Mục Lục

   Trang Ba
     
 Ban Bin Tập
 
L T Xun
     
 L Thị Lộc
  S To Qun
     
 Nguyễn Thị Thanh Tr
  Cu Đối Tết 
     
 Vinh H

 

Xun
Q
u Nh


 
Phng S Du Xun KSửu 
       Quch Tấn Cang
 
Phng S Du Xun KSửu
       - Kỳ 2
 
       Quch Tấn Cang
 
 Hương Xưa...    
     
 L Thị Đo
 
  Hồi c Tết Qu Nh
      
L H
   Những Ngy Xun Thuở Ấy  
     
 Nguyễn Thị Thục
   TĐầu Năm  
     
 Trương Huyền Trường
   Tết... Học Tr  
     
 Nguyễn Văn X

 

Xun
Đ
ất Khch


   Đn Tết Đầu Tin Trn
     Đ
ất M
 

      
L Tm Anh
 
 Ninh Ha V Ti    
     
 Trần Thin Bảo
 
 Khng Đề    
     
 Ph Đức Lm
  Tuổi Con TRU 
     
 Phng Thị Phượng
   Hai Ci Tết Đầu Tin Nơi
     
 Đất Khch
 

     
 Ph Vĩnh Sơn
 


Hnh nh


 
Hoa Xun 
       SXương Hải
 
Tru B Tại Ninh Ha 
       SXương Hải - L Thị Lộc
 
Hnh nh Đn Xun Tại Cali
       L Lai

 

Hội Qun
Quảng Đng


 
Chc Tết
      Quch Tấn Cang
 
Tết Đi LCha
      Quch Tấn Cang


 


Ca Ht/Nhạc

     Tiếng Ht:

 
  Trần Thị Minh Nguyệt
 
   H Thị Thu Thủy

     Slide Shows:

   L Lai


    Trch Đoạn VTuồng Cải
 
Lương: "Tiếng Trồng M L
inh"

   Ng Trưởng Tiến


 

Tiếng Đn

      Tiếng Đn PIANO:
 
  Trần Lộc 


 

Kịch Vui
 

  Niềm Vui Nhn Đi
     
 Lương L Huyền Chiu

 

Chuyện Vui
 

  Chuyện Vui Cười
     
 Nguyễn Văn X



 

TVi


 
 TVi Năm KSửu - 2009 
      
ABC Sưu Tầm (NXV)
   Người Tuổi Sửu - TRU
      
ABC Sưu Tầm (NXV)

 

Năm KSửu Ni Chuyện V Tru B


 
  Bạn Tru ! 
        
L Tm Anh
  Tản Mạn Năm Sửu V
      
Chuyện T
ru
 

       Việt Hải - Los Angeles
   Tru Ơi Ta Bảo Tru Ny
      
Nguyễn Phan L 
 
 Tản Mạn Về Tết KSửu
       2009

      
Nguyễn Văn Thnh
   Giữ Tru 
      
NhQu -  Trần Bnh Trọng
   C K D Ngỗng Chuyện
     
Con Tru

      
Vinh H
   Năm Sửu Viết VTru  
     
 Nguyễn Văn X


 

Tranh V
N
ghệ Thuật

   Hong Tin- Phi Rm


 

Kinh Nghiệm Sống

  Đạo V Đời - Tham Sn Si
      Tm Đoan
  Đi Tm Hạnh Phc
      Tm Đoan
  Bụi THIỀN
      Mục Đồng-Trần Thanh Thin
 

 

Chuyện Phiếm/
Tạp Ghi
 

  Cu Chuyện Văn Nghệ Văn
      
Gừng Cc Nhi Miệt Dưới

      Người XVạn
 
  Tru Gi Thch Gặm
      
CN
on
  

     
 Nguyễn Thị Thanh Tr
  Ng Tối
      Trương Huyền Trường
  Tản Mạn VNgười Nh Qu
      Trần Khổ
  Thương Qu Sng Ơi !
      Trương Huyền Trường

 


Văn Ha
m Thực


   Bnh V G Cng
      Bnh Tằm Ngang Dừa

     
 Hong Tiểu Ca
 
  Chuyện Dưa Hấu Xưa&Nay
       Hong Nam (VHLA)
 
  Bnh Xo
      Canh Chua Bạc H

     
 Hong Nam
 
  Mắm, Mn Ăn Kh Qun 
     
 Hong Tiểu Ca
 
Bnh Căn Trn Phố
      
Si G
n

     
 L K Thương
 
Khẩu VNinh Ha
     
 Nguyễn Tnh



Sức Khỏe

    Bệnh Tiểu Đường Loại 2
    
  BS Nguyễn Vĩ  Liệt

 

Chuyện
Đ
Đy
 

   Nhạc Xưa Nhạc Nay 
     
 Nguyễn Phan L
 
 Ma Xun Ni Chuyện Cng
      
Nh Văn ĐHồng Ngọc
 

       Lương LHuyền Chiu
 
  Tản Mạn VV Thuật
       
V Kienando

     
  Việt Hải - Hong Nam

 

Tr Chơi
D
n Gian NH
 

   Tr Chơi Dch Hnh 
     
 Nguyễn Thục
   Tr Chơi Cối Xay
 
 Tr Chơi ng Thụt
     
 Nguyễn Thục


 

