Trang Thơ & Truyện: Kim Lư                |                 www.ninh-hoa.com

KIM LƯ
 

 

 

Hiện cư ngụ tại
California, Hoa Kỳ

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

TRƯỜNG XƯA VÀ THẦY CÔ

TRONG KƯ ỨC
KIM LƯ

 

 

Đă bốn mươi mấy năm rồi mà cứ ngỡ như hôm nào, giấc mộng như thoáng qua nhưng những chuyện xưa lúc nào cũng vẫn tràn về bất chợt. Sống xa quê nhà lâu chừng nào, ḷng tôi càng nhớ nhung về quê củ chừng nấy, nhất là những kỷ niệm thời cắp sách đến trường từ trường Nữ tiểu học đến trung học Đoàn thị Điểm.. Nhưng thưở làm học tṛ trung học là khoăng thời gian đẹp nhất của đời tôi. Những kỷ niệm êm đềm, đầm ấm nhất, ươm đầy những mộng mơ của thời mới lớn.

 

Thành phố Cần Thơ không nhỏ nhưng rất thơ mộng, có điểm đặc biệt là hai trường trung học nam và nữ chỉ cách nhau có một con đường nhỏ, và cũng v́ gần cơ quan quân đội cho nên con đường đó lúc nào cũng đóng kín, xe cộ không thể nào đi vào được, và cũng chính con đường đó đă có bao nhiêu là kỷ niệm với những mối t́nh bất chợt và vui buồn lẫn lộn giửa học tṛ với nhau làm Thầy Cô lo lắng không ít, con đường phân chia hai trường như sông Bến Hải chia cách hai miền Nam Bắc. Bên phiá trường nữ, cửa sổ của các lớp học nằm dọc theo con đường đó đều bị đóng kín v́ các anh nam sinh thường hay thả thơ qua bằng cách bắn giấy đề thơ, nhất là những lúc gần ngày băi trường, chia tay nghĩ Hè th́ khỏi nói, nào là tiếng huưt sáo ầm ĩ, những lá thư xanh, thư hồng làm quen được bắn bằng dây thung qua trường nữ tới tấp làm cho bà hiệu trưởng và các giám thị điên đầu v́ phải lo canh chừng học tṛ của ḿnh.

 

 Ấy thế mà chưa đâu,học tṛ trốn học đi ra bến Ninh Kiều chơi là thường, tuổi mộng mơ mà. Từ cổng trường trên đường Ngô Quyền, nh́n ngút mắt cuối đường là bến Ninh Kiều nơi có nhiều hàng quán, từ quà vặt tới nhà hàng sang trọng. Tôi cũng có lần theo bạn ra bến Ninh Kiều chơi lúc cô giám thị thông báo là chúng tôi được nghĩ một hay hai giờ v́ Thầy hay Cô bị bệnh. Trên đường xuống bến Ninh kiều, vừa qua đường Phan Đ́nh Phùng, chúng tôi ghé vào nhà sách Văn Nhiều để mua nào sách học, sách truyện, thưở đó tôi thường hay mua báo Tuổi Hoa và thích nhất là những bài viết của nhà văn Uyên Di. Mua xong chúng tôi thả bộ xuống bến Ninh Kiều ngồi đọc trên những ghế đá công viên. Đôi khi chúng tôi rủ nhau đi chụp h́nh rất vui v́ trong đám bạn tôi có Hằng Nga, Ba của cô là thợ chụp h́nh ở bến Ninh Kiều, nhờ vậy mà chúng tôi có được nhiều ảnh kỷ niệm thời học sinh.

