www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Ánh Tuyết

Giáo Sư
Nguyễn Đức Tường

 

 

Đoạn 1  

  Đoạn 2  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Main Menu

 
 

 



ĐƯỜNG ĐI CHƯA ĐẾN

GS Nguyễn Đc Tường
Tiến sĩ Vật Lư Nguyên Tử
Đại học
GEORGIA Institute of Technology, HOA KỲ

Nguyên Giáo Sư Toán
Trường Đại Học OTTAWA, CANADA


 

  

 

ĐOẠN 1: 

Gửi hương hồn bạn tôi Phạm Huy Ngà, 

                                                              

 

Một buổi sáng thứ Ba tôi phải mổ con nhái. Đúng vào lúc tôi cần phải chăm chú, nhẹ nhàng, khéo léo nhất để tách hệ thống thần kinh của con nhái th́ tôi cảm thấy có người chạm vào lưng. Lại anh chàng Tường, người phụ tá pḥng thí nghiệm sinh vật học. Anh ta đă xun xoe từ đầu niên học. Thực ra trông anh ta không tệ, nhưng chỉ v́ điệu bộ xun xoe mà thành ra trông rất đê tiện. Cách đây hai tuần Tường cố t́nh chạm vào tôi; sau khi tôi nh́n dằn mặt th́ anh ta đă đàng hoàng lễ phép. Sau vụ con nhái này có lẽ tôi sẽ phải nói chuyện lại với Tường một lần nữa.

 

Nhưng vẫn c̣n người chạm vào lưng tôi, rồi có tiếng nói khẽ vào tai: "Người đẹp ǵ mà độc ác quá vậy!" Tôi phải cố giữ tiếng kêu rú khẽ trong cổ họng, một phần v́ tôi nhận ra tiếng của Tuấn, một phần v́ tôi vừa giật ḿnh đưa con dao giải phẫu cắt ngang cổ con nhái. Rơ thật báo hại! Tôi phải sửa chữa tổn hại này thế nào bây giờ đây? Đuổi Tuấn ra ngoài, tôi làm qua quít cho xong TP [1], đằng nào th́ nó cũng be bét ra rồi.

 

Tuấn ngồi trên thềm bên ngoài pḥng thí nghiệm chờ tôi, dựa lưng vào tường đọc sách. Đúng là Tuấn, không thể sai! Lúc nào cũng có cuốn sách. Những ngày c̣n ở ngoài Bắc, trước khi di cư, mỗi khi trông thấy Tuấn đi bên kia đường, bọn con gái đi bên này đường thường khúc khích cười với nhau là anh chàng "điệu".

 

Dần dà bọn con gái đồng ư với nhau là anh chàng luôn luôn mang theo sách không phải v́ điệu mà v́ cần thiết. Làm sao được, học chỗ này một tí chỗ kia một tí để đi thi, c̣n th́ giờ tốt nhất Tuấn thường phải chạy việc cho Hiền, cô bạn răng khểnh nhơng nhẽo của tôi.

 

Kể Hiền cũng tài. Hiền có chừng ba bài hát; một trong ba bài ruột của Hiền là Khúc Nhạc Ly Hương của Lâm Tuyền. Thế nào nhỉ? "Yêu đương say đắm mà chi..." Hát đến hai chữ "mà chi", Hiền lắc đầu một cái như một enfant fatal chưa từng có người yêu để chấm câu, trông rất... sốt ruột.

 

Tôi không hiểu tại sao Tuấn bận rộn với Hiền như vậy mà chàng vẫn c̣n cố làm quen với tôi. Một buổi chiều thứ Bảy đi phố về một ḿnh, tôi thoáng thấy Tuấn đang đi ngược lại phía bên kia đường, một cuốn sách cặp nách như thường lệ. Tôi ngạc nhiên biết bao thấy sau đó vài phút có tiếng khẽ gọi sau lưng, "Cô Minh!" Tôi dừng chân quay lại th́ Tuấn lắp bắp nói,

 

"Sáng nay Hiền nói đáng lẽ trả lại Hiền cuốn Những Con Ḅ Trắng Răng, cô Minh có thể đưa thẳng cho tôi mượn cũng được."

 

Khi tôi ngạc nhiên trả lời vừa đưa trả Hiền tối hôm trước th́ mặt Tuấn đỏ như gấc, nói lí nhí những ǵ tôi cũng không c̣n nhớ nữa. Lúc ấy tôi mới nghĩ ra là anh chàng đang t́m cách làm quen. Th́ ra đây là kỹ thuật làm quen với các cô gái của Tuấn, kỹ thuật vết dầu loang, dùng một cô để gặp một cô khác. Tôi tự hỏi Tuấn làm thế nào để quen cô gái thứ nhất.

