www.ninh-hoa.com



 

 

 

Những Ḍng KNiệm

Giáo Sư Tô Đồng

 

Lời Giới Thiệu

 

CHƯƠNG 1

Lời Phi Lộ

CHƯƠNG 2

Tuổi Xanh Ở Miền Bắc

CHƯƠNG 3

Quê Nội Quê Ngoại

CHƯƠNG 4

Vài Nét Về Đông Y

CHƯƠNG 5

Tháng Ngày Ở Thượng Phú  

CHƯƠNG 6

Những Năm Học Và Mùa Thi Đă Qua 1 | 2

CHƯƠNG 7

Những Cư Xá Sinh viên Của Chúng Tôi
 
1  |  2   |  3  

CHƯƠNG 8

Trường Dược Sài G̣n Và Tôi
1  |  2  |  3

CHƯƠNG 9

Một Kỷ Niệm Về Ngành Bào Chế 

CHƯƠNG 10

Đường Về Quê Mẹ

1  |  2 

CHƯƠNG 11

Ngành Khảo Cứu
Y Dược Tại Hoa Kỳ

1   |   2   |  3  

CHƯƠNG 12

Lời Kết 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Main Menu

 
 

 


NHỮNG D̉NG KNIỆM
GS Tiến Sĩ Tô Đồng

Khoa trưởng
trường Đại Học Dược Khoa Sài G̣n
1974-1975.

    

 

CHƯƠNG 6

K 8 :         

Những Năm Hc Và Mùa Thi Đă Qua

            

Những năm đại học Sài G̣n

 

         Hà Ni đă thc s mt trong tôi. T nay, đâu c̣n nhng cánh hoa phượng đỏ thm rc r trong nng hè, đâu c̣n gia đ́nh để ym tr hay khích l tôi trong nhng mùa thi c. Tôi đă ra đi mt ḿnh, b m anh ch em b li Hà Ni. Vic hc s dn dà tr thành t nht, nếu không có các bn tri k, v ngành bào chế là Bùi Đ́nh Nam, và nơi trường c là Nguyn Văn Thiu, Trnh Đ́nh Thin. Cùng biết bao nhiêu bn bè tht thân ti Đi Hc Xá Ch Ln. Và nhng thy mi bn mi ca min Nam mưa nng hai mùa. Trường Dược lúc đó có giáo sư Guichard min Nam thế ch giáo sư Deniel min Bc. Ngoài mt s giáo sư Pháp sang ging dy, c̣n có nhiu giáo sư Vit ph trách thc tp. Có giáo sư Rivoalen dy Sinh Lư, giáo sư Nguyn Văn Ái dy Vi Trùng Hc, giáo sư Vũ Ngc Trân dy Dược Hc Ga-Liêng và Dược Lc Hc, giáo sư Trương Văn Chôm dy Sinh Hóa Hc. Có giáo sư Nguyn Vĩnh Niên, giáo sư Nguyn Hùng Cht, giáo sư Nguyn Kim Chương. Giáo sư Nguyn Văn Trang tt và hin như con nhà Pht. Giáo sư Nguyn Th Lâu vui v tr trung như sinh viên. Bn bè cùng hc có thêm Nguyn Tn Dược, Phm Đăng Lư, Bùi Đc Phương, Nguyn Ngc Sương, Nguyn Thu K, Vơ Đăng Đài, Phan Thế Trân, Trn Th Hnh, Trương Th Hng Hnh, Lưu Hu Tuyến, Lưu Sơn, Khương Hu Hi, Nguyn Thanh Nhàn, Bùi Th Nhn... Cũng có người sau đi sang Pháp, và có người t Pháp tr v, để tiếp tc vic hc. Kỳ đầu thi Dược xong, tôi lên Đà Lt tp quân s. K hai năm 1955, tôi thi Hóa Đi Cương Sài G̣n. Qua k thi viết, trưa hôm thi thc tp, tôi t́m măi mi thy được pḥng thi nên đến rt mun. Ri lúng túng không biết các thuc th trong pḥng thí nghim ca giáo sư Đng quc Quân để ở ch nào mà t́m. Vn đáp có giáo sư Nguyn Quang Tŕnh hi v Hóa Hc Đi Cương, giáo sư Hagenmuller v Hóa Hc Vô Cơ, và mt giáo sư mà tôi quên tên, v Hóa Hc Hu Cơ. Nguyn Phú Lch và tôi đậu chính thc, cùng vi hai ging nghim viên đậu vi s khoan hng ca ban giám kho.

