www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Tà Áo Văn Quân

Giáo Sư
Nguyễn Đức Tường

 

Lời Giới Thiệu  

Tà Áo Văn Quân

Bài Không Tên Không Tên Kỳ 1   Kỳ 2  

KIBBUTZ
 
Kỳ 1
  |  Kỳ 2  |  Kỳ 3 

  Kỳ 4    |   Kỳ 5

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Main Menu

 
 

 



 
BÀI KHÔNG TÊN KHÔNG TÊN

GS Nguyễn Đc Tường
Tiến sĩ Vật Lư Nguyên Tử
Đại học
GEORGIA Institute of Technology, HOA KỲ

Nguyên Giáo Sư Toán
Trường Đại Học OTTAWA, CANADA


 

 

 

 

 Lời Tác giả: Đă từ lâu tôi rất hâm mộ những bài hát rung động, đầy t́nh cảm của nhạc sĩ Vũ Thành An. Ông có nhiều bài hát không tên thường được đánh số, thí dụ Bài Không Tên Số 1, Bài Không Tên Số 2... Tôi nghĩ măi. Mấy bài hát đó không thể gọi là không tên, đó là bài không tên Số 1, bài không tên Số 2, v.v. Do đấy tôi quyết định viết một bài thực, thực không tên. V́ vậy, Bài không tên không tên. Và để tặng C.H., người bạn xa xưa của những ngày lộng gió.

 

 

Kỳ 1:

 

Tuân tỉnh dậy trong một căn pḥng lạ, trang bị sang trọng nhưng giản dị. Đầu óc nhẹ tênh, chàng dần dần nhớ lại ḿnh đang dự một lớp cao học về Vật lư tại Denver, thủ phủ của tiểu bang Colorado. Buổi tối hôm đó cùng mấy người bạn đi ăn ở một tiệm ăn chuyên về thức ăn biển, anh bạn người Pháp, dân Marseille, xuưt xoa khen súp bouillabaisse không thua ǵ Marseille. C̣n Tuân, chàng mải nghe và ngắm cô ca sĩ địa phương duyên dáng, mắt cười tinh nghịch. Cô ôm cây đàn double-bass tŕu mến như ôm người t́nh, vừa tự đệm vừa hát,

 

“Lemon tree, very pretty...”

 

Tiếng hát trầm trầm cộng hưởng với tiếng “thịch, thịch” của cây đàn, trái tim người nghe tưởng như muốn nhẩy ra khỏi lồng ngực.

 

“Lemon tree, very pretty... Ước ǵ tôi là cây double-bass của nàng...”

 

Tuân khẽ nói. Một anh bạn quay sang ngắt lời,

 

“Thôi đi Tuân, nếu óc Vật lư của cậu phong phú được bằng nửa như vậy...”

 

Dưới ánh đèn mờ mờ, Tuân và anh bạn người Anh ngồi phân tích ván cờ mới nhất của giải vô địch thế giới lúc đó đang tiếp diễn, cố t́m hiểu tại sao thế cờ đang có vẻ rất quân b́nh mà một bên chỉ đẩy quân tốt lên, bên kia đă bỏ cuộc. Những bạn khác đă bắt đầu nói chuyện nghề nghiệp, talk shop. Mấy người bàn luận, viết chi chít trên mặt sau tờ giấy giải bàn những phương tŕnh hay vẽ ngùng ngoằng những đồ thị vật lư.

 

Tiếng keyboard với tiếng dàn trống rầm ŕ đệm cho nhạc blue, to đủ để lấn áp tiếng khách ăn nói chuyện nhưng không quá ồn ào; cô ca sĩ và anh nhạc sĩ thổi kèn thay phiên nhau tŕnh diễn. Three Coins in the Fountain như rên rỉ vọng lại từ xa trong đêm khuya qua tiếng kèn trumpet. Rồi tiếng hát như mời mọc: “I left my heart in San Francisco...”

 

Tuân đang định nói th́ anh bạn người Anh vỗ vai:

 

“Đứng đắn, Tuân, tôi kiếm ra rồi! Mục đích quân tốt đi lên là để cho tướng có luft [1], vài nước nữa tướng bên kia hết chạy”.

