Cầu Sắt Sông Dinh năm 2000 - Nguyễn Văn Thành
Trang Thơ & Truyện: Mục Đồng                |                 www.ninh-hoa.com



 Trần Thanh Thiên
Bút hiệu: MỤC ĐỒNG

   Người làng B́nh Thành,
xă Ninh B́nh.

 Cựu học sinh trường
Trung Học Nguyễn Trăi
niên khóa 1992-1995.
 



Hiện đang du học
tại Delhi, Ấn Độ.

 

 

 

 

 

TẤM  L̉NG
Mục Đồng

  

Trăm năm trước th́ ta chưa có

Trăm năm sau có cũng hoàn không

Cuộc đời sắc sắc không không

Trăm năm c̣n lại tấm ḷng mà thôi.

Ngồi tĩnh lặng, mắt nh́n sâu vào tâm thức, tai lắng nghe tiếng chim hót du dương, vạn vật tồn sinh vẫn nhịp nhàng trôi chảy theo ḍng đời bất tuyệt, như nhiên. Ai trong chúng ta đă bao lần lăng quên chính ḿnh, và rồi cũng lăng quên đi tất cả hạnh phúc xung quanh. Con chim non kia có đ̣i hỏi ǵ đâu, chi xin hiến dâng đời một tiếng hót; ngọn gió nọ nào có phân biệt thân sơ, suốt đời âm thầm tưới mát cho đời những không khí thanh lương. Mây trên bầu trời cứ lờ lững trôi, nước suối trong veo vẫn ngày đêm róc rách… Và đâu đó xa xa, bên lưng gộp đá, dưới tàn cây cổ thụ, một lăo thiền sư ngồi giặt áo thời gian, ngẫm ngợi bóng chớp đời ḿnh, đă đến, đă đi như chưa bao giờ có tuổi.

Cuộc đời người có khác nào "con cóc" trong bài thơ nổi tiếng "dỏm": Con cóc trong hang, con cóc nhảy ra, con cóc ngồi đó, con cóc nhảy đi. Và, cứ thế…! Chỉ có cái khác duy nhất giữa con người và con cóc, đó là ngoài bốn giai đoạn trong hang - nhảy ra - ngồi đó - nhảy đi, con người c̣n song hành với tấm ḷng. "Sống trên đời sống, cần có một tấm ḷng… dù để gió cuốn đi". Chỉ với hai chữ đơn giản, “tấm ḷng” của con người đă vẽ ra muôn màu muôn vẻ, của cuộc sống. Có khi tấm ḷng dâng cao như Thái Sơn, rộng sâu như biển cả, nhưng có khi tấm ḷng cũng khiêm tốn như ngọn kim, nhỏ hẹp như đường chỉ.

Có một số người cho rằng, tấm ḷng quư hơn tất cả mọi thứ bạc vàng châu báu trên trần đời. Cụ thể như cụ Nguyễn Du: "chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài". Hễ nói đến tấm ḷng, chúng ta thường liên tưởng đến tính tốt của con người. Nhưng cái tốt từ đâu mà có? Dĩ nhiên, nhờ phân biệt với cái xấu mà cái tốt hiện hành. Nếu thế gian toàn là màu trắng th́ không thể có màu trắng. Ở đây và nơi này, nơi mà tâm thức của lăo du sĩ chỉ biết nh́n màu hoàng hôn và đếm nhịp thời gian, tấm ḷng của lăo cũng tạm thời tŕnh diễn vài khía cạnh bên lề.


"Tấm ḷng" theo ca từ của Trịnh Công Sơn là một trong những khía cạnh tốt đẹp của tâm thức, nó bao hàm nghĩa mến yêu, thương cảm trước số phận khổ đau, và vui mừng cho ai khi hạnh phúc. Bằng ấy là cũng khá đủ rồi, nhưng kẻ chăn trâu như tôi v́ muốn t́m trâu cho kỹ nên phá lệ mà gợi thêm một chút dông dài. Khi nói đến tính tốt trong tâm lư người, có thể kể đến nhiều khía cạnh: ḷng tin, tự thẹn với ḿnh, xấu hỗ với người, không tham lam, không nóng giận, không si mê, bất phóng đăng, không hại, sự buông bỏ, thư thái, nhu nhuyến, thích ứng, chánh trực, thương yêu, vui vẻ .v.v. C̣n những khía cạnh xấu, nó lấn chiếm rất nhiều diện tích trong mảnh ruộng tâm, chúng ta có thể nhận diện: ḷng tham, sự nóng giận, ngu si, kiêu mạn, nghi ngờ, nh́n nhận sai lầm, sự phẫn uất, hận thù, che giấu, phiền muộn, ganh tỵ, keo kiệt, lừa dối, nịnh bợ, tự cao tự đại .v.v.