 

 Lúc học đệ nhất cấp, các lớp Việt văn thường được các giáo sư ở trường Đại Học Cần Thơ ra dạy. Thầy Duyên, thầy Minh dạy Bích Câu kỳ ngộ, ca dao, tục ngữ thật là hay, nghe thầy đọc thơ lục bát mà mê mẫn quên giờ về. Mấy năm trước có lần Phượng Trần sang thăm Cali. Chúng tôi gồm: Lâm lệ Hoa - Thanh Thanh - Hồng Tâm… cùng nhau hội ngộ, chúng tôi rất vui khi được gặp nhau, nh́n nhau và tha hồ nhắc chuyện ngày xưa, Hồng Tâm c̣n nhắc thầy ḿnh hiền ơi là hiền, c̣n cho tiền để học tṛ ra mua cóc, ổi vào lớp ăn nghe thầy giảng bài.

 

  Học Toán, Việt văn, Sử th́ chẳng nói ǵ, nhưng tôi cũng mê học nhạc, thêu, móc, vẻ ghê lắm đấy. Cứ một giờ, một tuần mà đối với cá nhân tôi cũng rất hữu dụng khi ra đời. Sau này khi miền Nam bị cộng sản cưỡng chiếm, Sàig̣n bị đổi tên, mọi cơ quan, văn pḥng gần như đóng cửa th́ tôi đă trở thành thợ thêu áo, móc giỏ bất đắt dĩ để sinh sống.

 

  Trường Đ̣an thị Điểm nói về môn họa th́ chỉ độc nhất có cô Tâm, lúc đó những bức tranh của tôi cũng được cô khen, nhớ có lần cô cho vẽ tự do, cô bảo cứ dùng màu sắc mà tô tùy theo sở thích, lần đó cô chăm chú xem bức tranh của tôi, cô chỉ cho tôi xem h́nh bà mẹ đang bồng con rất đẹp. Cô bảo tôi về vẽ lớn lên theo khổ để treo tường rồi cắt ra từng miếng nhỏ cho cả lớp sơn, sau đó thu lại ráp thành một tranh treo tường. Cũng v́ thích vẽ, trang trí cho bích báo và viết bài cho tờ báo này nên năm đó tôi được các bạn bầu làm trưởng ban báo chí và văn nghệ.

 Sau khi các lớp bầu ban chấp hành của lớp rồi, thầy Tước dạy Việt văn < Nếu tôi không nhớ sai th́ thầy là sĩ quan Hải quân giải ngủ về, v́ là sĩ quan có khác, thầy lên lớp với giọng nói rổn rảng của người miền Bắc, thầy có tiếng là thích ca nhạc Trịnh công Sơn> thầy lên tiếng hỏi:

“ Lớp này ai làm trưởng ban văn nghệ và báo chí vậy?”

Các bạn bảo là tôi. Thầy liền nói:

“Chọn đúng, cô này có vẻ đẹp Liêu trai.”

Thế là, từ đó cả trường đổ xô đi t́m tôi, con bé có vẻ đẹp liêu trai, tôi đành chịu thua luôn. Mùa Hè năm rồi 2012, Huệ từ Việt Nam sang định cư tại San Jose, hẹn tôi và một số bạn gặp nhau tại Los Angeles, hôm đó Thanh ngồi cùng xe với tôi, lúc gặp nhau vừa mở cửa xe, Huệ đă hỏi:

“Đứa nào là người đẹp Liêu trai?” làm tôi và Thanh cười quá cỡ.

 Thời gian đă làm chúng tôi thay đổi, mắt mũi th́ leo nheo và đứa nào cũng hơi phát tướng hết rồi, chúng ḿnh nay đă là bà nội, bà ngoại hết, đâu c̣n những ngày xưa hoàng thị nữa.

 

