Trang Thơ và Truyện của Phạm Thanh Khâm               |                 www.ninh-hoa.com



 

Phạm Thanh Khâm

- Sinh trưởng ở Ninh Ḥa.
  Học tại các trường Mỹ Lệ,
    Đức Trí, Nam Thông,
   Vơ Tánh, Chu Văn An,
  Cao Đẳng Nông Lâm Súc.

- Làm việc tại Bộ Nông Nghiệp Sài G̣n với chức vụ sau cùng  là Giám Đốc
  Nha Canh Nông đến tháng
  2, 1974 được gởi đi du học
Hoa Kỳ về ngành
 Kinh-Tế Nông-Nghiệp.

- Định cư cùng gia đ́nh ở
  Hoa  Kỳ và được tuyển dụng làm chuyên gia cho nhiều dự án phát triển nông nghiệp tại
  20 quốc gia ở Phi Châu và Á
  Châu với các cơ quan phát
  triển quốc tế IFDC, ISNAR,
   USAID, UNDP, IFAD, FAO.  
  
- Từ năm 2004 đến 2006,
 là thành viên của toán chuyên gia tổ chức toàn bộ guồng máy hành chánh
  của  các Phủ Bộ thuộc nội
  các  chính phủ A-Phú-Hăn
  (Second Emergency Public
    Administration Program
  SEPAP) do Ngân Hàng Thế
   Giới tài trợ.


 

- Từ năm 2008, nghỉ hưu trí


 

 

 

 

 

 

 

Cơm Gà HẢI NAM Phạm Thanh Khâm

 

 

Làm việc với FAO ở Rome theo các khế ước ngắn hạn trong thập niên 1990’s đă cho tôi nhiều dịp đi du lịch họăc thăm viếng những nơi cần thăm viếng. Văn pḥng lo về các chuyến bay của FAO rất kiến hiệu. Với các lô tŕnh cho mục đích riêng tư ngoài những ǵ đă ghi trong khế ước tôi chỉ cần trả thêm số tiền sai biệt.

 

Đi Hải Nam Lần 1

 

Năm 1997, tôi lại đi công tác với FAO, tôi chọn đường về Mỹ qua lộ tŕnh dừng chân ở Hồng Kông. Trong gia đ́nh của bà xă của tôi, tất cả anh chị em được Má người Việt sinh ra ở Ninh-Ḥa chưa có ai đi về thăm quê cha ở Hải Nam v́ lư do của cuộc chiến VN quá lâu. Sau biến cố 1975, các anh chị lớn định cư ở Mỹ, lại già yếu không đi được đuờng xa. Nên dù muốn, họ không thực hiện được ư nguyện cuối đời là đi một chuyến về thăm quê cha ở tỉnh Hải Nam. Tôi nghĩ tôi có thể thực hiện chuyến đi đầu tiên và phải gặp khó khăn về ngôn ngữ. Một vài tiếng Hải Nam “chà muề chà tốt : ăn cơm ăn cháo” chắc chắn không đủ cho chuyến đi. Nên tôi không nói cho một ai biết ngay ư định của tôi. Tôi cất riêng cái địa chỉ ở Hải Nam ghi bằng Hoa ngữ trong cặp xách tay từ lâu.

 

Khi đến phi trường Hồng Kông, tôi chuyển qua tàu Cathay Pacific đến Hải Khẩu, thủ phủ của tỉnh Hải Nam. Máy bay lượn quanh phi đạo nhưng không đáp xuống được v́ tàn dư trận băo hai ngày trước chưa yên tỉnh. Máy bay quay trở lại Hồng Kông. Tất cả hành khách trên chuyến bay được check in vào khách sạn do Cathy Pacific dàn xếp. Sau một đêm nghỉ ngơi ăn ở miễn phí, tất cả hành khách lên tàu trở về Hăi Khẩu vào sáng hôm sau. Người ngồi kế chung hàng ghế với tôi là một nữ hành khách người Tân Gia Ba gốc Hải Nam. Nói Anh ngữ lưu loát. Sau vài câu chào hỏi xă giao, tôi nói mục đích của tôi đi Hải Nam. Bà muốn xem cái địa chỉ. Tôi nói thêm là tôi không biết đọc Hoa ngữ. Xem qua, bà nói Quận Tân Xương chỉ xa thủ phủ Hải Khẩu khoảng hơn hai giờ xe, và hứa khi xuống tàu bà sẽ giúp tôi sắp xếp với một tài xế taxi.

