Thơ & Truyện Lư Ṭng Tôn            |                 www.ninh-hoa.com

Lư Ṭng Tôn

 

Bút hiệu: 


Lư Tha
nh Tùng, Tôn Sáu Lư, Lư TônKim,  Thơ 
Sinh,

Ngựa Hồng Hoang, Ba Ton

Sinh năm: Quí Tỵ, rắn nước Miền Tây dễ thương

Sinh quán: 

Cần Thơ, Việt Nam

 

Trước 1975, theo học và tốt nghiệp đại học Khoa Học Cần Thơ.

Sau 1975, CS Northridge (BS Mechanical), UCLA (ME)

Giáo sư Toán Lư Hóa trường Kỹ thuật Cần Thơ,

trường Lasan, Bồ Đề

Cần Thơ.

Hiện cư ngụ tại Lancaster, Los Angeles, CA.

 

Làm thơ, viết văn. Sáng tác nhiều thể loại Văn, Thơ,

Biên Khảo, Truyện Ngắn, 
Tùy Bút, ... tại Việt Nam & hải ngoại.


Tác phẩm đă xuất bản, phổ biến: trên Báo tường, Bích báo trường Phan thanh Giản, nhật báo Đuốc miền Tây CT, Đặc san trường trung học Phanh thanh Giản & Đoàn thị Điểm hải ngoại, Tuyển tập Văn Học Nghệ Thuật Câu Lạc Bộ T́nh Nghệ Sĩ Hải ngoại,

đặc biệt là trang:  

 

 www.ninh-hoa.com

 

 

Người làng Phong Ấp, xă Ninh Binh, Ninh Ḥa.

Tốt nghiệp K.19 Khoa Lịch sử Trường Đại học Khoa Học Huế

 

 

Hiện cư ngụ tại UK


 

 

 

 

 

 

 

MINH ĐỨC HOÀI TRINH

& Mộng ngoài cửa lớp
Lư Ṭng Tôn
 

*****

    Minh Đức Hoài Trinh là cái tên mà tôi hằng ngưỡng mộ từ lâu, từ thập niên 60. Khi ấy tôi chỉ biết nhà văn Minh Đức Hoài Trinh qua những người bạn văn nghệ mà thôi chứ chưa từng được gặp, một lần nào đó tôi có dịp gặp gỡ và nói chuyện với nhà văn Mai Thảo, anh đă ca ngợi Bà tận mây xanh….và bài thơ mà tôi nhớ hoài là: “ Mẹ bảo con đừng nh́n qua cửa sổ” , bạn bè chúng tôi hay đùa nhau rằng, sao đừng nh́n qua cửa sổ, mà phải khuyên con nh́n thường xuyên qua cửa sổ chứ, để xem có thằng ăn trộm nào lai văng không, để biết đời đổi trắng thay đen như thế nào và quan trọng nhất là xem mặt và bắt những cây si hiện hữu chung quanh nhà ḿnh đang ở. Chính v́ thế mà khi đi dạy học, tôi thường hay đùa mấy cô học tṛ của tôi khi đang ngồi học mà cặp mắt th́ mơ huyền, tôi liền bảo:” Thôi tập trung học đi, đừng mộng ngoài cửa sổ chứ”.

 
MINH ĐỨC HOÀI TRINH

    Vào đề bài thơ Mẹ bảo ta đừng nh́n qua cửa sổ, Bà viết thật nhẹ nhàng: 