 

         Ri nhng mùa thi kế tiếp và ngày tháng qua đi như làn gió êm đềm. Văn pḥng nhà trường hot động tht vui v nh c Nguyn Danh Sành, ông Trnh Ngc Thâm, cô Trn Th Viên.... Tôi may đậu th khoa k thi Dược Sĩ Quc Gia cui tháng 6 năm 1957. Tr thành mt Trung Úy Dược Sĩ Hin Dch, tôi được b nhim coi Kho Y Dược 21 Đà Nng, ym tr thuc men y c cho Quân Khu II và Quân Đoàn I. Đúng lúc tt nghip, Chánh Ch Kho là Khoa Trưởng Phm Biu Tâm đă cho tôi biết t nay trường s t chc các k thi tuyn la nhân viên ging hun đại hc, để đáp ng nhu cu phát trin trong rt nhiu b môn. Thí sinh trúng tuyn sẽ được gi đi tu nghip dài hn ti Pháp hay M, trước khi v phc v cho trường Y Nha Dược Khoa Sài G̣n. Câu chuyn tưởng như trong mng, tôi k li vi bè bn, ít ai tin là có th xy ra. Nhưng ri sc lnh cũng được ban hành, nếu đậu th́ sĩ quan trưng tp sẽ được gii ngũ, sĩ quan hin dch sẽ được ngh dài hn không lương. Đi Pháp có hc bng ca Vin Tr K Thut Pháp, đi M có hc bng ca Cơ Quan Phát Trin Quc Tế.

 

         My tháng sau, qua k thi chc tước, tôi v Sài G̣n d thi môn Sinh Hóa Hc, Nguyn Phú Lch môn Đc Dược Hc, Nguyn Mnh Hùng môn Hóa Hu Cơ. Sau k thi viết và thc tp, đến k thi v kh năng sư phm, tôi được lên ging về đề tài ‘S biến dưỡng ca các cht béo’ trong hai mươi phút, trước mt s giáo sư Vit, Pháp, và sinh viên Y Dược mi ra trường. Gn na thế k sau, bác sĩ Bùi Đng ti Qun Cam, c̣n nh ngày y tôi tht cà vt mu ǵ và nói nhng ǵ. Trí nh ca ông bn tôi tht tuyt ho. Thi xong phn này, giáo sư Damiens ca Dược Khoa Paris và Khoa Trưởng Phm Biu Tâm cho hay là tôi được tuyn chn. Thc ra tôi không có ư định hc Sinh Hóa, v́ trường đă có giáo sư Trương Văn Chôm ging dy môn này ri. Tôi tŕnh bày điu này vi giáo sư Damiens, ông nói tôi c yên tâm, sang được Pháp tôi có th theo môn Hóa Dược Hc ca ông. Tiếc thay, khi tôi sang được Paris mt năm sau th́ ông đă ra người thiên c v́ chng ung thư máu. Nguyn Phú Lch cũng đậu k này, nhưng Nguyn Mnh Hùng không may b rt li. Nhưng k sau anh Hùng thi đậu, và tht xut sc, anh ch cn hai năm đă làm xong lun án ti Pháp để v nước phc v sm nht, trong khi b́nh thường phi mt bn năm.

 

         T lúc đậu cho đến khi được nghị định xut ngoi du hc, tôi mt hơn mt năm chờ đợi. Th tc tht phc tp rườm rà. T Đà Nng, tôi đi đi v v Sài G̣n nhiu ln làm giy t. Khoa Trưởng Phm Biu Tâm nói s có lư do can thip nếu tôi chu cnh đói rách, ăn chc nm ch. Tôi đành xin ngh dài hn không lương, ch mong sao cho chóng được phép du hc. Lúc quá chán nn, vào đầu niên khóa 58-59, tôi xin dy Lư Hóa lp Đ Nh trường Chu Văn An. Giáo sư Hiu trưởng Trn Văn Vit đă nhn tôi dy tm thi trong khi chờ đợi. Được hơn tháng, bng mt hôm, có anh hc sinh nói cho tôi hay là tôi được xut ngoi ri. Thân ph anh làm trong dinh Tng Thng đă đánh máy nghị định này do Tng Nha Kế Hoch đệ tŕnh lên. Bn son tho có th bút ca ông C Vn chp thun, kư bng bút mc xanh. Tôi xin t bit Chu Văn An, và may có được ngay giáo sư Nguyn Văn V thế ch.