 

Đêm đă khuya, trên sàn nhảy nhỏ chỉ c̣n hai ba cặp đang nhảy, mọi người quyết định đi về. Một buổi tối hoàn toàn nếu nửa đêm hôm đó Tuân không đau bụng dữ dội muốn ngất đi ngay. Và sau khi bấm nút gọi được cô phụ trách điện thoại của khách sạn th́ chàng không c̣n nhớ ǵ nữa.

 

Trở về thực tại, đây tất phải là một bệnh viện. Nh́n ra ngoài cửa sổ, dẫy Rocky Mountains hùng vỹ nhưng không đe dọa. Nắng hanh vàng chiếu tưng bừng trên sườn đồi, nhuộm thêm vàng những hoa dại vàng rực rỡ. Tuân nhớ lại những ngày thơ ấu. Sau nhà là dẫy núi Tam Đảo, không xa cho lắm, cũng hoa dại vàng rực rỡ như cảnh ngoài kia. Ngày ấy, chàng chỉ có một mong ước giản dị là được sang phía bên kia đồng nội, hạnh phúc duy nhất là được chạy giữa đám hoa vàng bên cạnh rừng thông.

 

Hạnh phúc thô sơ không bao giờ thực hiện. Cho đến một hôm có người chị họ từ xa đến chơi. Chị không kháng kiện cho lắm nên nơi chàng ở, khí hậu tốt, có thể giúp cho sức khỏe của chị rất nhiều. Một buổi chiều ít nắng, chị rủ Tuân cùng đi bách bộ. Tất nhiên chàng không bỏ qua dịp may này. Đang chạy tung tăng trên con đường đất, Tuân nghe chị la to:

 

“Em coi chừng!”

 

Muộn quá rồi. Chiếc giầy xinh xắn của Tuân đă ch́m sâu trong băi phân trâu đến tận mắt cá. H́nh ảnh một chú bé đi t́m hạnh phúc bị sa lầy trong băi phân trâu khiến Tuân bất giác bật cười thành tiếng. Cảm thấy có người đang nh́n, Tuân ngoảnh lại th́ gặp cặp mắt hiền từ của cô y tá.

 

“Dẫu sao anh không nói một ḿnh,” nàng mỉm cười nói.

 

“Không, tôi chưa hoàn toàn điên.” Tuân cũng cười đáp, “vả lại, tính tôi cẩn thận, mỗi khi muốn nói một ḿnh tôi đóng chặt cửa để chắc chắn không ai nghe lén.”

 

Nàng cặp mạch cho Tuân, rồi nói tiếp:

 

“Anh đang ở trong một dưỡng viện số một của Colorado. Người ta thấy trong giấy tờ của anh có hai ba thứ bảo hiểm nên không ngần ngại trở anh vào đây.”

 

“Cô muốn nói nếu không, chắc tôi đang nằm trong nhà thương thí của một đại học nào đó.”

 

Tuân ngắt lời. Má thoáng ửng đỏ, nàng nói thêm Tuân đă ngủ hơn một ngày, một phần là do bác sĩ muốn như vậy. Bác sĩ nói chàng rất may, bị dị ứng của một loại đồ biển nào đó, nếu chậm độ mươi phút nữa th́ “không thể biết được.” Bây giờ không có ǵ đáng lo ngại, và chỉ trong vài hôm chàng sẽ trở lại b́nh thường, hoàn toàn như mới. Tuy nhiên, người ta muốn giữ chàng thêm hai mươi bốn giờ nữa để quan sát.

 

May rủi? Tuân sẽ không bao giờ nghĩ nổi sự khác biệt giữa cái “không thể biết được” và “có thể biết được” chỉ là sự khác biệt giữa điện thoại quay số và điện thoại bấm số. Tuân không tin rằng đêm hôm đó chàng có đủ th́ giờ để quay số điện thoại. Méo mó nghề nghiệp, chàng tự hỏi xác suất giữa điện thoại quay số và điện thoại bấm số là bao nhiêu, chắc chắn không phải là 50-50. Cuối cùng chàng kết luận câu hỏi ngớ ngẩn, không đúng chỗ. Tiếng cô y tá khiến Tuân trở về thực tại,

 

“Chắc anh đói bụng, để tôi đi kiếm cho anh ít súp.”