 Cùng năm đó, lớp chúng tôi quyết định ra một cuốn báo lưu niệm và cô Thu Vân (giáo sư hướng dẫn) dặnḍ tôi phải đưa bài vở của các bạn viết cho thầy Duệ kiểm soát trước khi đem đi in. Dạo đó ở Cần Thơ có hai nhà in quay Ronéo cũng vui ghê. Ngay đường Phan Thanh Giản góc đường Duy Tân có ronéo Bạch Yến (tên con gái thầy Sanh) của Thầy Lương Vinh Sanh giáo sư nhạc. Một cái khác trên đường Nguyễn Trăi của thầy Phạm minh Đức, giáo sư Sử Địa. Bạn học cùng lớp với tôi là Phạm thu Thảo (con thầy Đức) nên cô Thu Vân đă quyết định in sách ở nhà in quay Ronéo Nguyễn Trăi. Bài vở thầy kiểm xong, tôi đem đến nhà quay ronéo của thầy Đức. Lâu quá nên không nhớ lắm, h́nh như quay ronéo là bài viết được viết hay đánh máy trên tờ giấy đặc biệt cũng có tờ carbon ở trang dưới, viết hay đánh cho thủng xuống rồi tờ giấy đó được đưa vào máy để in ra, loại quay Ronéo này rất thịnh hành thời đó. Hầu như tất cả các tài liệu học tập của học sinh đều được các thầy dùng cách này in ra cho học tṛ của ḿnh, không biết v́ lư do thiếu người hay sao mà các thầy thường giao cho tôi làm, thật là bạo gan cùng ḿnh v́ chữ viết của tôi th́ chừng mực thôi chứ có rồng bay phượng múa ǵ đâu, thành ra nào là bạn của Thu Thảo, nào là v́ in sách mà tôi cứ nhấn chuông nhà quay Ronéo Nguyễn Trăi thường xuyên, tôi nhớ khi nhấn chuông xong th́ chính thầy Đức ra mở cửa với giọng nói reo vui:

“ Lư Lệ Hoa tới rồi Thu Thảo ơi”

Từ dạo đó, Thu Thảo và tôi gần gủi nhau hơn, Thu Thảo xem tôi như một người chị, những khó khăn về toán hay trong giao tế với bạn bè, Thu Thảo hay hỏi ư kiến tôi. Hiện nay cả gia đ́nh Thầy đang định cư ở Pháp quốc, và thầy đă qua đời.

 Hôm hè gặp lại Huệ, cô nàng cho biết là thầy Triệp dạy vạn vật cũng đă ra đi rồi. Xin đốt một nén hương và nguyện cầu cho anh linh quư thầy sớm về cơi vĩnh hằng, b́nh an.

 Nhớ lại ở lớp Chín c̣n có cô Vân dạy Anh văn, cô Thu Cúc dạy Hóa học, thầy Triệp dạy Vạn vật, thầy Thượng dạy Toán……

 

 Sau đó lên đệ nhị cấp th́ có thầy Danh dạy Sử, thầy Duệ dạy Việt văn, thầy Lành dạy Pháp văn, ba thầy luôn luôn đứng trước pḥng giáo sư tṛ chuyện trước khi lớp học bắt đầu. Cả ba thầy áo quần thẳng thớm,giầy th́ bóng loáng rất oai nghiêm và cũng là mục tiêu cho các cô học tṛ lớp 11, 12 liếng thoắng x́ xào. Tôi được học thầy Duệ lớp 11, trong lớp có Thu Thảo là bà con bạn d́ với thầy, thầy giảng Việt văn thao thao bất tuyệt suốt cả giờ lên lớp, thầy hay dừng ở một chổ nào đó rồi hỏi:

“ Có em nào đọc cuốn sách đó chưa???...chưa đọc là mất nữa đời văn hóa rồi đó.”

 Vài hôm sau thầy giảng bài nào đó, thầy lại hỏi:

“Các em có đọc tác giả này chưa???... cuốn sách này là tuyệt tác…..”

Ngừng một lát không nghe đứa nào trả lời, thầy tiếp:

“ Chưa đọc quyển này là mất nữa đời văn hóa rồi”.

Thu Thảo khều tôi và nói nho nhỏ:

“ Bây giờ em mất hết một đời văn hóa rồi chị ơi”

Biết tính thầy nên cô bé c̣n tiếp:

“ Như em c̣n đời văn hóa nào nữa mà mất v́ theo thầy th́ em mất hết rồi chị, Hi! Hi! Hi!!!!!!!”