Viết v
Ninh Ha
 

    Dấu Chn Tru Trn X
       
Trầm Hương

     
  Trần Thị Phong Hương
   C Một Thời Ninh-Ha
      Nhạc Trẻ
 

     
 Lương LMinh Tr  
   Khc Một Dng Sng 
     
 Trương Tiếp Trương

 


Viết v
ninh-hoa.com


   Ăn Tết Với Ninh-Hoa.com 
     
 Phạm Thanh Khm &
      Ph Linh Trn
   Ti Đi Thăm Ninh-Hoa.com 
     
 L Lai
 
Viết Tiếp Hnh Trnh Đến
      
Với Ninh-Hoa.com Của M

     
 Lm Thanh Nhn
   Đi Xa V Trở Về 
     
 Phan Nho
   Trở V 
    
  Phan Kiều Oanh
 
   Một Vi Cảm Nghĩ V
       
Trang Web

     
  Phạm Thanh Phong


 

Bin Khảo
Kinh Tế
 

    Kinh Tế Việt Nam Năm 2008
       Nguyễn Văn Thnh
   Qu Trnh Pht Triển  Kinh
      
Tế Của Nhật Bản TMinh
      
Trị Thin Hong Cho Đến
       
Ngy Nay

     
 Nguyễn Văn Thnh
 
  Suy Thoi V Khủng Hoảng
       
Kinh Tế Tại Hoa K

      
Nguyễn Văn Thnh


 

Viết VNhững Ngi Trường
 

    Những Nốt Nhạc Đầu Tin
     
  Lương LHuyền Chiu
 
  Trường Xưa Của Ti
      
L H
 
   K c VTrường G
       
Muồng, Ninh Ha

     
  Phạm Thanh Phong
 
   K c VTrường Trung
      
Học Đức Linh

     
  Ph Du
    Trch Đoạn Hồi K Của
       
Đốc Học TRẦN C
ẢNH

    
  Phan Kiều Oanh
 
  Đỉa Ninh Ha
     
  Phạm  Văn Thịnh


 

Du Lịch
 

    Đường VMiền Ty
       
Nam  B

     
  Lương LBch San
 
  Gc Việt Ở Fitur Madrid 2009
     
  Lm Thanh Nhn

 

Đặc San NH
Kỷ Niệm 5 Năm

 

    Tản Mạn ĐẶC SAN 5 Năm
     
  Nguyễn Văn Sanh- NXV

 

Văn Học
N
ghệ Thuật

 

    Cảm Nhận TNam Kha
     
  L  Anh Dũng
   Tnh Yu Đi Lứa Trong Ca
      
Dao Tục Ngữ Ni VTru

    
  Vinh Hồ 
 
   Tiếng Đn TB V
      V
ũ Điệu Bharatanatyam
       
Của  Kim Loan

     
  L Văn Ng
 
   Sn Khấu Pha Sau
     
 Dương Cng Thi - Anh Thy
 


Thơ Vui
 

   Đời Tru
       T Trinh
   Mừng Sửu Ln Ngi
       T Trinh
 




T
 

   Một Thời
       L Tm Anh
  Cht Sương

      
 Nguyễn Thị Bảy-Hương Đi
  Xun K Sửu
      
 Nguyễn Thị Bảy
 
  Thn Tru...    
      
 Huy Bạch
  Xun Xa Xứ...
      
 Huy Bạch
   Nồng Nn Hương Xun
       Nguyễn Thị Thanh Bnh
  T XUN Phỏng Dịch      
       Nguyn Bng
 
   Chẳng Dấu G Anh
     
  Ph Du-Phạm Thanh Phong
 
  TDạo y
      
Nhạn Đ
   Nuối Tiếc
       Hương Đi
 
  Mừng Xun
      
L Thị Đo
  Lm Bi T Thật L Nhanh
      Trần Minh Hiền
  Nha Trang Nắng Lụa My
      
Đo

      Tường Hoi
 
  Xun Tha Hương    
      
Đinh B H
 
Dạo Phố Ma Xun    
      
Vinh H
   Cn Đ Ma Xun
       Nam Kha
   Giao Thoa nh Sng
       Nam Kha
  Nhớ Xun Đoản Khc 4 
       L Lai
  
Hẹn Với Ma Xun
      
Nguyễn Phan L 
   Nỗi Lng
       Phương L
 
Xun Lng Cn Mi Đu Đy         Hải Lộc
 
  Xun HLạc    
      
Thanh Mai
 
  Xun Khai    
      
Thanh Mai
 
Xun Xưa    
      
Thanh Mai
 
  Chiều Qu    
      
Diệp Thế M
 
  C Tin Trong Lng Anh
      
Thụy Nguyn
  C L Tnh Nhn Mới
      Trần Thị Minh Nguyệt
  Hương Biển Mặn M Xun
      Quch Giao
 
  Biển Trầm Lun
      
L Văn Quốc
 
  Chc Xun
      
Phi Rm
 
   Gởi Cnh Chim Xa
     
 Dương Anh Sơn
 
  Vui Xun XLạnh    
      
Mai Thi Vn Thanh
   Đ Vng
       Kim Thnh
   Trở Trời - Slide Show
       Kim Thnh
 
