Theo Đại Thanh nhất thống chí, Thiên Hậu Thánh Mẫu tên thật là Lâm Tức Mặc (CN 960-987), con gái thứ sáu của Lâm Nguyện, người quê ở eo My Châu, huyện Bồ Điền, phủ Hưng Hóa, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Bà sinh vào ngày 23 tháng 3 âm lịch, vào thời Tống Kiến Long nguyên niên (CN960). Tương truyền Lâm Tức Mặc khi sinh ra có hương thơm ngào ngạt, có những vòng ánh sáng lạ xuất hiện chung quanh; Khi lớn lên Bà rất thông minh, hoạt bát gan dạ, hiền lành và có khả năng tiên đoán được sự đổi thay của khí hậu, thời tiết, Bà rất thích đi ngao du tứ hải nên người ta thường gọi Bà là “Long Nữ”, Bà còn có biệt tài về chữa bệnh, khử tà, bơi lặn, do đó được người dân vùng biển rất thương yêu, kính phục. Từ tuổi hoa niên bà đã phát hiện ra một thứ rong biển dùng nấu thạch làm thức ăn cứu đói cho dân, và còn tìm ra một thứ dầu ăn gọi là ma mộc rút từ cây thuộc họ vừng giúp dân nghèo qua những trận đói kéo dài...

 

Theo truyền thuyết dân gian, vào một ngày nọ, cha Bà cùng hai anh trai đi thuyền chở muối đến Giang Tây, giữa đường gặp bão lớn. Lúc đó Bà đang ngồi dệt vải cạnh mẹ, nhưng xuất thần để đi cứu cha và hai anh; Bà dùng răng cắn vạt áo của cha, hai tay nắm hai anh, giữa lúc ấy mẹ gọi, buộc Bà phải lên tiếng trả lời, Bà vừa hở môi để trả lời thì sóng đã cuốn cha mất dạng, chỉ cứu được hai anh, và cũng theo truyền thuyết này, mỗi khi tàu bè trên biển bị nạn, người ta thường khấn vái, nhờ đến sự che chở của Bà.

 

Đến đời Tống Ung Hy tứ niên (CN987) ngày mồng 9 tháng 9 âm lịch bà không bệnh tật, tự nhiên qua đời. Lúc đó Bà mới 25 tuổi. Theo thánh phả bà hóa vào một ngày có quần tiên tấu nhạc. Bốn chữ "Bạch nhật phi thăng" khắc ở cỗ kiệu trong đền của bà nói lên điều đó.

 

Khi hiển Thánh Bà thường mặc áo đỏ cưỡi thảm bay lượn trên biển để cứu dân gặp nạn

 

Đời Nguyên Bà được phong làm Thiên Phi, sau đến đời Thanh, vua Khang Hy gia phong cho Bà  là Thiên Hậu và danh hiệu này  còn  được  lưu truyền  đến  ngày  nay. Người dân Trung Hoa tôn bà là Thần Biển nên di cư đến đâu mang thần tích, lập đền thờ đến đó. Cho nên ta không lấy làm lạ, dọc theo bờ biển nước ta có nhiều nơi lập đền thờ Thiên Hậu.

 

Theo thống kê chưa đầy đủ, hiện nay trên toàn thế giới có khoản 1.500 ngôi miếu thờ Bà, trong đó có ba ngôi miếu lớn: Thứ nhất là Miếu Tổ Thiên Hậu ở eo My Châu, tỉnh Phúc Kiến, thứ hai là Miếu Má Tổ ở Bắc Cảng, Đài Loan và cũng chính vì thế mà nơi đây có tên là Macao, thứ ba là Miếu Thiên Hậu ở Thiên Tân, Trung Quốc.

 

So sánh với những điều được ghi tại các bia đá ở một số Hội Quán, một số truyền thuyết về Bà Thiên Hậu có nhiều khác biệt, nhưng tựu trung mọi nơi đều ca ngợi, suy tôn Bà là một phụ nữ đức hạnh, có lòng hiếu thảo, xã thân cứu người và khi chết được hiển linh.

 

              Bà con người Hoa muốn thông qua tấm gương của Bà để giáo dục cộng đồng học tập tấm gương hiếu thuận, đức nhân hậu, sống có đạo nghĩa, giúp đỡ mọi người.