 

Trông mặt những chàng trai "bất lương", ăn vụng mà không biết đường chùi mép, nhưng chưa bất lương đủ sao mà nó... bẩn đến thế. Tôi thấy thương hại, cố nhịn cười, nói chữa đi là có khi tôi quên, mang về nhà lại cũng nên. Tuấn sung sướng như kẻ sắp chết đuối nắm được phao. Rồi chuyện nọ qua chuyện kia, chàng đi cùng với tôi về nhà. Tôi đi t́m cuốn sách, và lẽ tự nhiên là tôi không t́m thấy cuốn sách.

 

Từ đó hàng tuần thỉnh thoảng Tuấn qua chơi. Những khi tôi có việc cần nhờ Tuấn, bao giờ Tuấn cũng tận t́nh giúp đỡ. Thoạt tiên tôi tưởng Tuấn đă có ǵ xích mích với Hiền, nhưng không phải, v́ một lư do nào đó Tuấn muốn làm bạn với tôi.

 

Luôn luôn rất lễ phép, Tuấn rất được ḷng bố mẹ tôi, nhất là bố tôi. Bố tôi rất vui tính, một buổi chiều chủ nhật hai ông bà đi xem tích Chuyện T́nh An Lộc Sơn về, thấy Tuấn đang lép bép trong pḥng khách ông cao hứng nói đùa,

 

"Minh, sao con với Tuấn không đóng thử Kim Chung và Huỳnh Thái cho bố xem có được không?"

 

Ông làm tôi xấu hổ, ngượng chín cả người. Cứ như vậy cho đến ngày di cư, Tuấn hứa sẽ đến tiễn tôi. Nhưng v́ có thay đổi bất ngờ, gia đ́nh tôi đi trước mấy ngày nên tôi không gặp lại Tuấn. Mới vậy mà đă gần năm năm.

 

"Báo hại! Anh làm Minh giật ḿnh cắt cổ con nhái."

 

Nghe tôi nói, Tuấn vội đứng dậy, cười xin lỗi trả lời, "cũng may chỉ là con nhái, ngày nào Minh thành cô đốc mà cho scalpel qua cổ người ta th́ mới thật đáng sợ."

 

Thay đổi trước hết ở Tuấn là bây giờ chàng bảnh bao, chững chạc ra. Ngày trước, lúc đang lớn, ống quần Tuấn đă xuống gấu mấy lần mà lúc nào trông cũng cộc. Thêm vào đấy Tuấn luôn luôn ư thức về quần ḿnh cộc, kéo bên này bên kia thành thử trông càng khổ thêm, v́ nó thường thành ống cao ống thấp.

 

Tuấn rủ tôi đi ăn trưa. Nghĩ lại thủa "hàn vi" khi Tuấn phải để dành từng đồng để ăn chè đậu đen với bạn ở ngơ cụt, tôi hỏi có đủ sức kham nổi không v́ tôi không mang theo tiền, th́ Tuấn cười vỗ túi nói, "bây giờ giầu rồi, không c̣n dậy học không công nữa."

 

Nhớ lại chuyện ngày xưa trong nhiều tháng trời, Tuấn phải kèm Hiền học thi, tôi hỏi thăm về Hiền th́ Tuấn trả lời từ ngày rời đất Bắc chàng không c̣n liên lạc được với Hiền.

 

Tuấn dẫn tôi đến ăn ở tiệm phở Ngă Sáu gần đó. Thời giờ đi qua quá nhanh. Khi Tuấn và tôi trở về trường th́ đă bị muộn giờ học buổi chiều, chàng rủ tôi ra lại quán nước ngồi nói chuyện tiếp. Tuấn học ở phân khoa này đă được bốn năm, và rất ngạc nhiên cả tháng nay mới gặp lại tôi.

 

Tôi bảo cuối tuần chàng lại nhà chơi, thăm chào mẹ tôi. Chàng nh́n tôi ḍ hỏi, tôi nói bố tôi mất v́ đau tim đă hơn hai năm nay. Tuấn chia buồn, kể lại hôm ông gọi đùa Tuấn là Huỳnh Thái, chàng về nhà tập măi mấy câu vọng cổ để trêu ông, mà tập không nổi. Mấy tiếng đồng hồ không thể hết chuyện của mấy năm. Tuấn hẹn gặp lại tôi ngày hôm sau, ngày hôm sau, rồi ngày hôm sau nữa...

 

Tuấn là chàng trai đầu tiên đến với tôi, khi tôi bắt đầu biết thích con trai, khi trong tôi có nhiều thay đổi, tính t́nh cũng như sinh lư. Trong suốt thời gian ở ngoài Bắc, Tuấn rất trung thành với Hiền và rất đứng đắn với tôi. Mỗi khi đến nhà, Tuấn thường ngồi trên xe đạp bên bờ rào dâm bụt, một chân chống xuống đất nói chuyện phiếm, nửa giờ, một giờ, rồi lại đạp xe đạp biến mất. Dần dà tôi có thói quen mong ngóng, nếu vài ngày mà không nghe thấy chuông xe đạp, mà chàng không đến là tôi lại thấy nhớ, ngủ không yên.

