www.ninh-hoa.com



 

 

 

Những Ḍng KNiệm

Giáo Sư Tô Đồng

 

Lời Giới Thiệu

 

CHƯƠNG 1

Lời Phi Lộ

CHƯƠNG 2

Tuổi Xanh Ở Miền Bắc

CHƯƠNG 3

Quê Nội Quê Ngoại

CHƯƠNG 4

Vài Nét Về Đông Y

CHƯƠNG 5

Tháng Ngày Ở Thượng Phú  

CHƯƠNG 6

Những Năm Học Và Mùa Thi Đă Qua 1 | 2

CHƯƠNG 7

Những Cư Xá Sinh viên Của Chúng Tôi
 
1  |  2   |  3  

CHƯƠNG 8

Trường Dược Sài G̣n Và Tôi
1  |  2  |  3

CHƯƠNG 9

Một Kỷ Niệm Về Ngành Bào Chế 

CHƯƠNG 10

Đường Về Quê Mẹ

1  |  2  

CHƯƠNG 11

Ngành Khảo Cứu
Y Dược Tại Hoa Kỳ

1   |   2   |  3  

CHƯƠNG 12

Lời Kết 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Main Menu

 
 

 


NHỮNG D̉NG KNIỆM
GS Tiến Sĩ Tô Đồng

Khoa trưởng
trường Đại Học Dược Khoa Sài G̣n
1974-1975.

    

 

CHƯƠNG 7

K 11 :         

Những Cư Xá Sinh Viên Ca Chúng Tôi


            

N Đông Dương Paris           

 

Chiếc Super Constellation ca Air France ch Nguyn Phú Lch và tôi dng Rome khong mt tiếng đồng h. Phi cng ban ti tht đẹp đầy ánh đèn mu rc r, có nhiu quy bán đồ k nim và xa x phm. Tiếng nhc phát thanh rt êm du vi bài Bambibo lăng mn quen thuc. Ri máy bay đáp xung phi trường Orly vào đêm ti mt ngày th by. Tht là mng v́ chờ đợi măi cũng s có lúc ti được kinh thành ánh sáng ni danh trên thế gii! Nhưng khi qua quy xét thông hành th́ chúng tôi b gi li v́ không có chiếu khán vô Pháp. Trước đây, ṭa Lănh S Pháp đường Hng Thp T có cho biết không cn chiếu khán xut nhp gia hai nước. Bt ngờ đúng vào lúc đó, Vit Nam bt người Pháp vô Sài G̣n phải xin chiếu khán nên ngược lại họ trả đũa như vy. Chiêu đăi viên Air France đă lấy chăn gối cho chúng tôi nằm nghỉ tạm tại phi cảng chờ Cảnh Sát giải quyết.

 

Tôi mệt quá nm lăn ra ng, để mc Lch lo canh chng hành lư. Sáng hôm sau ch nht, họ đành cho nhp cnh tm 48 tiếng. Chúng tôi lên mt chiếc xe taxi DS19 c̣n mi, chy thng v Nhà Đông Dương, hay Maison de l’Indochine, s 59B Blvd Jourdan, Paris 14è. Ti nơi may mn gp ngay được ông Giám Đốc Masson. Ông t v vui mng v́ đă hai năm nay không thy có sinh viên Vit nào được sang du hc c, nên chp thun để chúng tôi ngay. Ông cho kê thêm mt chiếc giường mi vào bung 46 cho chúng tôi cùng. V́ trên nguyên tc, năm đầu tiên hai người chia nhau mt pḥng. Năm sau Lch li, tôi sang bung 38, có ca s trông ra mt vườn nh, mà mi mùa xuân li đỏ rc ánh hoa đào. Nhiu sinh viên ở đây là bn hc cũ, gp nhau tay bt mt mng. Ri Vũ Quang Kính và Nguyn Hoàng Ngh mi chúng tôi sang quán Babel trước khu Cité Universitaire ăn trưa. Ln đầu tôi được biết hương v escargot de Bourgogne, trong cái rét mướt ca mùa đông Paris!

