www.ninh-hoa.com                                                   Trang Tài Nguyên Ninh Ḥa


 




 

 

R u n g  M u i  H ̣  K h ó i
Hải Lộc


S Xương Hải: Người chụp và cung cấp h́nh ảnh

  

Ḥn Khói thuộc Xă Ninh Hải, một vùng ven biển cách Thị trấn Ninh Ḥa 10 cây số, nơi đây có khoảng 2/3 dân số sống về nghề canh tác MUỐI. Muối rất cần cho tất cả sinh vật sống trên trái đất, kể cả con người, là một gia vị không thể thiếu trong những thức ăn hàng ngày, ngựi ta kết hợp muối và cá để tạo nên các loại MẮM ăn như: Mắm nước, Mắm nêm, Mắm ruột … Ngoài ra MUỐI c̣n có công dụng nhiều trong Y Học và Công Nghiệp … Nói tóm lại MUỐI rất cần cho sự sống muôn loài.

Nghề sản xuất Muối này cũng nhọc nhằn, lam lũ chẳng kém ǵ nghề Trồng Lúa, những "Diêm dân" cũng phải một nắng hai sương, đầu tắt - mặt tối và trải qua rất nhiều công đoạn:

*Trước tiên người ta phải chia băi đất ven biển có diện tích mênh mông ra nhiều khoảnh rồi đắp bờ chia ranh giới từng ruộng một, nếu ruộng nào dùng làm ruộng lắng để chứa nước biển chờ bốc hơi th́ phải chia rộng hơn và đắp bờ cao hơn.

*Sau khi đă chia thành khoảnh ruộng, người ta phải đầm đất cho thật dẻ dặt, sau đó bơm nước biển vào cho có độ mặn, đồng thời tẩy cho sạch nền đất cũ rồi dang nắng mấy ngày cho thật khô nền trước khi bắt đầu công việc....……

Khi ruộng đă thật khô người ta tiếp tục làm những việc sau đây:
                                                  
Lê Thị Lộc: Tác giả bài viết

RUỘNG LẮNG CẤP I : Người ta bơm nước biển vào các ruộng lớn có đắp bờ cao, lúc nước biển mới bơm vào chỉ có độ mặn khoảng 2 hoặc 3 độ, dang nắng khoảng 10 ngày, khi ấy nước có độ mặn khoảng 7 hoặc 8 độ.

RUỘNG LẮNG CẤP II : Khi đă có độ mặn khoảng 7 hoặc 8 độ, tiếp tục dang thêm khoảng 4 hoặc 5 ngày nữa.

RUỘNG LẮNG CẤP III : Đến thời gian này th́ nước có độ mặn khoảng 10 độ, lúc bấy giờ người ta bơm nước đă lắng này vào những ruộng nhỏ rồi tiếp tục dang nắng tiếp khoảng một tuần sau là thu hoạch.

Sau khi nước biển đă hoàn toàn bốc hơi c̣n lại các tinh thể muối được cấu tạo thành những viên to hay nhỏ một cách tự nhiên, không g̣ bó theo khuôn khổ nào, khi ấy người ta cào dồn lại thành nhiều đống.

Rồi sau đó họ gánh dồn lại một chỗ chờ xe chở về nhà hoặc đi giao cho khách hàng các nơi.

Bởi phải qua nhiều lần dang nắng như vậy cho nên ngựi sản xuất muối cần phải dự trữ thật nhiều ruộng lắng, có độ mặn khác nhau mới đủ nước mặn liên tục để làm :

  • Sau khi đă thu hoạch muối xong, người ta tiếp tục cho nước đă có đủ độ mặn vào ruộng vừa thu hoạch và tiếp tục dang nắng cho thành muối.

  • C̣n những ruộng lắng lớn th́ tiếp tục xả nước biển vào dang nắng tiếp …

  • Cứ thế ! … Họ liên tục làm cho đến mùa mưa lụt th́ nghỉ …… đến măi mùa nắng năm sau lại bắt đầu công việc sản xuất…

Muối thu hoạch được chưa chế biến người ta gọi là MUỐI THÔ hay MUỐI HỘT, rất tốt cho cơ thể và tự nhiên hơn, tuy vậy trước khi xử dụng trong việc bếp núc người ta đă qua nhiều xử lư :

  • Cho muối thô vào máy để xay mịn và cân thành từng bị để bán cho người tiêu dùng.

  • Muối ḥa tan trong nước và lọc đi lọc lại nhiều lần cho nước muối thật trong và nấu lên chờ bốc hơi c̣n lại muối khô là được (Muối này gọi là muối hầm).

  • Muối đă xay và pha thêm một lượng nhỏ I-ốt, để ngừa bệnh "Bướu Cổ".

Những Diêm dân vào những ngày mùa đă phải thức dậy từ sáng tinh mơ, họ làm việc dưới nắng trời gay gắt và xen lẫn những cơn gió biển như vô t́nh ve vuốt làn da, những gương mặt sạm đen v́ nắng gió nhưng vẫn rạng rỡ nét cười. Vị mặn của hơi biển và đồng muối như quyện chặt vào nhau đă hun đúc cho thể trạng của họ luôn mạnh mẽ, rắn chắc - Họ mặn mà làm sao trong thể chất nhưng lại ngọt ngào với "T́nh Nghĩa Keo Sơn" và h́nh như họ đă có nhiều nguyện ước cùng nhau :

Tay bưng dĩa muối chấm gừng
Gừng cay muối mặn xin đừng bỏ em
*

Ninh Ḥa quê tôi !!! Ngoài những cánh đồng rực vàng màu lúa chín - thoang thoảng hương thơm, đem ấm no cho bao người, c̣n có đồng muối Ḥn Khói mênh mông trắng xóa - luôn cho đời vị mặn. Trong những ngày mùa thu hoạch: dưới ánh nắng chói chang, cánh đồng muối sáng lấp lánh đẹp như tranh, cũng là nét đặc thù tô điểm thêm vẻ đẹp cho Khu Du Lịch DỐC LẾT (Ninh Hải) hôm nay …

* Ca dao Việt Nam

Xin chân thành cám ơn chị LÊ THỊ NHƯ LIÊN
  đă cung cấp cho tôi quá tŕnh làm nên hạt MUỐI

 

HẢI LỘC
Nha Trang, Việt Nam
Đầu tháng 8/2006

 

 

 



 

www.ninh-hoa.com