Lời hay đẹp:

Người ta ai cũng giống nhau về lời ni,
  duy c việc lm tỏ ra khc nhau m thi
                                                             
Molire

Lm một điều bất nghĩa, giết một người v tội m được cả thin hạ, Cũng chẳng thm lm.
                                                             
Tun Tử


Knh cho qu
đồng hương  Ninh-Ha

Bạn cn nhớ hay c biết
Cc Tr Chơi Dn Gian Ninh Ha ?

Người k lại :


 

Tr Chơi Dn Gian:               
 

Đặt bt ghi lại bi Đặt Ống Trm thng 12, Ninh Ha vẫn cn mưa lớn, lũ lụt vẫn cn tiếp diễn, nước sng Dinh trn đầy.  Ti lin tưởng sau khi nước giựt, cc loại c từ hướng Đ Bn kẹt lại trong cc ruộng cn đọng lại cht nước, v sinh sản trong những bu ao quanh những thửa ruộng ở xm Rượu. Trong mi sinh mới thch hợp, ếch nhi xuất hiện lm gin nhạc m hưởng "quệch quệch" suốt đm, giống lươn pht triển nhanh chng sinh sống trong những hang xấp xỉ nước dọc theo hai bn bờ con mương chạy qua cầu Trạm xuống mi tận hn Ho.  Đy đng l thời điểm đi đặt ống trm bắt lươn.

 

ĐẶT NG TRM   
(
Đnh ng Trm)

Ti khoi nhất l giuộc những con lươn trc da trắng nỏn n bằng trấu, v lm được rất nhiều mn ăn như: Lươn um dm l mn, lươn xo lăn xc bnh trng nướng, lươn xo xả ớt, lươn nấu lẩu, lươn xo chua đắng, lươn nướng l lốp v.v

 

         Muốn lm một ci ống trm, việc đơn giản l chặt tre gi được ngm dưới đa, ao hay bu lu ngy vớt ln chặt khoảng hai ba mắc tre, ta giữ mắc dưới kn đầu, rồi dng cy x ben thọc bể mắc bn trong đầu trn cho đến khi trống v thng suốt mắc ny qua mắc kia.  Ta di lủng hai lỗ trn đầu bn ny qua bn kia v vuốt một thn tre di khoảng nửa thước v đặt ci toi vo trong. Trn đầu ống trm lấy cy tre đ chuốt cấm lỗ ny xuyn qua toi lỗ bn kia, phần đt trm di vi lỗ nhỏ để cho lươn vo trm c khng kh để thở, thế l ta c một ống trm hon chỉnh.

 

         Trước khi đi đnh trm phải c t nhất l mười ci trm, bước kế tiếp l tm những chỗ ẩm ướt, c cy l ủ trn mặt đất để ta đo bắt nhiều trn than, tức l loi trn di da rất bng, khoanh trn một cục. 

 

         Mỗi lần cuốc đất ln, chng ta tha hồ m bắt tất cả loại trn, no l trn quắn, trn chỉ, đặt biệt trn than lanh lợi hơn trườn b nhanh khi đo trng.  Nhưng ci lanh của giống trn than khng sao thot chạy trước bn tay của con người tm gọn tất cả cc loại trm bỏ vo gầu xch về.  Chờ chiều sẩm tối mới lấy rơm kh nhm lửa, đổ trn ra từ từ vo lửa cho chn xng ln mi thơm hấp dẫn cho những ch lươn tm mồi chui vo trm.

 

         Ta phn chia thnh những nhm đều nhau được bỏ vo những ống trm v chuẩn bị đi đặt trm.  Trời nh nhem tối mỗi tay cầm vi ống trm đi đặt st bờ xung quanh đa cỏ, dọc theo con mương m ta để lc buổi chiều.

 

         Khi bắt hết lươn, ta đi đặt trm xa hơn nữa trn những thửa ruộng. Thường thường đnh trm được đặt st bờ ruộng, tm chỗ c m lươn.

 

         Thuận tiện hơn để đặt ống trm ta cầm ống trm cấm xuống phần đầu toi chm su trong nước đặt nghing, phần đui hỏng ln khỏi mặt nước để những lỗ di khng kh vo cho lươn thở khi chui vo trm như ni ở trn.  Lươn thch mi trn thui c mi thơm lan trn trong nước, b tới chui vo toi.  V da lươn trơn nhớt nhiều nn rất dễ chui tuốt vo toi, khng cch no b ra được.