 

Rồi di cư, rồi bố tôi mất, trong khi tôi phải học cho xong trung học, và bây giờ tôi đang học dự bị để vào Y khoa. Tuy vậy, ngày gặp lại Tuấn không phải là một ngày hoàn toàn tươi đẹp của đời tôi. V́ đến khi Tuấn về rồi tôi mới kinh ngạc nhớ ra rằng ḿnh mới hứa hôn với Kim. Có thể như vậy được không? Dù sao chăng nữa!

 

Sau khi tôi đỗ Tú tài, một trong mấy bà bạn chơi bài với mẹ tôi làm mối tôi cho Kim, con trai bà Tham, bà có biết. Gia đ́nh bà Tham cũng có đạo như gia đ́nh tôi. Mẹ tôi thuộc loại người cổ, gái lớn th́ phải lấy chồng cho yên chuyện.

 

Chị tôi lập gia đ́nh khi chị vừa thi xong Trung học Phổ thông. Năm ấy chị chưa đến mười bẩy tuổi. Sau khi bố tôi mất th́ bà càng bị ám ảnh bởi việc gả chồng cho tôi; nhất là bây giờ bà lại kiếm được một gia đ́nh đạo gốc, tôi khó được yên thân. Trong suốt một tháng hè lúc nào tôi cũng phải đeo bà trên lưng. Lúc xẵng lúc ngọt, lúc dọa nạt lúc dỗ dành,

 

"Con biết không, nó là con nhà gia thế, cũng kỹ sư chứ ít ǵ..."

 

"Nếu chỉ "cũng" kỹ sư thôi th́ việc ǵ mà phải vội," tôi cố đùa cho nhẹ bớt câu chuyện, "chỉ vài năm con "cũng" cô đốc chứ ít ǵ!"

 

"Dào, chưa đỗ ông nghè đă đe hàng tổng, con chưa bắt đầu năm dự bị để vào trường thuốc nữa..."

 

"Con chưa thi trượt bao giờ, không có lư ǵ con không qua được năm dự bị."

 

"Con biết không," bà đổi chiến thuật, "mấy tháng nữa là con đă hai chục tuổi đầu. Mẹ, rồi cả chị con nữa, lập gia đ́nh năm mười bẩy tuổi mà như con thấy, gia đ́nh cũng hạnh phúc, êm ấm, vui vẻ..."

 

"Quả thực con không thấy có lư do ǵ phải lập gia đ́nh sớm, để rồi phải lệ thuộc, ăn bám một anh kỹ sư."

 

Về điểm sau cùng, mẹ tôi không phải là không có lư nhưng có lẽ hai tiếng "ăn bám" của tôi hơi nặng, gây nên một vết thương trong bà v́ tôi thoáng thấy ánh mắt bà giận dữ, bà cố kiên nhẫn đổi chiến thuật một lần nữa,

 

"Con biết không, bố con đó, ngày hôm trước c̣n vui vẻ nói nói cười cười mà ngày hôm sau lăn đùng ra chết, bỏ lại mẹ một ḿnh với các con. C̣n mẹ dạo này cũng áp huyết cao, trèo ba bực thang gác là thở không được, làm sao biết được sống chết lúc nào..."

 

T́nh h́nh càng ngày càng nghiêm trọng. Cứ mỗi lần mẹ tôi mở đầu bằng "Con biết không" là tôi biết bà lại có một lư do mới, bi đát hơn lư do trước. Mẹ tôi một khi đă quyết định việc ǵ, trái lại ư bà không dễ, bố tôi đă hiểu rơ điều ấy từ lâu. Tôi cố thủ được mấy tuần lễ liền như vậy thật không có ǵ đáng xấu hổ.

 

Cuối cùng tôi cũng thua trận, không biết v́ nhược người hay v́ chiếc xe vélo solex. Tôi không nói với mẹ tôi câu cổ điển, "mẹ đặt đâu con xin ngồi đấy," mà với câu chạy làng, "mẹ muốn làm ǵ th́ làm."

 

Hiển nhiên câu đó quá đủ cho mẹ tôi v́ hai hôm sau Hồng, Phi, Phụng và tôi đi xem chiếu bóng về, phim Bẩy Năm Ngứa Nghề [2] với Marilyn Monroe, th́ thấy chiếc xe vélo solex mới tinh, bóng loáng nằm giữa nhà. Tôi vỗ tay cười nói với các bạn tôi,

 

"Khiếp đảm chưa, các cô? Tại sao các cô không chịu khó bắt chước chị đi? Các cô c̣n phải ngứa nghề thêm vài năm nữa, chứ chị vừa có vélo solex mới để đi vừa không phải ngứa nghề năm nào cả."

 

"Con gái ăn với nói!"

 

Mẹ lườm tôi, nói rồi đi vào nhà trong. C̣n tôi, tôi cũng chưa kịp hỏi người chồng tương lai của tôi là kỹ sư ǵ, có khi anh chàng là kỹ sư mỏ.

