Trang Thơ v Truyện của V Ngọc Thnh                |                 www.ninh-hoa.com

V Ngọc Thnh
Sinh năm :19
57

Cựu Học sinh
Trường Trung Học
Trần Bnh Trọng
Ninh Ha (1968-1975)

Hiện cư ngụ tại Nha Trang, Việt Nam

 

 

 

 

 

 

  NGẬM NGẢI TM TRẦM  



 
(Bi đ đăng trong ĐẶC SAN 8 Năm - Số 3
được đăng lại theo lời yu cầu của Tc giả)

 

Kỳ 1

            Vo đời, c nghĩa l bắt đầu tm cho mnh một cng việc, một nghề nghiệp để tồn tại. Nhưng đi khi, ta lại chẳng c quyền lựa chọn. Con người, c thể chết v nhiều nguyn nhn: chiến tranh, thin tai, bệnh tật...nhưng ta khng khỏi rng mnh, gh sợ: nếu phải chết: v đi. Ti tập tểnh bước vo nghề địu * (tm trầm), bởi chẳng cn một lựa chọn no khc, trong bối cảnh thời ngăn sng cấm chợ; dẫu vẫn biết rằng "Ăn của rừng rưng rưng nước mắt".

 
            Trải qua năm thng, ba l trn vai, đi khắp ni rừng Trường Sơn, ti mới thấm tha thm thế no l:"Nhất ph sơn lm". Khng chỉ phải trả gi bằng mồ hi, nước mắt, m cn cả mu, v c người đ nằm lại vĩnh viễn nơi ni rừng c tịch.


     Khởi đầu của một đời người, bao giờ cũng để lại những ấn tượng kh phai trong tm tr. Nhất l niềm đau, nỗi nhọc nhằn-n như khắc su vo xương tủy; khng như hạnh phc, niềm vui sướng thường mong manh, tan nhanh như sương mai mỗi sớm.

 

     Khi hồi tưởng những năm thng ấy, dường như đu đy, quanh ti phảng phất mi m khi khen kht quen thuộc bm vo quần o, mi tanh lợm của mu, từ những vết cắn do vắt rừng ha lẫn mồ hi tạo ra một chất lỏng nhờn nhờn chảy trn da thịt. Những cơn đi l người, nỗi sợ hi khi bị lạc, một mnh ngồi co ro dưới mi chi lợp bằng l rừng đối mặt với đm đen, mưa gi; chiếc chi l chỉ đem lại cảm gic được che chở, khng ngăn nổi những giọt mưa; từng giọt, từng giọt thấm vo cơ thể lạnh ti t. Những cơn sốt rừng bất chợt ập đến, co mnh chịu đựng cơn lạnh buốt xương, đầu c lơ mơ m sảng...Khi mọi thứ lắng dịu đi, chỉ cn lại thn xc r rời. Tất cả, tất cả như đang chầm chậm đổ về.


            Sắp xếp xong mọi thứ cần thiết cho chuyến đi địu vo ba l, ti ngồi trước hin nh lơ đng nhn từng vệt nắng chiều nhạt dần,với tm trạng vừa bồn chồn,vừa lo lắng - bồn chồn bởi đy l chuyến đi địu đầu tin, ho hức khm ph những điều huyền b, ẩn su trong những giai thoại về trầm kỳ; lo lắng bởi ti khng thể no hnh dung những g đang đợi ti trong hai mươi ngy lặn lội nơi ni rừng su thẳm, ba l nặng trĩu trn vai. Đi chn lu nay chỉ biết thơ thẩn rong chơi; đi tay chưa đng sẹo cuộc đời, lm thế no định hướng đường về giữa ni cao rừng thẳm? Trong su thẳm mnh mng của đại ngn ẩn chứa điều g?Mun vn cu hỏi lướt qua tm tr tan vo khoảng khng tĩnh lặng chiu t.

 

Đm hnh như di hơn, ti nằm trằn trọc chờ sng. Tiếng chung nh thờ rền vang giục gi ko ti ra khỏi giấc ngủ chập chờn. Bn ngoi, nh sng mờ mờ của ngy đ bắt đầu len li vo từng ng ngch. Trong gian bếp thấp l t, ba ti đang ngồi bn bếp lửa. nh lửa chập chờn hắt ln khun mặt ng nt đăm chiu lo lắng -"Con ăn cơm rồi đi kẻo muộn" những thanh m cuối như bị nn lại đu đ. Bữa cơm sng khng phải l bữa cơm độn ng khoai như thường ngy. Ti c cảm gic như trong từng hạt cơm c vị mặn.


