www.ninh-hoa.com Trường Tiểu Học Ninh Ḥa  


    T́m Hiểu V Ngôi Trường TIỂU HỌC PHÁP - VIỆT
Nguyễn Hùng sưu tầm
Tư liệu
(Thành thật cám ơn ông Đinh Ḥa Khánh, Trưởng ban Vận động viết hồi kư về Trường TH Pháp việt, đă cho phép chúng tôi sử dụng h́nh ảnh và tài liệu để phổ biến).  

  

 

Những tư liệu sau đây về Trường Tiểu Học Pháp Việt Ninh Ḥa do thời gian sưu tầm ngắn ngủi và có giới hạn nên không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong các bạn vui ḷng bổ khuyết thêm cho thật đầy đủ. Chúng tôi rất cảm ơn

I – XÂY DỰNG:

Trường Tiểu Học Ninh Ḥa được xây cất năm 1922 (Khải Định thứ 7) theo lối kiến trúc của Pháp. Lúc đầu trường chỉ dành cho 3 lớp, hai pḥng dưới cho hai lớp và một lớp trên lầu. Có một pḥng nhỏ trên lầu ngó ra sân trước. Pḥng này dành cho Hiệu Trưởng. Năm 1932 trường mở thêm lớp nên người ta đă trưng dụng ngôi nhà Trạm Ḥa Mỹ bên cạnh (trước nhà bưu điện) để dạy lớp Năm và lớp Tư, c̣n các lớp trên mới mở thêm th́ dạy ở trường cũ. Ngôi nhà trạm này là "Trạm Ḥa Mỹ", một trạm dịch (bưu trạm) xưa của triều Nguyễn c̣n sót lại cho đến những năm ba mươi của thế kỷ qua. Năm 1934 trường cất thêm nhà trú mưa (préau) và năm sau lại xây thêm ba pḥng học bên trái của trường (nay vẫn c̣n). Đến năm 1952, xây thêm ba pḥng sát tường thành chùa Bà. Cơ sở này đă góp phần hoàn chỉnh nhà trường như ta thấy di tích c̣n lại hiện nay.


Trường Tiểu học Ninh Ḥa mặt trước


Trường Tiểu học Ninh Ḥa mặt sau

II – TÊN TRƯỜNG:

Khi vừa thành lập, trường mang tên là École Élémentaire (trường sơ học). Khi hoàn thành bậc Tiểu học (1932), ban đầu tên trường là École Primaire Franco Indigène (Trường Tiểu học Pháp Việt) nhưng Pháp không dùng chữ "Việt" mà chỉ dùng chữ "Indigène" để chỉ người bản xứ, tức là người Việt Nam ta lúc bấy giờ. Vài năm sau trường đổi lại là École Primaire De Ninh Ḥa (Trường Tiểu học Ninh Ḥa), đă bỏ chữ Indigène. Đó là vào khoảng 1934 -1935.

III - HIỆU TRƯỞNG VÀ GIÁO VIÊN:

Những Hiệu trưởng và giáo viên đă dạy học từ 1922 – 1945 (thế hệ 1), đầu tiên là Cung Quang Bảo làm Hiệu trưởng từ năm 1923 – 1926. Hồi ấy các học sinh gọi Hiệu trưởng là ông Đốc. Sau ông Đốc Bào là đến các ông : Đốc Hy - Đốc Ái - Đốc Trần Đ́nh Thọ - Đốc Phan Tăng - Đốc Đặng Văn Lợi - Đốc Đạo.

Các vị Hiệu trưởng này có thể vừa là Hiệu trưởng, vừa là giáo viên dạy lớp Nh́ hay lớp Nhất. Ngoài ra c̣n có các thầy như : Thầy Hoành - Thầy Thành dạy lớp nh́ lớn; Thầy Bùi Tiến Công dạy lớp ba; Thầy Duân - Thầy Thanh dạy lớp Tư; Thầy Châu Văn Dật dạy lớp Năm.

