www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Đường V

Giáo Sư
Nguyễn Đức Tường

 

 

Đoạn 1  

Đoạn 2   

Đoạn 3   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Main Menu

 
 

 



ĐƯỜNG V

GS Nguyễn Đc Tường
Tiến sĩ Vật Lư Nguyên Tử
Đại học
GEORGIA Institute of Technology, HOA KỲ

Nguyên Giáo Sư Toán
Trường Đại Học OTTAWA, CANADA


 

 

 

 

 

ĐOẠN 2:

 

Gửi những bạn cũ ở Khải Định - Quốc Học, Huế.

Và để cho Q.H. 

 

 

Rồi đến rồi đi từ kinh nội

Những người con gái đẹp như ri...

 

II

 

Tầu Ville de Haiphong hú c̣i một lần cuối cùng rồi từ từ chuyển bến. Đây là lần đầu tiên trong đời Tuấn được đi trên một con tầu xuyên đại dương. Đứng trên boong tầu Tuấn rất xúc động, tâm hồn xáo trộn bởi những ǵ chưa đến, đầy thử thách và bất trắc, và những ǵ thân thương, quen thuộc đă bỏ lại đằng sau. Anh nh́n bến tầu đang lùi xa dần, bến tầu mà ở đây chiều chiều anh cùng bạn thường ra hóng mát, nói chuyện gẫu.

 

Anh đưa mắt t́m chỗ đứng thường ngày của mấy xe bán đồ giải khát hay xe bán thịt ḅ khô của anh Năm. Nghĩ đến anh Năm và nước ớt cay thịt ḅ khô của anh, Tuấn thấy mồ hôi chảy râm rấp trên trán. Những bộ mặt phong sương, chất phác này không c̣n ở đây nữa; ngày hôm nay, chỗ đứng của họ đầy rác rưởi, người vội vă đi lại tấp nập. Tuấn bất giác đưa tay lên lau mắt, kín đáo chùi mấy giọt nước mắt đang chực trào ra. Vĩnh biệt tất cả!

 

Vĩnh biệt những buổi chiều chủ nhật đi xe đạp dọc đường Quán Thánh, mải nói chuyện bánh xe lọt vào đường xe điện ngă nổ đom đóm mắt, hay G̣ Đống Đa, hay Nghi Tàm, hay Cổ Ngư. Vĩnh biệt phố Cầu Đất, đường Cát Dài, vườn hoa Con Cóc, những băi đá bóng của thành phố hải cảng này. Vĩnh biệt những bạn bè c̣n ở lại. Vĩnh biệt những mối t́nh đầu, vĩnh biệt Hiền Đen, Minh Trắng, rồi Hồng, rồi Phụng, rồi Phi...

 

Cái số đào hoa vỏ này đă bao đêm làm Tuấn mất ngủ. Học trên các cô này hai lớp mà quen được với các cô là một thành công lớn, succès fou như bạn bè thường nói. Nhưng có lẽ những thành công này hoặc quá lớn hoặc chưa đủ lớn, liên hệ giữa các cô và anh quá "b́nh đẳng", Tuấn chưa bao giờ "anh anh, em em" với một cô gái nào hết. "Giá mà ḿnh học trên các cô thêm một lớp nữa..." Tuấn nghĩ thầm tiếc rẻ, rồi cười tự chế nhạo cái "giá mà" trẻ con rất khiêm tốn của ḿnh. "Giá mà cái mũi của Cleopatra dài ra hay ngắn đi một chút nữa..."

 

Một câu thơ của Xuân Diệu chợt hiện trong đầu: "Rồi một ngày mai, tôi sẽ đi..."  Trong giấc mộng ban ngày Tuấn mường tượng một chàng trai phong sương, từng trải đang dầm mưa dăi nắng ở một vùng đất xa xôi, trời đánh nào đó. Tuy điều đó không đem lại một kết quả nào cụ thể, nó ích lợi ở chỗ đó là một h́nh ảnh lăng mạn thật đẹp, thật chua xót, sẵn có và vô hại. Cho các cô biết thân!

 

Trong nhiều tháng trời, đối với Tuấn, Hiền là chỗ bắt đầu và cũng là chỗ cuối cùng của cuộc sống. Cô có tên tục Hiền Đen chỉ v́ lư do giản dị là ở cuối phố có Minh Trắng, hay ngược lại. Thật ra, Minh Trắng không trắng đến như vậy cũng như Hiền Đen không đen đến như vậy. Đó là tên bọn con trai gọi sau lưng các cô, lâu ngày thành thói quen, tên dính với người, không xấu hơn mà cũng không đẹp hơn, nhưng chắc chắn là không thể lầm với những Hiền hay Minh khác.

 

Hiền có nước da bánh mật, khỏe mạnh, người dạn dĩ với chiếc răng khểnh duyên dáng. Mỗi khi cô nói hay cười, nó mới mẻ như buổi b́nh minh với những tia nắng mát trong lành chan ḥa trên cỏ ướt. Nhưng những tia nắng sớm ấy cũng là những mũi dao trích sâu trong tim anh, khi cô vui vẻ kể chuyện mấy chàng học trên cô ba lớp, hoặc người này theo cô hoặc người kia bắt em gái dúi thư cho cô. V́ Tuấn đă trở thành ông anh bất đắc dĩ tự lúc nào! Anh là người để Hiền sai vặt, để hỏi Toán Lư Hóa, để than phiền, để khoe cái này cái nọ, để trăm thứ bà rằn khác... Chỉ trừ câu chuyện yêu đương, về chuyện này - tiếng Việt nói làm sao - Hiền strictly business.

 

Dần dà hai người ngầm đồng ư với nhau, nó như một thứ phản ứng hóa học, mọi nguyên liệu đầy đủ sẵn sàng ở đó, chỉ thiếu chút ít chất xúc tác vô duyên chưa ai t́m ra. Để được gần cô, Tuấn an phận yêu cô một cách âm thầm. C̣n Hiền, Hiền không hề quay quắt lợi dụng anh. Cô quư anh như một người thân, chăm nom, săn sóc anh nho nhỏ.

 

Đă ra đến cửa bể, sóng nước mênh mông, con tầu trở nên thật bé nhỏ, vô nghĩa. Tuấn thấy ḿnh c̣n bé nhỏ, vô nghĩa hơn. Anh nhớ Hiền da diết. Cảm nghĩ cô đơn và bất an khiến anh không c̣n muốn đóng kịch làm anh hờ nữa.

 

Hoàng hôn đang dần xuống. Xa xa, mặt biển nối mây trời rực rỡ như bức màn sân khấu nhà Hát lớn thành phố. Hiền thường đứng trước bức màn sân khấu ấy trong những buổi dạ hội Tết hay cuối năm của nhà trường. Trước mắt anh, Hiền kiều diễm hiện ra, tay cầm micro, một bàn chân đi giầy đỏ nghiêng nghiêng, đầu ngón chân ấn xuống sàn gỗ. Cô đưa mắt nh́n anh, rồi cất giọng trầm ấm hát Khúc Nhạc Ly Hương của Lâm Tuyền:

 

... Rồi một hoàng hôn ta sẽ hồi hương,

Trở về quê xưa thêm bao t́nh thương,

Bao con buồm xưa đến đón cố nhân,

Với bóng thân yêu ngàn đời chờ mong,

Mây trời bao la...

 

"Mây trời bao la... Hiền ơi!" Tuấn nghe ḷng ḿnh thổn thức. V́ đấy là h́nh ảnh đầu tiên về Hiền mà Tuấn c̣n giữ được, v́ đấy là lư do đầu tiên khiến anh quấn quít bên cạnh cô em hờ tài hoa như sắt vụn với nam châm. Sóng vỗ cạnh tầu, nước bể trong xanh đă đổi sang mầu đen thẫm. Tuấn sẽ không bao giờ gặp lại Hiền nữa.

 

Đêm đă khuya, mảnh trăng lưỡi liềm treo heo hút trên trời biển, thỉnh thoảng một đàn cá bạc nhẩy loang loáng trên mặt nước. Sóng biển mạnh làm nước bắn lên ướt hết boong tàu. Tuấn t́m chỗ ngồi kín hơn cho ấm và cho đỡ ướt. Anh ngồi lặng im như vậy thật lâu, nghe nỗi thống khổ, tuyệt vọng tràn lan, xâm chiếm tâm hồn và thể xác ḿnh. Nhưng không ai có thể chịu đựng thứ t́nh cảm vô cùng ấy được lâu nếu không tự hủy diệt. Nó như một thứ ma túy dần dần làm tê liệt mọi cảm quan; Tuấn nhận ra chân lư đầu tiên: nếu ta vẫn sống, ta sẽ có thể quen với mọi nỗi thống khổ.