 

         Đến tờ mờ sng, ta lội ruộng đi giở trm, tới nơi giở trm nặng l ta biết c lươn nhiều.  Cũng c khi nhiều trm khng c lươn v. Đặt trm đ đời cho chnh ti cũng vui, ti lại đi theo cc ng gi kinh nghiệm cu lươn quan st học hỏi.  Dụng cụ cu lươn gồm một sợi giy my, lưỡi cu uốn cong bằng găm xe đạp cột chắc bằng một sợi giy thp.  Chỉ đơn sơ như vậy l được sợi giy my để cu lươn.  Những ng gi trong xm Rượu ti rất kinh nghiệm trong việc cu lươn v biết chnh xc chỗ no lươn sinh sống (phn biệt với hang rắn nước). Họ chỉ nhn ci m lươn c bong bng nổi trn miệng hang rồi bắt đầu mc trn vo lưỡi cu, rồi thọc sợi giy cu vo su trong hang tay lun lun bn dưới nước pht ra những tiếng bốc, bốc.. v miệng lun tắc lưỡi ku tắc tắc tắc.

 

         Ti thắc mắc hỏi v được trả lời v lm như vậy để dụ lươn ra ăn mồi.  Khi lươn cắn cu giựt sợi giy my xuống hang, ng gi trn ny cố gắng ko lại, sự rt ko giằn co giữa hai bn rất lu rồi mới li khỏi con lươn ra khỏi hang.  Khi đầu lươn l ln miệng hang, ng lừa thế đưa ngn tay thẳng ra kẹp vo cổ con lươn quo chặt ngn tay lại, con lươn bị thế quo chặt cứng cho d c nhớt cch mấy cũng khng thot ra được m chỉ cn cch l chun vo đụt nằm.

 

         Coi cu lươn cũng th, ti nhớ một ngy cu cũng được vi con, số lươn cu được được rao bn trong xm.

 

         Ti rất thch tuổi thơ ở qu nh, lội ruộng đnh trm bắt lươn; đ l niềm vui nhất một thời hương đồng cỏ nội của xm Rượu, nơi ti sống từ thuở b..

 

Người xm Rượu
Nguyễn Thục
 12/2008

 

 

 

 

Tr Chơi Dn Gian:               
 

       Suốt 3 thng h nghỉ học, chng ti tha hồ rong chơi, đi lục lạo quanh xm lng, trn những con đường nhộn nhịp thực khch, những nh c tiệc, những dy phố c qun ăn, tiệm c ph.v.v..để tm những bịch thuốc l, nắp ken. Những tr chơi độc đo khc được chế biến từ những bịch thuốc l v nắp ken đ lm đm trẻ chng ti say m m khng phải tốn tiền mua vật liệu. Chng ti thu lượm v tch lũy những nắp ken v bịch thuốc l nội ngoại cn mới tinh, thoang thoảng một mi thơm đo để.

 

       Tr chơi bắn bịch thuốc l v bắn nắp ken rất được đm trẻ xm Rượu ưa chuộng trong khoảng cuối thập nin 1959 v đầu thập thập nin 1960.  Đ 45 năm rồi cn g, thời gian tri qua như bng cu qua cửa sổ, tất cả nay chỉ cn l k ức, ti xin được ghi lại để nhớ về một vng qu, Ninh Ha thn yu m ti mi nhớ.

 

BẮN NẮP KEN 

 

1/ Chuẩn bị Nắp Ken:


        Tr chơi ny cũng thật l th vị.  Để c nắp ken, chng ti phải chui vo cc qun nước, qun nhậu, qun ăn v.v..để lượm từng ci.  Đi lượm nắp ken ở cc qun ăn bn đồ nhậu được nhiều hơn v dn nhậu uống rất nhiều, chẳng hạn như qun ăn trước ga xe lửa Ninh Ha, qun nhậu ng Tm i trong chợ Ninh Ha.

 

       Hồi cuối thập nin 1950, nắp ken thường l nắp của những chai nước cam, x xị, chai bia con cọp, bia 33 nhưng những nắp ken c in chữ "beylia" đậy ln chai bia 33 l chng ti thch nhất v bn trong nắp ken loại ny đặc biệt c lớp điển v lớp giấy bạc phủ rất kn m khng tm thấy ở những cc nắp ken thường khc c lớp bạc ấy phủ ln.  Vả lại, bia c ci nắp ken beylia mắc hơn cc loại bia khc, do đ rất kh lượm. 

 

       Ngoi ra, với gi biểu của đm trẻ xm Rượu thời bấy giờ th cứ một ci nắp ken "beylia" đổi được 10 ci nắp ken thường v v nắp beylia nặng hơn nn được chng ti lm hn ch để bắn.

       Khi c đầy đủ số nắp ken tối thiểu lượm được, chng ti gia nhập cuộc chơi rất thch th l Tr Chơi Bắn Nắp Ken.