IV - THẦY VÀ CÔ GIÁO THỞI KỲ 1945 – 1954 (THẾ HỆ 2):

Có các thầy như : Nguyễn Xuân (Kim Quang) - Nguyễn Xuân (c̣n sống) - Phạm Đào - Nguyễn Hữu Tỷ - Nguyễn Hữu Vỹ (c̣n sống) – Bùi Tiên Công - Trần Tôn – và các cô Phạm Thị Tịnh Chương (cô Thi) – Cô Hớn (c̣n sống) – Cô Nguyễn Thị Kiệt.

(Xem h́nh ảnh Thấy Cô)

V - THẦY VÀ CÔ GIÁO TỪ 1955 -1975 (THẾ HỆ 3):

Theo thứ tự thời gian trườc sau, có các thầy như ; Nguyễn Xuân (đă mất) - Phạm Đào (đă mất) - Nguyễn Hữu Tỷ (đă mất) - Nguyễn Hữu Vỹ -Trần Tôn _ Phạm Vị ( Hiệu trưởng 1955 – 1956) người Bắc - Thầy Xứng (Hiệu trưởng 1959 – 1960) người Huế - Phạm Ngọc Lạc - Nguyễn Hùng Sơn - Nguyễn Đ́nh Tố - Trần Đức Tấn (đă mất) – Nguyễn Thanh Ṭng - Nguyễn B́nh (1954 -1955) - Thầy Hùng (không nhớ họ, dạy lớp nh́ B) - Tống Phước Yên (Hiệu trưởng 1964 – 1965) – Phan Nho - Nguyễn Cáp Lài - Nguyễn Văn Kính - Đỗ Công Mân ( Hiệu trưởng 1972 – 1975), Nguyễn Đức Miên - Phạm Công Ẩn - Diệp Năng Giang – và các cô giáo như : Nguyễn Thị Thu - Nguyễn Thị Bé – Phan Thị Tuyết - Nguyễn Thị Tuyết – Dương Thị Hoa - Đường Thị Lê - Vơ Thị Lê - Nguyễn Thị Hoa (Thiên Hương) – Phan Thị Buôn - Nguyễn Thị Ḥa - Diệp Thị Mừng - Nguyễn Thị Ngọc Hương - Nguyễn Thị Ngọc Thúy.

(Xem h́nh ảnh Thấy Cô)

VI. NHỮNG THẦY NGUYÊN LÀ HỌC SINH CŨ CỦA TRƯỜNG:

Một số học sinh cũ của trường trở thành giáo viên dạy lại như: Nguyễn Văn Kính – Phan Nho - Nguyễn Thị Bé - Nguyễn Thị Thu - Trần Thị Như Nở _ Huỳnh Thị Minh Đức - Diệp Thị Mừng – Dương Tấn Thưởng - Nguyễn Đức Miên .

Đặc biệt có thầy Nguyễn Xuân không phải là học sinh của trường (là học sinh Đức Trí) nhưng thầy đă dạy tại trường suốt từ năm 1950 -1975.

Vị Hiệu trưởng đầu tiên là Cung Quang Bào và vị cuối cùng đến năm 1975 là Đỗ Công Mân.

Học sinh cao tuổi nhất hiện nay c̣n sống là cụ Lê Khải (thôn Nghi Phụng, xă Ninh Phụng niên khóa 1928 -1930, năm nay 92 tuổi.

Hiện vật c̣n lại từ 1922 đến nay là tấm bia đá ghi năm thành lập trường và những vị có công đóng góp, với hai cây bàng cổ thụ phía sân sau cùng tuổi với ngôi trường 1922 -2005 (83 năm)

Có 3 ông cai trường (bảo vệ). Trước 1945 là ông Cai Tiên. Sau năm 1945 là ông Nguyễn Kiết khoảng 1950 -1970 (đă mất) và ông Nguyễn Măo khoảng 1971 -1975.

      Chân Thành Cảm Ơ Chị Lê Thị Lộc
C
ựu HS TH Pháp Việt Đă Cung Cấp Những Tài Liệu Trên.  

 

  

 

              
      
 


trở về Ninh-Hoa Dot Com
1