www.ninh-hoa.com



 

 

 

Những Ḍng KNiệm

Giáo Sư Tô Đồng

 

Lời Giới Thiệu

 

CHƯƠNG 1

Lời Phi Lộ

CHƯƠNG 2

Tuổi Xanh Ở Miền Bắc

CHƯƠNG 3

Quê Nội Quê Ngoại

CHƯƠNG 4

Vài Nét Về Đông Y

CHƯƠNG 5

Tháng Ngày Ở Thượng Phú  

CHƯƠNG 6

Những Năm Học Và Mùa Thi Đă Qua 1 | 2

CHƯƠNG 7

Những Cư Xá Sinh viên Của Chúng Tôi
 
1  |  2   |  3  

CHƯƠNG 8

Trường Dược Sài G̣n Và Tôi
1  |  2  |  3

CHƯƠNG 9

Một Kỷ Niệm Về Ngành Bào Chế 

CHƯƠNG 10

Đường Về Quê Mẹ

1  |  2  

CHƯƠNG 11

Ngành Khảo Cứu
Y Dược Tại Hoa Kỳ

1   |   2   |  3  

CHƯƠNG 12

Lời Kết 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Main Menu

 
 

 


NHỮNG D̉NG KNIỆM
GS Tiến Sĩ Tô Đồng

Khoa trưởng
trường Đại Học Dược Khoa Sài G̣n
1974-1975.

    

 

CHƯƠNG 1

K 2 :

Li Phi L

 

             Tôi v hưu đến nay tính ra cũng hơn bn năm. Thi gian trôi tht nhanh, mái tóc đă như Lư Bch mô t trong bài Tương Tiến Tu triêu như thanh ti m thành tuyết, sm mi như tơ mà ti đă như sương. Thnh thong tôi gom góp mt vài d kin, k li dăm ba chuyn cũ, e đ lâu quên dn đi hết chăng? Hay v́ mun cung ng mt s bài v cho my tp san Y Nha Dược ti hi ngoi? Và ln hi Nhng Ḍng K Nim này đă được hoàn tt ti San Diego, trong khong t tháng 6, 2002 ti tháng 4, 2004. Khi đu, tht ra tôi đnh viết đ bà con cô bác xa gn sau này có th biết được phn nào v cuc đi nhiu nhương phc tp ca thế h chúng tôi. Nhưng k nhng vic ḿnh tri qua đưa tôi tr v vi môi trường sinh hot thân quen, nên tôi đă đ tâm ghi li mt vài nét trung thc ca cuc sng riêng tư cùng gia đ́nh và bè bn. Tôi nghĩ rt gin d rng nhng bài hi kư to thành ḍng k nim qua bao mùa ly lon này có c̣n hơn không.

 

             Khi có ư đnh ngh hưu, tôi cũng t́m hi ư kiến và kinh nghim ca các bè bn đi trước. Đang đi làm toàn thi gian, mà bng nhiên ngh hn thôi không làm ǵ c th́ làm sao giết th́ gi đây? Phi chi tôi làm vic bán thi gian, lúc v ngh có l d dàng hơn. Có bn vui đùa da rng nếu bà xă đă v hưu trước mà là người nói nhiu th́ thà đi làm không công c̣n sướng hơn. nhà sut ngày phi nghe bà y nói th́ tht là kh, mt óc tht ch không phi nhc tai đâu! Tôi hc anh Nguyn Ngc Thnh hin cư ng Úc Châu nhiu điu đáng ghi nh nht. Phi bi vic ra đ mà làm, k c nhng vic lt vt như sp xếp li sách v, by bin li đ đc, thay đi ch đt chu king chu lan, ra thư vin xem sách coi truyn đc báo. Các anh Đng Vũ Bin, Lê Phng th́ đi hc ch nho, anh ch Vơ Đc Din đi hc quan thoi. Hin nay tôi có th́ gi trao đi ư kiến thư t trên mng lưới vi các bn Vương Tú Toàn, Nguyn Khc Minh, Vũ Quc Oai, Nguyn Hu Quang, Đàm Quang Hưng. Hoc đc ít sách v dch hc hay triết hc, tôn giáo. Mi thy nhng đ tài quan trng nhưng khó lănh hi này cũng có nhng bài viết đc sc ca các bn Lê Phng, Bch Lư T, Nguyn Văn Phú... Ai ny tr li cuc đi sinh viên như hc v, tp đàn, làm vic thin nguyn. Và người ta cũng b công t́m li mt vài h́nh nh tht lc, kiếm liên lc vi bà con đă lâu không có tin tc. Hay t hp chơi c, đánh bài, ăn nhu ca hát, cùng ôn chuyn cũ, k chuyn mi. Hoc đi casino đánh bc th vn đ đen, đi du lch và du thuyn ri nhân dp tham d hi hè và gặp li bn bè bn phương.