 

Trên mng lưới toàn cu hin nay, t́m mt tài liu v nơi nào cũng d dàng, k c nhng sự đổi thay theo thi gian. V́ vy tôi ch xin k sơ qua v cnh, mà chú ư đến con người, tâm trng cùng các s vic xy ra trong ngày tháng đó. Cité Internationale Universitaire de Paris được thành lp vào năm 1925 và ta lc trên mt khu vườn rng 34 mu tây. Ṭa nhà Maison Internationale dành cho nhng sinh hot chung ca sinh viên được xây ct theo kiu lâu đài Fontainebleau nm khu gia. Nơi đây có hí vin, các pḥng gii trí, quán ăn sinh viên vi món ăn đặc bit ngon lành và giá r cho sinh viên. Nhà hàng phc v mi ba được khong 4000 thc khách. Và có đủ các t chc cho sinh viên v văn hóa, v ngh thut, v th dc th thao. Trong thành phố đại hc đặc bit này có tất cả 37 cư xá có thể nhận 5000 sinh viên thuộc hơn 120 quốc gia trên thế giới.

 

Có nhà ca Nht Maison du Japon, ca Cam bt Maison du Cambodge, ca Ư Maison de l’Italie, ca Na Uy Maison de Norvège, ca Ḥa Lan Collège Néerlandais, ca Hi Lp Fondation Hellénique. Mi nhà được xây ct theo kiu đặc trưng ca nước đó, và cũng biu tượng cho kiến trúc ca thế k th 20. Thi tôi s sinh viên mi nhà trên nguyên tc có mt na là sinh viên ca nước đó, c̣n mt na là sinh viên Pháp hay ngoi quc. Như vy s giao lưu văn hóa tht d dàng. Người ta đă c vơ cho s hp qun, tính hiếu khách, s tôn trng cá nhân và tính nhân nhượng. Chúng tôi thường ăn sáng ti Maison des Provinces de France và ăn trưa quán ăn France d’Outre Mer FOM, hay ti Maison Internationale. Nhà hàng FOM cơm ngon và tin li v́ gn nhà Đông Dương. Tuy vy nhiu khi sinh viên phi xếp hàng dài, và vào nhng ngày có tuyết rơi mà chờ đợi quá lâu th́ tht là chán ngán. Được ngay nhà Đông Dương là mt s may mn ln lao khi chúng tôi chân ướt chân ráo ti Paris. Nht là đă nghe danh ca bao nhiêu nhân tài Vit tng ăn hc ti đây. Thi chúng tôi ch c̣n sinh viên Pháp, Vit và Lào, người Miên đă có nhà riêng t năm 1957 do ông Hoàng Sihanuk vn động xây ct. Maison de l’ Indochine được khánh thành vào năm 1930, vi li kiến trúc á đông mái ngói góc cong. Không k tng dưới cùng có nhà bếp, th́ 4 tng chính có các pḥng cho sinh viên. Tng th 5 có pḥng đặt bàn ping-pong. Kiu nhà đặc bit này cũng ni bt trong s các nhà ti thành phố đại hc. Đường vô thm nhà phi đi lên tám chín bc đá ln, hai bên có tc sư t rt đẹp đang há ming. Ca vào trông thng ti quy pḥng ca gác dan, r sang phía trái qua mt cu thang lên các tầng lầu trên là hành lang dẫn tới ác pḥng sinh viên. Nằm phía thấp đối diện cầu thang là một pḥng khách rng răi, có th cha trên dưới hai trăm người trong các dp l tết. Có chỗ để chiếc giá treo mt cái trng vỉ đại, có góc đặt chiếc đại dương cm cũ rích, và mt khu dành riêng cho máy truyn h́nh vi nhiu dy ghế để ngi coi. My ngày sau chúng tôi đến thăm ch bn hc cũ Nguyn Hc Hương Thư. Chị đang làm lun án ti đại hc Paris và mt apartement trên tng cao đường Vavin vi ch Hồ Đắc Hương. Dưới nhà là mt hp đêm khách kha ra vào tp np. Thế mà các ch hc hành được th́ tht là quá gii. Thnh thong có dp chúng tôi cũng đến tṛ chuyn và nu ăn cùng. Chúng tôi c̣n hay đến chơi nhà anh ch Nguyn Đức Hnh, lúc đó mi có cháu gái đầu ḷng. Anh Hnh đang tu nghip Vin Pasteur Paris, ch Nghi là bn hc cùng lp vi Lch. Bn bè cũ sang du hc ti đây rt đông, sinh hot ging như xưa nên chúng tôi không thy xa nhà l nước. Riêng vic hc hành th́ không thành vn đề để lo lng cho lm, v́ là h thng vn quen thuc. Hc bng 45 ngàn quan Pháp một tháng thời đó cũng đủ xài. T nhà Đông Dương tới trường đại học Dược Khoa Paris số 4 Avenue de l’Obseratoire rt gn, có thể đi bng bus s 38 hay métro t Porte d’Orléans ri xung Port Royal. Trường Dược trông sang phía nam vườn Luxembourg, bui trưa chúng tôi r nhau đi qua vườn sang khu Latin ăn ung ri tr li làm vic. Lch v pḥng thí nghim độc cht hc tng trt, tôi lên pḥng thí nghim sinh hóa lu bn. Ít lâu sau tôi đă quen được vi công vic nơi đây, nhưng đồng thi phi đi tp s ti nhiu nhà thương Paris để biết thêm nhng cách phân tích định bnh. Giáo sư Malangeau có khuyên tôi là nên để tâm hc hi v văn hóa và phong tc tp quán ti Pháp, ch vic làm lun án th́ dn dn ri s xong. Và đúng tht, phải ở lâu mới thy được nhng vẻ đẹp và nét hay ca thủ đô này, cũng như s văn minh lch s ca dân Paris.