 

Tuấn quên đêm đă lạnh và gió thổi mạnh. Trong cái cô liêu hoang sơ của biển đêm anh lan man ngẫm nghĩ về đời sống và chết chóc, về t́nh yêu và ly biệt. Anh nh́n anh trong một bối cảnh rộng lớn hơn. Tuổi chưa đầy mười tám, đây là lần thứ bao nhiêu gia đ́nh Tuấn đă bỏ hết nhà cửa để ra đi, tài sản là những ǵ mang được trên lưng. Rồi anh nghĩ rộng, ngạc nhiên và thán phục tính kiên tŕ, nhẫn nhục, cái bản năng sinh tồn rất mănh liệt của cả một dân tộc mà gia đ́nh anh hay chính anh chỉ là một thành phần có lẽ rất trung b́nh.

 

Đă nhiều thế hệ, h́nh như lúc nào họ cũng ở vào thời điểm bắt đầu, lúc nào cũng làm một công việc bề ngoài trông thật vô vọng, như những con dă tràng cố vê những tường thành bằng cát; vậy mà, cách này hay cách khác, luôn luôn t́m được một niềm hy vọng, một niềm tin mới. Mối t́nh chua xót manh nha của anh dần dần siêu thoát; trong cái điêu tàn suy sụp ấy anh không thể t́m thấy hạnh phúc nhưng dần dà anh cũng nh́n thấy những đẹp đẽ, tốt lành; những giờ phút êm dịu mà anh đă sống, mà anh đă có là những kho tàng dự trữ, những niềm an ủi, khả dĩ xoa dịu bớt được những vết thương. Từ đấy, trong anh bắt đầu nẩy nầm những niềm hy vọng mới.

 

Từ mười mấy tháng nay, lần đầu tiên Tuấn thấy tâm hồn thanh thản, anh ngồi b́nh tĩnh nh́n lại những thay đổi của đời ḿnh. Hiền vô t́nh với anh đến thế kia ư? Không phải, Hiền không vô t́nh với anh mà có lẽ v́ anh tham lam, vội vàng quá. Hiền là một cô gái mới lớn, thành công, có nhiều chàng trai chạy theo mà Tuấn là một. Do đấy cô không phải vội vă có một mối t́nh như anh mong muốn, có vậy thôi. Hiền chấp nhận anh v́ anh chấp nhận Hiền trong điều kiện đó.

 

Nhưng tất nhiên mối liên hệ đó không đứng một chỗ, cả hai cùng đang lớn, dần dà chính anh cũng biết Hiền chỉ hững hờ với anh ngoài mặt. Hiền không muốn làm ngắn cái thời gian mà cô gọi là "thời gian ấp trứng" này. Một lần nhân một câu chuyện nào đó cô cười đùa: "Nhưng anh không thể bắt con gà ấp quả trứng nhanh lên được!" Hơn nữa cách dàn xếp này thật tiện cho cô v́ Tuấn được ra vào nhà cô khá tự do và tự nhiên, mẹ cô đỡ phải bận tâm.

 

Những tháng trước mùa thi là những tháng "cỏ vê" êm dịu của đời Tuấn. Đó là những tháng h́nh như lúc nào anh cũng đứng bên bờ vực thẳm. V́ trên thực tế Tuấn đang sửa soạn thi cả hai bằng Trung học Phổ thông và Tú tài cùng một lúc: anh phải chỉ cho Hiền cả Toán lẫn Lư Hóa.

 

"Tại sao anh không đi thi hộ Hiền, có phải như vậy đỡ mất th́ giờ cho cả anh lẫn Hiền không?"

 

Cô bé đôi khi nói rỗi. Hay khi anh nói xẵng, không nhớ được hằng đẳng thức đáng nhớ [1] th́ làm sao hiểu được phương tŕnh bậc hai, cô gái rắn mắt hỏi lại một cách ngây thơ,

 

"Nhưng Hiền không thấy có cái hằng đẳng thức nào đáng nhớ hết!"

 

"Sau này tôi viết sách giáo khoa tôi sẽ không gọi nó là hằng đẳng thức đáng nhớ mà là hằng đẳng thức phải nhớ."

 

Không bực ḿnh lâu được, anh đành cười. Nhưng cô gái đáo để không buông tha anh, quay đi để dấu một nụ cười tinh quái cô xát thêm muối,

 

"Nhưng khi ấy th́ Hiền đâu c̣n phải nhớ những hằng đẳng thức phải nhớ của anh nữa."

 

Cuối cùng, Tuấn cũng thành công nhét vào trong cái đầu xinh đẹp ấy những hằng đẳng thức đáng nhớ và vô khối thứ "đáng nhớ" khác. Trong những ngày tàn của cuộc chiến Hiền thi đỗ bằng Trung học Phổ thông, c̣n Tuấn thi không trượt bằng Tú tài. Mẹ Hiền rất cảm ơn Tuấn, bà sung sướng nói: "thật là lưỡng thủ khôi nguyên!" Hú vía!

 

Rồi những ngày thật buồn phải đến. Gia đ́nh Hiền quyết định ở lại, không đi vào Nam. Một buổi chiều đầu hạ không gắt nắng, Tuấn đến chào từ biệt. Đứng trong sân trong nhà Hiền, dưới bóng mấy cây hoa ngọc lan và hoa đại mà ông thân sinh Hiền đă chăm chút từ mấy chục năm, hai người im lặng theo đuổi những ư nghĩ của riêng ḿnh. Măi măi Tuấn mới nói, không mấy tin tưởng ở chính ḿnh,

 

"Chắc phải hai năm ḿnh mới có dịp gặp nhau lại."

 

Tuy c̣n nhỏ tuổi Hiền đă tỏ ra hiểu biết rất chín chắn về thời cuộc, Hiền trả lời,

 

"Hiền không nghĩ chuyện đó sẽ xẩy ra đâu, anh."

 

Rồi cô bỏ lửng câu chuyện. Một làn gió nhẹ, giữa hương thơm ngào ngạt của hoa lan, hoa đại, Tuấn ngây ngất ngửi thoang thoảng mùi tóc, mùi ngai ngái gây gây của cô gái dậy th́, mối t́nh đầu của anh. Tuấn yêu Hiền có lẽ c̣n hơn chính bản thân ḿnh. Anh chưa bao giờ dám chạm vào da thịt Hiền như sợ sẽ làm nhơ bẩn một thứ ǵ thiêng liêng, thần thánh. Sau cùng Hiền lên tiếng,

 

"Hiền nghe nói gia đ́nh Minh đă đi rồi, vào trong đó anh nên liên lạc lại với Minh."

 

Cô không nói thêm, hai giọt nước mắt đang từ từ lăn trên g̣ má. Tuấn lấy ngón tay khẽ di di mấy giọt nước mắt trên má Hiền. Cô đứng im để anh lau khô nước mắt. Đó là chất xúc tác, đó là giờ phút Tuấn chờ đợi từ bao nhiêu tháng nay, anh biết chỉ cần đưa tay nâng cằm Hiền... Tưởng tượng h́nh ảnh miệng Hiền hé mở chờ anh làm anh ngạt thở, Tuấn cảm thấy máu chẩy mạnh trên thái dương.

 

Lau khô ngấn nước mắt cho Hiền xong, Tuấn thở ra thật dài, nói chuyện Minh là chuyện về sau, đến đâu hay đến đó. Mấy giọt nước mắt cùng giọng nói nhẫn nhục của Hiền là bằng chứng của một mối t́nh chân thành, đă âm ỷ cháy từ lâu; chúng cũng có ư nghĩa chấp nhận sự thất bại và là tấm giấy phóng thích Tuấn.

 

Hai người c̣n trẻ quá. Những ngày mới biết nhau, như để nhấn mạnh liên hệ giữa hai người không khác ǵ hơn là t́nh bạn, Hiền hay nói giới thiệu cô này cô nọ cho Tuấn. Nào là Hồng, là Phụng, là Phi, nhưng không bao giờ có Minh Trắng.

 

"Thôi, để Hiền giới thiệu anh cho Hồng, hay Phụng. Hay anh thích Phi hơn?"

