Trang Thơ và Truyện của Phạm Thanh Khâm               |                 www.ninh-hoa.com



 

Phạm Thanh Khâm

- Sinh trưởng ở Ninh Ḥa.
  Học tại các trường Mỹ Lệ,
    Đức Trí, Nam Thông,
   Vơ Tánh, Chu Văn An,
  Cao Đẳng Nông Lâm Súc.

- Làm việc tại Bộ Nông Nghiệp Sài G̣n với chức vụ sau cùng  là Giám Đốc
  Nha Canh Nông đến tháng
  2, 1974 được gởi đi du học
Hoa Kỳ về ngành
 Kinh-Tế Nông-Nghiệp.

- Định cư cùng gia đ́nh ở
  Hoa  Kỳ và được tuyển dụng làm chuyên gia cho nhiều dự án phát triển nông nghiệp tại
  20 quốc gia ở Phi Châu và Á
  Châu với các cơ quan phát
  triển quốc tế IFDC, ISNAR,
   USAID, UNDP, IFAD, FAO.  
  
- Từ năm 2004 đến 2006,
 là thành viên của toán chuyên gia tổ chức toàn bộ guồng máy hành chánh
  của  các Phủ Bộ thuộc nội
  các  chính phủ A-Phú-Hăn
  (Second Emergency Public
    Administration Program
  SEPAP) do Ngân Hàng Thế
   Giới tài trợ.


 

- Từ năm 2008, nghỉ hưu trí


 

 

 

 

 

 

 

THUỞ PHIÊU BỒNG
Phạm Thanh Khâm

 

 

         Trong mọi t́nh huống đi làm việc để sinh sống, mỗi người đều phải thích nghi theo hoàn cảnh riêng của ḿnh. Các bạn và tôi đều đă hay đang làm việc. Có lẽ rất ít người đi làm việc phiêu lưu như tôi, nên gia đ́nh tôi đă thích nghi theo. Bài tạp ghi ngắn sau đây được viết một phần về những năm tháng tôi kư khế ước làm việc ngoài đất nước Hoa Kỳ.

 

Họat cảnh 1.

 

         Vào mỗi sáng sớm đầu năm 1980, tôi và bà xă rời pḥng ngủ đi bộ đến pḥng ăn của khách sạn L’Unité ở Conakry Gunea, phải đi ngang qua hồ bơi của khách sạn xây theo kiến trúc Ư. Buổi sáng như thường lệ lúc vừa đến cạnh hồ bơi xinh đẹp, nước trong hồ trong xanh, một cảnh tượng thê lương diễn ra trước mắt hai chúng tôi. Xác của một người đàn ông nằm ở mặt bằng cạnh hồ bơi được phủ kín bằng một tấm vải dày lớn. Người gát giữ an ninh của khách sạn cho biết nạn nhân vừa được vớt lên v́ uống rượu quá say trong đêm đă rơi vào hồ bơi trên đường trở lại pḥng. Nạn nhân được phát hiện khi những tia nắng ban mai đầu tiên soi sáng đáy hồ. Thủ tục đưa xác nạn nhân về Âu châu được thực hiện qua nhiều thủ tục từ điều tra của cảnh sát đến sự liên lạc gia đ́nh nạn nhân đang ở ngoài lục địa đen.

 

Họat cảnh 2.

 

         Trên đường trở lại Rome 1994, bản doanh của FAO (Cơ Quan Lương Nông của Liên Hiệp Quốc), tôi ghé Paris thăm vài bạn học cũ và gặp hai đồng nghiệp cũ và hào phóng của tôi đă từng làm việc ở Cameroon. Tôi hỏi thăm hai đồng nghiệp về gia đ́nh như thế nào. Hai người đều nói không c̣n gia đ́nh mà tôi đă biết nữa. Các con theo ở với vợ cũ. Cả hai cùng nói họ phải trả giá quá đắt khi đi làm việc xa nhà, vừa ra toà kư giấy ly dị vừa trả tiền trợ cấp con kiến vị thành niên.

 

Họat Cảnh 3.

 

         Trong buổi họp “staff meeting” của toán chuyên gia 8 người ở Guinea 1981, một người không đến sở được. Tài xế đến văn pḥng báo đồng nghiệp của tôi đang bịnh nằm liệt giường. Bác sĩ ở Toà Đại sứ Pháp đến chẩn bệnh và làm thủ tục cho bạn di tản cấp tốc về Hoà Lan. Tuần lễ sau, toán chuyên gia được thông báo bạn không thể nào trở lại Guinea nữa.

