trang nhà www.ninh-hoa.com  | trang Thơ và Truyện của Phạm Thanh Khâm


        Phạm Thanh Khâm

    - Sinh trưởng ở Ninh Ḥa.
    Học tại các trường Mỹ Lệ,
    Đức Trí, Nam Thông,
    Vơ Tánh, Chu Văn An,
   Cao Đẳng Nông Lâm Súc.

- Làm việc tại Bộ Nông Nghiệp
 Sài G̣n với chức vụ sau cùng
 là Giám Đốc Nha Canh Nông
 đến tháng 2, 1974 được gởi
  đi du học Hoa Kỳ về ngành
   Kinh-Tế Nông-Nghiệp.

- Định cư cùng gia đ́nh ở Hoa
  Kỳ và được tuyển dụng làm
  chuyên gia cho nhiều dự án
   phát triển nông nghiệp tại
  20 quốc gia ở Phi Châu và Á
  Châu với các cơ quan phát
  triển quốc tế IFDC, ISNAR,
   USAID, UNDP, IFAD, FAO.  
   Hiện tại là thành viên của
 toán chuyên gia tổ chức toàn
  bộ guồng máy hành chánh
  của  các Phủ Bộ thuộc nội
  các  chính phủ A-Phú-Hăn
  (Second Emergency Public
    Administration Program
  SEPAP) do Ngân Hàng Thế
   Giới tài trợ.

 

Truyện/Biên Khảo

 
  Tản Mạn Về A-Phú-Hăn
      
Phần 1   |   Phần 2   
 
Những Khó Khăn Của Nước
     Vùng SAHEL Nam Sa Mạc
     SAHARA

 
Đời Sống Ở Hai Tỉnh Lỵ
     Và Thôn Quê Miền Bắc
     A-Phú-Hăn

 
Đi Thăm Xứ LÀO 
 
Đi Thăm Xứ Dominican
     Republic
 
 
Kabul C̣n Khói Mù 
 
Ăn Đám Cưới Theo  Tục
     Lệ  A-Phú-Hăn
     
 
Chiếc Ḷ Trấu Việt Nam
     Du Nhập Vào Phi Châu

 
Sự An Toàn ở CONGO 
 
Kim Cương Nhuộm Đỏ
 
Sự Túng Thiếu Của Nông
     Dân A-Phú-Hăn
  
 
Đi Xem Bầu Cử Tại
     Thủ Đô Kabul A-Phú-Hăn

                                   
 
 

 


 

 

 
 

 
 
 



S TÚNG THIU CA NÔNG DÂN A-PHÚ-HĂN
Chuyên Gia Phạm Thanh Khâm

  

 

Trong một bài viết trước đây tôi có nói về sự khánh kiệt của nông dân A-Phú-Hăn (80% của dân số 29 triệu người) do hậu quả 23 năm chiến tranh và 6 năm hạn hán đă đưa họ tham dự vào việc sản xuất á phiện. Bài viết ngắn sau đây tóm lượt những xáo trộn kinh tế xă hội tại nông thôn của xứ này, và sự chuẩn bị của cộng đồng thế giới giúp họ giải thoát sự túng thiếu.

Nhu Cầu

Theo cuộc điều tra trong năm 2004 của GTZ (Cơ quan Hợp Tác Kỹ Thuật Đức), khoảng từ 50%-80% nông dân A-Phú-Hăn cần mượn tiền để xử dụng vào các nhu cầu sau đây:

           Thực phẩm                            32%
           Quần áo                                20%
           Chi phí vật tư nông nghiệp        17%
           Chi tiêu cho cưới hỏi                  8%
           Thuê thêm nhân công                8%
           Chi phí y tế và ma chay            10%

Nông dân là tá canh hoặc tự canh tác trên đất của ḿnh đều cần vay mượn tiền: 80% số tá canh đi vay mượn, 50% số chủ đất đi vay mượn.

Số tiền vay mượn mỗi mùa từng gia đ́nh nông dân thay đổi tùy theo vùng: trung b́nh mỗi nông dân miền Bắc (tỉnh Badakhshan) mượn nợ 428 đô la, mỗi nông dân miền Nam (tỉnh Helmand) vay mượn 3010 đô la.