 Nữa năm lớp mười một, cô Nguyễn đang dạy Vạn vật ở lớp chúng tôi lại nói lời chia tay v́ cô dạy quá nhiều lớp không xuể, vả lại có cô giáo mới về nên cô chia bớt. Cô Nguyễn dạy Vạn vật là hạng nhất rồi, vậy mà lớp A1 lại bị cô chê, đứa nào cũng buồn, mà chẳng biết phải làm sao? Thế là chúng tôi có cô giáo mới là cô Nguyễn thanh Loan, nghe có cô giáo mới làm bọn học tṛ chúng tôi cũng ngại, nhưng khi gặp cô là tất cả chúng tôi thích ngay v́ cô c̣n rất trẻ, rất dễ cảm thông và cô rất đơn sơ, gần gủi. Tôi c̣n nhớ cô tṛ cùng nhau học đến 12 giờ rưởi, 1 giờ trưa mới tan lớp, khi tan lớp ra về th́ đường phố vắng ngắt, chắc là mọi người đều đi ngủ trưa hết rồi. Tôi và Thảo tà tà đi bộ về, có hôm tôi cũng về với Bích Phượng ( em chị Ngọc Nhung) hay với Liễu….và mấy bạn khác khi xe họ bị hư phải cuốc bộ, ấy vậy mà tôi và Thảo c̣n bận rộn ngó theo những vụ hoa sao để bắt lấy. Đại lộ Ḥa B́nh th́ một bên là hàng hoa sao cao như thách đố với bầu trời, đó là phía bên bộ tư lệnh vùng IV, c̣n bên bờ đường bên kia th́ hàng Phượng xanh um và đỏ rực vào mùa Hè với tiếng Ve sầu kêu rền vang.

 Vậy đó mà về nhà nghĩ trưa một chút rồi th́ Thảo lại đi bộ lên nhà tôi để hai đứa cùng đi học luyện thi Toán với thầy Phạm khắc Trí ở cầu đôi mới. Học tṛ trường Đoàn & trường Phan mà không biết vào học luyện thi Toán của thầy Trí th́ không phải là học tṛ của hai trường này nữa. Hàng trăm đứa học tṛ quay quần trong pḥng học bằng mái tôn thầy thuê để rèn luyện đổ đạt, để được vào Đại học. tất cả chúng tôi chỉ muốn lên tiếp Đại học ngỏ hầu có một tương lai sáng lạng và để trở thành một con người hữu dụng cho đất nước, cho xă hội. Trên bảng đen, dáng thầy hiền từ chia sẻ những con số, giải những phương tŕnh, dưới bàn đám học tṛ chăm chỉ lắng nghe. Những lời thầy dạy chính là những hành trang cho chúng tôi đi vào đời, những thành công sau này …..

 Bốn mươi mấy năm trôi qua và sống đời ly hương, thầy tṛ tứ phương. Xin cám ơn những lần Đại Hội, cám ơn phương tiện Internet qua đó đă đem thầy tṛ chúng ta lại gần nhau hơn. Nhớ ngày nào Đại Hội năm 2000, qua bài viết của anh Lư ṭng Tôn (Ông xă tôi) . Thầy Phạm khắc Trí đă bay từ New York đến California để gặp chúng tôi, thật là cảm động vô ngần. Và cũng từ Đại Hội mà tôi và cô Thanh Loan cũng đă t́m gặp nhau qua quyển Đặc san năm 2000. Xin viết lên những ḍng tâm sự, những ḍng chữ này để cám ơn đời,cám ơn người, căm tạ thầy cô đă dạy dổ chúng em. Cầu xin cho thầy cô dù ở bên này hay bên kia đại dương đều cũng luôn được nhiều sức khỏe cho những đứa học tṛ bé nhỏ c̣n có dịp gặp gở, tỏ ḷng tôn kinh và cùng hàn huyên tâm sự nhắc nhau những ngày dưới mái trường thân yêu.

 

 

 

HẾT

 

 

 

 

Kim Lư 7/2013

 

 

 

 

 

Trang Thơ & Truyện: Kim Lư              |                 www.ninh-hoa.com