 

Hoạt cảnh 4.

 

         Việc làm cho dự án SEPAP của tôi ở Kabul được viết răi rác trong nhiều bài tạp ghi gần đây với nhiều nguy hiểm của xứ có chiến tranh. Ăn trưa tại sở, đi hai xe nối đuôi nhau, thay đổi lộ tŕnh, sẵn sàng di tăn đến quốc gia an toàn khi được cấp báo, vv. và vv là cách sống và làm việc của tôi tại A-Phú-Hăn 

 

         Bốn hoạt cảnh trên tiêu biểu cho bốn khó khăn chính của những người phải đi làm việc xa nhà như tôi. Đó là alcoholic addiction (nghiện rượu), infidelity (ḷng không chung thuỷ), sickness (bịnh tật), danger (nguy hiểm). Hai khó khăn đầu tuỳ thuộc phần lớn vào cá tính, tín ngưỡng, hoàn cảnh lập gia đ́nh của từng người. Tôi chỉ gặp hai khó khăn sau. Nói về bịnh tật (sickness) th́ năm 1982 tôi được di tản về Mỹ sau một cơn sốt, bác sĩ chẩn bệnh và đo nhiệt độ của tôi mỗi ngày trong suốt một tháng. Sau đó tôi được cho trở lại nhiệm sở. Từ đó tôi chưa có di tản v́ bịnh lần thứ hai. Nhưng con gái lớn của tôi đến Conakry thăm tôi 3 tháng hè 1981. Trở về Mỹ nhập học vào niên học mới. Đang ngồi ở lớp bị ngất xĩu, bác sĩ chẩn đóan và cho nghỉ học, biệt lập ở nhà 3 tháng. Có thầy đến nhà dạy kèm. Tất cả học sinh của lớp học và thầy cô giáo được tiêm ngừa.

 

         Sự nguy hiểm (danger) ở nơi làm việc tuỳ theo ḷng tin của mỗi người kèm theo sự thực thi nghiêm chỉnh các chỉ dẫn của cơ quan an ninh có thẩm quyền như toà đại sứ hay cơ quan Liên Hiệp Quốc. Tôi và Anh Đinh Xuân Quân có được thêm y phục bản xứ khi đi ngoài đường phố do sự trùng hợp t́nh cờ về ngoại h́nh. Sắc dân Hazara chiếm 19% dân số A-Phú-Hăn có nguồn gốc Mông Cổ, con cháu của Thành Cát Tư Hăn. Hai ảnh dưới đây minh họa cách phục sức của hai người Việt muốn giảm sự nguy hiểm khi phải đi ngoài phố khác lúc ở pḥng làm việc.

 

 
Y phục hàng ngày đến làm việc tại Phủ Phó Tổng Thống Arsala
Ảnh: Phạm Thanh Khâm chụp tại
nhà văng lai guest house ở Kabul 2005

 

 

Y phục đi phố Kabul

Ảnh Phạm Thanh Khâm và Đinh Xuân Quân, 2005

 

         Bịnh tật đau yếu đến từ vô số nguyên nhân, nên chỉ có thể pḥng ngừa trong phạm vi có thể làm được. Đồ ăn và thức uống có thể được lưu tâm kỹ hơn phần nào. Chẳng hạn trong chuyến công tác ở xứ Mauritania, nam Sa mạc Sahara. Tôi được hẹn để thuyết tŕnh về đề tài an toàn lương thực do FAO cử tôi đi công tác đến xứ này năm 1996. Ông Abov Yéro Kidé phụ trách chương tŕnh này đến đón tôi ở khách sạn. Trên đường đi đến hội trường, ông ghé một quán bán sữa dê tươi. Mấy con dê sữa đứng cạnh được chủ nhân vắt sữa tại chỗ, đưa cho ông một lon lớn. Ông đưa vào miệng uống một hơi thoải mái không qua những phương thức pasteurize như ở các quốc gia kỹ nghệ. Ông mời tôi thử. Tôi phải từ chối.

 

         Ở Kabul. A-Phú Hăn, ruồi nhặn ở các hàng thịt vô số chưa kể thịt bày bán không có ai đến khám trước khi hạ thịt v́ cơ quan hữu trách thiếu nhân sự và phương tiện. Chắc chắn những thịt cá do tôi nấu trong bài “Nấu Bếp Ở Thành Kabul” không đến từ những hàng thịt này.