 

Tại băi đậu xe taxi của phi trường Hải Khẩu, bà hành khách mới quen chu đáo dặn ḍ người tài xế taxi, và tôi không quên cám ơn ḷng nhiệt t́nh của bà. Lộ tŕnh khứ hồi là 50 đô la trả tại phi trường sau khi đưa tôi về kịp chuyến bay buổi chiều trong ngày. Theo địa chỉ viết bằng Hoa ngữ của tôi, người tài xế taxi trực chỉ về hướng Quận Tân Xương. Có hai khó khăn chính xảy ra dọc đường đi. Cây cối ngă chưa kịp dọn dẹp ; người tài xế thỉnh thoảng phải xuống xe, kéo các cành lá cản đường để xe lách sang một bên chạy qua. Khó khăn kế tiếp là khi vào biên giới Quận có nhiều ngả đường, tài xế phải xuống xe hỏi thăm. Lúc đến chặng đường vào làng xă, tôi quan sát người chỉ đường và tài xế có vẻ không biểu đồng t́nh. Người tài xế đành lên xe tự chọn hướng đi thử một đoạn xem sao. Đến lúc này, tôi thấy cần phải tiếp tay với người bạn mới của tôi dù tôi và anh từ lúc lên xe chưa mở miệng đối thoại với nhau lời nào do ngôn ngữ khác nhau.

 

Quan sát dọc đường ở vùng thôn quê, tôi thấy đàn ông có hai cách phục sức. Nông dân ăn mặc của người ra đồng làm việc và người ra phố có thể là cán bộ, có thể là thầy giáo, v.v.. ăn mặc áo sơ mi trắng bỏ ra ngoài che phủ sợi dây nịt của chiếc quần tây dài. Không chần chờ để tài xế chạy thử thêm đọan đường nên khi vừa ngang qua một người đàn ông trung niên đi dọc đường, tôi ra hiệu tài xế ngừng bên cạnh người bộ hành này. Tôi xuống xe mở lời chào bằng Anh Ngữ, người này lắc đầu lia lịa. Tài xế đưa cái địa chỉ bằng Hoa Ngữ của tôi cho ông ta xem. Người này xoa đầu bóp trán chưa chắc có câu trả lời, nhưng hiểu là tôi muốn hỏi thăm đường. Trong thế bất cập tôi lấy cái tiêu đề được minh họa dưới đây. Bàn tay tôi vừa đưa vào ngực tôi, vừa nói vỏn vẹn “Doé năn rễ ” vừa chỉ vào chữ tên của tôi rồi đưa ngón tay lên cụm từ bằng Hoa ngữ cạnh chữ FAO. Ư nói tên tôi là PTKhâm, người Việt Nam, làm việc cho FAO! Tôi lấy cái địa chỉ bằng Hoa ngữ của tôi đang trên tay người tài xế, tôi chỉ vào địa chỉ này nói “Chung kuờ rễn”, xong đưa tay chỉ về hướng Thái B́nh Dương nói “Ḿ kuờ rễn”. Ư tôi muốn nói là gia đ́nh này có người bà con ở Hoa Kỳ. Với vốn liếng gồm ba phát âm theo tiếng Quan thoại: người Việt, người Hoa và nguời Mỹ, tôi đă mang ra dùng hết. Người bộ hành trung niên mắt sáng lên, chỉ tay với người tài xế hướng đúng để lái. Tôi hiểu người bộ hành này nhận ra chính xác địa chỉ tôi muốn đến có thân nhân vừa ở Việt Nam vừa ở Mỹ. Lên xe và chỉ trong chốc lát, tôi đến nơi.

Phần trên ở trang đầu của một trong nhiều khế ước làm việc của tôi với FAO. Scanned ngày 1/11/2011 để minh họa
cho chuyến đi Hải Nam 1997

 