 

Nàng hỏi nhưng không đợi trả lời rồi bước ra.

 
 

Đột nhiên có người nhắc tới, Tuân cảm thấy bụng đói cồn cào. Tuân nh́n thấy mấy cuốn sách chàng đang đọc và chiếc máy cassette được xếp gọn gàng trên bàn ngủ, cạnh đầu giường. Lơ đăng Tuân bấm cho cassette chạy. Vẫn là Bài Không Tên số 5 của Vũ Thành An mà chàng đă vặn từ mấy đêm hôm trước, “... hăy cố yêu người mà sống, lâu rồi đời ḿnh cũng qua.”

 

“Lâu rồi đời ḿnh cũng qua!” Cô y tá trở lại với súp. Chỉ là súp bắp – cream of corn – đồ hộp tầm thường, vậy mà Tuân tưởng tượng sơn hào hải vị trong bữa tiệc của Từ Hi Thái Hậu đăi các sứ giả cũng khó có thể ngon hơn. Cô y tá nh́n Tuân ăn một cách ngon lành. Nàng khen bài hát hay nhưng buồn. Tuân cắt nghĩa đó là bài hát về một cặp t́nh nhân bần hàn. Sau khi nghe Tuân dịch, nàng khẽ than,

 

“Trời, đời sống có thể tăm tối đến thế kia ư?”

 

Tuân nói lần đầu tiên nghe bài này chàng cũng nghĩ như vậy. Chàng thấy nó lầm than, không một tia sáng, phi lư đến vô luân, cả một đời người cố gắng cũng chỉ đủ để “lâu rồi đời ḿnh cũng qua.” Chàng nói sự vô vọng của nó chỉ làm chàng cảm thấy bất lực, nhưng điều làm chàng phẫn nộ là dù vô vọng đến đâu, người ta cũng có thể quen đi.

 

Đang chăm chú ghi chép trên đồ biểu, cô y tá ngước mắt nh́n, hơi ngạc nhiên về giọng nói hằn học của Tuân. Mặt lộ vẻ suy tư, nàng xem đồng hồ rồi nói,

 

“Tôi c̣n phải đi thăm hai buồng nữa. Chừng hai giờ nữa tôi sẽ quay lại. Tôi đă biết tên anh, c̣n tên tôi là Penelope, người ta quen gọi tôi là Penny.”

 

“Hay quá, tôi sống ở nước này đă khá lâu năm,” Tuân nói, “lần đầu tiên tôi được biết một cô có tên Penelope.”

 

“Ấy, tên tôi có chút ḍng dơi đàng hoàng.” Penny mỉm cười bí mật.

 

Penny trở lại sau bữa cơm chiều, khi Tuân đang nằm đọc sách và nghe nhạc. Chàng nói chắc nàng mệt sau một ngày dài. Nàng trả lời muốn kham nổi hai bà già bệnh nhân của nàng th́ cần phải có sinh lực của một bà chủ nhà chứa.

 

“Penny, cô có trích dẫn nhầm chăng? Tôi nghĩ đó là câu của Jascha Heifetz, nhạc sĩ vĩ cầm danh tiếng,” Tuân nói trêu cô. “Ông nói muốn diễn tả nổi nhạc Brahms th́ một trong những điều cần phải có là sinh lực của một bà chủ nhà chứa.”

 

Ngồi xuống cầm tay cặp mạch cho Tuân, mặt Penny tươi lại như lúc ban chiều, nàng nói,

 

“Nếu vậy để tôi sửa lại, muốn kham nổi hai bà bệnh nhân của tôi th́ cần phải có sinh lực của một nhạc sĩ muốn diễn tả nhạc Brahms. Anh cũng là nhạc sĩ?”