       Cch thức chơi gồm bao nhiu người cũng được. Bắt đầu tr chơi, mỗi người đặt vo bn chơi từ 1 đến 5 nắp ken ty theo giao hẹn. Gạch hai lằn mức song song cch nhau khoảng 3 thước, tất cả người chơi đứng từ mức ny thảy hn ch ln mức kia, người no gần mức hoặc cn mức th đi trước, ra ngoi mức th đi sau cng.


2/ Cch rải v bắn Nắp Ken:

 

       Người thắng cuộc thi đi nhất, cầm ton bộ nắp ken trong tay, đứng từ mức trn ny rải lm sao cho đều xuống mức dưới kia.  Cố gắng sao cho nắp ken nằm gần st mức, những nắp ken nằm thưa ra (khng dt lại với nhau) hoặc được tang (hai nắp nằm chồng ln nhau gọi l tang) nhưng trnh sao nắp ken cn mức hoặc ra ngoi mức l hư v như vậy quyền lợi bị mất v phải giao lại cho người kế tiếp chơi.


       Khi rải xong nếu c hai tang hoặc ba tang cng một lc th ta chọn tang no gần mức hoặc khng dt, để người chơi trong bn lấy hai tang kia dằn sao cho ko tới tang mnh chỉ để cho dt tang m cho người kia kh bắn c thể đụng cc nắp ken khc nn bắn bay ra mức th khng ăn được.

        Cn nếu khng c tang th người chơi lựa ci nắp ken no kh bắn nhất để chỉ cho người kia bắn kh ăn hơn.  Nếu bắn hn bị chỉ v hn ch ra mức th ăn v tiếp tục chơi bn khc, cn bắn khng ra mức th giao cho người kế tiếp đi.

       Nếu khng thch bắn nắp ken cn nguyn, th chng ti chơi bắn nắp ken đập dẹp ci bấu ln cổ chai, thnh ra ci nắp ken đập dẹp đường knh to hơn, cch chơi bắn nắp cũng như trn nhưng bắn rất kh hơn, bởi nắp ken dẹp rất mỏng.

        xm Rượu ti, nắp ken được by ra v thiết kế trong những tr chơi khc nhau thật th vị.  Ngoi tr chơi bắn nắp ken, nắp ken đập dẹp cn được đục hai lổ thủng nhỏ xuyn gần tm của nắp ken rồi lấy sợi giy nhợ cột bao xi măng xỏ xuyn qua hai lổ gt lại lm giy để ko cho ci nắp ken quay v v nghe rất vui tai.

 

       Đặc biệt, chng ti đứng cạnh nhau để ko nắp ken quay đ lộn, nắp ken no ko quay trn v cắt đứt giy của ci nắp ken đối thủ l thua.  Nhưng chưa đủ, chng ti cn chơi nghịch hơn l kp nắp ken quay trn lm ko cắt những con kiến hoặc su rọm đứt ra lm hai, v.v


       Trong những lần tiệc tng với gia đnh v bạn b, bia rượu được by biện đi khch.  Cầm chai bia với ci nắp ken trn tay, ti xt xa luyến tiếc một thời thơ ấu nơi qu nh, ngậm ngi nhớ lại những tr chơi thật hồn nhin, nhớ xm lng, b con, nhớ những đm bạn cng một thới bắn nắp ken, đ nắp ken,m chơi bỏ cng việc nh gip cha mẹ bị đnh đn, nay cc bạn ở đu by giờ ?

 

 

Người xm Rượu
Nguyễn Thục
 12/2008

  

 

BẮN BỊCH THUỐC L 

 

1/ Chuẩn bị Bịch Thuốc l:


       Chng ti mừng cn hơn vớ được vng khi ginh nhau những bịch thuốc ngoại.  Sau khi gỡ tờ giấy bạc bn trong vất đi, bao thuốc l được thắt thnh hnh tam gic với bề mặt bn ngoi, xếp p thnh li, như vậy l xong.

 

       Những bịch thuốc l ngoại c gi cao hơn bởi v kh kiếm nn tỷ lệ phn chia tiền trn bịch thuốc l ngoại nhiều lần hơn bịch thuốc nội.  Tỷ lệ ny khng thống nhất v ty từng xm, từng khu v thời gi nn c những tỷ lệ khc nhau.  


2/ Phn bịch thuốc thnh tiền:

 

       xm Rượu một thời, trị gi tiền được đm trẻ con phn chia như sau: 


 a- Bịch thuốc nội do Việt Nam sản xuất:

  Basto xanh = 5$
 
Basto đỏ =10$
 
Rubi qun tiếp vụ (Ru bi xanh) = 30$
 
Ru bi đỏ = 50$
 
C-tp (Cotab) = 100$
 
Capstan = 200$

  Mlia = 400$

b- Bịch thuốc l ngoại:

  Salem = 500$
 
Kool = 500$
 
Pallmall = 1.000$
 
Thuốc 555 = 2.000$

  Lucky = 4000$
 
Camel = 5.000$ (bịch thuốc con lạc đ kh kiếm gi trị tiền cao hơn).