  Thng Ging Khc
      
Nguyễn Văn Thnh
   Đn Xun XNgười
       Thi Thi
  t Cay
      
Thi Thi
 
  Xun Viễn X
      
Thi Thi
 
  Xun Ti Ngộ
      
Trần Đnh Thọ
 
  Xun Chiều    
      
Nguyễn Thị Thu -Hoi Thu
   Tuổi Con Tru
       Anh Thy (Dương Cng Thi)
 
Sắc Xun
     
 Nguyễn Tnh
 
  Mừng Đo Tuế
      
Nguyễn Thị Thanh Tr
  Dng Xun
      
 Nguyễn Thanh Trc
 
  Xun Tnh Thng Ging    
      
Tiểu Vũ Vi
 
  Đm Xun    
      
Tiểu Vũ Vi
 
TXun    
      
Anh Vũ - Thiện Tn
 
  Ca Khc Ma Xun   
      
L Trung - L Duy Vũ
 
  Vịnh Con Tru    
      
Nguyễn Văn Xanh
 


Văn

 

  V Qu Xưa
       L nh
  Những Lần Đầu Tin
      Trần Thin Bảo
  Tru Trắng Tru Đen
       Nguyn Bng
  nh Xun Hồng      
       Nguyn Bng
  Giấc Mơ Hn Ho  

       Lương LHuyền Chiu
  Những Ci Tết Tuổi T 
       LThanh Cư
 
  Bạn Cũ   
       
Phan Phụng Dung
  Đn Xun Ny... Nhớ Xun
       
Xưa

      
 L Thị Đo
  
Ve Chai
       Mỹ Hiệp
 
   Cnh Mai NSớm
     
 Huỳnh Trịnh Tuyết Hoa
 
  Cnh Vạc Phương Trời   
      
Nguyễn Tường Hoi
  Con Tru CCủa Cha Ti 
       Vinh H
  Tết Trong Dĩ Vng
       V Thị N Hường
  Một Đời Người Một SPhận
      
 Trần Khổ
  Mừng Sinh Nhật
       Diệp Thế M
 
  Hải Ngoại Xun V Ti...   
      
Trần Thị Nết
   Yard Sale
       Đng Thị Ngọc N
 
   Ma Xun Của Mẹ   
      
Thu Phương
 
   Thnh Phố Nha Trang V
     
 Đm Noel

     
  Lương LBch San
 
   Dấu Chn Thời Gian
     
 Dương Anh Sơn
  Người Việt Ở Melbourne
      c Chu Ăn Tết
     
 Ph Vĩnh Sơn
  Hai Ba ng To V Trời  
      
Nguyễn Hữu Ti
  Thang Thuốc Nam
       Nguyễn Văn Thnh
 
  Dấu Chn Xưa    
      
Nguyễn Thị Thu (Cầu Gỗ)
 
   Xun Nay Vắng M
     
  H Thị Thu Thủy
  Tết Mậu Thn 1968 
       L Ph Thọ
   Thằng Cựng Chăn Tru
       Phan Đng Thức
   Tm Tnh Ngy Cuối  Năm
       Hong Tin - Phi Rm
   Chờ Ma Xun Tới 
     
 Tiểu Thu
  Thng Ging L
     
 Nguyễn Đn Huế Trang
  Chiếc o Mu Ru Xanh
     
 Phan Thi Yn


 


 

 

 

Thư từ, bi vở, hnh ảnh hoặc
kiến xy dựng, xin lin lạc:

 diem27thuy@yahoo.com

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

           M ti kể lại rằng hồi đ, ba ti đến ở rể ba năm, nhưng vừa trn một năm th ng b ngoại cho ra ring. Ni l ra ring, chứ thật ra l ba m ti vẫn cn ăn ở chung với nh ng b ngoại, nhưng lm việc ra tiền th được giữ lấy để lo tạo đựng một gia đnh mới.

 

           Thuở ấy, ở miền qu người dn chuyn sống về nghề nng. Ba m ti cũng phải theo ci nghề ''cha truyền con nối'' ấy thi! ''Con tru l đầu cơ nghiệp'', nn nguyện của ba ti lc bấy giờ l phải mua tạo tru v khai khẩn đất hoang lập điền, để ''bao giờ cho mạ ln non, một trăm mẫu đất c con try cy''! Nếu như c rỗi ri th lnh cy mướn thm cho ruộng nh người khc, chờ đến cuối vụ thu hoạch mới được trả cng bằng la. Đi lm thu lm mướn cho nh người ta, may ra cũng chỉ đủ ''tay lm hm nhai'', lm g c ''của ăn của để''! 