 

“Tôi không là nhạc sĩ, nhưng tôi là học tṛ ‘xa’ của Heifetz.” Tuân đáp, “ông thầy dậy tôi làm audition với Heifetz và được ông nhận cho theo học. Ông phải bỏ dở dọn sang miền đông kiếm ăn. Ông thích nhắc câu của Heifetz. Hơn nữa h́nh ảnh một bà chủ nhà chứa kéo vĩ cầm khó có thể quên. Riêng tôi, tôi luôn luôn nghĩ bà chủ nhà chứa phải là một bà to lớn, phốp pháp, tóc búi sau đầu. Và ở đây, với một nửa mặt đàn vĩ cầm ch́m sâu dưới chiếc má vĩ đại...”

 

Câu chuyện bắt đầu dễ dàng, người đối thoại là một thiếu nữ xinh đẹp, không lănh đạm, chàng bớt dè dặt. Nàng hỏi, Tuân kể tiếp chàng theo học ông thầy nhiều năm cho đến hết một vụ hè.

 

Hè năm đó, chàng học rất chăm chỉ, thuộc hết bài Hợp Tấu số 4 của Mozart. Hôm phải kéo cho ông nghe, rất kiêu hănh, chàng chơi từ đầu đến cuối không vấp. Nhất là đoạn Andante Cantabile, nghe cũng cantabile lắm. Ông khen tốt nhưng c̣n phải tập thêm nhiều v́ nghe chưa giống mấy Mozart. Có lẽ nh́n vẻ mặt thất vọng của Tuân, ông ân hận, nói chữa măi. Riêng Tuân, chàng biết mặc dù yêu âm nhạc, đầy thiện chí, nhưng chàng không học nổi vĩ cầm, chàng đă quá “già” rồi. Chàng quay sang học Vật lư, và đó là lư do chàng ở Colorado trong mùa hè này.

 

Penny nhận thấy tuy giễu cợt chính ḿnh, giọng Tuân có vẻ luyến tiếc, đượm chút buồn thất bại. Như để an ủi, Penny cười, nói chuyện của chàng không khác chuyện của bố nàng bao nhiêu, tuy nàng không biết ông thôi trong trường hợp nào. Như để trả thù, ông cho nàng đi học dương cầm rất sớm. Lúc đầu rất hứa hẹn, nhưng sau vài năm tài nghệ như đứng ỳ một chỗ, có lẽ v́ không nghe thấy tiếng gọi của âm nhạc hoặc v́ c̣n bé nên biếng học. Khi nàng hiểu và muốn trở lại học cẩn thận th́ đă muộn, ngón tay thành nếp, không chịu nghe theo ư muốn của óc nữa.

 

Hàng năm ban nhạc trẻ Hoa Kỳ thường tập dượt tại trại hè âm nhạc ở Aspen. Ban nhạc giao hưởng này được chọn lựa cẩn thận trong đám sinh viên âm nhạc ưu tú của nước Mỹ nên phẩm rất cao. Lê la tại mấy quán cà phê, Tuân quen với nhiều sinh viên trong ban nhạc. Chàng thường đi nghe nhạc khỏi trả tiền, thỉnh thoảng được cắt việc vác hộp đàn để vào cửa. Nghĩ vậy, Tuân rủ Penny đi nghe nhạc ḥa tấu trong tuần tới, khi chàng ra khỏi nhà thương. Nàng nhận lời.  

 

Và như vậy, Tuân sống một mùa hè êm đềm ở tiểu bang Colorado. Sau khi ra khỏi nhà thương, chàng bắt đầu gặp Penny thường xuyên. Như đă hẹn, trước hết chàng dắt nàng đi (vào cửa sau) nghe ban nhạc trẻ. Khi Tuân ngỏ lời muốn đem theo Penny, anh bạn trong ban nhạc nói đùa là chàng keo bẩn, dọa bắt nàng vác double-bass.

 

Đêm hè Colorado mát dịu, chương tŕnh hôm đó gồm toàn nhạc Brahms: bắt đầu là một Khúc Mở Đầu, rồi đến bài Hợp Tấu số 2 cho dương cầm, và sau cùng là bài Ḥa Tấu số 3. Trong sáng, hồn nhiên và tài hoa, tinh hoa của nước Mỹ như ngưng tụ lại trong bầu không khí này. Đứng đầu vĩ cầm, phụ tá nhạc trưởng, là một cô tóc buộc đuôi ngựa, trẻ măng nhưng không thiếu trang trọng. Như một nhạc sĩ nhà nghề, cô tạo một nốt nhạc trên vĩ cầm làm mẫu cho toàn ban rồi kiên nhẫn đứng chờ ban nhạc điều chỉnh nhạc cụ. Sau cùng, cô khẽ vuốt nếp váy ngồi xuống, và đèn tắt.