     Thắp nn nhang trước di ảnh mẹ ti, nhn sợi khi vng vo rồi tan long vo khoảng khng. Ti chắc rằng ở một nơi xa xi no đ, mẹ ti cũng đang u lo di mắt trng theo từng bước chn đầy gian nan v khng t hiểm nguy đang đợi ti pha trước.  

 

 

    Bến xe li như mọi buổi sng thường ngy, người đi địu tập trung đi đi lại lại, ăn uống ni cười huyn no một gc sn cha. Những chic ba l chất chứa bao hy vọng nằm im lm, rải rc khắp nơi. Tm một gc khuất, ti đặt ba l xuống đảo mắt tm những người bạn địu đi cng, hnh như chưa ai đến. Dựa lưng vo ba l, ti chậm ri nhả từng ngụm khi thuốc, nhn ln bầu trời trong xanh thăm thẳm, đầu c rỗng khng.


    Cuối cng rồi mọi người cũng đến, bốn người chng ti chất ba l ln chiếc xe li; xe ạch rời bến. Khoảng nửa giờ sau, xe dừng lại trước một trảng rừng, bốn bề lặng ngắt. Thỉnh thoảng vọng lại tiếng gy gọi tnh của vi con cu rừng nghe khắc khoải, xa xăm.


    Men theo con đường mn hun ht, chng ti lầm lũi bước xuyn qua cnh rừng ci cọc. Nắng đ bắt đầu ln cao, những bước chn hăng hi chậm dần, mồ hi ta ra ướt đẫm lưng o, trn vo mắt, vo mi cay x mặn cht. Ba l cng lc cng trĩu nặng, hai vai ẩm rt buốt. Khoảng cch giữa ti với những người đi trước mỗi lc mỗi xa thm. Ti cố dấn bước để theo kịp, chn vấp vo đ, rễ cy chi nhũi khng biết bao lần. Qua hết cnh rừng trảng, chng ti dừng lại bn con suối nhỏ nghỉ ngơi chốc lt, trước khi vượt ngọn đồi sừng sững trước mặt. Rừng ở đy đ bắt đầu dy v xanh hơn, nh nắng mặt trời khi chạm vo những tầng l vỡ vụn, rắc nh vng xuống dng suối lấp lnh. Tiếng suối rc rch, tiếng gi r ro ha điệu cng tiếng ve rn ran tạo nn khc biến tấu của thin nhin lm hồn người lng lng xao xuyến. Bất chợt lng ti thanh thản lạ.

 
   Ln tới đỉnh đồi th mu chiều cũng vừa nhạt. Nhn lại những ngọn đồi l nh, những vết cứa ngang dọc trn hai cnh tay cn đỏ tươi mu mu khi băng qua những thung lũng bạt ngn l Ba dao (một loại cỏ cao qu đầu người, l bn như dao cạo). Ti khng nghĩ rằng, ti lại c thể vượt qua, c thể chịu đựng những nỗi nhọc nhằn với thử thch đầu tin như thế. Một điều cũng lm ti hết sức ngạc nhin về ci vẻ bnh thản của những người bạn địu đi cng. Khi chng ti đi qua những nơi đầy dấu vết chn voi (dn địu gọi l ng lớn), những bi phn cn xanh mu cỏ. Khng vội vng, khng một cht sợ hi, phải chăng họ rất hiểu loi động vật m chng ta gọi l hoang d ny. N khng bao giờ v cớ tấn cng, khng chất chứa lng hận th loi người đ từng săn lng tiu diệt đồng loại tổ tin n. Điều đ khiến chng ta phải suy ngẫm.


    Đm ở rừng xuống rất nhanh, tiếng h gọi bầy của đn voọc cũng thưa dần. Bng đm bao trm ln cảnh tịch mịch của vạn vật. Chng ti tạm qua đm bn khe suối nhỏ, hai bờ chỉ cch nhau bằng một sải chn. Chặt một t nhnh cy rừng rải trn một khoảng đất kh bằng phẳng,trải tấm o mưa ln; thế l chng ti c một chỗ nằm qua đm kh m i. Để trnh sương, hoặc nửa đm mưa bất chợt ập đến, chng ti trồng hai cy trụ; trn hai đầu trụ gt một thanh ngang, đặt trn thanh ngang những thanh khc chếch với mặt đất khoảng bốn lăm độ, phủ tấm o mưa ln thế l chng ti c một mi nh. Để trnh ci lạnh gi của rừng gi, những con th khng mời m đến; chng ti đốt lửa. Ngy thử thch đầu tin qua đi với bao nỗi nhọc nhằn, v cũng lắm cảm xc. Giờ như một liều thuốc ngủ cực mạnh, vừa ngả lưng ti đ thiếp đi. Mặc cho ngoi kia gi rừng go tht.