Mẹ bảo ta đừng nh́n qua cửa sổ

Khi hoàng hôn đang chầm chậm bước chân

Đừng ngước mắt theo lũ chim về tổ

Khi trăng tàn nhẹ trải lối quanh sân

   Nhưng lối vào đề nhẹ nhàng của Bà t́m ẩn một cơn giông sắp đến, giống như ngày xa xưa Ông Bà ta thường hay không thích cho con gái đi học v́ ” Con gái học để làm ǵ? Công Dung ngôn Hạnh là đủ rồi, học để biết viết chữ, để đọc tiểu thuyết, viết thư cho trai, aí t́nh lăng nhăng rồi cuối cùng nhiều đứa phải chửa hoang….” . Chính v́ thế sau khi vào bài nhẹ nhàng Minh Đức Hoài Trinh  đă đi ngay vào đề tài chính: Tại sao con không được nh́n qua cửa sổ, nhưng thử nghĩ xem, đọc tiểu thuyết hay nh́n qua cửa sổ th́ có thể thấy một chân trời mở rộng để t́m một hướng đi thật tốt cho đời ḿnh, có nhiều người chẳng nh́n qua cửa sổ, chẳng đọc một quyển tiểu thuyết nào, một bài thơ nào, thậm chí cỏn không biết chữ để viết thư t́nh, thế mà bụng ngày cứ lớn lên th́ sao??? Cho nên đừng nên đổ thừa cho văn học, v́ chính văn học sẽ làm cho con người thông minh hơn, khôn ngoan hơn, Minh Đức Hoài Trinh đă ghi lại như sau: 

Mẹ dặn ta đừng nh́n qua cửa sổ

Khi niềm tin lỗi hẹn vắng đi về

Khi đă trót giao bôi không đúng chỗ

Mà cuộc đời là một cơi u mê

    Chắc tại ngày xưa nhũng lời đồn  không đúng sự thật về những truyện như Hồng Lâu Mộng, Kim B́nh Mai qua lời chuyển dịch từ truyện Tàu rồi những chuyện như Truyện Kiều, Hồn Bướm Mơ Tiên, Lục Vân Tiên hay Chinh Phụ Ngâm Khúc….Nhưng về sau này những chuyện trên và những truyện của nhóm Tự Lực Văn Đàn đă được đưa vào chương tŕnh giảng dạy cho học sinh, do đó ta thấy qua câu văn, lời thơ, ư nghĩa có thể sai lạc khi đầu óc ḿnh tơ tưởng những chuyện ngoài cửa sổ, chứ thật ra văn chương không đầu độc ḿnh mà chính ḿnh tự đầu độc  ḿnh, Mẹ không cho con nh́n qua cửa sổ, nhưng  chính Mẹ đă đầu độc con thơ bằng những lời ru con qua ca dao, tục ngữ, những bài hát đồng dao: “ Ai phụ  tôi có đất trời chứng giám, phận tôi nghèo tôi không dám phụ ai, Tưởng giếng sâu tôi nối sợi dây dài, ai ngờ giếng cạn, tiếc hoài sợi dây”. “Tḥ tay mà bứt cọng ng̣, thưong em đứt ruột giả đ̣ ngó lơ” hay “Ai về có nhớ ta chăng ,ta về ta nhớ hàm răng ḿnh cười” hoặc “Ba đồng một mớ trầu cay, sao anh không hỏi những ngày c̣n không? Bây giờ em đă có chồng, như chim vào lồng, như cá cắn câu, cá cắn câu biết đâu mà gỡ, chim vào lồng biết thuở nào ra” “Cái Răng, Ba Láng, Vàm Xáng, Phong Điền, anh thương em cho bạc cho tiền, Đừng cho lúa gạo, xóm giềng cười chê” “Chi Quyên ăn trái nhăn lồng, Lia thia quen chậu, vợ chồng quen hơi” “Con gà cục tác lá chanh, con Lợn ủn ỉn mua hành cho tôi”  ….C̣n nhiều và rầt nhiều không thể kể hết được. Thói thường th́ những ǵ càng bị cấm th́ người ta càng ṭ ṃ, muốn t́m hiểu nhiều hơn và sau đó lại nhớ dai hơn những ǵ không cấm đoán, dù ai có khuyên bảo thế nào đi chăng th́ những chuyện, nhất là chuyện t́nh, chuyện trai gái vẫn lôi cuốn lứa tuổi mới lớn hay c̣n gọi là Lứa tuổi thích Ô Mai lao vào để xem. 