3/ Cch thức chơi:

 

       Cch chơi bao nhiu nguời cũng được:(chơi như bắn bạc cắc m ti sẽ thuật lại sau)
       Trước hết phn chia gạch hai lằn mức, trn v dưới c khoảng cch chừng 2, 3 thước, ty theo thch xa hay gần khng bắt buộc.
       Đặt tiền vn chơi (1.000$ hoặc 2.000$) cũng được, ty theo người c bịch thuốc loại no tnh thnh tiền như bảng phn tiền ở trn m đậu vo cho đủ tổng số tiền như đ giao ước.
       Chọn hn ch lấy 3, 4 bịch thuốc nht vo với nhau cho đủ nặng, dng để thi v lm hn ch để bắn. Đứng từ mức ny giụt hn ch qua mức kia nếu cn mức hoặc gần mức th đi trước theo thứ tự nhất, nh, ba, tư,.v.v...


4/ Rải v bắn bịch thuốc:
 

       Trước hết cần rải bịch thuốc l, đứng dưới mức ny, rải ln mức kia.  Kỹ thuật rải rất cần sự luyện tập sao cho bn tay dẻo dai, rải khng kht, khng ra mức, v cố gắng rải cho được c ci tang (hai ba bịch thuốc nằm chồng ln nhau gọi l tang), c khi rải được hai ba ci tang cng một lc, th người rải chọn ci tang no khng kht nhau để những người chơi trong bn lấy ci tang cn lại se lm sao cho kht để cho người bắn kh bắn bao thuốc l ra ngoi v nếu se kht bắn bị đụng bịch bn cạnh củng khng ăn được, trừ trường hợp khng tang những người chơi chọn bịch thuốc kh nhất để chỉ cho người kia bắn.


5/ Cch bắn ăn của bn chơi:


 
Bắn lm sao m hn ch v bịch thuốc bắn ra ngoi mức th ăn.
 
Bắn khng đụng bịch bn cạnh, nếu bắn ra m đụng bịch bn cạnh khng đuợc ăn
 
Bắn tang chỉ cần bịch hn ch v một bịch tang ra ngoi l ăn rồi.


 6/ Xả bn chơi lại:


       Chỉ cần một người bắn ăn th chng ta xả bả bn chơi lại.  Những bạn no khng tm được bịch thuốc, hoặc bắn thua hết th bỏ tiền ra mua v cứ thế tiếp tục chơi, khng bao giờ biết chn. 

 

       Tr chơi bắn bịch thuốc l l một trong những tr chơi rất vui của tuổi thơ thời chng ti cn nhỏ ở qu nh.

 


Người xm Rượu
Nguyễn Thục
 11/2008

 

  


Xem Cc Tr Chơi Khc Của Cng Một Tc Giả

 


                                                                                       

Lời hay đẹp:
 

Sự vĩ đại ở một số cng việc khng phải l sự quy m của n, m l tnh kịp thời của n.

                                                                                                       Znon

NNgười qun tử tinh tường về việc nghĩa. Kẻ tiểu nhn rnh rẽ về việc lợi

Khổng Tử

 

     

www.ninh-hoa.com

 

 

 


 

 

 

Thu Thủy:

Tr Chơi La Vịt

 

 

Nguyn H:

Unh Snh Sầm
    Bao Tiếng Sm
    Oắn T T

Rồng Rắn Ln
    My

Quan

H Chuột

Sự Tch Bưởi
    Năm Roi



 

Văn Thu:

Nhảy Bao Bố

Đnh Banh Thẻ
    hay cn gọi l
    Đnh Chuyền,
    Chắc Ma




 

Tuệ Thi:


Cng Th Thực
    C Hồn

 

 

 

 


Nguyễn Thục


Đc Cy Dừa
  
Chừa Cy Mỏng


Nhảy Chồng
    Cao


Đnh Trỏng

Chơi Hp 

Sng Dinh Ma
    Nước Cạn

Th Vui Chạm
    Điện Bắt C

Tr Chơi Ban Ngy Chơi Hn Kh

Tr Chơi Ban Đm Hi Trộm Dưa

U Mọi Ra Tiếng
    U Mọi Cm 

Bắn Bịch Thuốc
    L
 

Bắn Nắp Ken

Đặt Ống Trm
                     

 

 

Chn Qu:


Chơi Chắc
   Ma La Hết
   Bồ

 

L Huyn:


Cm, Cam,
    hay Kem