 

Nhạc Brahms nhiều mầu sắc, khi thúc giục khi ân cần. Tiếng đàn cello và dương cầm đối thoại như cặp t́nh nhân già, ngồi rù ŕ ôn lại quăng đời đă qua. Rồi dàn nhạc chơi thật thiết tha bài Ḥa Tấu số 3, nhất là đoạn Poco Allegretto quen thuộc, mọi người ưa thích v́ được phổ biến sâu rộng bởi phim Aimez-Vous Brahms?

 

Hương đêm ngây ngất, và những cây thông già cao vút của Aspen!

 

Một buổi chiều picnic ở trên đồi, Penny chỉ cho Tuân cửa sổ buồng nhà thương chàng nằm ít hôm trước. Đột nhiên nàng hỏi nếu cặp t́nh nhân trong bài hát nàng nghe hôm trước có thêm một chút tiền hay một chút phương tiện liệu có giải quyết được ǵ không. Tuân chưa kịp nói ǵ th́ nàng đă tự trả lời,

 

“Không, em không nghĩ nó giải quyết được ǵ. Cái cảm nghĩ “lâu rồi đời ḿnh cũng qua” chỉ là một trạng thái của tâm hồn. Mấy bà già bệnh nhân của em nào có hơn ǵ, tuy phương tiện không thiếu. Nếu họ muốn bay đi Bahamas chơi chiều nay chẳng hạn, th́ họ có thể đi nội trong một tiếng đồng hồ. Nhưng không, như một xác tầu đắm, suốt ngày cằn nhằn, tŕ triết, như thể lâu đủ th́ đời ḿnh cũng qua.”

 

“Tôi biết nhiều người lớn tuổi ở đây rất cô độc.”

 

“Anh biết không?” Penny nói tiếp, “cả tháng nay em run sợ đến giờ đi làm. Làm nghề này em chấp nhận làm nhẹ bớt đau đớn ở con người nhưng em không chịu nổi khi, ngày lại ngày, nh́n những tàn phá, mục nát. Mấy bà bệnh nhân của em không cần có chronic care, cả mấy bác sĩ cũng nói vậy, nhưng họ đủ sức nuôi nửa nhà thương này nên gần như muốn ở bao lâu th́ ở. Cả tháng nay em cảm thấy kho dự trữ về cảm xúc dần dần khô cạn. Anh đến thật đúng lúc. Đứng ở ngưỡng cửa nghe tiếng anh cười, em đột nhiên nh́n thấy nắng chói lọi bên kia sườn đồi mà đă khá lâu em không nhận biết. À, mà anh cười ǵ vậy?”

 

Tuân kể cho nàng nghe chuyện cậu bé con đi t́m hạnh phúc, muốn hái hoa vàng và bị sa lầy. Penny cũng không thể nhịn cười. Trời về chiều hết nắng, hoa vàng đă cụp lại đầu đen trông rất xấu xí. Nàng ngắt một cọng bồ công anh đưa cho chàng và nói:

 

“Đây, hạnh phúc của anh đây. Trông đầu nó đen thui rơ xấu, âu đó cũng là một khía cạnh khác của hạnh phúc.”

 

Tuân hỏi tại sao nàng tàn nhẫn vậy. Nàng trả lời,

 

“Em thực tế đó thôi. Hơn nữa, nếu mấy bà bệnh nhân của em mà thấy hạnh phúc của anh mọc bừa băi trên băi cỏ nhà bà th́ em sợ có người làm vườn sẽ mất việc.”

 

Cũng như nhiều thanh, thiếu niên nam nữ khác con nhà trung lưu cùng lứa tuổi, nàng đầy thiện chí, lớn lên muốn làm nhiều việc tốt. Sau khi xong đại học, Penny bỏ thêm mấy năm học nghề y tá với ư định đi làm việc ở một nước thế giới thứ ba.