 

 

Nhân mùa vu lan Mậu Tý 2008

Sưu tầm, biên tập

郭進剛

Quách Tấn Cang  

 

Sự Tích:
Thiên Hậu Thánh Mẫu
 

              Thiên Hậu Thánh Mẫu là Cổ Đại Hoàn Triều Sắc Phong tước vị, tục xưng Bà là người Phước Kiến. Sử liệu sưu tập chứng minh, Tổ Mẫu nguyên là Phái Thền Tiên Tích Thiện đạo giáo và Phù Chủ Phái. Bà nguyên tịch ở đảo Mỵ Châu, Huyện Phổ Điền, Phủ Hoàng Hóa, Tỉnh Phước Kiến, Trung Quốc. Tổ Tiên Bà từ nhà Đường thuộc hạng Hoàng Phái, truyền thuyết bà là Tiên Nữ Thượng Giới, Hiệu Long Nữ với Lâm Gia có tiền duyên, đầu thai Lâm Phủ. Nhủ danh Lâm Mạc Nương. Cha Lâm Nguyên chữ Tuần Kiểm, mẹ là Vương Thị, là con thứ sáu của Lâm Gia. 

              Đản sanh ngày hai mươi ba tháng ba năm Canh Thân. Đời nhà Tống Thái Tổ, Kiến Long Hoàng Đế (Công nguyên 960) đến nay có trên 1040 năm lịch sử. Bà quá giới ngày mùng chín tháng chín năm Đinh Hợi lúc bây giờ là đời vua Dung Hy nhà Tống. Tại thế Bà hưởng thọ hai mươi tám tuổi đời. Con gái chưa xuất giá. Căn cứ sử tích ghi lại Tổ Mẫu Ngày Trung Cửu (Mùng chín thánh chín) Bà cùng các chị em lên tận núi Vi Phong, lúc bấy giờ thoáng nghe trên không cùng tấu tám tiếng tiêu nhạc, và nhìn thấy vần loan che đậy. Tràng phan màu sắc dẫn đến che phủ rồi từ từ biến dần không trong thấy nữa. Chứng minh Tổ Mẫu đã về Thượng Giới. Đây là những thần thoại truyền thuyết, có phải là sự thật không phải nhờ sử gia chứng minh, đây chẳng qua sử ký để lại lưu truyền đến nay.

              Thánh Mẫu bản tánh hiền từ nhã nhặn, lấy lễ đải người, vị nghĩa vì nhân gian phục thiện, thuở trưởng thành Bà được Thiên Đình bổ tặng Châm Cứu Thơ Y, từ đó Bà đi khắp mọi nơi trị bệnh, đó là khoa y châm cứu khởi hành ở Trung Quốc.

              Bà được dân làng tôn kính coi như một Tế Thế Thần Tiên khi giới hóa hiển linh vô cùng. Ngư dân ven biển, cư dân trên đất liền mỗi khi ghe thuyền gặp phải mưa to gió lớn, sống biển phủ trời nguy hiểm vô cùng. Cầu Mẫu sẽ được thị cứu, gió bình, sống lặng, được bình an vượt qua. Cầu bịnh tất ứng. Tiêu trừ bá bịnh. Hóa hung thành kiết; với các nhiệm mầu khác.

              Chứng ta là hậu thế miễn bàn, chẳng nên cho đó là thần thoại mê tín mà mất đi sự hiển linh và việc làm thiện của Thánh Mẫu, và mất đi sự tín ngưỡng sùng kính, thờ phụng của tổ tiên chúng ta di truyền từ trước đến nay. Nói tóm lại, chúng ta là hậu bối con cháu cần phải tề tâm hợp sức bảo vệ sự tín ngưỡng và sùng kính này mãi mãi lưu truyền.

 

Nguyên Sử: Thiên Hậu Cung, Hội Quán Phước Kiến tại Hội An
Sao Lục Từ: Thiên Hậu Điện Hội Quán Quỳnh Phủ tại Nha Trang
Sưu Tầm Biên Soạn: Hậu Bối Đường Văn
Sao Dịch Từ Hoa Văn: Quách Cảnh
Viết xong năm 1994 Vía Bà Thiên Hậu
Ngày 23 thánh 3 năm Giáp Tuất