 

Hai ba tháng sau có các bác sĩ trong đợt đầu đi tu nghip v ngành ging hun đại hc, trước hết là Mai Văn Đồng và Nguyn Thế Minh, ri đến Phan Ngc Anh và Nguyn Văn Ba. Dn dà, ai cũng được vào nhà Đông Dương. Năm sau na ti lượt dược sĩ Nguyn Mnh Hùng và bác sĩ Phm Văn Biu sang Pháp. Chúng tôi quen biết nhau t bên nhà, nên thường đi ăn ung cùng. Lúc tôi mi sang có mt ch tch sinh viên nhà Đông Dương người nh nhn nhă nhn. T nay nhóm chúng tôi tr thành đông và bt đầu tham gia các sinh hot ti đây. Sáu hay tám anh em đă vn động để Mai Văn Đồng tr thành ch tch sinh viên nhà Đông Dương. Năm sau Nguyn Văn Ba lên làm ch tch. Cũng v́ làm nhim v ch tch, các anh y được phép cư ng thêm mt năm ti đây, thay v́ b́nh thường sinh viên chỉ ược phép ở có ba năm. Phan Ngọc Anh là một bác sĩ xuất sắc, có ǵ hc ny, anh hc và đậu đủ các th bng hu đại hc. Anh nói vi tôi anh c̣n có c bng y hc không gian. Ít lâu sau anh mang được v con sang nên tôi đoán chc anh không tính tr v Vit Nam na. Nguyn Văn Ba gii v nhăn khoa, có ai cn anh cũng đem vào nhà thương cha tr ngay. Nguyn Thế Minh ưa làm thí nghim, và anh nh tôi pha chế nhiu th thuc th. Nguyn Phú Lch hin hu, hiu biết rt rng và hc hành rt nhiu. Anh đúng là mt người mu mc. Nguyn Mnh Hùng th́ lúc nào cũng ưa lư lun, tht n ào vui tính.