 

"Tôi không thích cô nào hết, không phải v́ tôi chê ǵ các cô ấy. Nhưng tại sao không là Minh Trắng?"

 

"A, Minh th́ anh phải làm ăn lấy một ḿnh!"

 

Nhưng khi thấy Tuấn "làm ăn lấy một ḿnh" hơi quá nhiều th́ Hiền hay hờn mát; cô chỉ yên tâm, vui vẻ trở lại khi thấy địa vị của ḿnh không bị đe dọa. Tội nghiệp Hiền quá lo xa, ngày nào cô c̣n ở đó th́ không chuyện ǵ có thể xẩy ra được.

 

*

Bốn năm sau Tuấn gặp lại Minh ở Sài G̣n. Hai người vẫn thân nhau như xưa, nhưng bây giờ đă có nhiều thay đổi lớn trong hoàn cảnh: một là Hiền không ở đây, hai là hai người đă đă trưởng thành v́ lớn thêm bốn tuổi, và ba là Minh mới đính hôn. Một phần v́ hiền thục, một phần v́ không có ǵ hấp dẫn hơn trong tương lai gần trước mắt nên khi có người dạm hỏi và bà Phán, mẹ Minh, ưng ư, bà không gặp mấy khó khăn thuyết phục cô con gái. Bà Phán hài ḷng v́ cậu rể tương lai "cũng" là một kỹ sư.

 

Bà là người tốt bụng, bà vẫn chăm đón niềm nở với Tuấn. Bà ân cần hỏi thăm anh đi đâu trong bao nhiêu năm mà bây giờ mới gặp lại. Tuấn kể cho bà nghe gia đ́nh anh vào ở trong Trung và anh học ở Huế.

 

"À, thế bây giờ cậu học ǵ, đến đâu rồi?"

 

"Dạ, thưa cháu đang học Cơ học Thuần lư," [2] Tuấn kiêu hănh trả lời.

 

"Ừ, cũng được. Nghề nào chẳng là nghề, nhất nghệ tinh nhất thân vinh. Tôi có quen một cơ sở dạy về cơ khí và sửa chữa máy móc ở dưới phố, nếu cần tôi có thể giới thiệu cậu được. Ḿnh bà con di cư với nhau ở trong này, nếu không giúp đỡ lẫn nhau th́ ai giúp đỡ ḿnh bây giờ."

 

Minh ngồi sau lưng mẹ định lên tiếng giải thích nhưng thấy Tuấn đưa mắt ra hiệu nên cô thôi, ngồi im bụm miệng cười đồng lơa. Là người nhận những ân huệ như vậy, thuần lư hay nghịch lư không là điều quan trọng, Tuấn nghĩ cơ sự này anh chỉ c̣n một con đường để chọn, ấy là con đường bỏ nước mà đi. Anh bỏ nước anh đi. Vừa tránh được một ś căng đan đang đợi để xẩy ra, nhưng đó là chuyện về sau.

 

Trong khi chờ đợi, mặc dầu rất ghét bài bạc, để làm vui ḷng các bà, Tuấn bao giờ cũng sẵn sàng thành chân dự khuyết khi các bà cần đến. Trên đường đến hầu bài (v́ tuy chắn là tṛ chơi may rủi, nếu chú ư một chút cũng rất có ích) Tuấn thường vừa đi vừa lẩm bẩm tụng kinh cho thuộc bài, "Tam vạn, tam sách, thất văn; cửu vạn, bát sách, chi chi. Tam vạn..." [3] Trong sự nghiệp hầu bài các bà, Tuấn chưa bao giờ thua. V́ vậy càng về sau anh càng ít được mời chơi; Minh cho biết là bần cùng lắm các bà mới cho đi kiếm anh.

 

Số Minh không may. Tuấn là cậu trai đầu tiên đến với Minh khi cô bắt đầu biết thích con trai. Nhưng tai ác thay trong bao nhiêu tháng trước khi di cư, Minh phải "chơi vĩ cầm, phần hai" cho Hiền. Minh biết ngày nào c̣n Hiền th́ đối với cô Tuấn chỉ là một người bạn khác phái. Tiếp đến cuộc di cư, gia đ́nh Minh cần mấy năm để ổn định và để Minh học cho xong trung học. Bây giờ Minh đang học PCB, một chứng chỉ ở Đại học Khoa học để chuẩn bị vào Y khoa.

 

Một buổi sáng đi ngang cửa pḥng thí nghiệm thực hành sinh vật học Tuấn trông thấy đám tóc quăn quăn buộc đuôi ngựa bằng nơ đỏ trên cái gáy trắng quen thuộc, chủ nhân của chúng đang lúi húi mổ con nhái. Đúng là Minh, Tuấn bước đến sau lưng cô khẽ nói vào tai,

 

"Người đẹp ǵ mà độc ác quá vậy!"

 

Nhận ra Tuấn, Minh xuưt nữa kêu rú lên trong pḥng thí nghiệm. Buổi chiều hôm đó hai người cúp cua, ngồi ôn lại chuyện ngắn dài của bao nhiêu năm. Từ đó họ không rời nhau nửa bước, suốt ngày những khi không có giờ học hai người thường ngồi học chung với nhau ở một góc thư viện.

 

Gặp lại Tuấn, đời sống của Minh tươi vui hẳn lên. Tươi vui v́ hai người đă có chung với nhau những chuyện riêng tư vui buồn, đứng đắn hay hài hước đến nay đă cả chục năm; do đấy nhiều khi ở ngay giữa đám đông họ cũng chỉ cần một hai tiếng là đủ để hiểu nhau. Ôi, làm sao Tuấn quên được Tết năm ấy, ngồi bên cạnh Minh đánh tam cúc, khi mỗi kinh nghiệm trong đời sống của anh hăy c̣n là một kinh nghiệm đầu đời!

 

Nhưng lúc này, khi Tuấn thật là của riêng cô th́ Minh lại phải sống dưới cái bóng rất dài của một người chồng chưa cưới. Là một cặp thanh niên lành mạnh họ không được tự do yêu nhau một cách lành mạnh. Nhiều lần áy náy, Minh nói với Tuấn rằng cô có ư định từ hôn; hơn nữa cô đă tới điểm không chịu đựng nổi mỗi chiều chủ nhật phải ngồi tiếp chuyện người chồng chưa cưới một cách bất đắc dĩ.

 

Rồi đối với bà Phán nữa. Tự nhiên ngày ngày trang điểm, náo nức chăm chăm đi học th́ "đến chó nó cũng biết." Minh rất gần với mẹ, cô không quen nói dối, nhất là với mẹ; vả lại, người dưng khác họ chẳng nọ th́ kia, cô cũng chỉ biết ngần ấy cách giải thích làm sao "gió thổi bay mất áo!"

 

Tuấn cũng có nhiều khó khăn không kém. Chỉ c̣n không đầy hai tháng nữa Tuấn sẽ xuất ngoại du học. Đó là cái đích không thể thay đổi mà Tuấn đă nhắm từ ngày c̣n rất bé. Ở thời điểm đó, đó là một bài toán mà Tuấn không t́m ra bài giải. Bỏ Minh hay bỏ học, cả hai đều không đáng gọi là bài giải.

 

Ở lại cưới Minh bà Phán chắc cũng không quá phiền sau khi hiểu Tuấn không đến nỗi phải kiếm ăn bằng nghề sửa xe, nhưng đó không là vấn đề. Vấn đề là hạnh phúc, nếu có, có lẽ sẽ là một thứ hạnh phúc không toàn vẹn. Minh cũng nghĩ thế, cô không hề làm áp lực giữ anh ở lại. Cuối cùng chính Minh giúp Tuấn làm quyết định nên đi học, với một lư do thật hèn, kém phần sáng tạo và thẩm mỹ, là Tuấn đi để cho gia đ́nh Minh đỡ "tai tiếng".

 

Hôn nhân của Minh v́ vậy không phải là kết quả tự nhiên của một mối t́nh, mà là một hôn nhân có đầy đủ tính chất của một hôn nhân cổ điển. Nói như thế không có nghĩa đó là một hôn nhân không hạnh phúc. Vả chăng, hạnh phúc là một quan niệm hết sức co giăn, tương đối; miễn là ta đừng khó tính hay tham lam quá có lẽ ta có thể t́m thấy hạnh phúc ở bất cứ xó xỉnh nào. Tuấn nhớ lại chuyện ông già và con chó cùng sống trong một cư xá, mà anh đă đọc. Sống cạnh nhau lâu năm, quen nhau quá, ông già th́ hay ủng oẳng, c̣n con chó th́ hay càu nhàu. Người và chó căi nhau cả ngày nhưng nếu không có nhau th́ cùng thấy khốn khổ. Vậy th́ không khốn khổ cũng đă là một thứ hạnh phúc!