 

Tôi cũng chẳng nghĩ mấy về chuyện này nữa. Có ǵ để mà nghĩ? Tôi đă nghĩ xong từ lâu rồi. Như mẹ tôi nói, gia đ́nh của mẹ, của chị có thể gọi là hạnh phúc, êm ấm, vui vẻ... Nếu không thể làm ǵ khác hơn, không có ǵ bất ngờ như việc gặp lại Tuấn chẳng hạn, th́ tôi cũng sẽ có một gia đ́nh tương tự, một gia đ́nh hạnh phúc, êm ấm, vui vẻ... b́nh thường như trăm ngàn gia đ́nh khác, xây dựng trên căn bản của hai chữ "t́nh nghĩa". Nhưng căn bản này không đồng đều; t́nh th́ vá víu qua loa cho xong chuyện, c̣n lại toàn là nghĩa.

 

Chuyện t́nh của mẹ tôi là cùng cô tôi đứng trong buồng nḥm qua khe cửa xem mặt bố tôi; hai chị em khúc khích cười to quá, khi khách về rồi bị bà ngoại tôi mắng cho một trận nên thân.

 

C̣n chuyện t́nh của chị tôi là hai anh chị ngồi đối diện ở bàn ăn nói chuyện mỗi chiều chủ nhật, bốn tháng liền; mấy tuần trước khi cưới anh xin phép mẹ tôi để hai người dẫn nhau đi ăn kem Bờ Hồ.

 

Thế thôi, sống với nhau mười lăm, hai mươi năm, có năm bẩy mụn con, nếu giữ được ḥa khí, chịu đựng được lẫn nhau th́ đó là nghĩa, là hạnh phúc, và hôn nhân được kể là thành công. Thực sự nó không đến nỗi tệ, và là căn bản để giữ cho xă hội vững bền. Riêng tôi, tôi thấy nó thiếu sót.

 

Mấy năm trước làm luận Việt văn tôi đă viết đại khái như vậy. Phần sau tôi thêm tại sao về t́nh ta phải cam chịu, chỉ vá víu qua loa cho xong. Tại sao ta không làm cho phần "t́nh" hấp dẫn, đẹp đẽ, tṛn trịa hơn để đền bù cho những khó nhọc vun bón chữ "nghĩa" sau này. Rồi tôi trích dẫn Nguyễn Công Trứ,

 

Giang sơn một gánh giữa đồng,

Thuyền quyên ứ hự anh hùng nhớ chăng?

 

Ối chao, sao hai chữ "ứ hự" trong khung cảnh lành mạnh, bao la, bát ngát ấy có thể buồn cười, không cường điệu, lăng mạn, thi vị và ấm áp gần con người đến thế!

 

Tôi kết luận t́nh phải có thêm một phần tương đương với "ứ hự" th́ t́nh nghĩa mới thật vẹn toàn. Cô giáo cho tôi điểm cao, lúc trả bài cô nh́n tôi với con mắt đầy ư nghĩa, khẽ hỏi, "những tập tục của ta không hoàn hảo nhưng kết quả, nói chung, không đến nỗi tệ, do đấy được chấp nhận như một phương pháp. Thế em có phương pháp nào khác không?"

 

Bây giờ tôi gặp phần "ứ hự" của đời tôi. V́ ngày thứ ba ngồi trong quán nước, khi tay tôi để trên mặt bàn sắp cầm cốc nước th́ Tuấn đưa tay qua nắm lấy tay tôi. Tôi sẽ ứ hự thế nào bây giờ đây? Tay tôi run run. Tôi biết tôi vẫn yêu Tuấn từ bao nhiêu năm nay mặc dầu t́nh yêu đó bị đè chặt dấu kín trong tâm thức, và những năm gần đây tôi cũng chẳng mấy khi nhớ đến chàng nữa.

 

Bây giờ tay tôi trong tay chàng. Tiếng chuông xe đạp của Tuấn kêu rộn ràng trong tai, chiếc gấu quần cố là nhưng không mất hết những đường hằn xuống gấu hiện ra rơ ràng trước mắt. Khi Tuấn xấu hổ đỏ mặt, kiếm không ra cái lỗ nẻ để chui xuống, th́ tôi đă chẳng từng cứu chàng như cứu con chim sắp chết rét đấy ư?

 

Tôi vẫn định kể cho Tuấn nghe câu chuyện hứa hôn của tôi từ hai hôm nay, nhưng nếu tôi kể lúc này th́ có lẽ Tuấn sẽ biến mất như bao nhiêu lần Tuấn đă đạp xe đạp biến mất. Và tôi chưa kịp sửa soạn để cho Tuấn biến đi trong lúc này.