Vào nhà tôi gặp người anh lớn, con bà Má Tàu đă có lần đến thăm Ninh Ḥa trước thế chiến thứ hai, rồi trở về Hải Nam lấy vợ, nhận ra tôi. Ông anh lớn là một nhà giáo về hưu từ lâu, cũng đă có liên lạc qua thư từ nhiều năm trước với anh chị em ở Mỹ, nên tôi thấy h́nh của tôi và bà xă của tôi treo trên tường chung với h́nh của đại gia đ́nh. Lập tức người cháu lớn trên 50 tuổi ra chợ quận bên cạnh mang về một phong pháo dài. Tiếng tràng pháo nổ khiến rất đông người trong làng đến vây quanh sân nhà xem cảnh chào mừng người em rể về thăm quê cha của vợ ở Hải Nam! Tôi thoáng thấy người tài xế taxi ghé vào tai ông anh lớn chỉ tay vào đồng hồ đeo tay. Tôi đoán tài xế muốn nhắc đường trở lại phi trường Hải Khẩu mất thêm 3 tiếng rưỡi như ṿng đi v́ cây cối c̣n cản lối đi. Nếu khí hậu tốt, tôi chỉ mất 4 giờ đi taxi 2 ṿng. Tàn dư của trận băo có thể làm mất 7 giờ đi đường. Tôi phải từ giă ông anh vợ sau khi tôi đưa ông vào pḥng riêng trao tận tay ông một ít tiền đô la làm quà. Rồi tôi giă từ Quận Tân Xương vội vă để kịp đáp tàu trở lại Hồng Kông trong ngày.

 

Đường trở lại phi trường trống trải hơn nhờ giới hữu trách đă làm sạch đường đi. Biết chắc tôi có dư một giờ rưỡi, tôi thấy bụng cồn cào v́ từ sáng sớm chỉ có một ít đồ ăn nhẹ trên tàu, tôi nói với tài xế “chà tốt” (ăn cơm). Có lẽ người tài xế taxi này cũng đói bụng như tôi. Lúc này lại thấy anh tỏ ra thân thiện vui hơn do biết được tôi là người rể của quê hương của anh tuy không đồng ngôn ngữ. Nghe tôi đề nghị, anh vui vẻ gật đầu. Anh ghé lại một quán cơm bên đường. Thấy mấy con gà luộc treo ở tủ kiếng, tôi chỉ một con và có ngay một dĩa cơm gà Hải Nam chính gốc. Thưởng thức dĩa cơm gà mang ra, chỉ có thiếu là nước mắm gừng. Kịp nghĩ, ở đây người ta dùng x́ dầu làm sao có nước mắm gừng của dĩa cơm gà Hải Nam như được nấu ở Ninh-Ḥa. Nhưng thôi, enjoy whatever you have. Người tài xế thân thiện này thay v́ đưa tôi trở lại phi trường sớm, lại có nhă ư đưa tôi đi một ṿng thăm phố phường của thủ phủ Hải Khẩu không đ̣i hỏi thêm điều ǵ khác.

 

Về lại Hồng Kông, tôi điện thoại về nhà báo cho bà xă biết về chuyến đi. Chuyến đi thứ hai trở lại Hải Nam cùng với bà xă được thực hiện năm năm sau.

 

Đi Hải Nam Lần 2

 

Chuyến du lịch trở lại Hải Nam của hai chúng tôi năm 2002 đă được ghi một phần trong bài “Đi Ngă Sông Dinh” và trong bài “Bạn Cũ Trường Xưa và Đời Tha Hương” của Phù Linh Trân. Ảnh sau đây minh họa buổi sáng lúc bà xă của tôi được mời đến tham dự lễ khánh thành Trung Tâm Văn Hóa tỉnh Hải Nam do ngân khoản đóng góp của nguời Hoa gốc Hải Nam ở California và Toronto.

 


Phù Linh Trân

 Thăm Hải Nam 2002

Người chụp ảnh: Phạm Thanh Khâm

Nhân chuyến thăm nhà của quê cha ở Hải Nam, bà xă của tôi cũng đă có dịp cùng đi với tôi viếng một trong các kỳ quan của thế giới năm 2002 như ảnh minh họa dưới đây.

Phạm Thanh Khâm & Phù Linh Trân

Thăm Vạn Lư Trường Thành 2002

 

Thay lời kết

 

Từ ngày nhân lọai có mặt trên trái đất đến nay vừa đếm được 7 tỷ con người, ăn uống là một trong những sinh hoạt lớn của đời sống hàng ngày. Khi ta đói bụng thức ăn nào nấu sẵn đều ngon miệng kể cả cơm gà Hải Nam.

 

Tác giả Diệp Lan Mai, nàng dâu Ninh-Ḥa, đă viết chi tiết về cách nấu cơm gà Hải Nam ghi trong mục Nữ Công/Gia Chánh của trang mạng www.ninh-hoa.com. Các bạn thử nấu theo cách chỉ dẫn này xem tài nấu nướng của ḿnh ra sao, OK. Enjoy your meal!

 

 

 

 

Viết tại Houston, Texas

3/11/2011

Phạm Thanh Khâm

 

 

 

 

 

 

Trang Thơ và Truyện của Phạm Thanh Khâm             |                 www.ninh-hoa.com