Đường Cùng

Trồng lúa ḿ, trồng bông vải, trồng cây ăn trái và các hoa màu khác không có lợi v́ vật tư nông nghiệp vừa thiếu vừa mắc, giống lại xấu và giá bán nông sản phẩm thu hoạch quá thấp. Ngành chăn nuôi thiếu vốn, thiếu giống (90-100% đàn súc bị tiêu hủy v́ chiến tranh và hạn hán). Sản phẩm của rừng không c̣n đáng kể. Không t́m được việc làm khác.

Hậu quả: nghèo túng.
Lối thoát duy nhứt: trồng cây thẩu.

Đi Vay Mượn

Theo Ngân Hàng Thế Giới, khoảng 90 % nhu cầu tín dụng của nông dân A Phú Hăn được đáp ứng qua 4 h́nh thức vay mượn sau đây:

1/ Bà con quyến thuộc khá giả. Thường chỉ dùng cho việc cưới hỏi, không phải trả tiền lời, thời hạn trả nợ co giăn.

2/ Tiền mặt hoặc hiện vật á phiện từ những chủ tiệm hay những lái buôn (traders). Tiền lời nông dân phải trả từ 80% (nếu số tiền mượn từ 200 đô-la trở lên) đến 100% (từ 40 đô-la đến 200 đô-la). Ở vùng trồng cây á phiện, một nông dân muốn mượn 300 đô-la chẳng hạn, người cho vay đưa cho nông dân này 2.5 kí á-phiện với thời giá 120 đô-la một kí (120 $US x 2.5 = 300 đô-la). Vào ngày trả nợ, người nông dân này có thể trả bằng tiền mặt 300 đô-la cộng tiền lời, hoặc trả bằng số kí á phiện tính theo thời giá lúc trả nợ cọng với tiền lời. Giá trung b́nh 1 kí á-phiện trong năm 2001 là 500 đô-la.

3/ Nhận số tiền ứng trước cho số nông sản phẩm sẽ được thu hoạch cuối vụ mùa từ các chủ tiệm và lái buôn. Tương tự như cách nông dân nghèo Việt nam ngày xưa bán lúa non để lấy tiền trước. Ở đây nông dân, bán “á phiện non" cho chủ tiệm và lái buôn.

4/ Một loại h́nh thức bán hàng hóa để nhận số tiền vay mượn bằng tiền mặt c̣n gọi là anawat (short-selling of commodities for cash loans). Chẳng hạn một nông dân có nhu cầu đi vay 300 đô-la. Ông không t́m được người cho vay viết ở đoạn (2). Ông ta thương lượng với một loại chủ nợ khác, nhận mượn 5 kí á-phiện bán với thời giá 120 đô-la một kí. Chủ nợ theo h́nh thức anawat bán 5 kí á-phiện này thu được 600 đô-la. Nông dân mang về 300 đô-la, chủ nợ thu lợi 300 đô-la. Có nghĩa ông nông dân túng tiền này phải trả giá gấp đôi so với giá thị trường của sản phẩm. Luật Hồi Giáo đang cấm h́nh thức cho vay cắt cổ anawat.

Ngoài việc trả số tiền đi vay nợ, người tá canh không làm chủ đất canh tác phải chia 1/3 số thu được vào cuối vụ cho chủ đất.

Chính Phủ Trung Ương Chưa Đủ Khả Năng

Có khoảng 500 Tổ Chức Phi Chính Phủ (NGOs) giúp A-Phú-Hăn. Trong số này chỉ có 20-25 NGOs cung cấp dịch vụ tín dụng rất hạn hẹp. Từ năm 2003, Bộ Tái Thiết Nông Thôn nhận số viện trợ 25 triệu đô-la để bắt đầu cho nông dân túng thiếu vay mượn qua chương tŕnh thí điểm MISFA (Microfinance Investment Support Facility Afghanistan) cho 75 Quận trong tổng số 326. Đang chờ số ngân khoản bổ túc cho số Quận c̣n lại.

Thời Kỳ Chuyển Tiếp

Câu chuyện sau đây trích trong phúc tŕnh số SASPR-9 "Rural Finance In Afghanistan And The Challenge of The Opium Economy" tháng 7/2005 do Ngân Hàng Thế Giới xuất bản, nơi trang 71, khung số 2:

Một tá canh ở Quận Marja, tỉnh Helmand cho biết Ông đă đi vay 600 đô-la, hứa trả cho chủ nợ 10 kí lô á phiện vào cuối vụ thu hoạch năm 2003. Gần ngày thu hoạch, đám cây thẩu trên đất canh tác của Ông bị cuộc hành quân hỗn hợp 2002/2003 đốt bỏ. Chủ đất đ̣i lại đất đổ lỗi tại Ông không chịu hối lộ cho toán hành quân 200 đô-la để họ không đốt phá đám cây á phiện này. Ông cho biết không kiếm đủ số 200 đô-la để lo hối lộ vừa không thể trả món nợ 600 đô-la, nên trong mùa 2003/2004 Ông dàn xếp với một chủ đất thứ hai để canh tác 5 jeribs (10,000 mét vuông) á-phiện. Nhưng chủ nợ số tiền 600 đô-la đi thưa Ông với chính quyền Quận bắt nhốt Ông vào tù v́ tội quịt nợ. Chủ đất thứ hai và thân mẫu của Ông đến khiếu nại với chính quyền Quận cho Ông ra tù để lo cùng với những người đàn bà trong gia đ́nh Ông chăm sóc một mẫu tây á-phiện với cơ may trả hết nợ nần. Hai mươi mốt ngày sau, Ông được thả. Ba đứa con của Ông phải bỏ học ở nhà giúp Ông thu hoạch mẫu á phiện.

Câu chuyện kế tiếp tại Nad e Ali cùng trong tài liệu kể trên cho biết người tá canh 70 tuổi không trả được nợ 1,800 đô-la khi 7 jeribs (14,000 mét vuông) cây á phiện trồng bị đốt bỏ trong chiến dịch bài trừ ma túy. Ông phải bỏ trốn qua xứ Pakistan, nhà cửa bị xiết, con kiến bị chủ nợ ám hại.

Những cuộc hành quân hỗn hợp đốt phá các cánh đồng á-phiện trong hai năm 2001/2002, bịnh tật và thời tiết năm 2003/2004 làm giảm năng xuất cây á-phiện là hai nguyên do chính đưa nông dân A-Phú-Hăn vào cảnh mang nợ nần chồng chất.

Các hậu quả đang xảy ra khi nông dân không trả được nợ đưa đến khủng hoảng kinh tế xă hội tại nông thôn: bán đất, súc vật, con gái (selling marriages, paid marriages, forced marriages), hoặc trốn qua Pakistan.

Ngày 29/8/2005, Văn pḥng Bài Trừ Ma Túy và Tội ác của Liên Hiệp Quốc (UN Office on Drugs & Crime) cho biết trong năm 2005 diện tích trồng cây á-phiện giảm 21% nhưng sản lượng á-phiện chỉ giảm 100 tấn (sản lượng năm 2004 là 4,200 tấn, năm 2005 là 4,100 tấn) do năng xuất tăng tại các vùng miền Nam và miền Đông c̣n dưới ảnh hưởng của nhóm Taliban và Al-Qaeda.

Giới thẩm quyền A-Phú-Hăn trong lần họp báo đầu tháng 9/2005 đưa nhận định là phải mất 20 năm nữa đất nước của họ mới đạt tới mức kiểm soát và bài trừ ma túy hiện nay của Thái Lan.

Sinh Lộ Mới

Các toán chuyên gia sắp hoàn tất kế hoạch phát triển (Master Plan) với tài trợ quốc tế giúp nông dân A-Phú-Hăn phục hồi phẩm giá, giải thoát ṿng kiềm tỏa của lănh chúa, tàn dư Taliban và nhóm lái buôn á-phiện.


Thứ Trưởng Moseley của Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ và tôi được mời tham dự buổi lễ nhận 40,000 tấn phân bón và 14,000 tấn hột giống giúp nông dân A-Phú-Hăn trồng vào vụ mùa Thu năm nay. Ảnh chụp ngày 3/9/2005.

Ngày 3/9/2005, ba Ông Bộ Trưởng Bộ Nông Nghiệp, Bộ Tái Thiết Nông Thôn và Bộ Bài Trừ Ma Túy làm lễ nhận 40,000 tấn phân bón, 14,000 tấn hột giống cho đợt đầu của Viện trợ Mỹ và Viện trợ Anh để phân phát cho những nông dân có cây á-phiện bị đốt bỏ, trồng các loại hoa màu khác vào vụ muà Thu năm nay.

Con đường phát triển để đưa đất nước này thoát khỏi sự nghèo đói c̣n rất dài. Tổng Thống Hamid Karzai dự tính nâng lợi tức đầu người từ 200 đô-la hiện nay lên mức 500 đô-la/người vào năm 2010.

 

  


 Phạm Thanh Khâm
Viết tại Kabul, ngày thứ sáu 9/9/2005