 

“Em hẳn phải con nhà giầu,” Tuân nói.

 

“Nhà em không giầu nhưng cũng gọi là sung túc. Vả lại em là con cưng của một ông bác sĩ, gia đ́nh em có thể kham nổi cho em đi học thêm vài năm.”

 

Nàng cười nói tiếp, “Bố nói ông biết em đủ, làm y tá không phải là nghề của em, tuy vậy ông không cản. Anh biết không? Giữa tháng Tám em sẽ thôi việc để trở lại trường. Nhưng em là người tự trọng, lần này em tự trả tiền ăn học lấy. Anh đoán thử lần này em học ǵ.”

 

Tuân nói chắc là một tiếng gọi mới. Nếu học làm y tá để xây dựng một xă hội lành mạnh hơn không được th́ ta xoay qua học để làm giầu. Đó không phải là một điều xấu.

 

“Sai toét!” Penny ngắt lời, “Đại học Yale nhận cho em học Russian Studies.”

 

“Để trừ bỏ một tai họa cho nhân loại?” [2]

 

“Không, không có lư tưởng hay chủ nghĩa ǵ hết. Em thích học, có vậy thôi!”  

 

Tính đi tính lại, mới quen nhau có mấy tuần lễ mà Tuân tưởng chàng và Penny đă biết nhau cả năm. Không c̣n đời sống bô-hê-miên, hoạt động hàng ngày của chàng đă thành nếp. Ban ngày nghe nói chuyện về Vật lư ở đại học hay đọc sách ở thư viện. Chiều về đón Penny ở nhà thương, rồi đi ăn cơm tối. Hôm nào Penny quyết định nấu cơm ở nhà th́ Tuân giúp nàng dọn dẹp cư xá. Cuối tuần hay ngày nghỉ chạy nam-bắc-đông-tây khắp tiểu bang; Colorado với Rocky Mountains, parks, suối... đi chơi không bao giờ hết. Một người bạn thân gặp Tuân trong dịp này b́nh phẩm là rất ngạc nhiên thấy Tuân quá thuần hóa; nửa đùa nửa thật nói phải cẩn thận, nếu thật yêu nhau th́ nên lấy nhau ngay, để lâu quên mất.

 

Riêng Tuân, với Penny chàng không thể đ̣i hỏi ǵ hơn. Ở nàng, những nhu cầu của chàng, t́nh cảm, tâm linh, trí tuệ, tất cả đều được trả lời. Penny là một cô gái trầm tĩnh, cứng rắn nhưng tế nhị, đằm thắm, nồng nàn mà không bao giờ thô tục. Nàng thường suy nghĩ cẩn thận rồi mới cho ư kiến, thói quen của nàng là bất chợt nhắc lại một điểm đă bàn luận từ nhiều ngày trước nhưng bây giờ với ư kiến chắc chắn.

 

Một hôm, sau bữa cơm tối Penny thủ thỉ: “Anh c̣n nhớ tối hôm ḿnh date lần đầu không? Trăng thanh gió mát, đang nói chuyện nhạc Brahms mà sao tự nhiên nhẩy sang Camus với The Myth of Sisyphus. Em tự nhủ: Trời, tôi đă làm ǵ trái quấy thế này? Đi date lần đầu và nói chuyện Sisyphus! Em có đọc vài cuốn sách của Camus tuy chưa đọc The Myth of Sisyphus nên chăm chú nghe anh cho đến hết. Sisyphus ngạo nghễ vần đá lên núi như thách đố Jupiter. Nhưng khi nghe anh nói Camus kết luận ta phải tưởng tượng là Sisyphus hạnh phúc, em thấy có một cái ǵ không ổn. Một cử chỉ đẹp? – Có thể. Nhưng linh tính đàn bà trong em bảo có một cái ǵ rất không ổn.” Penny nhấn mạnh mấy chữ “rất không ổn”.

