www.ninh-hoa.com Trường Tiểu Học Ninh Ḥa  


    Tấm Bia Đá Trường PHÁP - VIỆT
Nguyễn Hùng
(Thành thật cám ơn ông Đinh Ḥa Khánh, Trưởng ban Vận động viết hồi kư về Trường TH Pháp việt, đă cho phép chúng tôi sử dụng h́nh ảnh và tài liệu để phổ biến).  

  

 

Chứng tích duy nhất c̣n lại của Trường Pháp Việt Ninh Ḥa là tấm bia đá. Nội dung bia ghi tên các vị chức sắc của các làng, tổng trong phủ Ninh Ḥa lúc bấy giờ đă có công đóng góp trong việc thành lập trường (Khải Định thứ 7, 1922). Bia bằng đá cẩm thạch có vân xanh, quanh bia có hoa văn rất đẹp, có chiều dài 122 cm, chiều ngang 85 cm và dày 5,5 cm. Theo t́m hiểu tại chỗ của chúng tôi, bia ghi tên 70 vị có công đóng góp xây dựng trường gồm: 3 Dịch thừa; 2 Phó tổng dụng; 1 Dịch mục; 1 Cựu chánh tổng; 1 Cựu lại mục.

Số c̣n lại chắc là người b́nh thường nên không có ghi chức vị ǵ. Trong đó: Phước Đa có 5 vị và Phú Ḥa 5 vị. Các làng: Đại Tập, Phú Thứ, Thạch Thành; Hà Thanh; Thanh Châu; Phú Diêm; Hà Liên; Phong Ấp, mỗi làng có một vị. Các làng c̣n lại mỗi làng có một vị là: Đại Mỹ, Mông Phú, Minh Hương, Mỹ Hoán, Phong Phú, Thanh Mỹ, Phong Thạnh, Tân Phú, Ninh Đức, Phú Hữu, Tam Ích, Ngọc Diêm, Hội Phú, Vạn Thiện, Cát Lợi, Tân Thủy, Lương Sơn, Vạn Thạnh, Mỹ Trạch, Thuận Lợi, Ninh Thành, Mỹ Chánh, Trường Châu, Thuận Mỹ, B́nh Trị, Phú Đa, Phước Lộc, Mỹ Hiệp, Tuân Thừa, Nghi Phụng, Phụ Đằng, Nhĩ Sự, Ngũ Mỹ, Tân Hưng, Trường Lộc, Dục Mỹ, Mỹ Lợi, Phước Thuận, Phú Văn, Mỹ Lệ, B́nh Thái, Phụng Cảng.

Như vậy tổng cộng có 56 làng có người đóng góp. Điều đó nói lên truyền thống hiếu học của ông cha ta thời ấy đối với sự nghiệp giáo dục của Phủ Ninh Ḥa, và là nguồn động viên to lớn cho lớp lớp thanh niên sau này.

Bia được dựng theo chiều thẳng đứng, trên dưới mỗi bên có 2 móc sắt lớn để giữ bia sát vách. Đi từ ngoài vào trước 1975 – bia đứng bên tay trái treo cao độ 2 mét. Sau năm 1975 và đợt tu sửa trường để làm nhà truyền thống, hiện nay bia được đặt sát vách bên phải lối vào pḥng.

Bao nhiêu thế hệ học sinh chúng tôi đă từng chiêm ngưỡng tấm bia đá ấy kể từ ngày đầu tiên cắp sách đến trường cho đến suốt những tháng năm theo học ở ngôi trường này. Tấm bia đă là một chứng nhân của biết bao biến thiên của lịch sử và giờ đây đứng trước tấm bia, ḷng chúng tôi ngậm ngùi nhớ lại bao tháng năm thơ ấu của cuộc đời như hiện ra trước mắt và cùng với nó, tiếng trống trường như c̣n vọng lại ở đâu đây.

 

      Chân Thành Cảm Ơ Chị Lê Thị Lộc
C
ựu HS TH Pháp Việt Đă Cung Cấp Những Tài Liệu Trên.  

 

  

 

              
      
 


trở về Ninh-Hoa Dot Com
1