 

             Ngoài vic đi b, hay tp tành ti các trung tâm th dc th thao, th́ lúc hưu trí, làm vườn nht lá tưới cây cũng là li gii trí lành mnh cho c tâm hn ln th xác. Nh li khi chúng tôi mi ti thành ph San Diego cư ng, có ln giàn bí đao ra đến năm trái ln, mi ngày đi làm v li ra ngm các trái bí xanh to dn lên, tht là kỳ diu! Có qu nng ti 52 pounds, tôi phi dùng nhng cây st chng đ cho giàn khi sp đ. Hay khi hoa lan hoa quỳnh trong các chu cnh n r, cây mn cây hng ngoài vườn cho ít nhiu trái chín, là ḷng thoáng thy nh nhàng an vui.

 

             Chúng tôi cũng thy lây s hn nhiên khi by cho con tr nhng tṛ được thua, theo th nói li ca các bài đng dao. Thí d chơi Nu na nu nng, Chi chi chành chành, Kéo cưa la x. Nhiu khi mun dy con tr nói tiếng Vit mà thy ti nghip cho chúng đă vt v vi tiếng M ti trường và c̣n phi tp đ th như đàn dương cm, vơ Đi Hàn, chơi đá bóng, chơi baseball. Nhưng nếu bo cùng đc nhng bài ca dao, th́ tuy chúng không hiu được nghĩa cũng bt chước được ging:

 

Ly tri mưa xung,

Ly nước tôi ung,

Ly rung tôi cy,

Ly đy bát cơm,

Ly rơm đun bếp.

 

             Và tui thơ u tht đp biết bao! Không nh ai đă phng dch mt bài thơ tuyt hay Lorsque l’ enfant paraît ca Victor Hugo trong nhng câu sau đây:  

Em bé hi em là nng sm,

Mà hn ta là cánh đng hoang,

Đng hoang tươi vi hoa ngàn,

Hoa ngàn vui vi nng vàng bui mai...

 

             Được trông nom vui đùa cùng các cháu ni ngoi lúc tui già qu là nim hnh phúc. T như chúng ta được sng an lành trong thi Vit Nam c̣n tràn ngp khói la cũng là có phước ln hay có mnh tt? Tôi nghĩ ch cn biết qua loa v t vi, phong th, tướng s cũng là điu lư thú, nhng triết lư mà tôi có cơ may hc hi t chú thím Hoàng Ngc Can. Tuy nhiên, ln thy Minh Lc đường Trn Quí Cáp trao cho tôi my chc tp v ghi li kinh nghim ca ông đ tôi biên son li, tôi đn đo măi ri đành xin chu v́ thy không đ sc. Chuyn khoa hc huyn bí làm tôi hi tưởng đến nhng bui vui v được nghe thy Minh Lc, thy Canh, thy Kim ging t vi, c Dương Thái Ban nói v đa lư, hay c Din bàn v din mo thn sc.