           Lc đầu, ng b ngoại chia cho một mẫu ruộng vừa mới khai ph xong. Hằng ngy, m ti phải dậy sớm từ lc sao mai cn chưa mọc ở đng Đng để lo cơm ăn cơm dỡ cho ba ti ln đường đi mua tru ở mấy lng bn. Sau mấy ngy lặn lội tm kiếm, ba ti dắt về một đi tru ci...ốm nhom! Đ vậy m một con th...đen, cn con kia th...trắng, l một con tru c! B ngoại thấy vậy th phản đối ra mặt v cho rằng ba ti mang điềm xấu đến cho gia đnh! Ai m nui...tru trắng th chỉ c...trắng tay v gia đạo th xo xo, knh chống lẫn nhau chẳng khc g...''tru trắng, tru đen'' th lm sao m ''ăn nn lm ra''được! ng ngoại th lại gục gật đầu ra vẻ tm đắc với thằng rể...thức thời hơn kẻ khc l ba ti. Chọn mua tru ốm rẻ tiền, lo chăm sc kỹ sẽ mập ln mấy hồi! Sing năng lm lụng th sẽ c miếng ăn, lm sao...chết đi được m lại đi tin ba ci chuyện...''tru trắng, tru đen'' đ!

 

           Ai ni g th ni, ba ti tối ngy cứ lo chăm sc cho hai con tru mua từ...l thịt về! M ti thấy vậy cũng mừng v r rng l ba ti rất...mt tay, chỉ mới hơn một thng sau m hai con tru mập ra thấy r.

 

           Tuy vậy, m ti cũng la c hỏi ba ti...''Bộ ở mấy lng bn...hết tru rồi sao m ba mầy lại bỏ tiền ra mua hai con tru...rm dắt về đy?''. Ba ti đang dng vỏ dừa kỳ cọ trn lưng con tru c bn ngưng tay đp...''M mầy khng biết việc ny đu! Lc ny đang trong vụ cy bừa, chỉ c người ngu mới đi bn tru! Hai con ny tui mua ở...vựa tru b chờ đem đi giết thịt đ! Hm đi ngang qua nơi ấy, tui thấy hai chng n đứng ng theo tui m...rơi nước mắt, nn tui động lng mới hỏi mua cho kỳ được! Chắc l chng n c...duyn nợ với nh mnh đ!''...

 

           ng b ngoại gip thm tiền cho ba m ti mua tạo được một miếng thổ cư đu khoảng một mẫu ta nằm cạnh một con lộ đ dẫn vo pha thị x. L đất ny cch xa nh ngoại nằm su khoảng nửa cy số về pha bờ một con rạch nhỏ. Ở nh qu thường hay xảy ra trộm cắp nn ba ti cất một dy nh tranh đến năm gian ở giữa miếng đất, ba gian để ở v lm kho lẫm, hai gian cn lại dng lm chuồng tru với cửa, rống rất chắc chắn. Bn trn chuồng tru l một ci gin bằng gỗ xẻ ghp lại để tối tối, ti theo ba ti leo ln đ ngủ để dễ bề canh chừng đạo tặc...''đm qua kẻ trộm vo nh, lặng thinh, lẳng lặng để m coi tru. Nằm đy chớ chẳng ngủ đu, thức m giữ lấy con tru con b. Nằm đy no đ ngủ cho, thức m giữ lấy con b con tru''.

 

           Thuở ấy, cnh đồng ruộng chỉ lm một vụ ma v sau khi cấy xong l...chật đồng! Ai c tru th phải chăn dắt ở trong vườn nh hoặc cột tru cho ăn rơm kh chất thnh cy rơm cao ở sau nh. Tuy ba ti c dự trữ hai cy rơm to để cho tru ăn vo ma nước nổi trn đồng, nhưng cứ vo mỗi sng sớm, sau khi nuốt vội ba hột cơm vo bụng l ba ti dẫn đi tru đến cột gởi ở nh ngoại rồi bơi xuồng đi cắt cỏ mọc đầy hai bn bờ con rạch rồi đem về cho tru nh, cả tru nh ngoại cng ăn. Đến chiều, ba ti la cả bầy tru xuống uống nước v trầm mnh tắm mt trong bến Rỗng ng Tượng (ng ngoại ti l người đặt chn ln vng đất ny đầu tin nn người dn ở đy gọi ci bến nước đ bằng tn của ng). Sau đ, ba ti nhốt tru của ngoại vo chuồng xong rồi mới dẫn tru mnh về nh.

 

           Trong thời gian ny chưa xảy ra một vụ mất tru no, nn sau khi ma gặt hi chấm dứt vo cuối thng chạp ta, dn lng thả rong cho tru tự do đi ăn cỏ trn cnh đồng trải rộng mnh mng ở hai bn bờ con rạch. Khi kht nước, chng tự ko nhau xuống uống nước trong dng rạch v đến xế chiều l con tru đầu đn, thường l tru ci lớn nhất dẫn đầu bầy về chuồng m khỏi mất cng chăn dắt. Cứ sng sng, ba ti chỉ việc mở cửa chuồng l con n (C) dẫn con Chim (Đen) đi ăn cỏ dọc theo hai bn bờ sng trước nh ngoại. Chẳng bao giờ chng đi ăn ở đu xa cả. Đến chiều, khi mặt trời sắp khuất sau rặng tre sau h l con n lại dẫn con Chim về chuồng. Ba ti chỉ việc ko mấy cy rống cửa lại v đng nm cho chắc chắn l xong. Ma rong tru như vậy ko di cho đến thng tư mới dứt. Khi m những trận mưa đầu ma trt xuống cnh đồng, nng dn lại bắt đầu vo vụ ma kế tiếp. Cuộc sống của nng dn rất l cơ cực! ''Lao xao g gy rạng ngy, vai vc ci cy, tay dắt con tru. Bước chn xuống cnh đồng su, mắt nhắm mắt mở đuổi tru đi cy...'', hoặc ''Rạng ngy vc cuốc ra đồng, tay cầm mồi lửa, tay dng thừng tru. Ruộng đầm nước cả bn su, suốt ngy cng với con tru cy bừa. Việc lm chẳng quản nắng trưa, cơm ăn đắp đổi, muối dưa thng ngy...'', hay ''Trn đồng cạn dưới đồng su, chồng cy vợ cấy, con tru đi bừa''...