Kể ra cho nhiều để làm rối bời lẫn nhau, thật ra chỉ cần có tấm ḷng là dung ḥa được tất cả. Một tấm ḷng tốt luôn luôn tiềm ẩn những khía cạnh khác của cái tốt trong chính nó, một tâm lư xấu cũng vậy. Cho nên, khi để ḷng yên tĩnh, th́ thời gian và không gian đều du dương theo nhịp đàn nhân nghĩa, một chút muộn phiền là đau khổ nảy sinh. Khi chú tâm trau dồi ḷng tốt th́ tính xấu không c̣n đất cắm dùi. Quên đi thực tại đời người, chằm hăm vào địa vị tiền tài, th́ đời sống này c̣n ǵ hoa trái, hay chỉ chôn vùi trong giành giật, đấu tranh.

Trong đời sống xă hội này, làm sao không có chuyện vàng thau lẫn lộn, thiện ác cộng sinh. Cũng vậy, trong tâm lư người, dĩ nhiên luôn song hành giữa tấm ḷng và sự đua tranh, ích kỷ. Cái đẹp cũng của ḿnh, cái xấu cũng đâu phải ở ngoài ta. Muốn phát huy cái đẹp trong ḷng và tẩy trừ tính xấu đang xâm chiếm tâm hồn, dĩ nhiên không làm sao lột bỏ như cởi chiếc áo dơ, hay thay b́a quyển sách cũ. Mà vấn đề chính yếu là phải từng phút giây ta nhận diện. Thấy được bản chất em rồi, th́ xấu đẹp ǵ anh cũng yêu thương. Bởi v́ "em là tôi và tôi cũng là em”, trong ta chưa từng cách biệt. Có cách biệt chăng, là do anh quên nh́n em mỗi ngày, và em cũng chẳng thấy anh trong từng khoảnh khắc. Giả sử anh tên là "tấm ḷng", em được khai sinh là sự ghen tuông ích kỷ. Nếu anh và em cùng "ngồi chung một chiếc ghế màu xanh, qua mây nước của cây trời vô tận, dơi mắt nh́n về một khung trời tịch lặng xa xa, th́ anh và em c̣n đâu tên tuổi. Ḥa nhịp trong nhau rồi, th́ ta cùng san sẻ cho nhau, mặt trời mọc lùa trâu cày ruộng, buổi hoàng hôn ḿnh vác cuốc đi về, khi giàu có ta cùng nhau chung hưởng, lúc nghèo hèn th́ chia nhau chén ruột bầu nấu với râu tôm.

Cuộc sống c̣n có ǵ đâu khi tấm ḷng đă an nhiên ngự trị. Khi tâm thái an nhiên rồi, th́ ta cứ như cánh chim kia tung bay trong không gian bao la của t́nh thương mến, ban cho đời những tiếng hót thanh tao. Ta trải ḷng ḿnh như trăm suối đổ về sông, ta thong dong như áng mây lơ lửng, ta không hờ hửng trước những nỗi bất an. Chỉ đơn giản vậy thôi, thế mà có những đóa hoa đời vẫn rong ruổi truy cầu, làm sao đây để tẩy trừ tâm tính xấu, làm sao đây khi tôi muốn ḿnh hoàn toàn là đóa hoa tuyệt sắc của trần gian. Cần ǵ bận tâm, cần ǵ lo lắng, cứ như thế mà lẳng lặng, nh́n nhận tâm hồn, nh́n nhận khổ đau. Khi nh́n nhận rơ ràng th́ ḿnh sẽ có khả năng làm chủ, hướng dẫn tấm ḷng hăy đồng hành với người yêu của ḿnh là dại dột, vụng về.

Chỉ có thế, và cuộc đời này đâu có ǵ ngoài như thế, xin chia sẻ cùng người vài giây phút trầm tư. Hy vọng thiện ác nhất như, thân sơ vô biệt, tâm cùng tâm như mây trời xanh biếc, người cùng người tràn ngập niềm thương yêu. Xin bà con nhớ cho một điều, tấm ḷng ấy là chơn như giá trị. Bóng mặt trời vừa khuất sau đồi núi, cánh chim chiều đă mỏi cánh t́m nơi, trâu tôi chăn cũng vừa no cỏ, cánh đồng xanh xin từ giă quay về.

 

Nơi ấy b́nh yên, ngày Phật Đản.
Mục Đồng

 

 

Trang Thơ & Truyện: Mục Đồng                |                 www.ninh-hoa.com