 

Trong trường hợp của Minh, cô sẽ phải bớt tươi vui đi để mà có hạnh phúc. Tuấn rất thán phục cách xử sự "thật đàn ông" (real man, whatever that means!) của Minh khi

cô đi lấy chồng.  Không hẳn là một chọn lựa tự do, nhưng dù sao th́ cũng là một chọn lựa mà cô không phải là kẻ bàng quan. Trước ngày cưới Tuấn nhận được thư của người yêu cũ, kể rằng cô rất ngạc nhiên thấy ḿnh sửa soạn đám cưới một cách thật vui vẻ, hào hứng. Để kết luận, cô viết,

 

"...Bạn hỡi, hai tuần nữa Minh sẽ đi. Anh hăy mừng cho Minh đi! Minh chỉ ân hận một điều là từ nay ḿnh không c̣n tự do thư từ như trước nữa. Nếu số mệnh đă an bài rằng Minh chỉ có cây dâm bụt th́ Minh sẽ chăm nom, săn sóc cho cây dâm bụt đó.

 

Chắc Minh sẽ không có nhiều th́ giờ mơ mộng, ngồi nghĩ vơ vẩn hay nh́n ngắm mây trời đâu. Anh có c̣n nhớ bờ rào dâm bụt nhà Minh ngày xưa ở ngoài Bắc không? Bờ rào đầy hoa dâm bụt đỏ thắm, ở đấy mấy con chim khuyên thường nhẩy vào nhẩy ra tíu tít, trông thật vui mắt, đúng không anh?"

 

Tuấn c̣n nhớ rơ bờ rào dâm bụt đó lắm v́ Minh và anh thường hay đứng đó nói chuyện. "Tôi xin lỗi Minh..." Tuấn thở dài, thầm nói một ḿnh.

 

*

Tiếng hú dài của c̣i tầu làm Tuấn thức giấc; trong vài tiếng đồng hồ nữa tầu Ville de Haiphong sẽ cập bến Đà Nẵng. Boong tầu trở thành một thứ chợ Bến Thành hay chợ Đồng Xuân thu nhỏ, tiếng mẹ hối hả t́m con, tiếng con khóc, tiếng chân người chạy đi chạy lại.

 

Xe cam nhông nhà binh sẽ trở đám người hỗn độn ấy về những trại tạm trú, về những trường học hăy c̣n đang nghỉ hè. Rồi sẽ c̣n thêm nhiều tầu đi biển, nhiều xe cam nhông nữa, trong năm ngày, mười ngày, như lá về rừng, đoàn người sẽ tản mát, thu nạp bởi giải đất hẹp, dài, đầy cát nóng bỏng này của đất nước. Họ sẽ bắt đầu lại từ đầu - lần thứ bao nhiêu và liệu có phải là lần cuối cùng không?

 

Họ sẽ bắt đầu lại ở những vùng như Quảng Trị, mùa này gió Lào quái quỷ đang thổi qua khiến ta muốn trút bỏ hết quần áo, rồi thấy vẫn chưa đủ, muốn kiếm cách chui ra khỏi cái vỏ bọc bằng da của thân thể ḿnh nữa. Hay như Huế, trong ít tháng sẽ mưa tầm tă liên miên không ngừng, không bao giờ ngừng, không gian, thời gian, thân xác ta, tâm hồn ta, chỗ nào cũng lũng bũng những nước.

 

Nhưng không sao! Nếu hơn bốn trăm năm trước chúa Nguyễn Hoàng, không tầu đi biển, không xe cam nhông mà c̣n đến sống nổi ở đất này, không có lẽ hậu sinh của Chúa lại quá bết, không kham nổi sao? Tuy tất cả những cái đó là có thực, con mắt nh́n có khuynh hướng bi thảm hóa sự vật của Tuấn, biến chúng thành một thứ pḥng thí nghiệm khổng lồ thử sức chịu đựng của con người của Đức Quốc Xă, nghe mà phát khiếp. Rồi ta sẽ quen hết, sự thực không khốn khổ - hạnh phúc (?) - tối tăm đến như vậy.

 

Hơn một tháng sau Tuấn đă yên vị ở Huế, chờ ngày đi học lại. Ngôi trường oai nghiêm, tọa lạc trên bờ sông Hương rất thơ mộng, cho anh một niềm kiêu hănh thầm lặng.

 

Dấu vết chiến tranh hăy c̣n đó, băi cỏ đằng sau c̣n đầy dây thép gai, bạn anh nói phải cẩn thận, có khi hăy c̣n ḿn. Bởi v́ lính Tây mới dọn đi; trong những căn nhà dùng làm nơi ngủ, trên tường c̣n đầy chữ viết của những người lính trẻ, đọc nghe rất tội nghiệp.

 

Trong những tháng tiếp đó báo chí thường đăng tin những vụ phá hoại tại Sài G̣n, như cho nổ nhà máy biến điện. Không có cách ǵ dậy bảo mấy người này!

 

Hiệp ước Vịnh Hạ Long đă được kư từ hơn sáu năm trước, long trọng tuyên bố công nhận một nước Việt Nam thống nhất, độc lập. Nhưng độc lập không có sẵn nhiều trong túi những kẻ biển lận, cứ phải đợi mỗi lần bị một quả thụi thực mạnh th́ độc lập mới lại tḥ thêm ra một xăng ti mét. Cứ như vậy cho đến những ngày này.

 

Đánh nhau để cố bám lấy miếng đất là một hành động có thể hiểu được, nhưng cho nổ một nhà máy biến điện vào giờ thứ hai mươi nhăm? Tuấn phải làm một cố gắng tinh thần, phân biệt những chữ viết trên tường thuộc những người b́nh thường như anh, cũng yêu, cũng ghét, cũng đầy hy vọng và lo sợ, mặc dầu họ là thành viên của hệ thống thối tha, xuẩn động kia.

 

Ôi, thời đại hoàng kim, khi mỗi ngày tựu trường là một ngày trọng đại, vui mừng, náo nức, và mặc dù không c̣n là một em bé, Tuấn vẫn để ư nh́n t́m "trên không có những đám mây bàng bạc". Trường này không có sân khấu Côn Sơn để ngâm nga Côn Sơn Ca: [4]

 

Côn Sơn có suối nước trong,

Ta nghe suối chẩy như cung đàn cầm...

 

Nhưng có vô khối thứ khác! A, có phải tác giả Lửa Thiêng cũng đă từng mài đũng quần ở trường này đấy không?

 

Những chàng trai mười lăm tuổi vào trường,

Rương nho nhỏ với linh hồn bằng ngọc.

Xếp hạnh phúc như chương tŕnh lớp học,

Buổi học đầu họ t́m bạn kết duyên...

 

Tuấn nhẩy vào với cả hai chân - jumped in with both feet. Theo gót những bậc đàn anh lẫy lừng không là chuyện dễ. Tuấn vất vả đi t́m bạn kết duyên trong cái trường gái thiếu trai thừa này.

 

Bị nghiệp cầm ca ám ảnh - Ai hay hát mà ai hay nghe hát! - anh chọn đúng Diễm Phương, cô ca sĩ số một của nhà trường. Chỉ cần nghe cô hát mấy nhịp đầu của bài Hướng về Hà nội Tuấn biết ḿnh đă bị trúng độc t́nh hoa - t́nh ca (?) - như trong truyện kiếm hiệp, rất trầm trọng.

 

Hà Nội ơi!

Mắt huyền ngây ngất đê mê,

Tóc thề thả gió lê thê,

Hăy xin ngày ấy anh về...

 

Tiếng hát Diễm Phương trầm bổng, uyển chuyển từ âm giai trường qua âm giai thứ, vang vang bất tuyệt trong nhà hát. Tuấn ngồi nghe, chờ đón từng chữ từ miệng Diễm Phương để ăn ngấu nghiến cho tan biến nhanh trong t́ phế. "Hà Nội ơi..." đó là tiếng cây cung vĩ cầm xiết mạnh trên dây sol  trầm, trần mộc, không sảo thuật, gợi t́nh; nó lắng ch́m sâu trong tim ta, nó có tác dụng trà vào đầu dây thần kinh không được che chở của ta... Tuấn ở vào trạng thái rơi tự do.