 

Thời gian hậu đại học

 

         Bn năm tri làm kho cu ti trường Dược Paris qua đi nhanh chóng. Tôi đă hc hi được không biết bao nhiêu là k thut sinh hóa. Tôi chuyên v các cht đường và phân hóa t liên h. Lun án Tiến Sĩ Dược Khoa Quc Gia ca tôi được chm hng ti danh d, vi li khen ca ban giám kho. Ông thy Jean Émile Courtois cũng mun tôi li làm vic, v́ lúc này tôi được b nhim làm Chargé de Recherches ca Trung Tâm Quc Gia Kho Cu Khoa Hc CNRS sau my năm làm vic ti đây. Vài tháng sau, tôi được tng huy chương vàng ca Hàn Lâm Vin Dược Khoa Paris. Nhưng tôi đă v Sài G̣n lp gia đ́nh và bt đầu ging dy Hóa Hc Vô Cơ ti trường Dược Sài G̣n.

 

          Vào năm 1965, các giáo sư Nguyn Vĩnh Niên, Phan Thế Trân và tôi được Vin Đi Hc và B Quc Gia Giáo Dc đề c sang Pháp thi bng Thc Sĩ. Giy t gn như xong hết, gm c th tc qua B Ngoi Giao vi thư gii thiu riêng ca ông Tng Trưởng. Tôi tưởng s có dp gp li thy và bn cũ ti pḥng Sinh Hóa Dược Khoa Paris. Thy Courtois là chánh ch kho các k thi Thc Sĩ Sinh Hóa ca Dược Khoa thi đó, đă chm thi giáo sư Trương Văn Chôm năm 1961. Nhưng ri gp lúc Vit Pháp đon giao. Giáo sư Bùi Tường Huân mi lên B Trưởng Giáo Dc có nói vi tôi là khi phi đi thi na, chúng ta đâu cn người Pháp tn phong. Thôi thế cũng phi. Năm 1968 tôi được b nhim giáo sư thc th. Cui năm y, tôi được đại din trường đi thăm viếng gn hai chc Đi Hc danh tiếng ca Hoa K trong gn by tun l. Cũng được phát bng Qun Tr Đi Hc ti B Ngoi Giao Hoa Thnh Đn. Nghĩ bng t nay tôi chng c̣n phi thi ǵ na, thnh thong ch xin đi tu nghip hay quan sát để cp nht hóa kiến thc mà thôi. Hay để nhn nhng bng tht đẹp cho vui, đâu cn thiết và cũng chc ǵ đă s dng được. y thế mà tôi đă lm đấy

 

.

 

Những năm tại Hoa Kỳ

 

         Biến c tháng 4 năm 1975 làm đảo ln cuc sng mi người dân Vit. Tôi định thôi quên đi câu chuyn Vit Nam, và t nay ch chuyên tâm lo v kho cu khoa hc. Tuy by gi tôi vn c̣n mê đời sng văn minh êm đềm, không quá máy móc ti Paris, tôi đă không xin tr li Pháp. V́ s phi di tn ln na, v́ t lâu tôi vn thán phc nn khoa hc k thut ca M, và v́ mun thành dân mt nước hp chng, bác ái và hùng mnh nht thế gii. Tôi quyết định xin định cư ti Hoa K, nơi không thiếu ǵ các khoa hc gia ngoi quc tài ba. Nhưng khi làm v k thut cao trong các Cơ Quan Kho Cu, trc thuc K Ngh hay liên h vi Đi Hc, người ta cũng phi hc và thi thường xuyên. Nhưng thi nhng trc nghim d thôi, theo sự đ̣i hi ca pháp lut. Để đến khi v hưu, người ta có c chc chng chỉ đủ loi. Ln đầu, ti Oklahoma, sau mt khóa hc hai ba chc gi, tôi phi thi v s s dng nhiu loi cht phóng x. Có mười câu hi, tr li trong 4 tiếng đồng h. Ch cn có được 70 trong 100 đim là đủ qua. Tôi nghĩ bng c tr li by câu cho đủ đậu, nhưng tay viết bt đầu thy run run. Tôi c trn tĩnh li, v́ c t t ri s tr li hết. Kết qu, tôi được 100 đim cng thêm mt li khen! My nhân viên làm vi tôi đă khao tôi và hi ti sao tôi không đi dy mà đi thi làm chi. Nhưng đi dy làm chi mi phi, tiếng M ca tôi lúc đó, may ra ch ging được mt na điu ḿnh mun nói. Tôi k li vic này v́ liên tưởng đến mt câu chuyn cũ.