 

Một buổi chiều gần Tết, Tuấn đến chơi nhà trong khi Phi, Phụng và tôi đang chờ Hồng đến để làm tay tư tam cúc. Phi không giữ nổi ngạc nhiên, láu táu hỏi, "đây là anh bên kia đường..." Ư Phi muốn nói anh bên kia đường, quần ống cao ống thấp v.v., thói quen ngày xưa bọn con gái thường gọi Tuấn sau lưng chàng. Tôi cười đỡ lời Phi,

 

"Chính thị, và nếu cô em không trông chừng th́ sẽ có anh "bên này đường" bây giờ!"

 

"Không phải," Phụng làm bộ ngây thơ nói, "anh này không có cuốn sách."

 

"Thôi, xin các cô tha cho," Tuấn cười lành, "tôi chỉ có một thân một ḿnh ở đây."

 

Hồng không đến, chúng tôi cho Tuấn thay chân Hồng. Tuy ngồi chơi tam cúc nhưng Phi và Phụng như đang ngồi trên tổ kiến lửa với những câu hỏi về Kim, về Tuấn đang gậm nhấm tạng phủ của hai nàng. Tôi biết trong dĩ văng xa xôi kia, Phi và Phụng cũng đă từng thầm ước địa vị của Hiền, có một chàng trai như Tuấn theo đuổi. Bây giờ ngồi bên cạnh tôi, trước mặt hai người là Tuấn, Tuấn của riêng tôi; trong tôi dào dạt dâng lên niềm kiêu hănh, một cảm giác vô cùng dễ chịu và ấm áp.

 

Tôi vẫn nghĩ t́nh yêu là huyền diệu, tuy nhiên tôi chưa được sửa soạn để tiếp nhận những cảm xúc sắp đến, những cảm xúc có lẽ chỉ đến một lần trong đời và sẽ không bao giờ trở lại.

 

Đang chăm chú xếp bài trên tay, vô ư đùi tôi chạm phải đùi Tuấn. Ngoài việc Tuấn cầm tay, đây là lần đầu tiên tôi có một đụng chạm thân thể với Tuấn, với một người khác phái, và nó đến quá bất ngờ, trong một hoàn cảnh không thuận tiện. Cường độ mănh liệt của cảm xúc đó chỉ có thể xẩy đến cho những kẻ lần đầu yêu nhau.

 

Như có một luồng điện chạy qua, toàn thân tôi bị tê liệt, máu chảy dồn lên làm ngực tôi cứng chắc, làm tai, làm mặt tôi nóng ran, các bắp thịt tưởng chừng căng đứt. Tôi ở trong trạng thái ngây ngất này một lúc lâu, rất may Phi và Phụng mải soạn bài không để ư. Liếc nh́n bên cạnh, trông Tuấn b́nh thản nhưng tôi thấy chàng xuống quân cọc cạch hai lần liền. Sau cùng, rất nhẹ và kín đáo, tôi chuyển chân ra chỗ khác. Thiên nhiên thực vô cùng kỳ diệu!

 

Chiều hôm sau, theo thường lệ trước khi về nhà Tuấn và tôi hay đi dạo nói chuyện dưới những tán lá rậm và thấp ở sau dẫy nhà ngang lớp học. Phía bên kia là trường Đại học Sư phạm, lúc đó sinh viên cũng đă về hết. Trong sân trường Đại học Khoa học vắng vẻ, đang đi đột nhiên Tuấn ngừng lại, khẽ gọi, "Minh!" Nghe giọng cấp bách của Tuấn, tôi luống cuống dừng bước nh́n chàng.

 

Đă cả tuần lễ nay Tuấn định nói điều ǵ. Tôi chờ đợi giây phút này từ lâu, ḷng tôi rộn ràng xao xuyến. Tuấn giữ hai vai tôi, nh́n vào mắt tôi, nói,

 

"Tôi muốn nói điều này với Minh từ nhiều ngày nay: Tôi yêu Minh!"

 

Rồi không đợi tôi phản ứng, Tuấn ôm hôn tôi nụ hôn đầu đời. Ồ, Tuấn ơi... Mặc dầu không ngạc nhiên, tôi cần tất cả phần c̣n lại của ngày hôm ấy để ghi nhận những ǵ đă xẩy ra. Phần "ứ hự" của đời tôi viên măn, tôi muốn theo chàng vào con đường gian nan hơn, xây dựng phần "nghĩa". Nếu tôi có cơ hội...

 

Tôi sống trong hạnh phúc. Để được kín đáo riêng tư hơn, vào những buổi sáng hay buổi chiều không có giờ học Tuấn và tôi thỉnh thoảng lên ngồi chơi ở Sở Thú hoặc đi xem chiếu bóng.

 

Một buổi sáng thứ năm ở Sở Thú, Tuấn kể ngày hôm trước sau giờ học Ngạn, một người bạn cùng lớp, kéo chàng ra chỗ vắng kín đáo nói, "tuần trước đi ngang Sở Thú t́nh cờ tao thấy có hai đứa trẻ ngồi với nhau trông rất tội nghiệp. Nếu muốn, chúng có thể đến cư xá của tao ở gần đó, phía bên kia cầu Thị Nghè vào sáng thứ năm hoặc thứ sáu, những ngày giờ khác th́ phải hỏi trước."