 

Lúc đầu chúng tôi ai cũng mun xong vic tu nghip hay lun án th́ v nước. Có th sau hai ba năm, sau bn năm năm. Minh, Hùng và Biu đều mun v sm. Ri có lúc hai giáo sư Trn Anh và Nguyn Ngc Huy sang tu nghip trước khi thi Thc sĩ cũng trong Cité Universitaire. C̣n khi các giáo sư Đặng Vũ Bin, Nguyn Th Lâu, Nguyn Đức Trang sang làm lun án th́ cư ngụ ở Institut Franco-Vietnamien. Tôi cũng gp nhng bn không khu hc xá như Nguyn Đ́nh Ngc, Trn Ngc Toàn v Toán, Tăng Hồng về Kinh Tế, Nguyễn Văn Thành về Canh Nông. Có dịp ăn Giáng sinh tại nhà anh chị Ngọc, khi đó mới có cháu bé xinh đẹp như búp bê. Và được tập dượt bóng bàn tại nhà Đông Dương cùng cao thủ Toàn, một kỳ tài về toán học. Tuy nhiên, kể từ khi sang Pháp, chúng tôi không có tin tức ǵ về các bạn Nguyễn Kim Thường, Hoàng Ngọc Minh, rồi Bùi Duy Tâm, Vũ Quí Đài, Đào Hữu Anh, Nguyễn Khắc Minh đi về ngành giảng huấn theo học bổng Hoa Kỳ.

 

             Nhà Đông Dương có nhiều sinh viên giỏi đang học tại các trường Cao Đẳng hay Đại Học của Pháp. Tôn Thất Ngọ, Nguyễn Chí Thành, Trần Tiến, Nguyễn Văn Tường về Viễn Thông, Nguyễn Kim Cương, Vũ Quang Kính về Hóa Học, Nguyễn Phúc Châu, Nguyễn Văn Cường, Nguyễn Văn Thịnh về Cơ Khí, Nguyễn Trọng Kha về Kiến Trúc, Phạm Xuân Yêm v Vt Lư, Vũ Xuân Chi, Bch Lư T v Toán, Nguyn Văn Nhă v Thương Mi, Đỗ Mnh Hùng v Ngân Hàng, Ánh v Canh Nông. Thành th́ tôi đă gp cùng vi gia đ́nh trong thi ly lon ti làng Khuc bên sông Luc vào dp tết năm 1950 trước khi v Hà Ni. Kha th́ sau tr v làm giáo sư đại hc Kiến Trúc Sài G̣n, tính nhn làm Th Trưởng cho Tng Trưởng Giáo Dc Nguyn Duy Xuân vào nhng ngày cui cùng ca đệ nh Cng Ḥa.

 

Tôi muốn dành đôi ḍng riêng v mt người bn thân anh Phạm Văn Biểu. Khi mới lên đại hc, tôi thoáng thấy anh vào lớp Toán Đại Cương, nhưng ri li sang Lư Hóa Sinh để theo Y Khoa. Được nghe danh anh gii toán, tú tài hạng B́nh của Albert Sarraut. Tôi sau sau đổi sang hc Dược, thành thử tuy cùng trường nhưng không cùng ngành. Hc Y anh vẫn rất xuất sắc, ngoại trú nội trú rồi đậu ngành ging huấn. Tại nhà Đông Dương, chúng tôi có dịp thân nhau hơn, cũng hay bàn luận về nhân t́nh thế thái, về cuc chiến Vit Nam, về thời đại phức tạp. Biểu bản chất tốt và rng răi vi bè bạn lư tưởng với công việc. Anh c̣n có tài t chc.

 