 

           Lật bật rồi gia đnh ti được ăn ci Tết đầu tin kể từ khi ba m ti ra ring. Hai ngy Tết đầu năm cũng đ qua mau. Người ta thường ni...''Mồng một tết cha, mồng ba tết thầy''. M ti ni...''Từ nhỏ tới lớn tao với ba my c học ở ai đu m đi...Tết cho thầy!''. Ba ti nghe vậy ni...''ng b mnh cũng c tục ''Mồng một Tết cha, mồng ba Tết Tru'', th mnh cũng cứ y như vậy m lm''.

 

           M ti lo by cỗ bn ra giữa nh để cho ba ti cng tiễn ng b v những người qu vng trở về vng cảnh nơi thế giới bn kia. Xong, ba ti lại by một mm cỗ với tri cy, nhan đn, một thng bnh tt, một thng gạo v một t giấy tiền vng bạc ra trn chiếc đệm đặt trước cửa chuồng tru rồi ku m ti ra cng quỳ lạy v khấn vi để cầu xin...''ng Chuồng B Chuồng'' ph hộ cho gia đạo được bnh an, hai con tru lun...đẻ năm một v được khỏe chn để...ko cy. Khi cng xong, ti cng m ti đem những vật cng vo nh. Đến ci thng gạo v thng bnh tt, m ti quay qua hỏi ba ti...''Cn mấy thứ ny th sao đy ba mầy?''. Ba ti đp...''Đng ra th...thằng ở mướn chăn tru cho nh người ta được mang cc thứ ấy về nh n. Nhưng ở nh mnh, tui l kẻ...chăn tru nn mẹ con mang n vo nh đi!''. Ba ti đem giấy tiền vng bạc ra dn song đi ở khắp nơi, từ trn hai cy cột chnh ở giữa nh, nơi bn thờ, ci lu gạo, chiếc giường ngủ, bộ vn, trn hai cnh cửa trước cho đến trn thn mấy cy cau, cy mt, cy dừa,...ở ngoi vườn để cầu cho ma sau được sai quả. Sau cng, ba ti cũng dn giấy tiền vng bạc trn hai trụ cửa chuồng v trn hai chiếc sừng của con n v con Chim nữa. Xong đu đấy th cũng đ giữa trưa, ba ti mới mở cửa chuồng cho hai con tru ra đồng ăn cỏ rồi cả gia đnh ti mới ra đi về nh ngoại ăn Tết.

 

           Trong một bữa cơm chiều, ba ti ni cho cả nh nghe một tin vui:

- Nh mnh sắp c ngh, m khng chừng c đến hai con một lượt đ!   

M ti rất đổi vui mừng, nhưng lại hỏi:

- Sao ba my biết?

Ba ti đp:

- M con mầy chẳng thấy bụng của con n v con Chim n to trn, bầu v căng ra, ''con chim'' của chng cũng đ nở to ra v chảy ''nước nguồn'' rồi đ sao?

M ti thắc mắc:

-Ba mầy giữ kỹ qu, c con tru đực no ln phn đến đy đu m hai con tru của ba mầy...mang bầu?

Ba ti giải thch rồi đưa ra kết luận:

- C lẽ chng n c chửa từ lc cn được thả rong ở ngoi đồng! Ai m biết được chuyện đ! Chưa trn năm m số tru của nh mnh sẽ tăng ln gấp đi cho m coi!

Rồi ci ngy m ti thấy trước mắt mnh...một bầy tru đ đến!

Một buổi sng, ba ti đang tho rống cửa chuồng tru, bất chợt gọi vi vo trong bếp:

- M mầy đu ra m xem đy ny!

M ti chạy ra sn v đứng trn ra nhn hai con tru mẹ dẫn hai con ngh đen thủng thỉnh bước ra khỏi cửa chuồng. Rồi b chạy đến m chong ba ti với lng trn ngập niềm vui đến chảy cả nước mắt!

Lc ny, ng ngoại ti đ ngoi thất tuần! Đ vậy, khi hay tin nh ti c thm hai con ngh con cng một lượt, ng cũng chống gậy tre lội băng đồng sang thăm.

ng ngoại ni:

- Cha đ coi kỹ chn cẳng, tướng t của hai con tru mẹ rồi! R rng l chng đều c...''xoy bướm...nui chủ'' như nhau. Chẳng hiểu tại sao người chủ cũ lại sử dụng n đến ốm o gầy cm như vậy rồi đem đi bn thịt! Cũng tại do duyn phần nn by mới gặp v cứu sống chng th chng cũng phải trả hết nợ kiếp lm...tru cho nh by thi! Nhưng c một điều m cha khuyn cc con l đừng nn hnh hạ n nhiều qu m mang tội, v kiếp trước chng n l...Phật đ!