 
Hàng bán thịt ở Kabul

Ảnh Phạm Thanh Khâm, 2005

         Những bữa ăn trưa ở Monrovia trong hai chuyến công tác 2008 và 2009 cũng phải được lựa chọn ở những quán ăn gần văn pḥng Bộ Canh Nông Liberia mà thực khách có thể nh́n đầu bếp nấu trong khi ngồi ở bàn chờ đợi thức ăn mang ra.


Chờ thức ăn mang ra tại The Garden Café gần
Bộ Canh Nông Liberia. Ảnh chụp 2008

Từ trái qua phải: Beenwell Banda. Ingrid Mollard,
Phạm Thanh Khâm, Đinh Xuân Quân

         Trong ảnh này có Igrid Mollard, một intern của Ngân Hàng Thế Giới gửi đến Liberia trong chương tŕnh đi tập sự. Ingrid thường làm việc và đi công tác chung với tôi trong 5 tuần lễ. Ngoài những đề tài chuyên môn, Ingrid thường hỏi tôi về văn hoá ở các nước Phi Châu nơi tôi đă từng làm việc. Cô gái người Pháp cao 1.8m này thích dùng tiếng mẹ đẻ của ḿnh để nói chuyện với tôi và anh Quân. Ingrid xem tôi như một senior trong ngành chuyên môn nên vừa trang trọng vừa thân t́nh. Một số người hùng thường muốn t́m dịp đến chuyện tṛ với Ingrid. Đôi lúc t́m dịp chụp ảnh chung. Những lần ở thế chẳng đặng đừng phải chụp ảnh chung, nếu tôi có mặt, Ingrid đều yêu cầu tôi phải đứng kế cận vừa nói nhỏ vào tai tôi là không muốn các người hùng biến ảnh trở thành câu chuyện mistress story hay được dùng trong những chuyện về womanizing story. Ngày từ giă Monrovia, Ingrid và tôi cùng lên chung chuyến tàu từ Monrovia đến Brussels. Giờ chuyển tàu của tôi sau 2 giờ chuyến chuyển tàu đưa Ingrid từ Brussels về thăm cha mẹ ở biên giới Pháp và Thụy sĩ. Tôi tiển chân Ingrid đến pḥng đợi chờ máy bay cất cánh. Phút giă từ đượm t́nh quyến luyến. Với nét thanh tú và thông minh, tôi tin Ingrid trong tương lai sẽ trở thành môt chuyên gia thượng thặng của các định chế tài chánh thế giới.

 

         Lúc ngồi trên tàu vượt Đại Tây Dương trở về Mỹ, tôi mở phong b́ đọc lại tấm thiệp của nhóm chuyên gia làm chung một task order trong khuôn khỗ Viện Trợ Hoa Kỳ USAID. Ở giấc ngủ chập chờn trên tàu, tôi nghe tiếng vọng lời ca cùng lời chúc tốt lành của họ viết sau tấm ảnh chụp tôi đang hát ở buổi tiệc chia tay. V́ Sianny phải in cấp tốc trên giấy thường nên h́nh màu trở thành đen trắng. Tôi trân quí ǵn giữ tấm ảnh đen trắng này. Đó là một trong nhiều măng kỷ niệm đẹp của thuở phiêu bồng.

 
Phạm Thanh Khâm hát cho đồng nghiệp
ngày giă từ Monrovia, May 2009


 Nội dung sau tấm ảnh đen trắng ở phía trên

Kèm bút tự kư tên Sianny, Quan, Hawah, Beenwell, Manny và tài xế John

 

         Lâu lâu đem ra xem để thấy ḿnh c̣n sống. Cảm kích ḷng chân t́nh, tôi xúc động. Bất giác tôi viết lời tạ từ đưa vào không gian ảo : My dearest team ! If we met again somewhere, I would read this text to extend my heartfelt thanks to you. A picture is worth a thousand words. I miss you all too. Kham

 

 

 

Thay lời kết:

 

       Chuyện ngắn Thuở Phiêu Bồng này được viết để tặng Webmaster Nguyễn Văn Thành và người em gái Nguyễn Thị Tri ở Franconville sau 54 năm gặp lại nhau ở Paris nhờ trang mạng www.ninh-hoa.com

 

 

 

  

 

 

 

Phạm Thanh Khâm

Viết tại Houston, Texas 14/10/2011

 

 

 

 

 

Trang Thơ và Truyện của Phạm Thanh Khâm             |                 www.ninh-hoa.com