 

Diễm Phương có vẻ đẹp thật kiêu sa, hát hay, hay hát. B́nh thường, Tuấn sẽ không dám đ̣i với cao những cô như Diễm Phương. Làm sao được, đối với mấy cô học dưới hai lớp anh cũng chưa đủ là người lớn th́ đối với Diễm Phương, không những chỉ học dưới có một lớp mà lại c̣n là ca sĩ số một nữa, Tuấn là... "con nít." Nhưng thời đại này không b́nh thường! Hỏi bạn anh đường đến nhà Diễm Phương ṿng quanh măi nhưng không chịu nói tên, cuối cùng bạn cũng tra hỏi ra:

 

"Trời đất quỷ thần ơi! Tên ni hoang quá! Bộ mi mà đ̣i cua Diễm Phương? Diễm Phương không phải để cho mi. Mà muốn nhà Diễm Phương tại sao lại hỏi đường đi An Cựu? Mi không đi An Cựu, mi đi về ngả chợ Đông Ba."

 

Anh bạn vừa nói vừa lấy ngón tay chặt chặt trong không để chấm mỗi đoạn câu,

 

"An Kịu! An Kịu!  Chi lạ! Ai mà hiểu được?"

 

Rồi anh chỉ phải đi thế này, thế này...

 

"À, thảo nào!"

 

Tuấn nh́n thẳng mặt bạn một cách có ư nghĩa nói thay câu cảm ơn; bạn ngượng, mặt đỏ ửng đến tận chân tóc, cả hai cùng phá lên cười.

 

Tuấn không "hoang" nhiều hơn hay ít hơn các bạn anh. Anh bạn này không biết điều, giễu dân Bắc Kỳ phát âm một cách kỳ cục hai chữ "An Cựu". Nhưng mới bữa trước anh nói chuyện với "o" học tṛ gái Bắc sống ở phía bờ sông An Cựu, o đă làm "cho trời đất cuồng quay" với câu trả lời lơ lửng, "thảo nào!" Anh tập dùng mấy chữ đó từ mấy ngày nay.

 

Thật lâu về sau, sau khi mọi việc đă an bài, Tuấn vẫn không hiểu ḿnh làm thế nào mà quen được Diễm Phương và được cô cho đến chơi nhà, tán chuyện trời đất. Với Hiền, mặc dù mất nhiều th́ giờ dậy cô học, Tuấn không cảm thấy bản thân bị đe dọa và vẫn giữ được phần chủ động. Với Diễm Phương, Tuấn thấy lúc nào ḿnh cũng như sắp chết đuối.

 

Làm sao được? "Chàng trai đi học nghe chim giảng," đến khi về nhà cũng vẫn hăy c̣n "nghe chim giảng!" Tương lai mung lung mịt mùng, chân không điểm tựa, Tuấn không đứng bên bờ vực thẳm, anh đang rơi nhanh trong vực thẳm.

 

Trong truyện kiếm hiệp, nếu c̣n được tiếp tục đọc truyện th́ ta có thể tin chắc dù ở trong t́nh thế hiểm nghèo thế nào chăng nữa, sớm muộn "kẻ tốt" rồi cũng được cứu. Tuấn thuộc loại kẻ tốt, yêu đời sống trước khi yêu ư nghĩa của đời sống, có bản năng tự tồn rất mạnh.

 

Trong khi rơi gia tốc có lẽ đă tăng đến 10g [5], anh luôn luôn nghe thấy tiếng gọi xa xăm, yếu ớt để anh khỏi ngủ luôn,

 

"Thức dậy, Tuấn ơi!"

 

Những tiếng gọi đó măi măi là tiếng gọi xa xăm, yếu ớt cho đến một buổi sáng kia, đang đi dọc trong hành lang của nhà trường Tuấn nghe tiếng ríu rít và tiếng cười khúc khích của mấy cô gái sau một bụi cây. H́nh như các cô đang mải nói chuyện nhảm nên không biết có người đi đến. Khi đến gần, Tuấn chỉ kịp nghe thấy: "... như ri." Cô tác giả của hai tiếng "như ri" má lúm đồng tiền, đang cười tít mắt.

 

Ôi, những đuôi con mắt biết cười, đẹp như ri... Với Tuấn, thần trí đang lênh đênh, âm nhạc của hai chữ "như ri" và h́nh ảnh đuôi con mắt biết cười là ch́a khóa mở cửa thiên đường, là bí kíp của một đại môn phái trong truyện kiếm hiệp, là antidote, là, là... Tuấn hết mất chữ.

 

Hương Quyên, cô gái "như ri", không hổ danh những cô gái Huế, cắn cơm không bể cắn tiền bể tư, là người đôn hậu dịu dàng nhưng không dễ qua mặt. Cô từ từ cho Tuấn thấy lại những lư lẽ của đời sống.

 

Tuấn dần dần trở lại b́nh thường. Huế đẹp, Huế thơ, Huế không xô bồ vội vă. Dọc bờ sông Hương những súng thần công của các triều đại cũ vẫn thanh b́nh chĩa sang bên kia sông. Bên cạnh súng là những viên đạn tṛn bằng sắt trông giống những quả tạ để ném ở Thế vận Hội ngày nay. Ngày mới đến Huế Tuấn quyết định rằng chỉ những người thù nào thất đức lắm lắm, để đạn rơi trúng đầu mới vỡ đầu ra mà chết, và nếu có bắn những viên đạn đó cũng không qua nổi bờ sông bên kia. Vào những ngày đen tối đôi khi Tuấn nghĩ ḿnh chẳng khác ǵ những viên đạn kia, không bao giờ sang sông. Xét lại lượng ước này, Tuấn sửa lại theo quy luật xác xuất có lẽ một vài viên đạn có thể sang sông.

 

Đường vào thành quen thuộc, trên đường đến nhà Hương Quyên, Tuấn nhớ từng lùm cây, từng viên gạch vỡ ở cổng thành cổ kính. Về sau này tuy đi nhiều nơi nhưng không có nơi nào cho Tuấn cái cảm giác thương yêu, thư thái, an b́nh như con đường vào Thành Nội.

 

*

Chiếc máy bay nghiêng cánh quay lần cuối cùng, ngắm cho thẳng với đường bay để hạ cánh. Vùng Vịnh hôm nay quang đăng, thời tiết dễ chịu, cô chiêu đăi viên loan báo qua loa phóng thanh. Qua cửa sổ máy bay Tuấn có thể nh́n thấy cầu Golden Gate quen thuộc ở phía xa.

 

San Francisco - Huế, hai địa danh gần như ở hai đầu một đường kính của trái đất; c̣n về thời điểm, cũng gần như ở điểm đầu và điểm cuối thời son trẻ của một đời người. Bởi v́ hôm nay Tuấn đến đây để t́m lại Hương Quyên sau gần hai mươi năm không gặp.

 

Tuấn cố h́nh dung Hương Quyên ngày nay trông như thế nào, nếu cô không có ǵ khác đáng kể th́ ít nhất cô cũng hăy c̣n hai đuôi con mắt biết cười và một giọng Huế nhè nhẹ rất dễ thương.

 

Lần cuối cùng Tuấn gặp Hương Quyên là một ngày mưa tầm tă. Đường vào Thành Nội quen thuộc, nước mưa rửa sạch cát trên lối đi. Buổi chia tay buồn v́ trời mưa chứ không v́ thực tế bởi lẽ Hương Quyên cũng chỉ phải ở lại Huế thêm một năm để học hết trung học. Nhưng sự việc không xẩy ra như dự tính, Hương Quyên không vào Sài G̣n năm sau, và khi Hương Quyên vào đến Sài G̣n th́ Tuấn đă rời Sài G̣n từ mấy tháng trước.

 

Xa mặt không nhất thiết phải cách ḷng, nhưng giữa Tuấn và Hương Quyên, hai người chưa có đủ thời giờ để cho mối t́nh hăy c̣n trứng nước phát triển khỏe mạnh, đủ sức đứng một ḿnh. Hương Quyên không là Minh, người có tài dung ḥa được đam mê và thực tế. Hương Quyên chắc chắn không là Hiền, cô gái thơ ngây có lẽ cần Tuấn che chở. Hương Quyên là Hương Quyên.