Mẹ cấm ta không cho nh́n qua cửa sổ

Không cho nghe âm đoản, giọng trầm buồn

Khi đă biết rừng đời nhiều trái khổ

Tô đậm làm chi bóng lẻ dưới trăng suông

   Những đoạn thơ trên làm tôi liên tưởng đến truyện Cuốn Theo Chiều Gió, với Scarlett O’Hara là một người phụ nữ can đảm, dám đương đầu trong mọi hoàn cảnh, nàng không biết yêu là ǵ, tàn bạo trong t́nh yêu với rất nhiều người đàn ông rồi cuối cùng nàng vẫn yêu tha thiết Ashley Wilkes chân t́nh dù trước đó nàng chủ động tỏ t́nh để chinh phục Ashley chỉ v́ Ashley dám từ chối t́nh nàng và rồi Scarlett vẫn không chinh phục được Ashley như ư muốn, nhưng phải công nhận Scarlett là con người rất thực tế, dám nghĩ và dám làm, không sợ người đời dị nghi, lời qua tiếng lại, Yêu say đắm, điên cuồng, dù Ashley đă là chồng của cô em gái ḿnh. Trái lại với Minh Đức Hoài Trinh qua bài thơ trên, mặc dù vẫn c̣n e ấp theo truyền thống của người con gái Á Đông, nhưng Bà cũng đă tỏ thái độ sống cho tự do như những người đàn Bà Âu Mỹ, nhà thơ bảo con đừng nh́n qua cửa sổ mà lại mô tả những h́nh ảnh ngoài cửa sổ cho con thấy rồi lại dạy con chữ yêu thương, giận hờn khi nhà thơ viết lên những ḍng này.

Mẹ xin ta đừng nh́n qua cửa sổ

Nghĩa lư ǵ đâu, những h́nh ảnh vô thường

Một kiếp người không bằng viên đá nhỏ

Hăy gạt sang bên những hờn giận với yêu thương 

   À! Th́ ra Mẹ cấm con nhưng Mẹ luôn nh́n ra cửa sổ để dạy con sống nên người và c̣n có lời nhắn nhủ như khuyến khích ngầm, con hăy nh́n đi để biết mà sống. 

Nhưng ta vẫn lén nh́n qua cửa sổ

Thả tâm tư về cuối nẻo chân trời

T́m trong ánh sáng một v́ sao bé nhỏ

Nói với sao:

Trần gian này c̣n một kẻ đơn côi. 

   Do đó dù xưa hay nay, dù Đông hay Tây th́ quyền làm người cũng vượt qua hàng rào xa cách, những tư tưởng, sự tự do yêu đương không ai dạy, đều giống nhau khi so sánh những thơ, truyện của Minh Đức Hoài Trinh với Cuốn Theo Chiều Gió(Gone With The Wind) của  Margaret Mitchell (1936), với Đỉnh Gió Hú (Wuthering Heights) của Emily Bronté (1846), với Romeo et Juliet của William Shakespeare (1597), ta thấy tất cả đều cùng một ư tưởng như nhau, t́nh yêu là sự tự nguyện trao nhau không ai định nghĩa được, mỗi người định nghĩa t́nh yêu mỗi khác v́ thế con người đă tốn nhiều tranh căi và nhiều bút mực để định nghĩa chữ yêu cho đến bây giờ cũng chưa ai đồng ư với ai v́ t́nh yêu có thiên h́nh vạn trạng, t́nh yêu đến bất chợt như mưa nắng và cũng đi bất chợt dù có giông băo hay không và cũng không phân biệt tuổi tác như  Juliet đến với Romeo trong lúc cô mới 13 và Romeo vừa 18, khi cả hai chui xuống gầm bàn nắm tay nhau một cách run rẩy và trao nhau nụ hôn đầu tiên th́ đă sao? Vi phạm pháp luật chăng? V́ thế, cuối cùng dù Mẹ cấm con nh́n qua cửa số, nhưng rồi con vẫn lén nh́n qua cửa sổ, giống như chuyện t́nh giữa Marilyn Monroe và Joe DiMaggio, chỉ nh́n thấy h́nh nàng trên trang báo San Francisco chụp với cầu thủ bóng chày tại trại huấn luyện mùa xuân ở California vào năm 1951, ngay từ cái nh́n ban đầu Joe đă yêu Marilyn, ông đă t́m mọi cách để được gặp cô và sau lần gặp đầu tiên, Marilyn đă nói như sau: “Ngồi kế Joe DiMaggio tôi có cảm giác như ngồi kế một vị thần”

   Đó, t́nh yêu là cái ǵ không ai định nghĩa được và không ai có thể diễn tả được, cho nên dù Mẹ cấm con, khuyên con, van xin con, dặn bảo con…