 

           Ti đưa ngoại ti ra tận ngoi đầu ng. V lc m bng của ngoại ti vừa khuất sau rặng cy xanh ngoi kia, ti bất chợt nhớ lại bi Tập đọc lc ti cn học ở trường lng...''Con tru ăn cỏ đất bằng, uống nước bờ ao. Hồi no mầy ở với tao, đến khi mầy chết tao cầm dao xẻ thịt. Thịt mầy nấu cho linh binh, da mầy bịt trống tụng kinh trong cha. Sừng mầy tao tiện con cờ, cn dao, cn mc, lược thưa, lược dầy''. 

 

           Niềm vui trước chưa dứt th tin mừng lại đến. Một hm, ba ti cho hay l con n C v con Chim Đen đ c dấu hiệu đi đực! Như vậy, chậm nhất l đến khoảng cuối năm sau, thế no hai con ngh nh ti cũng c thm hai con ngh em... 

           Mới đ m hai con ngh ci nh ti đ lớn mau như thổi v chạy ph lung tung khắp nơi trong vườn nh. Ti th sắp phải trở lại trường học nn chẳng gip ch g nhiều cho ba ti, nn ba ti quyết định l phải ''xỏ dm'' cho hai con ngh để dễ bề chăn dắt chng. Ba ti l một tay ''xỏ dm'' nổi tiếng . ng dng một sợi dy thừng to cột vo hai sừng nhỏ vừa mới nh ra khoảng một gang tay v vng xuống khớp mm con ngh lại rồi li cổ cột đầu n vo một thanh rống ngang của chuồng tru. ng th hai ngn tay ci v ngn trỏ của bn tay tri vo chọn đng nơi chỗ huyệt sụn khuyết mỏng ở trong mũi tru m bấm mạnh vo đ. Tay kia cầm một ''cy ghim'' bằng tre c một đầu nhọn, to bằng cỡ ngn tay, di khoảng ba tấc, được nối vo một đầu của sợi dy dm rồi đm xuyn qua nơi chỗ sụn của con tru rồi ko cy ghim c sợi dy dm ra theo. Ba ti chong hai đầu sợi dy dm ra sau hai khe tai rồi thắt gt lại ở sau t con ngh l xong. Sau đ, cởi bỏ sợi dy cột đầu ra l con ngh đi theo sau ba ti nắm dy dẫn đi vng vng quanh sn...

 

           Hai con n v con Chim đều ''đẻ năm một'' nn chỉ c vi năm sau l gia đnh ti đ c một bầy tru đến mười con lớn nhỏ. Đồng nh chật chội nn ba ti phải chuyển cả bầy tru ra ngoi trại ruộng. Ni l trại, nhưng lc đầu đ chỉ l một ci chi nhỏ chỉ đủ để che mưa che nắng v chứa dụng cụ lm ruộng m thi. Chi nằm giữa ''G cỏ cht'' v trn đ mọc ton một loại cỏ cht, rộng hơn vi mẫu ta, nổi ln giữa mấy mẫu ruộng của ba ti. Ba ti ăn, ngủ v lm việc lun ở ngoi đồng. Chỉ c hai ngy cuối tuần v suốt trong cc kỳ nghỉ h, ti mới ra ở ngoi trại ruộng gip ba ti chăn tru. Ban ngy, ba ti chỉ cho ti cch đng cộc để ''dng'' cho cc con tru đ được xỏ dm cho chng gặm cỏ cht quanh g. Ti chỉ lo chăn hai con ngh nhỏ nhất được thả rong m thi. Ban đm, ''một trăm con muỗi đuổi vồ con tru'', nn ba ti nhm những đống lửa đốt bằng gốc cy kh hay đốt những con ci rơm ln rồi đem bỏ nơi pha trn hướng gi ở xung quanh chuồng lm sơ si bằng một hng ro bằng cy rừng.

Lc ban đầu, ngoi hai con n v con Chim ra, ti chẳng thể no nhớ hết những ci tn m ba ti đặt cho từng con tru khc như con Trch, con Liệng (Luyện), con Quỷnh, con Mốc,...Nhưng chỉ sau một thời gian ngắn l ti đ thuộc nằm lng tn của từng con một. Con n rất khn ngoan, xứng đng l con tru đầu đn. N lun ''cầm bầy'', đi trước dẫn dắt cả đn đi theo sau gặm cỏ khắp nơi trn ''G cỏ cht''. Mấy con c vi, con so,...bay theo đứng trn lưng tru với những cặp mắt lo lin ng quanh. Hễ khi no thấy c con nhi, con co co, chu chấu no l chng phng tới xớt ngay rồi bay vng lại đậu trn lưng tru m ăn mồi. Ở ngoi đồng, nghe chim ca ht cũng đỡ buồn. Nhn cảnh chim v tru sống thn thiện với nhau cũng thấy vui! Tuy vậy, ti rất ght mấy con chim...mất dạy kia, cứ nh trn lưng tru m...ị ra từng đốm phn trắng!