 

            Buổi sớm ở rừng trời thật thấp, những ln sương trắng phủ ln cảnh vật mờ ảo, bồng bềnh. Giữa khng gian tĩnh mịch lạnh lẽo,chng ti ngồi quanh bếp lửa,vừa nhấm nhp từng ngụm c ph vừa chuyện phiếm. Những cu chuyện khng đầu khng đui xoay quanh những chuyến đi địu. Ti ngồi chăm ch lắng nghe, nhưng chỉ hiểu lờ mờ cu chuyện:"Ban vừa rồi tưởng xt trắng, may m trn đường trở, gặp cy kiến st, vớt vt cũng đủ mễ"-"Thế th B,Cậu cn tưởng tới mấy ng. Ban vừa rồi ti đi dậm th bị lục xnh, ngủ khởi ba ngy tưởng chẫu, may gặp bầu Gi cho ăn rồi chỉ hướng ra, về đến nh m thm ci tủ lạnh, xui tận mạng"..................Ti cứ ngy ra, trố mắt nhn hết người ny đến ngưi khc, chẳng hiểu đầu cua tai nheo; bng khung tự hỏi:"Tại sao dn địu lại tự đặt ring cho mnh một lối ni ẩn dụ, m chỉ những người cng hội cng thuyền mới hiểu?". Cu hỏi đ theo ti suốt những năm thng nằm rừng. Thoạt đầu, ti nghĩ c thể đ l một dạng tiếng lng, giả thuyết ny chẳng đứng vững được lu - tiếng lng thường mang nghĩa tiu cực, một số thnh phần bất hảo thường xử dụng để trnh người khc hiểu đồ đen tối. Dn địu c g mờ m? - Cu trả lời tất nhin l khng. Hay con người cảm thấy mnh qu nhỏ b, khi lọt thỏm giữa mnh mng su thẳm của đại ngn; cảm thấy run sợ trước thin nhin huyền b, những hiểm nguy rnh rập bủa vy. Nỗi khiếp sợ khi khng may, một mnh đối mặt với những loi hoang d hung dữ  -Nn phải tỏ thi độ tn trọng (như cch ta thường xưng h "anh Hai","chị Ba" với kẻ" bề trn"), bằng cch trnh gọi hổ bằng cọp (phải gọi ng thầy), gấu (hiệp sĩ o đen), Trăn (ng di), Voi (ng lớn), đồng hồ (đồng giờ) - Hồ l tn của b, người c quyền ban pht "lộc" (của cải) rừng theo niềm tin của dn địu), lươn (lang) - lươn l từ trng m với Lương tn cậu Hai (người dn tộc thiểu số) cai quản của cải ni rừng (như thủ kho)... Giả thiết đến đy, ti lại cảm thấy thiếu tnh thuyết phục, khi nhớ lại đoạn hội thoại rối rắm, kh hiểu trch dẫn ở phần đầu. Những thuật ngữ như: mễ (gạo), lục xnh (đi lạc), xt trắng (khng tm được trầm), đủ mễ (được t - vừa đủ tiền sắm chuyến đi khc), chẫu (chết), ngủ khởi (ngủ khỉ - m chỉ một mnh qua đm ở một x xỉnh no đ nơi rừng ni), trở (về nh)...; l những từ bnh thường chẳng lin quan g đến những quyền lực siu nhin. Nhưng ngưi đi địu vẫn sợ phạm "hy". Ti đ thử tm cu trả lời từ cc cụ tiền bối, nhưng chỉ nhận được những ci lắc đầu đầy b ẩn. Hầu như chẳng mấy ai quan tm tm hiểu nguồn gốc, l do. Mọi người mặc nhin chấp nhận như đ l một phần của cuộc chơi đầy" th vị.

 

 

Cn tiếp KỲ 2

 

 

 

 

 

 

V Ngọc Thnh

4/2011

 

 

 

 

 

Trang Thơ v Truyện của V Ngọc Thnh             |                 www.ninh-hoa.com