 

             Tuy không cơ hi đ t́m hi nguyt lăo, nhưng tôi qu may mn có dược sĩ Nguyn Loan nhn làm người bn đi. Chúng tôi ch biết trông vào duyên s, và thường cu xin Tri Pht ban cho cuc sng b́nh an. Mt vài bài ca bác sĩ kiêm nhà văn Nguyn Đc An nói v trường cũ c̣n nhc đến các ch Cao Xuân Châu Ph, Hoàng Th Châu Quy, Tăng Th Tuyết và nhà tôi khi đang theo hc ti Chu Văn An. Xin cám ơn bác sĩ An, v́ khi đc truyn, chúng tôi cm thy tt c s xao xuyến ca bui thiếu thi. Tôi cũng không quên ông Chánh, tài xế ca vin đi hc đă đem giùm hoa ca tôi gi tng nhà tôi vào mt dp tết năm nào. Và các s gi đă giúp nhng lá thư xanh ca chúng tôi tun t vượt đi dương my năm tri liên tiếp: ch Vũ Th Ḥa sau là giáo sư và ch Nguyn Th Ngoan sau là dược sĩ. Đ ri chuyn chúng tôi thành tu b́nh thường khi tôi t Paris v li Sài G̣n. Cô chú Lê Văn Khoa đă tng bo lănh cho tôi đi Pháp, nay li đi din cho nhà trai. Cô Tô Kim Hiến là em thân thiết ca b tôi, chú Khoa lúc đó đang làm Đi Tá y Viên Ṭa Án Quân S Đc Bit. B m nhà tôi đu hin hu, c ông Nguyn Văn Ưng là K sư Công Chính đă v hưu, c bà Phm Th Hin ch biết chăm lo cho con cháu. T do đó, cô án Khoa và bà tham Ưng tr thành bn thân. Chm mt, ăn hi, l đón dâu được t chc theo đúng th tc Vit Nam. Chúng tôi in thip báo h ti Kim Lai n Quán, lp hôn thú ti Ṭa Đô Chính Sài G̣n, đt d tic ti nhà hàng Kim Đô. Ngày cưới là ngày 8 tháng 9 năm 1962, có các cô Phan Thị Tích Thin, Vũ Th Ḥa, Nguyn Lan Phương, Nguyn Th Minh Hng làm phù dâu. Có các anh Vơ Đm, Vũ Xuân Châu, Phùng Quc Anh, Phm Ngc Tùng đi phù r. Vi s hin din ca bao nhiêu bà con bè bn thân thương. Tôi không mun viết li câu chuyn này, v́ thy chung quanh có nhiu cuc t́nh tht đp đáng k hơn, và cũng v́ ḿnh c̣n chưa luyn đ bút pháp.

 


Nguyn Loan - Tô Đng
8-9-1962

 

             Tuy tui nh tng phi làm lun, hc thuc ḷng các bài thơ hay, sao chép li các đon tiu thuyết đp, nhưng tôi ít năng khiếu văn chương. Làm sao tài ba như Anatole France viết v ngày khai trường mà đc lên y ht như mt bài thơ? Ông nh́n li h́nh bóng ca ḿnh trong tâm tưởng hai mươi lăm năm v trước. Ch là cu hc tṛ nh đi hc ngang qua vườn Luxembourg, tay đút túi qun, vai mang cp sách, dáng đi nhy nhót như mt con chim s. Làm sao thit gii như Alphonse Daudet, người k chuyn quyến rũ nht ca thế k th 19? Vi nhng trang giy đy cnh ng đc sc trong Les Lettres de Mon Moulin. Làm sao vui nhn như mt nhà văn trong giai phm Xuân 1950 ti Liên Khu Ba, bàn v mt kỳ kế ca đ nht gian hùng thi Tam Quc mà y ht như nói câu chuyn va mi xy ra. Đ kết lun bng mt li khen kèm theo câu chi ra phn n: Hay, hay tht, tiên sư anh Tào Tháo! Và làm sao hc hi được các văn ngh sĩ tài danh, bên này và bên kia chiến tuyến, nơi mà k thng người bi đu mang đy thương tích? Trong h ly quc cng, đc tài và dân ch, chiến tranh và ḥa b́nh. Ca các nhóm T Lc Văn Đoàn, Nam Phong, Tri Tân, Nhân Văn Giai Phm, Sáng To, Ch Đo... Và thi đi nhiu nhương nô l, kháng chiến, tn cư, hi cư, di cư, di tn ca toàn th dân Vit.