Nhưng cũng dễ phản ứng với những sự tầm thường hoc trái tai gai mt. Anh là mt bác sĩ gii, thy được s gii hn ca k thut và kiến thc trong vic cha tr bnh nhân, nên mt dn hng thú trong nghề Y. Cũng như tôi, thường bất b́nh khi gập người và việc không ưng ư trong ngành khảo cứu thuốc men. Môn Toán là tháp ngà trong khoa hc s gn vi anh và tôi hơn, d bin minh, đỡ phi gii thích nhiu. K t khi có anh sang Pháp du hc, nhóm chúng tôi tr nên vui nhn hơn. Nhiu lúc cùng chơi mt chược cho th́ gi qua vui, vi nhng con bc đều ít máu ăn thua. Có Nguyn Đức Hnh, Nguyn Bá Mười, Nguyn Phú Lch, Nguyn Thế Minh, Nguyn Mnh Hùng, Vũ Ngc Can. Lch đánh cao, Mười vui tính, Hùng loi chuyên nghip. Cũng có khi t chc ăn ung ngay ti pḥng để mi bn bè t hp, làm c, sào miến, thi xôi, đúc thch. Hoc nu phở ăn thay cơm ti bếp ca nhà Đông Dương. Hay đi coi tung kch hát múa vi bn bè, thnh thong cùng cô Mai con bác sĩ Vũ Ngc Hùynh, và cô Thu cô Liên em ca Y sĩ Thiếu Tướng Vũ Ngc Hoàn cc Quân Y.

 

Nhng ngày hi thường niên Fête des Nations mà sinh viên mi nhà trưng by văn hóa ca nước ḿnh trong khuôn viên thành phố đại hc Paris. Nhng dp ngh cui tun ti Palais de Chaillot. C̣n có khi r nhau đi ăn cơm Vit Nam quán ăn c H hay c Dim ph Monge. Cũng nhàn đàm vi lư thuyết gia cng sn là bác sĩ Nguyn Khc Vin, ch mt ln để ri thôi. V́ tôi nhn thy ngay cách trng người như trng cây ca ông có tính máy móc hơn là nhân bn. Nhóm chúng tôi phi cám ơn Biu, v́ có anh mà tui thanh xuân nơi đất khách được tô thêm nhiu nét đẹp riêng. Cũng như Lch, v́ t́nh yêu và gia đ́nh bên v, anh li Paris lp gia đ́nh. Nếu có v nước, anh đă là mt giáo sư tài ba và danh tiếng. Ti Pháp, sinh viên sinh hot công khai theo hai phe, phe quc gia và phe cng sn hoc thân cng sn. Mi năm, thường có hi tết do hai bên t chc ti cùng mt rp Maubert Mutualité nhưng khác ngày. Nhiu người Vit Nam vui vẻ đi d c hai bui, có lẽ để gp đồng hương và để quên ni su xa x. Nhưng tết ti nhà Đông Dương th́ do sinh viên phe quc gia t chc. Có mt năm ch tch Mai Văn Đồng lên đọc din văn chúc mng quan khách. Nguyn Thế Minh vi chiếc guitare đơn ca rt hay bn Nng Chiu ca Lê Trng Nguyn. Vũ Quang Kính cùng bè bn tŕnh by đồng ca và biu din ḥa đàn mandoline. Nhưng hay nht phi k cô ca sĩ tr và duyên dáng Thiên Hương. Cô hát bài Chiu Mưa Biên Gii ca Nguyn Văn Đông, vi tiếng đệm

của một ban nhạc người Pháp. Tiếp theo là dạ vũ đầu xuân từ bui ti ti rng đông, máy móc âm nhc do tôi cho mượn. Cũng có khi Ṭa Đại S tổ chc tiếp tân nhân dp tết nht.

 