 

Cô cùng tuổi Tuấn, dù chưa học hết trung học cô đă có một phát triển trí thức rất cao và đủ cứng rắn để, nếu cần, đặt Tuấn "đúng vào chỗ đứng" của ḿnh. Mối t́nh v́ vậy không phải là một mối t́nh học tṛ, thật trong sáng, ngây thơ. Đó là một mối t́nh có đầy đủ căn bản để phát triển một đời sống trưởng thành bền chặt.

 

Sau bao nhiêu năm, t́nh cờ nghe bạn nói Hương Quyên hiện ở San Francisco, hăy c̣n độc thân, Tuấn bèn gọi điện thoại cho cô. Sau một phút ngỡ ngàng, Hương Quyên nhận ra Tuấn. Cô rất mừng, và v́ Tuấn định đi chơi thăm tiểu bang Ca Li năm đó, anh lấy vé máy bay đi San Francisco. Mấy tuần đợi đến ngày đi Tuấn thấy ḿnh nóng ruột, bồn chồn. Ngồi trên máy bay Tuấn ngẫm nghĩ măi về cuộc gặp gỡ lần này.

 

Trong những năm lang bạt, những khi nghĩ lại chuyện cũ, nghĩ lại những người đàn bà đă qua trong đời ḿnh, Tuấn thường nghĩ rất nhiều về Hương Quyên. Cô là mẫu người đàn bà lư tưởng của anh: học giỏi, đảm đang, tháo vát. Tóm lại, với Hương Quyên Tuấn sẽ không cần phải thỉnh thoảng ngoảnh nh́n trông chừng sau lưng; bây giờ gặp lại anh sẽ cư xử ra sao.

 

Không là một nhan sắc khuynh thành nhưng chắc chắn Hương Quyên không xấu. Rồi với suy luận tự nhiên, Tuấn băn khoăn tự hỏi tại sao trong ngần ấy năm cô không chịu lấy chồng. Những nét thắc mắc đó có lẽ hăy c̣n ở trên mặt khi Tuấn gặp Hương Quyên đang đứng đợi trong trường bay, cô kéo anh xuống nói thầm bằng tiếng Anh,

 

"Tại sao anh không xóa bớt vẻ mặt kỳ cục đi? Tôi chưa lập gia đ́nh v́ cùng lư do tại sao anh chưa lập gia đ́nh!"

 

"Trông mặt tôi lộ liễu đến thế kia ư?" Tuấn ph́ cười hỏi.

 

"Ủa, đúng anh đang nghĩ như vậy thật sao?"

 

Hương Quyên hỏi, mắt mở to làm bộ kinh ngạc. Tuấn biết ḿnh đang nói chuyện với người bạn gái "cắn tiền bể tư", cầm tay đẩy cô ra xa như để ngắm cho rơ, Tuấn trả lời,

 

"Tôi không có vợ là v́ ế vợ, không có lẽ Hương Quyên cũng ế chồng nhất là bây giờ cô đẹp gấp ba lần khi cô c̣n ở Huế!"

 

"Xạo!" Hương Quyên cười đáp với cùng một cách cười của riêng cô, "nhưng làm sao anh biết là ba lần?"

 

Bàn tay mềm mại của Hương Quyên hăy c̣n trong tay Tuấn, hai người bước đi như thể lần cuối cùng họ gặp nhau là ngày hôm trước. Có khác chăng là chưa bao giờ họ cầm tay nhau cùng đi như vậy. Ra đến xe, Hương Quyên mở ví lấy ch́a khóa xe toan đưa cho Tuấn nhưng cô đổi ư, nói để cô lái v́ cô quen đường, tiện hơn. Vừa lái xe Hương Quyên vừa sắp đặt chương tŕnh,

 

"Quyên nghỉ một tuần để làm guide cho anh. Ngày hôm nay cũng hơi trễ rồi, ta nghỉ lấy sức. Ngày mai ta sẽ đóng vai du khách. Anh có ư định, muốn xem ǵ đặc biệt không?"

 

"Không, tôi cũng đă từng ở San Francisco," Tuấn trả lời. "Tôi đến với mục đích thăm Hương Quyên và bạn bè nhiều hơn là đi du lịch. Nếu Hương Quyên thích đồ biển, chiều nay tôi muốn đưa Hương Quyên đi ăn một tiệm chuyên về thức ăn biển ở Fisherman Wharf, hay nếu không ta đi ăn ở một tiệm Tầu bên Oakland, cũng ngon lắm. C̣n ǵ khác ta tính sau."

 

"How sweet!" Hương Quyên đưa mắt nh́n Tuấn, cô ngẫm nghĩ một hồi rồi tiếp, "nếu vậy Quyên bàn thế này. Ta ở đây hôm nay, ngày mai ta đi Yosemite National Park, lái xe mất chừng vài giờ, Quyên nghe nói đẹp lắm!"

 

"Hay lắm, tôi cũng đang định bàn với Hương Quyên như vậy."

 

"Bây giờ về nhà, anh rửa mặt cho mát, nghỉ một chút cho đỡ mệt," rồi như đọc được ư nghĩ của Tuấn cô tiếp, "anh không cần phải đi kiếm khách sạn. Nếu anh bằng ḷng hứa ngủ trên đi-văng, anh có thể ngủ trong buồng khách của Quyên tối nay."

 

Tuấn hứa mặt trăng.

 

Về đến cư xá, vừa bỏ được hành lư trên mặt sàn, hai thân h́nh trưởng thành như đă chờ đợi nhau từ bao nhiêu năm, Tuấn ôm Hương Quyên hôn tưởng không c̣n có ngày mai. Luồn tay dưới áo Hương Quyên, Tuấn t́m kiếm trên khắp người cô. Không biết bao nhiêu lâu sau, Tuấn buông Hương Quyên ra rồi nói,

 

"Lúc năy ở ngoài phi trường tôi tính nhầm..."

 

"?"

 

"Hương Quyên đẹp gấp năm lần khi cô c̣n ở Huế!"

 

"Tại sao?"

 

"Tại v́ bây giờ người Hương Quyên đầy đặn ra chứ không c̣n giống như khi ở Huế."

 

"Nhưng khi ở Huế đă bao giờ anh ôm Quyên như vậy đâu mà anh biết!"

 

"Với óc tưởng tượng phong phú và trí suy luận sắc bén ta có thể đi được rất xa... "

 

"Quyên cần đi tắm một cái cho mát," Hương Quyên cười nói.

 

"Tôi cũng cần đi tắm một cái cho mát!"

 

"Nhưng không cùng một lúc! Cho anh đi tắm trước đi trong khi Quyên dọn dẹp."

 

Khi hai người sửa soạn xong, ra đến ngoài đường th́ trời đă về chiều. Mấy tiệm ăn khá ở Fisherman Wharf khách hàng phải sắp hàng nối đuôi nhau để vào. Tiệm nào cũng nói là phải chờ từ bốn mươi lăm phút cho đến một giờ. Gió biển thổi mạnh, Hương Quyên lạnh đứng nép xát vào Tuấn. Tuấn ṿng tay ra ôm lưng rắn chắc của người đàn bà mà anh có thể thề là không già hơn hai mươi lăm tuổi quá một ngày. Hương Quyên thấy Tuấn ngắm nh́n ḿnh măi, bèn hỏi,

 

"Anh nh́n ǵ Quyên dữ vậy?"

 

"Hương Quyên biết không? Hương Quyên trông thật là thiên thu."

 

"Ồ, Tuấn ơi..." Hương Quyên khẽ nói, đứng nhích xát gần Tuấn thêm chút nữa.

 

Đứng chờ thêm mươi phút, Tuấn đề nghị sang tiệm Tầu bên Oakland nhưng Hương Quyên ngắt lời anh: "Let's go cheap. Anh nghĩ sao nếu ḿnh đi ăn steak ở tiệm Ponderosa này mới mở, ăn cũng được lắm? Vừa rẻ vừa đỡ phải chờ với đợi." Hai người bèn đến tiệm Ponderosa. Không chủ định, ăn xong vừa bước ra khỏi cửa trông thấy tấm biển quảng cáo cho phim Last Tango in Paris ngay trước mặt, họ bèn rủ nhau đi xem chiếu bóng.

