Thơ & Truyện Trần Cng Nhung                  |                 www.ninh-hoa.com


 Trần Cng Nhung
 

Qu qun Quảng Bnh.

Cựu Gio Sư Trung học
Vạn Ninh & V Tnh

Nhiếp Ảnh Gia từ năm 1969.

Giải thưởng nhiếp ảnh
quốc tế & quốc nội

(Vng, Bạc, Đồng)

 

Tc phẩm đ in:

- Qu Hương Qua Ống Knh
tập 1 (2002) đến tập 11 (2011)

- Ma Nước Lũ (Truyện) 

- Thăng Trầm (Hồi k Buồn vui một đời người) 

- Về Nhiếp Ảnh (Mạn đm, Nhn vật, Ph bnh)

- Buồn Vui Nghề Chơi Cy Kiểng.


Tc phẩm sẽ in: 

- QHQOK tập 12 - Sch ảnh Qu Hương Tản mạn đường xa



Hiện sinh sống tại
Nam Cali, Mỹ Quốc


 

 

 

 

 

 

                 ĐƯỜNG NT
          
     Trần Cng Nhung

  


  

 

 Ton học định nghĩa đường l do nhiều điểm hợp lại. Hnh ảnh một sợi chỉ căng thẳng cho ta khi niệm một đường. Khi ni đến đường thẳng, đường trn, đường cong, đường gy...l ni đến đường trong kỹ h học, dng để chứng minh cc bi ton hnh học. Tan học chỉ c "Đường" m khng c "Nt" v chẳng mang nghĩa g về nghệ thuật. Trước giờ ti chỉ mới thấy c mỗi nh thơ Nguyn Sa đưa đường thẳng vo cảm xc tnh yu. Nếu ti khng lầm th cu thơ như vầy: "Anh sẽ đến với em bằng con đường ngắn nhất, ngắn hơn con đường thẳng". Đường thẳng ở đy trở nn dễ thương cch lạ lng. Nhờ n m ta thấy r mối tnh say đắm thiết tha như thế no. "Nt", chỉ c trong nghệ thuật, chỉ c nơi con người. "Nt" tượng trưng cho một niệm đẹp, duyn dng, bng bẩy. "Nt" thuộc về tinh thần, về tnh cảm. N chủ quan v mng lung bất định..."Nt" l yếu tố căn bản của thẩm mỹ.

 

 Ngy xưa đi học, mn tập viết coi vậy m kh nhất. Khng những viết cho ngay hng thẳng lối m cn phải c nt. Ngi bt l tre, khi ấn mạnh cho nt đậm, khi ko nhẹ cho nt nhạt, c thế chữ viết mới đẹp.. Ta cũng thường nghe ni: "Đời người trong nt bt" v khoa xem chữ k cũng đ căn cứ vo nt chữ m đon vận mệnh con người. Nhn một người thiếu nữ, ta để đến "nt" hơn l "đường". Nt dịu dng, nt thanh t, nt duyn dng.....Đi khi cũng nhắc đến đường, "đường cong tuyệt mỹ". Nhưng, "đường" th biểu hiện một ci g đ rất giới hạn v chng qua. "Đường" c di mấy rồi đi cũng đến cng. "Đường" c khởi đầu v c kết thc, n khng bền, khng vững như "nt". Người xưa ni "Ci nết đnh chết ci đẹp". Nết l "nt" (trừu tượng), đẹp l "đường" (cụ thể). Đẹp m khng c nết th km sức thu ht v người ta bảo đẹp v duyn. Khi ni "đẹp lo" c nghĩa l nhan sắc đ tn phai nhưng nơi khe mắt, nụ cười vẫn cn lại những nt ring biệt m một thời đ lm cho biết bao nhiu người xao xuyến. Cu ni thường nghe: "B cụ chắc ngy xưa đẹp lắm" chứng tỏ "nt" cn m "đường" đ mất. "Nt" biểu hiện tnh nghệ thuật mạnh nhất khi ta xem một họa phẩm thủy mạc, một bức đại tự (chữ Hn). "Nt vẽ c thần", "Nt bt ti hoa", khng ai ni: "Đường vẽ đẹp",hay "Đường bt tuyệt vời".