 

           Ti vừa ngồi trong chi đọc sch vừa chăn tru rất l nhn nh cũng l nhờ con n cả. Khi cả bầy đi ăn đến ba ruộng la l con n quay đầu trở ngược ra, thế l cc con khc cũng lm theo n. Chỉ c mấy con ngh nhỏ l hay ln đưa mm...liếm la ven bờ m thi. Những lc bắt gặp như vậy, ti chỉ việc qut to ln tn của con ngh...phạm tội l n sợ hi lẽo đẽo bước theo đn ngay...

 

           Chỉ trong một thời gian ngắn, nhờ bầy tru v mấy mẫu ruộng m ba m ti đ tạo dựng được một ngi nh ngi ba gian hnh ''chữ đinh'' khang trang. Trong nh trn , m ti cũng đ mua sắm đủ thứ no một tủ thờ, một tủ o quần, hai giường ngủ v hai bộ vn ngựa bằng cc loại gỗ qu. Một lẫm la đầy chiếm hết một phần ba gian nh sau. Hai gian cn lại gồm c một củi bếp với ba miệng l, một tủ chn dĩa, một bn ăn cơm v nồi niu son chảo, tr đụng,...treo đầy ở trn vch. Dưới mi hin sau nh cũng đ c một chiếc xe tru mới...

 

           Năm no cũng vậy, cứ đến ngy gip Tết hoặc trễ lắm l ngy đầu năm mới, con chu lại tụ tập về nh ngoại ăn Tết. ng ngoại thấy thiếu vắng đứa no l cứ nhắc hoi đứa đ suốt ngy. Suốt năm qua, ng ngoại cng với ng cậu lo việc đồng ng, la đầy lẫm đầy bồ. B ngoại cng với b mợ lo việc bếp nc, nui một bầy g vịt v một con heo thịt. Hai ngy đầu Xun, b ngoại bảo mợ lm g vịt nấu cơm cng tổ tin, sau đ dọn xuống đi con chu. Đm mồng hai rạng mồng ba, b ngoại lo nấu bnh tt, bnh t. Sng ra, ng ngoại lo ngả heo rồi chia đều cho mỗi gia đnh để chiều lại xch về nh.

 

           Chng ti chỉ ăn uống v vui đa với nhau trong ba ngy Tết trong tiếng pho nổ vang rn từ trong xm vọng lại. ng ngoại cấm chơi đốt pho v sợ xc pho văng vo mắt. Mấy con ch, con mo cũng khng chịu được tiếng động inh tai rồi cong đui chạy mất.

 

           Vừa mới ngồi vo mm l ng ngoại bưng chn cơm ln v vừa mới v vo miệng một miếng l vội bỏ chn đũa xuống bn ăn rồi quay qua...''liếc mắt đưa tnh'' về pha b ngoại. M ti thấy vậy ni...''ng ngoại chỉ l muốn nhắc kho cho b ngoại biết l...hột cơm qu kh, kh nuốt tri qua cổ họng!''. B ngoại chỉ mĩm cười rồi nhỏ nhẹ ni với ng ngoại...''Rng ăn đi cho con chu n vui''. Thế l ng ngoại ti lm thinh rồi tiếp tục bưng chn cơm ln v lia v lịa.

Nhn thấy cảnh ny, ti quay qua ni với m ti:

- Ba cũng giống ng ngoại y chang, cho d ăn uống kham khổ, ba cũng thch ăn cơm nho như ng ngoại.

B ngoại xen vo:

- Ba mầy l...con ruột của ng my đ! Cha no con nấy!

M ti quay qua ti:

- Tao th cũng bắt chước b ngoại by thi! Mỗi lần nồi cơm si vừa cạn nước l l tao lấy đũa chỉ...sơ vi vng ở một nửa nồi cơm thi l ai muốn ăn cơm kh cơm nho g cũng c cả!

ng ngoại ti vội ngừng đũa đang gắp thức ăn rồi ngước mặt ln liếc b ngoại một ci nữa rồi ni:

- Người ta ni...''Dần, Thn, Tỵ, Hợi'' l thứ... ''Tứ hnh xung'' đại kỵ ! Nhưng ng đy tuổi Dần, l con cọp...đực m cũng...xếp re trước con cọp...ci l...b của by! C vậy mới...''nn cửa nn nh'' v ''con đn chu đống'' đ!

Ba ti đang định bưng ly rượu thuốc ln chc mừng đầu năm cho ng ngoại cũng dừng tay lại rồi ng m ti m phụ họa thm:

- Th con đy cũng vậy! Con Rồng...nằm ny cũng phải chịu thua Con D...ci kia để cho...''vui cửa vui nh'' thi!