 

Đến rạp chiếu bóng cũng hơi muộn, chỉ kém đông hơn tiệm ăn một chút nên khi vào được bên trong hai người phải ngồi mũi chạm màn ảnh. Xem chiếu bóng thật chóng mặt nếu cứ phải quay đầu hết nh́n bên phải đến bên trái. Rồi đến cảnh Maria Schneider khỏa thân. Ngửng lên thấy một người đàn bà khổng lồ trần truồng đứng ngay trước mặt, cao đến tận trần nhà, Tuấn thấy tuyệt đối chóng mặt.

 

Đó là cảnh độc nhất trong phim Last Tango in Paris mà Tuấn c̣n nhớ, và Tuấn chưa thấy phim nào anti-sex hơn phim này. Tuấn tự nhủ sẽ phải xem lại phim này với một chỗ ngồi tốt hơn xem có thay đổi ư kiến không, nhưng đă bao nhiêu năm rồi mà không có dịp. 

 

Hai người về đến nhà vào quá nửa đêm. Khi Hương Quyên sửa soạn đi ngủ, Tuấn đi theo cô vào trong pḥng,

 

"Ô hay, anh đă hứa ngủ trên đi-văng..."

 

"Nhưng đi-văng không mở."

 

Đă quá khuya, có lẽ nghĩ căi nhau với hiện thân của "tính ĺ" không giải quyết được ǵ thêm, Hương Quyên trèo lên giường đi ngủ. Cũng may mặc dầu ĺ lợm, Tuấn chỉ là một cái túi gió, nằm nói chuyện huyên thuyên đến tận tang tảng sáng. Không biết những chuyện ǵ nhưng thật lắm chuyện.

 

"Hương Quyên c̣n nhớ cô Jackson không?" Tuấn nhắc đến một người quen chung của hai người. "Tôi nghe nói cô chết rồi."

 

"Bậy nào! Nếu anh muốn đi thăm cô Jackson ngày mai, Quyên sẽ đưa anh đi. Cô cũng ở gần đây."

 

Đại khái những chuyện lẩm cẩm như vậy, chẳng dính dáng ǵ đến chuyện t́nh tự, yêu đương cả. Nhưng có lẽ chính những chuyện lẩm cẩm nho nhỏ đó, như những nút thắt velcro nho nhỏ, là những mối dây ràng buộc hai người từ bao nhiêu năm. Tuấn có tật nói to, thỉnh thoảng Hương Quyên lại phải nhắc, "nói khẽ chứ, tầng trên họ nghe thấy hết!"

 

Tuấn và Hương Quyên thức dậy khá muộn. Hương Quyên lấy áo ngủ khoác vào người rồi ra kéo màn cửa sổ. Mặt trời đă lên cao, sương mù bên ngoài Vịnh đă lùi xa. Ánh sáng chan ḥa tràn vào buồng ngủ, nắng tạo thành mấy cột bụi ở góc buồng. Tuấn dụi mắt, nói,

 

"Có lẽ tôi là người đàn ông đần độn nhất trên đời. Hương Quyên làm thế nào thoát được nạn lớn đêm qua?"

 

"Thôi dậy ăn sáng rồi c̣n sửa soạn đi, không muộn quá," Hương Quyên lườm Tuấn.

 

Có lẽ Hương Quyên rất thiếu ngủ đêm trước, trong khi Tuấn lái xe Hương Quyên nói chuyện được chốc lát rồi ngủ suốt trên đường đi đến Yosemite. Vào đến park th́ đă hơn ba giờ chiều, Tuấn và Hương Quyên biết ngay là không có chuyện trở về San Francisco đêm đó; ít ai đi chơi Yosemite sáng đi chiều về.

 

Thiên nhiên hùng vĩ và thanh b́nh, Yosemite từng mệnh danh là nơi đẹp nhất trên trái đất. Hai người bèn đi thuê một lodge và kiếm chi tiết về park. Ra lại xe Tuấn nói đùa, "cũng hay, không định mà hóa ra đi honey-moon ở chỗ này. Thật là thiên đường nơi hạ giới!" Nhưng đó không là chuyện đùa khi Tuấn trông sang bên cạnh thấy nét mặt xúc động của Hương Quyên, anh ṿng tay ôm cô thật chặt.

 

Ngoại cảnh dù có đẹp bao nhiêu cũng chỉ c̣n đóng vai phụ thuộc ngày hôm đó. Hai người đi dạo chơi ít phút giữa những hàng cây cổ thụ đă sống cả ngàn năm, cao vút trời, rồi về ăn tối. Về lodge, Tuấn thầm nghĩ giá mà (lại "giá mà") ngày xưa, khi hăy c̣n ở Huế, Hương Quyên khuyến khích anh thêm một chút nữa. Có khi đỡ mất mấy chục năm, biết đâu đấy! Hương Quyên đă chẳng ở ngoại quốc ngót hai chục năm nay rồi sao?

 

Cũng may, Tuấn c̣n Hương Quyên một phần là v́ cô sống ở thành phố này, bao nhiêu phần trăm dân số thuộc loại người "nh́n nghiêng"? [6] Lần cuối cùng ở San Francisco, Tuấn quen John. Trước khi đi chơi với John, Tuấn cẩn thận để lại vài chữ cho anh bác sĩ Toàn, nói anh ở số điện thoại này, địa chỉ này và chắc chắn sẽ về trước 11 giờ v.v.

 

Tuấn về trước 11 giờ, "danh dự" nguyên vẹn nhưng kín đáo không nói ǵ. Anh Toàn cũng không hỏi. Vài năm sau gặp lại anh Toàn ở Sài G̣n, anh dẫn đi chơi, cho ăn uống. Tuấn chọc giận ǵ anh, anh dọa, "nếu mà cậu hỗn với tôi, tôi sẽ rêu rao cho khắp Sài G̣n biết cậu đă từng bị pê-đê bắt cóc ở San Francisco!"

 

Nh́n người yêu như chưa từng bao giờ ghi dấu vết của thời gian Tuấn nói, "Hôm qua đứng chờ ở tiệm ăn, tôi nói Hương Quyên trông thật là thiên thu. Hôm nay tôi muốn thêm: Hương Quyên trông thật thật là thiên thu!" Mặt ửng đỏ như cô gái mười sáu bị nh́n trộm, Hương Quyên vội vàng kéo khăn giường phủ kín lên tận đầu. Tuấn cười ôm lấy cô.

 

"Hương Quyên biết không? Hương Quyên là người đàn bà Việt đầu tiên tôi biết."

 

"Quyên có tra khảo ǵ anh đâu mà anh phải khai." Tuy nói vậy nhưng mặt cô lộ vẻ sung sướng, rồi cô cười tiếp, "sao hồi c̣n ở Huế nghe đồn anh hoang quá cỡ, dọc sông Hương, cua không chừa một cô nào từ cầu Bạch Hổ cho đến Vỹ Dạ."

 

"Không đúng, từ chùa Thiên Mụ cho đến Vỹ Dạ," Tuấn chữa. "Toàn đồn nhảm, lắm mối tối nằm không. Không trách được ế vợ quanh năm!"

 

"C̣n cô ca sĩ th́ sao?"

 

"All talk, no action!"

 

Những chuyện cũ đó không được nhắc đến nhiều. Suốt cả tuần thế giới bên ngoài của hai người là mấy người làm ở lodge. Không quá khứ, không tương lai, đó là những giây phút thần tiên không một vết gợn của đời người. Cũng may những giây phút đó không có nhiều do đấy là mốc để ta nhớ và là thước để ta đo những giây phút khác.

 

Tuần lễ tiếp đó ở San Francisco ban ngày Hương Quyên đi làm c̣n Tuấn đi chơi thăm bạn bè một ḿnh. Tuấn nhận thấy Hương Quyên có vẻ suy nghĩ đăm chiêu, không c̣n hồn nhiên như những hôm trước. Tuấn gạn hỏi nhưng Hương Quyên không nói.

 

Một buổi sáng, Tuấn thức dậy sau khi Hương Quyên đă đi làm. Tuấn thấy trên bàn trang điểm của Hương Quyên một tờ thư nhỏ, vỏn vẹn mấy chữ viết bằng tiếng Anh: "Anh yêu quư, em cảm thấy thật rẻ rúng và bẩn thỉu." (Darling, I feel so cheap and dirty.)