 

Rồi Ngạn cho Tuấn địa chỉ và bảo chỗ dấu ch́a khóa. Tuấn hỏi tôi có muốn đến cư xá của Ngạn hay không. Tôi chẳng biết nói thế nào, đứng dậy đi theo Tuấn.

 

Đến khi vào trong nhà rồi tôi mới thấy lo hoảng, than thầm, "Minh ơi, con gái nhà tử tế, lại có đạo nữa, đến đây làm ǵ thế này?" Ngồi trên đi-văng bên cạnh, trông Tuấn c̣n bất an hơn tôi. Như để trấn tĩnh tinh thần, chàng bắt đầu kể chuyện.

 

"Minh có biết cái buồng học của mấy lớp trên trong dẫy nhà ngang không, cái buồng thật sâu, sàn gỗ, chỉ có một cửa ra vào ở ngay cạnh bục giáo sư?"

 

"Anh muốn nói dẫy nhà ngang ḿnh vẫn đi bộ phía bên ngoài?"

 

"Đúng rồi, chiều hôm qua trong giờ TP Cơ học Thuần lư có một chuyện đáng ghi vào niên giám của trường Đại học Khoa học."

 

"?"

 

"Trong lúc ông thày người Pháp đang nói đều đều, và non nửa lớp đang ngủ gà ngủ gật th́ có tiếng giầy "cộp, cộp" như lính SS Đức, từ cuối lớp đi lên. Đến giờ Vĩnh đi dậy học. Không phải lần đầu tiên chuyện này xẩy ra, nhưng có lẽ lần này giầy Vĩnh mới, tiếng giầy kêu vang to hơn thường lệ. Vĩnh đă ra đến ngoài hành lang; ông thày nhịn không nổi nữa, nhẩy như Tarzan từ trên bục xuống đuổi theo,

 

"Monsieur!"

"Oui, Monsieur."

 

Tôi ngồi ngay bàn đầu trông ra hành lang xem hai người căi nhau, cả hai chỉ có bề cao chứ không có bề dầy, và ông thầy trông như cái tháp chuông nhà thờ nh́n xuống phố chợ. Đại khái Vĩnh nói anh phải đi dậy học kiếm ăn, và dù sao chăng nữa, đây là faculté nó cũng hàm nghĩa facultatif [3]. Nghe ông Tây ta giảng cho ông Tây tây điểm tế nhị hơn của tiếng Pháp như vậy, tôi nhắm mắt chờ ông Tây thực cho Vĩnh một quả thụi."

 

"Thế ông có thụi không, cuối cùng ra sao?" Tôi cười hỏi.

 

"Không, khi tôi mở mắt ra th́ Vĩnh đă đi mất c̣n ông thày hậm hực đi vào, miệng lẩm bẩm cái ǵ "quand même". Tôi chưa bao giờ thấy gáy ông đỏ đến thế!"

 

Câu chuyện vui của Tuấn khiến tôi cảm thấy dễ chịu, thư thái. Sự riêng tư của căn buồng cho tôi một an ninh sở hữu. Đôi khi tôi lẩm cẩm ngẫm nghĩ về sự mâu thuẫn giữa t́nh yêu trong sạch và đam mê thể xác bẩn thỉu. Đâu là ranh giới? Đâu là điểm cuối của một t́nh yêu trong sạch và là điểm bắt đầu của một đam mê thể xác bẩn thỉu? Bẩn thỉu a priori?

 

Ngồi đánh tam cúc bên cạnh Tuấn cho tôi những giây phút kỳ diệu, bất ngờ nhất của đời tôi; đến bây giờ đôi khi nghĩ lại tôi hăy c̣n thấy ngượng. Trong cư xá của Ngạn, Tuấn sẽ ôm hôn tôi, t́m kiếm trên tôi, hay tay Tuấn sẽ nhẹ nhàng khum đỡ triền ngực đang thật sự trưởng thành của tôi. Một lần nào đó, mất Tuấn một lúc lâu tôi sẽ hé mắt nh́n th́ thấy Tuấn đang ngây dại ngắm nh́n vết son đỏ cuối cùng, c̣n sót lại từ ngày mới đẻ trên ngực tôi. Khi ấy Tuấn ngượng cười rồi lấy áo phủ lên tôi.

 

Những ngày này đôi khi mẹ nhắc khéo tôi xem lễ mà đă lâu không chịu lễ. Rồi đến mùa Phục Sinh. Nếu một năm người có đạo chỉ xưng tội, chịu lễ một lần th́ mùa này chính là mùa xưng tội, chịu lễ. Tôi không thể chạy được nữa. Sau khi xưng những tội lặt vặt thường lệ, đến đoạn t́nh yêu và đam mê thể xác, tôi nghĩ măi. Tôi quyết định tôi không có tội lỗi ǵ cả, và bỏ qua đoạn này. Để cứu rỗi những tội lặt vặt tôi sẽ phải đọc mười kinh Lạy Cha và mười kinh Kính Mừng.