 

             Nếu không có biến c tháng tư năm 1975, tôi đă không viết li mt s chuyn đă xy ra. Đ ri nhiu lúc băn khuăn t hi viết đ làm ǵ, viết cho ai đc? Và c̣n c t́m ra nhng lư do, nhng li gii thích cho vic làm rt gin d này. Tiếc rng tôi không có ng̣i bút sc bén đ mô t được các s vic ca thi đi đă qua như mt chng nhân. Là mt nhà khoa hc, tôi ch cu mong mt cuc sng an b́nh. Và nhng điu ḿnh không mun, th́ không làm cho người khác: k s bt dc, vt thi ư nhân. Tuy nhiên, nếu ghi li được mt chút nào t́nh người, k được đôi ba điu vui đp trong cuc sng, tôi cũng cm thy nim thích thú đ chia s cùng bn bè đc gi. Trong thi tn cư, tôi gặp nhiu dân quê min Bc cht phác, giúp đ nơi ăn chn mà chng mong cu s tr ơn. Tính h gin d d dàng như làn nước chy xuôi. H đă cho tôi nhng tháng ngày vui tươi Ngc Nha, Go Nam, Thượng Phú. Thi di cư, tôi quen nhiu dân Nam tht thà không kiu cách, tâm t́nh tươi sáng như go trng trăng thanh min sông nước Đng Nai. Đ cho tôi nhng ngày tht đp Đi Hc Xá Ch Ln. Trong bn năm hc ti Kinh Đô Ánh Sáng, tôi được giao thip vi nhiu dân Pháp lch s, không kỳ th mà cũng chng bóc lt ai. Tôi đă hc hi chiêm nghim được phn nào nhng nét đp ca văn minh tây phương. Và t thi di tn, tôi cũng gặp nhiu người M tt tính, có đu óc xă hi và hay tn t́nh giúp đ. Tôi cũng đă ḥa vào mt thế gii hp chng năng đng, đy sc mnh k thut kỳ bí khó mà lư gii được.

 

             Thế mà trong khi đó, vào cui thế k qua, đt nước tôi đă tri qua biết bao nhiêu hon nn v́ chinh chiến. Làm người dân thường ch c̣n biết kêu tri, kh ti ḿnh cũng có mà ti người cũng không phi ít. Dù duy tâm hay duy vt, con người vào thi nào và nơi nào cũng có tt có xu. Có th v́ tính t́nh khó d, quan nim khác bit, tŕnh đ hiu biết không đng đu. Nhưng ông tri đă phó mc cho nhng nhà điu khin quc gia trng trách vi đng loi, th́ mt chính sách lm ln ca h có th gây tang tóc cho dân nước khác, đôi khi c̣n làm hi cho c chính dân ḿnh. Tôi không có thói quen viết nht kư, nên nói chuyn cũ hu như ch c̣n da vào trí nh rt gii hn. Mà nhng điu mt thy tai nghe thường b quên lăng v́ thi gian và không gian, nay đă quá cách xa. Nhiu chuyn xy ra cũng trên na thế k. Lm lúc phi hi li nghĩ li mi cht nh ra. Vi nhng ḍng k nim sau đây được sp xếp theo tng khung tri riêng bit v vic, v người, v cnh, v vt. Tôi mong bà con bè bn có tên hay không trong tp bút kư này, hăy rng lượng b qua các li lm v́ vô t́nh hay sơ xut. Trong đôi ba nét mc mc ghi du mt thi ly lon mà chính chúng tôi hay có th các đc gi đă phi tri qua.

 

 

             

Xem tiếp CHƯƠNG 2

 

 

 

 

Giáo Sư Tô Đồng
Khoa trưởng
trường Đại Học Dược Khoa Sài G̣n
1974-1975.

 

 

  

 

 

www.ninh-hoa.com