 

 Trong nhiếp ảnh, "Đường" đi đi với "Nt". Nhiều tc phẩm nhiếp ảnh mang tn "Đường Nt". Nhưng tc phẩm "Đường Nt" th chụp ci g? C phải chỉ cần c hnh ảnh những đường ngang dọc, xin qua cho lại l mang ngay tn "Đường Nt". Khi ni đến "Đường Nt" ta thấy c hai phần: "Đường" thuộc hnh thức, "Nt" ni về nội dung ( nghĩa, nghệ thuật..). Nếu một tc phẩm chỉ gồm những đường ngang dọc hoặc xin cho như một bức họa đồ m đề "Đường nt" th ti nghĩ tc giả đ khng hiểu g về "Đường Nt" v đ lạm dụng từ ngữ hoặc bắt chước ni theo. "Đường" trong nhiếp ảnh l phần cụ thể của sự vật, "Nt" l biểu hiện cảm xc, tm hồn của người chụp. Nếu người chụp lm việc như ci my, tất sẽ khng nhn ra "Nt". Nghĩa l khng c ci nhn. Một hnh ảnh rất thường nhưng nhờ "khe nhn" của người chụp, tc phẩm sẽ c những "nt" độc đo. Ngược lại, d chủ đề c l hoa hậu m nhn một cch kh khan mộc mạc th tc phẩm chỉ l tấm ảnh v hồn.

 

 C nhiều người chơi ảnh nhưng lại chỉ "chụp hnh". Tc phẩm chỉ c "Đường" m khng c "Nt". Một tc phẩm đẹp lộng lẫy nhưng "v cảm". Đẹp theo kiểu họa đồ, đẹp my mc, đẹp theo cch biến chế ...Ti cho loại ảnh ny chỉ để trang tr nh hng hoặc dng trong kỹ nghệ quảng co. Một tc phẩm "Đường Nt" phải tạo được một cảm xc no đ nơi người xem. t ra cũng gợi được cht suy tư.... chứ khng như xem một bản đồ. Xem một bản đồ th khng ai cảm xc m chỉ thấy nhức đầu. Nếu một tc phẩm "Đường Nt" chỉ để cho vui hay lạ mắt, đ khng cn l tc phẩm nhiếp ảnh nghệ thuật nữa. Với những thnh cng của kỹ thuật my mc m một bạn trẻ tự ho v cho đ l nghệ thuật th rồi đy chẳng ai cần đến nhiếp ảnh gia hay họa si, nhạc si nữa. Tc phẩm bấy giờ sẽ l những thứ đng hộp như m gi v chắc chắn gi khng đắt. Đấy l những tc phẩm chỉ c "Đường" m khng c "Nt".

 

 Nhận xt một tc phẩm ảnh nghệ thuật phải điểm qua nhiều yếu tố, từ bố cục, nh sng, mu sắc, v một yếu tố buộc phải c l Đường Nt.

 

 Một hm c người cho ti xem một l ảnh chụp một người con gi trong nhiều position khc nhau, nhiều dng điệu khc nhau. Từ đi đứng đến chn dung, ảnh rất sắc, đng sng, mu đẹp. Anh hăm hở xin kiến:

 - Nhờ bc nhận xt gim.

 Ti xem qua một lượt, người mẫu quả l đẹp. Ảnh rất xứng đng đưa vo Album gia đnh. Ti ni:

 - Chu c biết ci đẹp nơi người con gi l g khng? Ci kh chụp nơi người con gi l g ? C phải chụp r mặt mũi tay chn l đẹp?

 Người bạn trẻ tỏ vẻ lng tng. Xin kiến, tưởng được trả lời, lại bị hỏi lại. Ti an ủi:

 - Học l phải suy nghĩ tm ti, phải "đầu tư động nảo" khng nn lm như m ăn liền. Chu c nghe mấy bc si trả lời trn Radio? " Khng thể chẩn bệnh cho toa qua đi pht thanh". Khng những thế, ngy trước c một triết gia (nếu ti khng lầm) cn bảo phải lấy tiền bệnh nhn thật cao, thuốc bn thật đắt, bệnh mới mau lnh. Đi tm nghệ thuật cn kh hơn. Phải nhẫn nại, chịu kh v hy sinh nhiều thứ.

 - Thưa bc, chu thấy c anh bạn chụp đại lọai cũng như vầy m ảnh được vo quốc tế.

 - Chu ni khng sai, nhiếp ảnh gia LLS c ni :"Nhiều khi ci ảnh nơi ny được huy chương, nơi khc ăn ci hột dzịt". Hai nữa cũng ty "loại quốc tế".