 
Lúc đó, bác sĩ Phạm Khắc Hy làm đạ
i s, ông Chương Văn Định làm đệ nht Tham v, và anh bn Nguyn Bá Mười làm tùy viên quân s. Phe quc gia ta đă tht vui như tết. Nói đến phe phái, tôi li nghĩ đến chuyn Cam bt tuy có nhà riêng ti khu đại hc mà v́ xung đột ni bộ đă phi đóng ca lin 30 năm tri, t 1973 đến 2003. Tht là kinh hoàng! Cũng may mà ta chưa có được nhà Vit Nam Cité Universitaire? Nói đến Pháp, không ai có th quên chuyn du lch được. Thi by gi, có nhiu sinh viên đi du lch theo nhóm ca cha Ging, t chc r và chu đáo. Trong dp ngh l Giáng sinh th nh́, Nguyn Phú Lch và tôi đi chơi cùng anh Sơn, các ch Hương Thư, Xuân Hương, Ngc Trâm và các bn sinh viên Pháp theo t chc Office Touristique Universitaire OTU. Trượt tuyết vùng Haute Savoie, hay đi quanh h Lehman ngm bch nga và thăm các thành ph sch s không mt ht bi ca Thy Sĩ. Chúng tôi c̣n có dp đi chơi vùng Đức và Áo c tháng hè. Xem các vin bo tàng, các kinh thành đẹp, các lâu đài đầy c tích. Cũng có hè Vũ Quang Kính, Phan Quc Lũy, Nguyn Kim Cương và tôi đi cm tri vùng Bc Âu, qua rt nhiu nước trên chiếc xe Simca. Đon đường dài, có ti ng li các quán Auberge de Jeunesse. Và đi xe qua thăm c khu vc cng sn Đông Bá Linh, nơi ăn ung r rúng nhưng phi có dân s ti gii thiệu. Để rồi khi về từ Bá Linh qua xa lộ Đông Đức bị công an khám xét hạch hỏi thật là dễ sợ.

 

Cả tiếng đồng hồ trong một khu nhà xe đóng kín, đèn đóm bật sáng chưng. Có lần cùng Phạm Văn Biểu, Nguyễn Thế Minh trên đường tới Chamonix Mont Blanc, chiều xuống tuyết đổ xe Dauphine muốn lăn xuống vực thẳm, may nhờ gốc cây bên lề chặn lại được. Chúng tôi phải để xe ở thành phố Mâcon, ăn tối xong mới lấy vé xe hỏa đi lên Chamonix. Cũng có dịp đi Tây Ban Nha xem đấu ḅ rng Barcelone, ln ngm dưới bin coi cá ti Costa Brava vi Tăng Hng và Vũ Văn Hun. Hay đi Dauville vi Nguyn Trng Kha để nghe Dalida hát trong ṣng bài. Hoc lái xe đi thăm các Châteaux de la Loire cùng Vũ Văn Hun. Hay sang Luân Đôn cùng Charles Meyer thuê boarding house gn Picadilly Circus ngh ngơi my tun l trước khi tr v nước.

 

Ri ngày ra v Vit Nam đă đến, mt bui sáng hè năm 1962. Sau bui tic tin ti khách sn, và đi xem tŕnh diễn ở hí viện Lido t́nh cờ gập ông Đặng là Maître d’ Hôtel tiếp đón thật niềm nở. Tôi phải từ giă Paris, kinh thành ánh sáng tuyệt đẹp của nhân loại này. Với bao nỗi vui buồn lẫn lộn. Và hi vọng có một ngày trở lại. Tôi c̣n giữ được vài tấm ảnh kỷ nim chp ti phi trường Orly cùng my bn thân đi tin. Có Nguyn Phú Lch, Phm Văn Biu, Bch Lư T, Vũ Quang Kính, Nguyn Kim Cương, Phan Quc Lũy, Vũ Xuân Chi, Vũ Văn Hun, Phm Ngũ Tùng, Mai Văn Đồng, Nguyn Văn Thnh, Nguyn Phúc Châu, Nguyn Văn Cường.

 

Lại nghĩ đến nhà văn Alphonse Daudet viết v ni nhớ trại của chú lính kèn trong Nostalgie de caserne ca Les Lettres de mon Moulin, rồi tưởng tượng ra tất c Paris đang diễn hành qua những rặng thông... Ah! Paris…Paris. Toujours Paris. Nhưng riêng vi tôi, trên đường tr li đất nước thân yêu, từ nay Paris đă nhường chỗ cho Sài G̣n.

 

 

Tết Giáp Thân, 2004

 

 

.

             (Mời xem: Trường Dược Sài G̣n Và Tôi trong Kỳ 12)

 

 

 

 

Giáo Sư Tô Đồng
Khoa trưởng
trường Đại Học Dược Khoa Sài G̣n
1974-1975.

 

 

  

 

 

www.ninh-hoa.com