Mẹ khuyên ta đừng nh́n qua cửa sổ

Sau những đêm quằn quại ngủ không mơ

Ngoài gió siết run từng cơn lá đổ

Hăy xuống hàng, chấm dứt một bài thơ

   Nhưng rồi cuối cùng con vẫn lén nh́n qua cửa sổ, có thể nói đây là ư tưởng nổi loạn chăng?  Nhưng theo tôi nghĩ th́ nhà văn Minh Đức Hoài Trinh chỉ muốn nói lên tâm trạng của người con gái mà Bà là hiện thân để phá vở bức tường xưa củ làm cho người con gái trở nên nô lệ của người đàn ông hay người chồng sau này v́ phụ nữ không được đi học, không được biết những ǵ ngoài căn nhà ḿnh đang sống và rồi  sau đó qua căn nhà thứ hai sống cuộc đời c̣n lại là nhà Chồng….Bà đă được rèn luyện qua môi trường từ Á sang Âu cho nên Bà rất phóng khoáng, Bà muốn lên tiếng nói dùm cho người phụ nữ Việt Nam nhưng Bà vẫn c̣n trong cái vỏ bọc Công Dung Ngôn Hạnh của người phụ nữ Việt Nam chứ chưa hoàn toàn tự do như Scarlett với Ashley trong Gone with the Wind hay Ana với Alexei Vronsky trong Anna Karenina của Leon Tolstoy v́ xă hội quư tộc Nga thời đó trọng Nam khinh Nữ, che chở những tội lỗi của phe nam và khắc nghiệt với phái nữ. Sự đam mê cháy bỏng giữa Alexei và Ana chưa phải là t́nh yêu mà Leon Tolstoy đă diễn tả kín đáo mối t́nh của Levine dành cho Kitty mới là mối t́nh bền bĩ, dù trong chuyện Levine chỉ là nhân vật phụ  mà thôi. Cái hay trong cả hai cốt truyện là dám nói lên sự thật, Ana là một phụ nữ đẹp nhưng kiêu sa, Vronsky sẽ yêu nàng dài lâu nếu nàng đừng xiêu ḷng v́ Vronsky cũng như Scarlett chỉ thích đi chinh phục, chinh phục xong là xong một cuộc t́nh, v́ thế Minh Đức Hoài Trinh kêu gọi con đừng nh́n qua cửa sổ chứ ư Bà muốn con cứ nh́n để biết đâu là chân, đâu là thật.

  Dù sao khi đọc bài thơ Mẹ bảo con đừng nh́n qua cửa sổ, tôi đă cảm phục Bà và từ đó tôi nhớ nằm ḷng bài thơ này, một bài thơ vượt trên những bài thơ từ vần điệu, lời thơ cũng như tư tưởng của nhân vật trong bài thơ. V́ những thay đổi, những đau khổ hay hạnh phúc trong cuộc đời có ai nào biết được, tại sao ḿnh không học, không đọc, không “NH̀N QUA CỬA SỔ” để rút lấy kinh nghiệm cho chính bản thân ḿnh, để thấy trần gian c̣n nhiều điều hay chứ không phải toàn là những điều xấu xa, tội lỗi. Trần gian không  những có người xấu xa, đê tiện, tàn ác…. bên cạnh đó cũng c̣n có những tấm ḷng vĩ đại, những t́nh người….Con người sống chỉ lo trách đời, trách người mà không nh́n lại bản thân ḿnh đă làm điều ǵ sai để cho đời lên án, chính v́ thế cho nên Thiên đàng hay Địa ngục chẳng ở đâu xa, ngay trước mắt của ḿnh và sẽ tùy ḿnh lựa chọn, Nhà văn Minh Đức Hoài Trinh đă lựa chọn lối sống Thiên đàng cho ḿnh và cũng muốn nói lên những tâm tư qua những bài văn, bài thơ cho nhiều người, nhất là phụ nữ Việt Nam thấy được Thiên đàng. Xin một bông hồng tặng cho một nhà văn nữ Việt Nam đă nói lên được tất cả những ǵ mà người phụ nữ Việt Nam cần được biết để mà sống, đó là Minh Đức Hoài Trinh.

 

 

Lư gia trang ngày Hè nóng bức 9/2014.

LƯ THANH TÙNG

(Lư Ṭng Tôn)

 

 

 

 

 

 

Thơ & Truyện Lư Ṭng Tôn          |                 www.ninh-hoa.com