 - Ty loại quốc tế l sao bc.

 - Mỗi tổ chức nhiếp ảnh đều c "cốt cch" ring, "mục đch" ring. Năm trước đy c mấy người cho ti xem một số tc phẩm ti cứ thẳng thắn nhận xt. Tc phẩm thuộc loại chưa sạch "nước cản". Khng d đ l những tc phẩm đ được acceptance quốc tế. C lẽ cc anh em khng vui v nghi ngờ sự hiểu biết của ti, nhưng dường như cũng chỉ được "quốc tế địa phương" lần đ thi.

 - Như vậy, thưa bc lm sao biết gi trị một tc phẩm.

 - Ch, ci ny th phải dựa trn nhiều yếu tố, n dong di lắm. Ti chỉ khuyn chu l chơi th cố gắng tạo cho mnh một bản lnh, tự tin. Đừng để bị m thị vo những ho quang giả tạo.

 

 Trở lại vấn đề "Đường Nt", khng c "Đường Nt chay" trong nhiếp ảnh. Do đ tc phẩm "Đường Nt" rất kh tạo. C thể lợi dụng đường nt của bối cảnh ta đưa chủ đề vo, như thế, giải quyết một cng hai việc.

 

 Trong những tc phẩm khng thuần ty "đường nt" chng ta cũng cần để "đường nt". Chụp một em b, một thiếu nữ, một cụ gi, ci kh vẫn l nhn cho ra ci "nt" độc đo, chứ khng phải chụp cho đầy đủ r rng. "Đường nt" do đu m ra ? Tất nhin l do từ hnh thể của chủ đề. Tri banh c đường trn, cy cột c đường thẳng. Đ l những vật thể đơn thuần, nhưng khi đứng trước những chủ đề phức tạp, tỉ như cảnh trời chiều. Mặt trời mỗi lc một xuống, tạo những tia nắng như nan quạt, cảnh vật nhuốm mu hong hn, biến đổi..ta phải nhanh mắt bắt kịp giy pht cảnh vật c nt nghệ thuật nổi bật nhất. C loại đề ti như khoả thn chẳng hạn, nhn cho ra "nt" nghệ thuật độc đo mới "ăn tiền". Ảnh khỏa thn khng phải để khai thc cc cơ phận của người nữ m chỉ mượn đường nt trn cơ thể họ m thi. Khi ta thấy một nh nhiếp ảnh no đ đ nhn ra một "đường nt" của một chủ đề, xin đừng vội cp pi, suy nghĩ để tm ra ci mới. Nghệ thuật đi liền với sng tạo. Sao chp khng phải nghệ thuật, đ l cng việc của người thư k. C lần ti được xem những tc phẩm của một nhiếp ảnh gia, trong số c một tc phẩm y trang tc phẩm nhiếp ảnh gia NNH đ chụp trước 75, chỉ khc, trước kia đen trắng, nay mu. Ti cảm thấy kh chịu, v xem một thứ hng giả. Hỏi ra l do thầy dn giựng v c bao nhiu học tr, c bấy nhiu tc phẩm giống nhau.

 

 Đường nt nơi tc phẩm l phần thể hiện tần số cảm xc, l biểu hiện trnh độ nghệ thuật của mỗi người, ni nm l "tay nghề". Con người, nhất l người lm nghệ thuật phải c tần số cảm xc cao hơn người thường, c như thế mới bắt được những dao động của vạn vật trong vũ trụ, mới ghi lại được dng vẻ đổi thay mỗi ma, mới thấy: Mu nắng hay l mu mắt em, bn tay xanh xao đn ưu phiền... (Nắng Thủy Tinh của TCS). Người cầm my cn vất vả hơn trong khi đi tm đường nt, nhiếp ảnh cần những cảm xc qua dao động cụ thể, cảm xc thật, khng ngồi nh tưởng tượng. V, những lc bị li đi bởi cảm xc, người nhiếp ảnh chẳng khc g người lnh ngoi trận địa, tiếng sng đ nổ, chỉ biết tiến ln, khng từ nan bất cứ kh khăn no.

 

 Đường l thể xc, Nt l tm hồn. Thể xc d c ho nhong bao nhiu, cũng tn tạ theo thời gian, tm hồn th mi mi khng phai mờ.

 

 

 

 

TRẦN CNG NHUNG
August 2008

 

 

 

 

Thơ & Truyện Trần Cng Nhung                |                 www.ninh-hoa.com