo chiều dày lớp sợi thần kinh để phát hiện sớm bệnh cườm nuớc như máy chụp Heidelberg, máy GDX, máy OCT, cho những ảnh đa chiều của thị thần kinh, giúp theo dơi sự tiến triển của bệnh cườm nước.

 

Đo thị trường: cho biết sự thương tổn của thị thần kinh. Thương tổn thị thần kinh luôn luôn đi trước thương tổn của thị trường. Tuy nhiên, điều bất hạnh là các sợi thần kinh của người bệnh đă chết gần 50% lúc đó mới phát hiện thấy thương tổn của thị trường. Các máy đo thị trường mới đây có thể phát hiện cườm nước sớm hơn các máy đời cũ.

 

IX- ĐIỀU TRỊ CƯỜM NƯỚC:

 

Mục tiêu của điều trị là làm hạ nhăn áp đến một mức nào đó để tránh nhăn áp làm tổn hại cho thị thần kinh. Mức độ này tùy thuộc vào từng cá nhân căn cứ vào t́nh trạng của thị thần kinh và thị trường. Điều đáng tiếc là xử lư Glaucoma có thể ngăn chận được bệnh tiến triển nhưng không thể đảo ngược được t́nh trạng những thương tổn đang tồn tại.

 

Có rất nhiều phương pháp để hạ nhăn áp. Thường bao giờ cũng dùng thuốc nhỏ trước. Các thuốc nhỏ có thể làm tăng lượng thoát của thủy dịch hoặc làm giảm lượng sản xuất thuỷ dịch. Nếu dùng thuốc mà nhăn áp vẫn cao th́ lúc đó phải dùng đến laser hay phẫu thuật. Một khi làm hạ được nhăn áp th́ sẽ làm hạ được tỷ lệ tiến triển thành cườm nước. Thường nếu hạ được nhăn áp dưới 12,5mmHg th́ có thể tránh được bệnh tiến triển. Nghiên cứu cho thấy cứ hạ được nhăn áp 1mmHg th́ sẽ làm giảm được nguy cơ tiến triển thành Glaucoma khoảng 10% trong ṿng 5 năm.

 

X- CÁC LOẠI THUỐC NHỎ THÔNG DỤNG HIỆN NAY:

Loại thuốc chẹn Bêta (Beta blockers):

Các thuốc này làm hạ nhăn áp bằng cách làm giảm sản xuất thủy dịch từ mi thể. Đó là các thuốc Timoptol, Timoptic, Betagan, Betoptic, Nyolol, Optipranolol. Tác dụng phụ của các loại thuốc chẹn Bêta có rất nhiều như làm mạch chậm, hơi thở ngắn, mệt mỏi, bất lực. Bệnh nhân bị bệnh suyễn, bệnh phổi, bệnh tiểu đường, dùng thuốc này phải hỏi ư kiến bác sĩ điều trị.

 

Loại thuốc tương tự Prostaglandin (Prostaglandin-like compounds):

Các thuốc này làm hạ nhăn áp bằng cách làm tăng thoát thủy dịch về phía sau qua đường bồ đào-củng mạc. Đó là các loại thuốc: Xalatan, Travatan và Lumigan. Tất cả các thuốc loại này đều chỉ nhỏ 1 giọt/1 ngày lúc ngủ. Tác dụng phụ là mắt bị đỏ, mống mắt sậm, mờ thị giác do phù nề vơng mạc. Các thuốc này không có biến chứng toàn thân nên an toàn hơn loại chẹn Bêta, làm hạ nhăn áp nhiều hơn và chỉ cần nhỏ 1 lần/1 ngày.

 

Các loại đồng vận Alpha (Alpha-agonists): Các thuốc này làm hạ nhăn áp bằng cách làm giảm thủy dịch được sản xuất ra và tăng thoát thủy dịch. Đó là các thuốc Alphagan và Lopidine. Các phản ứng phụ thường thấy là dị ứng mắt, mắt đỏ và mi đỏ, khô miệng, mệt mỏi.

 

Các loại thuốc ngăn chặn men Carbon Anhydrase (Carbonic anhydrase inhibitors): Các thuốc này có dạng viên uống như Diamox, Acetazolamide và thuốc nhỏ Trusopt, Azopt. Thuốc làm hạ nhăn áp bằng cách làm giảm sản xuất thủy dịch. Các phản ứng phụ là chân tay bị tê, mệt mỏi, rối loạn tiêu hoá.