 

         Cui năm 1958, tôi được giáo sư Nguyn Đt Xường ti Paris mi nói v sự đóng góp ca chuyên viên khi v nước, vi các hi viên Hi Khoa Hc K Thut, ti mt nhà hàng ăn khu La Tinh. Tôi có tŕnh bày là chúng ta thiếu quá nhiu phương tin, nếu v nước th́ phi c to ra hoàn cnh mà làm vic. Giáo sư Xường đă đào to bao chuyên viên cao cp cho Ḷ Nguyên T Đà Lt, c nhiên biết điu này rơ hơn ai hết. Dp đó, tôi nghe riêng mt anh bn k li, h́nh như giáo sư Hoàng Xuân Hăn có than là v́ v nước phc v mà khi tr li Pháp, đă hơn 40 tui ri mà c̣n phi đi hc li v Vt Lư Hch Nhân. Nếu k v sự đóng góp căn bn cho nn Trung hc và Đi hc Vit Nam, chc chn không ai sánh kp ông. Ông mà c̣n than, th́ chng ai c̣n dám phàn nàn. Thế mà sau ngày di tn, mi chuyên viên k c gii Y Nha Dược ca chúng ta, thiếu ǵ người phi xin tái hun luyn nhng tui bn năm sáu chc hay hơn na. Thuở ấy, có th v́ lư do kia khác, biết bao nhân tài đă chn lp nghip ngoi quc. Đ ít phi bun phin cnh nước mt nhà tan, nhưng chc c̣n tiếc không có dp đóng góp cho quê hương. Xin tm k mt vài người thi tôi cho vui thôi, v́ nghĩ chúng ta không thiếu ǵ nhân tài. V Toán có Trn Ngc Toàn, Vũ Xuân Chi, Bch Lư T, v Dược có Nguyn Phú Lch, Nguyn Ngc Trâm, v Y có Nguyn Văn Ba, Phan Ngc Anh, Phm Văn Biu, Phm Gia Chung, v Lư Hóa có Vũ Quang Kính, Phm Xuân Yêm, Phm Ngũ Tùng... Chưa tính các ngành chuyên môn khác.

 

         Tôi may mn được làm trong ngành kho cu như ư mun, liên tc t khi di tn cho đến khi v hưu. Nhưng đâu có thoát được nghip thi c. Gn mười năm vn động xin hành ngh tr li ca gii Dược sĩ t nn đều tht bi, tr trường hp cá bit, hay được nhn đi hc li mt vài năm. V́ so sánh bng Vit vi bng M khác nào so sánh cam vi táo. Các bn Lê Phc Thy, Bùi Quang Tiến, Trn Đc Hiếu, Vũ Huy Đo, Hunh Phước Toàn, Tôn N Tâm Thường, Nguyn Xuân Lan, Ngô Anh Phương, Bùi Quc Quang, Trn Năng Đi, Nguyn Đc Năng, Trn B́nh Nhung...chc c̣n nh nhiu hơn tôi.

 

         Phi đợi đến năm 1984, nh s tr giúp ca Đi Hc Dược Khoa San Francisco, Dược sĩ Sài G̣n mi được tái hun luyn và d thi Bng Tương đương. Tôi cũng đi hc, cũng đậu thi Tương đương. Nhng k thi không thy mt giám kho, nhng bài thi abc khoanh. Hôm thi bng hành ngh là lúc tôi b cm cúm, cơn st tưởng chng phi b d cuc thi, thế mà cũng thoát. Ti s chăng? Hay là ti ch Phm Th Nghi ch cho nhng câu t.

Tôi đă v hưu my năm, nên mun đi thi chơi thôi cũng không c̣n dp. Hay là có lúc thy thi trong gic mng, đậu hay rt đâu thành vn đề? Đ khi tnh dy, ḿnh vn ch là ḿnh. Nhưng trong cuc sng, hc và thi là nhng mc thi gian tht nhiu hi vng và đầy p k nim. Có nghĩa thy tṛ, có t́nh bè bn. Tôi cm thy bi hi nh ti bao công lao dy d ca b m và các thy cô, khi ghi li my ḍng v nhng năm hc và mùa phượng vĩ xa xưa này.

 

 

           Trong mt khung tri quê hương và dưới nhng mái trường yêu du. Tuy mt vài s kin đă đi vào quên lăng, nhưng kư c tôi c̣n hin y nguyên t́nh thương mến ca nhiu bè bn, đă tng chia s vi nhau ni vui bun ca tui thanh xuân. Và cũng để riêng tng nhng hc tṛ thân quen ngày cũ, nay thành danh và hu dng trên rt nhiu địa ht, hin tn mác khp bn phương tri.

 

Ngày L Tạ Ơn, 2002.

 

 

             

       (Mời xem: Những Cư Xá Sinh Viên Của Chúng Tôi trong Kỳ 9)

 

 

 

 

Giáo Sư Tô Đồng
Khoa trưởng
trường Đại Học Dược Khoa Sài G̣n
1974-1975.

 

  

 

 

www.ninh-hoa.com