 

Tuấn bàng hoàng nh́n nét chữ cứng cáp của người yêu. Th́ ra đó là điều làm Hương Quyên bận tâm mấy bữa nay. Tội lỗi tổ tông đuổi kịp cô hay tại Hương Quyên nghi ngờ t́nh yêu của Tuấn? Tuấn nhớ Hương Quyên tỏ vẻ không bằng ḷng khi cô đổi cách xưng hô, xưng "em", và Tuấn không chịu thay đổi cách xưng hô của anh. Nhưng Tuấn đă cắt nghĩa anh chưa quen, chưa bao giờ "anh anh, em em" với ai hết.

Tuấn cảm thấy vừa thương vừa giận người bạn gái. Thiên đường của Tuấn từ gần hai tuần nay cuối cùng chỉ là một thiên đường h́nh nộm; thực chất sự hiện hữu của nó phần lớn là do ở những lư do bên ngoài, không dính dáng ǵ đến t́nh yêu hay vẻ đẹp tự tại.

 

Tuấn không phải là người lang chạ, anh nh́n chuyện của anh và Hương Quyên là một điều tự nhiên, lành mạnh, cũng vô tội như khi anh lấy ngón tay lau nước mắt cho Hiền. Vả lại, hai người rất trưởng thành như Tuấn và Hương Quyên không lẽ phải biện minh, giải thích bất cứ hành động, hành vi nào của ḿnh? Nếu vấn đề chỉ là một mảnh giấy để hợp pháp hóa liên hệ giữa người đàn ông và người đàn bà th́ nó giản dị quá. Hơn nữa Tuấn chỉ c̣n có một ḿnh Hương Quyên...

 

Nỗi dằn vặt của Hương Quyên khiến Tuấn nhớ lại một buổi họp đại gia đ́nh có lẽ đến ngót trăm người. Một đám mấy anh chị em trong họ cùng tuổi ngồi tụ tập trong bếp, nói chuyện tầm phào. Một người em họ nói chuyện về một người chị họ, "ồ, dạo này chị đă có ông Đạm, già nhân ngăi non vợ chồng!" Ngoài việc thỉnh thoảng được nhắc đến tên như vậy, có lẽ ông Đạm là một thứ người vô h́nh, có đứng ngay trước mặt th́ mọi người cũng trông suốt qua.

 

Về thăm gia đ́nh sau nhiều năm xa nhà, Tuấn thấy tiếng Việt ḿnh có nhiều thành ngữ nghe rất lạ tai, nhiều khi thật thô bạo như "già nhân ngăi non vợ chồng," nhất là khi được dùng với một giọng thường ngày, không ác ư hay phê phán.

 

Người chị tuy đă đứng tuổi nhưng vẫn c̣n nhan sắc. Chị góa chồng v́ chiến tranh khi tuổi chưa đến hai mươi, con chị lúc ấy chưa đầy tuổi tôi. Chị ở vậy nuôi con gần ba mươi năm, cho con ăn học rồi xuất ngoại du học thành tài, nay cũng chức phận nọ kia. Chị mới biết ông Đạm gần đây. Nghe câu nói của người em họ, Tuấn muốn kêu lên thật to, "cái xă hội này c̣n muốn lóc thêm mấy cân thịt từ người đàn bà đáng thương kia nữa?" Rồi anh tự nhủ cũng may, đó không phải là tất cả những tinh hoa của Khổng, của Mạnh, của bốn ngàn năm văn hiến; v́ nếu không, anh sẵn sàng ném chúng ra ngoài cửa sổ hết.

 

Ít lâu sau Tuấn có dịp gặp ông Đạm và chị ở nước ngoài, Tuấn tiếp ông Đạm cẩn thận, chu đáo như một người thân. Nhưng số chị vất vả, sau gần một đời người khi chị bắt đầu t́m lại được hạnh phúc th́ ông Đạm bị bệnh mất.

 

Việc Hương Quyên ân hận là một cảm nghĩ rất thực nhưng nó đem lại một hậu quả bất ngờ khác là đột nhiên Tuấn bị ám ảnh bởi một gia đ́nh với một đàn con. Có con cái là chuyện Tuấn chưa bao giờ nghĩ tới và rất nhanh nó trở thành một ám ảnh cố định, tương tự như việc tiếp tục đi học trước kia. Tuấn nhớ lại ngày anh bỏ Minh anh đi. Không có lẽ những tập tục xă hội đă xâm nhập vào tận cả tạng phủ, đă nằm đợi sẵn ở trong gene, chờ cơ hội để cho biết sự có mặt của chúng. Tuấn biết ở tuổi Hương Quyên khi ấy chuyện có con không dễ, hay nếu có th́ triển vọng con bị tật nguyền rất lớn. Tuấn muốn bàn với Hương Quyên nhưng không biết bắt đầu như thế nào, mà cả với cô ư?

 

Những ngày c̣n lại hai người vẫn vui vẻ với nhau, cùng cố lờ quên đám mây đen đang chờ ở đâu đây. Tuấn ở trong t́nh trạng do dự này một thời gian lâu. C̣n Hương Quyên, cô có kiêu hănh của riêng cô. Ḍng dă cả năm trời, đến khi Tuấn khắc phục được khó khăn của ḿnh th́ không c̣n Hương Quyên nữa. Ở đầu điện thoại đằng kia, giọng Hương Quyên buồn buồn cho Tuấn biết cô đă có bạn mới. Hai người chia tay ḥa nhă.

 

Ít lâu sau Tuấn nghe tin Hương Quyên lập gia đ́nh. Anh mừng cho người bạn gái nhưng đến lúc ấy anh mới thật thấy sự trống rỗng, phi lư trong suy nghĩ của ḿnh. Ở vào những phút quyết định, những phút định nghĩa đời người hay chính con người, Tuấn đă nhiều lần thất bại. Thường cẩn thận về chi tiết, Tuấn không muốn phải nói câu ân hận. Càng nghĩ Tuấn càng thấy cách xử sự của ḿnh có nhiều thiếu sót. Tuấn biết ḿnh đă gây cho Hương Quyên nhiều phiền muộn. Mối t́nh cuối cùng của tuổi hoa niên đến đấy là hết, tàn tạ, âm thầm tan biến đi như biết bao nhiêu thứ không tên khác.

 

Nhân nói đến ân hận, khi nghe tin ông Đạm mất, Tuấn sửa soạn mấy câu nói chia buồn cùng người chị họ. Nhưng khi gặp chị, có lẽ v́ quá dè dặt, những câu chia buồn của Tuấn như bị tắc trong cổ họng. Có lẽ chị chờ đợi mấy câu đó từ Tuấn; từ miệng người em họ chúng vừa là niềm an ủi vừa là biểu tượng của t́nh người. Tiếc thay mấy phút để nói câu chia buồn qua đi quá nhanh!

 

 

 

GHI C:

 

[1] Trong sách toán ở Trung học, những hằng đẳng thức đáng nhớ dịch từ tiếng Pháp "les identités remarquables"

 

2] Cơ Học Thuần Lư (Mécanique Rationnelle), tên một chứng chỉ của Cử nhân Khoa học. Có dùng tiếng Pháp cũng không khá hơn, v́ thường được gọi tắt là "Méca Rat", loài chuột cống cơ động.

 

[3] Đánh chắn mà chỉ ù xuông th́ không mấy hứng thú và không được nhiều. Nếu khi ù mà trong tay có những bộ ba quân như "tam vạn, tam sách, thất văn" (tôm) hay "cửu vạn, bát sách, chi chi" (lèo) th́ đời... lên hương nhiều lắm.

 

[4] Côn Sơn, tên nơi nhà dưỡng lăo của Nguyễn Trăi, ở vùng Đông Triều, Hải Dương. Qua Côn Sơn Ca, Côn Sơn hẳn là một nơi thật đẹp, thanh b́nh và thoát tục.

 

[5] g: đơn vị gia tốc của trọng trường; nếu bay lên trời mà giữ được gia tốc 10g trong ít phút  Tuấn sẽ bay lên... mặt trăng.

 

[6] Chú thích của tác giả: Tuấn có thói quen chia loại, thí dụ dân chúng có thể chia thành hai loại, "straight" và "non straight". Không rơ "nh́n nghiêng" dịch có sát nghĩa hai chữ "non straight" hay không.

 

 

Xem Đoạn 3

 

 

 

 

 

GS Nguyễn Đc Tường

Tiến sĩ Vật Lư Nguyên Tử
Đại học
GEORGIA Institute of Technology, HOA KỲ

Nguyên Giáo Sư Toán
Trường Đại Học OTTAWA, CANADA

 

 

  

 

 

www.ninh-hoa.com