 

"Con ra về b́nh an," Cha nói.

 

Tôi ra về b́nh an, nhẹ nhơm, đọc mươi phút kinh ăn năn mà Cha đ̣i hỏi. Lễ Phục Sinh, tôi chịu lễ.

 

Cũng trong cư xá của Ngạn chúng tôi có thể ngồi thanh thản nói chuyện, vui hưởng sự có mặt của nhau. Đă đến lúc tôi phải nghĩ đến chuyện giải quyết những vấn đề đến cùng với hạnh phúc. Trong trường hợp của Tuấn và tôi, chúng tôi có nhiều vấn đề phức tạp hơn những người khác.

 

Một trong những việc tôi phải làm là kể cho Tuấn nghe chuyện hứa hôn, và việc sẽ phải nói chuyện từ hôn với người chồng tương lai của tôi. Sau nhiều lần do dự, tôi nói với Tuấn,

 

"Tuấn ơi, Minh định nói anh nghe điều này đă khá lâu mà không có dịp. Mấy tuần trước khi gặp lại anh, gia đ́nh Minh đă hứa hôn với Kim và Minh cũng sắp nói chuyện với Kim về việc băi hôn."

 

Rồi tôi kể cho Tuấn nghe chuyện tôi hứa hôn. Tuấn ngồi im nghe, mặt càng ngày càng tỏ ra lo lắng, khổ sở. Sau cùng chàng nói,

 

"Tôi xin lỗi Minh, tôi đă làm lỡ đời Minh..."

 

"Tại sao Tuấn nói thế," tôi ngắt lời Tuấn, "anh cũng muốn gả chồng cho Minh như bà má của Minh ư? Khi ngồi trong quán nước để yên cho anh nắm tay lần đầu tiên và bây giờ việc từ hôn với Kim là quyết định riêng của Minh, không can dự ǵ đến anh hay đến ai hết. Cái khó khăn hơn của Minh là nói chuyện với bà má!"

 

"Sáng nay tôi nhận được thư này, bây giờ tôi cũng không biết nó là tin vui hay tin buồn nữa..."

 

Tuấn nói rồi đưa tôi đọc lá thư báo tin chính thức chàng sắp xuất ngoại du học. Thường ngày nói chuyện, Tuấn có một ám ảnh cố định là cách này hay cách khác chàng sẽ phải đi du học. Điều đó không gây khó khăn cho tôi v́ tôi cũng nghĩ một người như Tuấn nên học xa hơn - bà má tôi đỡ phải thêm chữ "cũng" khi khoe cậu rể. Và theo như trong thư chúng tôi sẽ chỉ c̣n với nhau hơn một tháng nữa. Điều làm tôi lo ngại là cái mà Tuấn gọi là định lư đương nhiên - Tuấn dùng chữ axiome - "có gia đ́nh th́ hết đi học".

 

B́nh thường Tuấn rất chính xác trong cách dùng chữ nhưng trong trường hợp này, chàng rất luộm thuộm, có lẽ v́ không muốn bỏ câu nói kêu và gọn của ḿnh. Chẳng hạn như trong câu trên "có gia đ́nh" Tuấn muốn kể cả việc có liên hệ chặt chẽ với đàn bà, và "hết đi học" có nghĩa là hết xuất ngoại.

 

Tôi nói định lư của Tuấn không đương nhiên như Tuấn nghĩ. Trước hết có liên hệ chặt chẽ với đàn bà không hẳn là một trở ngại quan trọng trong việc học; mặc dầu dính chặt với Hiền và mất nhiều th́ giờ kèm Hiền học thi Tuấn vẫn chẳng thi đỗ đấy ư? C̣n như việc xuất ngoại, có lẽ Tuấn không có đủ phương tiện để mang theo một người đàn bà ra ngoại quốc, nhưng không có lư do ǵ người đàn bà đó phải đi theo Tuấn, nhất là khi cô ta cũng cần vài năm để đi học; hơn nữa rất có thể người đàn bà đó cũng có phương tiện riêng để xuất ngoại như Tuấn.

 

Thường khi nói chuyện tôi chỉ nói sơ sài như vậy, tôi không thấy cần thiết phải lư luận cho thật mạch lạc tới cùng. Đó là điều lầm lớn. Bây giờ th́ muộn quá v́ với tin Tuấn chính thức xuất ngoại tôi trở thành một phần của câu chuyện; tôi không c̣n có tư thế để lư luận một cách vô tư, hữu hiệu nữa.

 

Và như vậy, như một "người hùng" của Lê Văn Trương, Tuấn đau khổ nhưng sẽ cố quên hết, bỏ lại đằng sau tất cả để hiên ngang ra đi. Rất lăng mạn, Tuấn đọc ở đó sự hy sinh cho một mục đích cao cả. Tôi đọc ở đó một ngu tối, một hy sinh phi lư, không cần thiết; nói tóm lại, một phí phạm.