Cả nh cng cười xa vui vẻ, bởi ai cũng biết l ng b ngoại ti c cng một tuổi Dần! Ba ti cầm tinh Con Rồng, m ti Con D!

ng ngoại ti lại tiếp:

- Cc tuổi nằm trong ''Tứ hnh xung'' gồm c cc nhm...''Dần, Thn, Tỵ, Hợi'', ''T, Ngọ, Mẹo, Dậu''v ''Thn, Tuất, Sửu, Mi'' m người xưa thường hay trnh trong việc ''dựng vợ gả chồng''. Một khi...''gia ha th nước thịnh'', nếu biết thương yu nhường nhịn lẫn nhau, ''đồng vợ đồng chồng, tt biển đng cũng cạn'' th lm sao m lm ăn khng pht đạt được!

Bỗng nhin, ti thấy ba ti vừa ăn vừa đưa tầm mắt về một nơi no đ m ti đon chắc rằng ba ti đang nghĩ về bầy tru thn yu đang chờ đợi ng ở ngoi đồng...

 

           Trời sanh ra con tru chỉ c ăn cỏ m phải lm việc rất vất vả, nn mới c cu...''cực như tru''! Tập cho một con tru ko được cy cũng lắm cng phu. Khi tru đến tuổi ''mng ch'', ba ti ''vực'' cho n bằng cch mng một đầu ch ln cổ con Chim trước rồi mới gc đầu ch kia ln cổ con no m ba ti muốn tập cho n đi bn ''th'', rồi ba ti cầm đi dy đi ở pha sau điều khiển cho chng đi vi buổi để cho ci cổ của con tru mới ''vực'' lm quen với ci ch. Ngược lại, Con n tập km cho con đi bn ''v''. Sau đ, ba ti cho đầu mc bắp cy vo chiếc ni treo ở giữa ch, điều chỉnh cho lưỡi cy ăn cạn trn mặt đất rồi tập cho chng đi cy cũng chỉ trong vi buổi sng l xong. Tuy vậy, một con tru mới ''vực'', ba ti ''sang ch''cho n chỉ gnh sức ko c một phần ba so với một con tru đ thuần thục việc cy bừa m thi. Nhưng đến độ nửa buổi cy l ba ti thả tru ra cho đi ăn cỏ, khng bao giờ bắt chng phải ko cy đến đng buổi cả...

Một hm, lc pht gic ra l con n c vẻ như yếu sức trong buổi cy, ba ti thả tru ngay v quay về trong xm ni với ng ngoại ti:

- Cha , con thật l rất hối hận! Con n đ đẻ bốn con rồi m con vẫn cn bắt n tiếp tục ko cy thay v cho n nghĩ ngơi từ lu!

Nghe vậy, ng ngoại ti buồn lắm! C lẽ ng đon biết chuyện g đ xảy ra ở ngoi trại ruộng nh ti! Cho d bước đi phải chống gậy, ng ngoại vẫn bảo ba ti đưa ra trại ruộng để chnh ng tm hiểu sự tnh. ng ngoại, một tay nắm lấy dm ko mm con n ln rồi tay kia vạch mi xem răng của n.Ti đứng sau, thấy ở hm dưới chỉ cn lại c mấy ci răng thưa thớt m tất cả đều mn nhẵn ra! ng ti ci xuống xem đến cc mng chn con n. Đi mng no cũng đều chn bẹt ra trn bốn cẳng chừng như nho cả gn khớp ở bn trong, phải đứng chạng ra để giữ thế thăng bằng! ng ngoại ti cũng lần đi quan st đến con Chim v ti cũng thấy răng v mng của cả hai con tru đều gần giống như nhau.

 

ng ti lặng lẽ đi vo ngồi trong trại, một chốc ng mới ni:

- Tụi con by giờ chắc cũng khng thiếu thốn g đu! Nếu cần g hy cho cha biết để cha gip cho. By giờ, hy để cho hai con n v con Chim được nghỉ ngơi trong tuổi gi cn lại của chng. Chng đ trả ơn...cứu sống cho by nhiều lắm rồi đ! Đừng bn thịt, tội nghiệp lắm!

 

           Ti dẫn ng ngoại trở về nh. Trước khi ra khỏi trại, ti vẫn cn thấy cha ti hy cn ngồi thừ ra đ, trng dng suy tư như đang nghĩ ngợi về một điều g đ khng mấy tốt lnh sẽ xảy ra trong một tương lai rất gần!...

 

           Năm ấy, chỉ sau mấy cy mưa trắng đồng đầu ma, khi b con bắt đầu vo vụ th hai cha con ti đ phải khing con n C ln cộ rồi ko n đến một nơi cao nhất trn ''G cỏ cht'' m tng n xuống đy huyệt su! Cả bầy tru ngưng gặm c, nghển sừng đứng yn, ngậm ngi tiễn con tru n C đầu đn đến nơi an nghỉ cuối cng!

 

           Suốt đm đ ti trằn trọc hoi chẳng ngủ được. Ba ti cũng xoay trở mnh suốt canh thu trn chiếc sạp tre đng kia! C lẽ ba ti cũng như ti, đang suy tưởng về một nỗi đau buồn trước sự chia ly chẳng thể no trnh khỏi được, khi vo một buổi sng no đ bước ra sn trại, chợt thấy con Chim khng cn bao giờ đứng dậy được nữa!...

 

 

 

Nguyn Bng

 

 

 

 

 

 

 

Trang XUN 2009- Văn Học Nghệ Thuật V Qu Hương