 

Thuốc làm co đồng tử (Miotic or Cholinergic agents): Thuốc làm hạ nhăn áp bằng cách là tăng thoát thủy dịch. Đó là các thuốc Pilocarpine, Carbachol, thuốc này thuộc loại cổ điển nhất. Các phản ứng phụ là nhức đầu, nh́n mờ. Với sự xuất hiện của các thuốc mới, thuốc này hiện nay tương đối ít dùng. Tuy nhiên, nó vẫn có giá trị để xử lư cườm nước đóng góc ở bệnh nhân người Châu Á.

Tất cả mọi loại thuốc trị cườm nước đều có phản ứng phụ, hoặc là ở mắt hoặc toàn thân, hoặc cả hai. Phép điều trị đúng cách là cố gắng làm sao giảm thiểu được các biến chứng nhưng đạt được hiệu quả điều trị tối đa.

 

Thuốc hàng đầu hiện nay là các loại Prostaglandin. Nếu điều trị đơn độc không đủ làm hạ nhăn áp th́ có thể phối hợp với các loại thuốc khác.

 

Chế độ dùng thuốc hữu hiệu nhất là chế độ bảo đảm được người bệnh tuân thủ được, có ít phản ứng phụ. Nhỏ thuốc đúng cách và tuân thủ tốt chế độ điều trị có thể tránh được cườm nước tiến triển và không phải phẫu thuật.

 

XI- PHẪU THUẬT CƯỜM NƯỚC:

 

Khi điều trị bằng thuốc không hạ được nhăn áp th́ phải phẫu thuật. Phẫu thuật có thể dùng Laser hay mổ tạo lỗ ḍ để thủy dịch thoát ra được ngoài nhăn cầu.

 

Giữ ǵn mắt sạch sẽ sau khi mổ: Phải cẩn thận suốt đời v́ mắt rất dễ bị nhiễm trùng sau khi mổ. Khi mổ cườm nước, bác sĩ làm một lỗ nhỏ trên tṛng trắng mắt của bệnh nhân. Lỗ này sẽ giúp cho thủy dịch thoát ra ngoài nếu áp suất ở trong mắt tăng lên quá cao do thủy dịch bị ứ lại. Những lỗ này cũng sẽ là nơi vi trùng có thể vào mắt dễ dàng. Sau khi mổ cườm nước, không nên đi bơi, tránh nhũng nơi bụi bậm, luôn luôn giữ ǵn mắt sạch sẽ. Nếu bị mắt đỏ hay mắt mờ, phải gặp bác sĩ mắt ngay trong ngày hôm ấy.

 

XII- PH̉NG NGỪA CƯỜM NƯỚC:

 

Theo một khảo cứu gần đây ở Âu châu cho biết, vận động thể dục thể thao có thể làm giảm được nguy cơ bị cườm nước.

 

Những nhà nghiên cứu ở Anh quốc nhận thấy vận động thể dục thể thao tỏ ra có lợi ích lâu dài của sự giảm thiểu t́nh trạng làm thấp áp suất thẫm thấu của mắt (ocular perfusion pressure-OPP), một nguy cơ quan trọng của bệnh cườm nước. OPP là trị giá được tính bởi nhăn áp (IOP) và huyết áp (BP) của người bệnh.

 

Kết qủa nghiên cứu cho thấy những bệnh nhân đă vận động thể dục thể thao ở mức vừa phải trong ṿng 15 năm giảm được 25% nguy cơ của t́nh trạng làm thấp áp suất thẫm thấu của mắt dẫn đến cườm nước.

 

Bác sĩ Paul J. Foster tại Viện Nhăn Khoa của Đại Học Luân Đôn nhận xét: “Rơ ràng là áp suất thẫm thấu của mắt chịu ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự vận động tim mạch. Ta không b́nh luận về nguyên nhân, nhưng chắc chắn có sự phối hợp chặt chẽ giữa đời sống nhàn hạ với nguy cơ cao bệnh cườm nước.”

 

 Cuối cùng, bác sĩ Foster kết luận: “Giữ được một cuộc sống hoạt động điều ḥa là phương cách có hiệu qủa cho mọi người để giảm thiểu nguy cơ bệnh cườm nước và nhiều vấn đề bệnh tật trầm trọng khác.”

 

 

Tài liệu tham khảo:

1-    www.mayoclinic.com/health/glaucoma/DS00283

2-    www.mayoclinic.com/health/glaucoma/
ds00283/dsection=treatments-and-drugs

3-    www.nhipcauykhoa.net/diendan/
index.php?showtopic=17335

4-    www.webmd.com/eyehealth/glaucoma-eyes

5-    www.allaboutvision.com/conditions/glaucoma.htm

 

 

 

Bs LÊ ÁNH
1/2013


 

 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

      

 

 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trang XUÂN 2013- Văn Học Nghệ Thuật Và Quê Hương