 

Tôi yêu Tuấn, điều đó không làm tôi bớt yêu Tuấn cũng như tôi không nghi ngờ t́nh yêu của Tuấn đối với tôi, nhưng tôi sẽ không phải là người dẫn dắt Tuấn ra khỏi cái điểm mù của chàng. Vả lại dù cố cắt nghĩa chưa chắc Tuấn sẽ nh́n ra, một người được trang bị bằng một định lư đương nhiên thường đi theo con đường của ḿnh như một con lừa, không dễ ǵ thuyết phục.

 

Một ngày nào đó, sống ở nước ngoài Tuấn sẽ có cô bạn gái ngoại quốc, cách suy nghĩ và cảm nhận của cô khác với tôi, với các cô gái Việt; cô nh́n Tuấn rơ ràng hơn, có khi cô sẽ bỏ rơi Tuấn như một đôi stocking bị chạy, bất ngờ và quyết liệt, khiến Tuấn bàng hoàng, không biết là ḿnh đang đi vào hay đi ra. Khi ấy Tuấn sẽ ngồi nghĩ lại, phân tích giả thiết của những định lư đương nhiên của ḿnh; một người học đến Cơ học Thuần lư như Tuấn sẽ lư giải được điều đó không khó khăn ǵ. Nhưng muộn quá rồi, ta đang sống ở hai bên bờ đại dương, hai thế giới, chỉ c̣n biết ngồi hối tiếc, đếm lại những lời thề đă cũ.

 

Chính v́ vậy khi Tuấn lo lắng, khổ sở v́ "đă làm lỡ đời tôi", tôi rất động tâm, đồng thời tôi cũng muốn cho Tuấn một gậy vào đầu. Thiện ư! Thiện ư! Bao giờ Tuấn cũng đầy thiện ư. Nhưng thiện ư là viên gạch thường được dùng để lát những con đường đi vào địa ngục. Tuấn sẽ thở dài, vừa đau khổ vừa nhẹ nhơm, nếu tôi đi lấy chồng như đă dự định. Nhưng việc này sẽ không xẩy ra.

 

Tôi sẽ nói chuyện với Kim, và việc tôi nói chuyện với Kim không phụ thuộc vào liên hệ giữa tôi và Tuấn. Tuấn cần một biện minh khác. Tôi gợi ư,

 

"Th́ Tuấn hăy cứ đi, v́ một lư do rất hèn, thiếu phần sáng tạo và thẩm mỹ, là Tuấn đi cho gia đ́nh Minh bớt tai tiếng."

 

Tuấn sung sướng như bắt được chân lư của cả Christ lẫn Đức Phật họp lại. V́ thiện ư, người ta có thể đi được rất xa. Lần đầu tiên tôi thấy Tuấn chấp nhận một cách dễ dăi. Trong mắt tôi, Tuấn tụt xuống mấy nấc, nhưng tôi bỏ qua cho Tuấn. Tuấn cũng chỉ là người, nếu không có những sơ sót như vậy th́ Tuấn thành ông thánh mất, và tôi không cần một ông thánh.

 

Tuấn ơi, để em dạy Tuấn điều này, phương pháp tuy có khác nhau, hành động của một người đàng hoàng, đầy thiện ư và một tên vô lại giống nhau ở điểm là trong nhiều trường hợp chúng đưa đến cùng một kết quả.

 

 

GHI C:

 

[1] TP: Travaux pratiques - Thực tập.

 

[2] The Seven Year Itch - Tháng ấy kỷ niệm cố Tổng thống Ngô Đ́nh Diệm tại chức được năm năm. Trên đại lộ Trần Hưng Đạo, Sài G̣n, bên cạnh rạp Đại Nam là khán đài cho quan khách xem diễn binh, người ta thấy treo như một đôi câu đối rất lớn: "Năm Năm Chấp Chánh” - “Bẩy Năm Ngứa Nghề". Không có ai thông minh đủ, bảo rạp Đại Nam tạm cất một "vế" câu đối đi vài ngày, hay ít nhất treo nó kín đáo hơn.

 

[3] Chỗ này dịch ra tiếng Việt sẽ mất nghĩa: Vĩnh học ở phân khoa khoa học - faculté des sciences - c̣n facultatif có nghĩa là không bắt buộc. Vĩnh ngồi được 45 phút để lấy "cua" là "may" cho ông thầy lắm. Đó là thời đại hoàng kim của sinh viên đại học khoa học, nhất là mấy anh lớp trên, người nào đi dạy học cũng rủng rỉnh lắm tiền, nhiều người rất giầu.

 

 

Xem Đoạn 2

 

 

 

 

 

GS Nguyễn Đc Tường

Tiến sĩ Vật Lư Nguyên Tử
Đại học
GEORGIA Institute of Technology, HOA KỲ

Nguyên Giáo Sư Toán
Trường Đại Học OTTAWA, CANADA

 

 

  

 

 

www.ninh-hoa.com