 

“Em phân vân t́m câu trả lời. Anh nói tiếp, nhưng đó là quan điểm của Sisyphus. Hắn phải t́m một ư nghĩa cho việc làm của ḿnh. Cái ǵ tự nó có giá trị, có ư nghĩa th́ không cần phải giải thích, phải bào chữa. C̣n quan điểm của Jupiter? Có khi hắn đang hú hí với t́nh nhân mới, nghe đá lăn ầm ầm, quay sang nói: thằng ngu đang kiêu hănh vần đá. Em nghĩ lại, nói cho vui, nhưng đó chính là điều em t́m kiếm. Cuộn tṛn như con sâu trong ḷng t́nh nhân, tuy không hiển hách, nhưng nó ấm áp gần con người và ta không phải giải thích, bào chữa chi hết. Do đó em quyết định tha thứ cho anh.”

 

“Tha thứ cho tôi?” Tuân ngạc nhiên hỏi.

 

“Tha thứ cho anh v́, qua cách anh nói, em có thể nh́n thấy anh ôm ấp cái tư thế của Sisyphus đă lâu. Cuộc tranh đấu gay gắt để lên đến thượng đỉnh có thể đủ làm đầy trái tim con người. Điều đó đúng như Camus nói, miễn là ta được tự do chọn lựa, cái mà Sisyphus không có. Với Sisyphus th́ không có chi sai lầm hết. Đó là việc hắn phải làm, hắn phải giải thích, hắn phải t́m ư nghĩa. C̣n đa số nhân loại? Ta đều ăn, ta đều thở, vần đá lên núi để cho đá rơi xuống lại không có ǵ là hiển hách và là một việc làm rất trái với tự nhiên.”

 

“Cảm ơn em, lần sau đi date lần đầu tôi sẽ cẩn thận hơn,” Tuân đùa, nhưng trong thâm tâm chàng thấy nàng sắc bén, “ít nhất trong trường hợp này tôi nhận thấy linh tính đàn bà trong năm phút đáng giá hơn suy nghĩ của đàn ông trong nhiều năm.”

 

Tuân nói thêm nếu lư luận như vậy, chắc chàng tội lỗi hơn thế nhiều. Rồi chàng kể cho nàng nghe chuyện Trương Chi và Mỵ Nương. Tuân nói tiếp,

 

“Cách đây ít năm tôi biết một cô người Đức. Nhân nói chuyện dân gian Đức Lorelei, tôi kể chuyện Trương Chi và Mỵ Nương. Sau khi kể giọt nước mắt của Mỵ Nương rơi xuống làm tan biến h́nh ảnh Trương Chi đang chèo thuyền và chiếc chén quư. Như con dê non muốn thử sừng, mượn của Camus từng chữ, tôi kết luận: Mối t́nh đă trả, ta phải tưởng tượng Trương Chi hạnh phúc.”

 

“Cảm động nhưng quái đản!” Penny nhỏm dậy phản đối, “Darling, ta phải yêu đời sống trước khi yêu ư nghĩa của nó, bởi lẽ nếu đời sống không c̣n th́ ư nghĩa nào mà đền bù cho được. Làm sao anh đánh cá đó có thể có hạnh phúc? Anh ta đă rất là chết, họa chăng anh ta có được một niềm an ủi. Nhưng t́nh yêu không thể chỉ là một niềm an ủi, hay một giọt nước mắt, dẫu từ một cô gái đẹp. Nó phải dung ḥa nhiều thứ. Những phút ḿnh ngồi ôm nhau thế này là có thực, không cao thượng nhưng cũng không bẩn thỉu. Nó biểu tượng cho đời sống, ư nghĩa của nó là ở chỗ b́nh thường, dung dị, không chút ǵ đặc sắc. Tội anh nặng thực.”

 

“Rất là chết” cũng như “rất là có mang”, tiếng Anh thực hay! Hai người c̣n bàn nhiều chuyện nữa. Penny chép miệng nói tiếp câu chuyện xẩy ra như đă xẩy ra có lẽ là tốt nhất. Tấn bi kịch dài vừa đủ và kết thúc kịp thời. Ta hăy tưởng tượng khi người ta kiếm được Trương Chi, Mỵ Nương hết ốm tương tư, muốn và được bố cho phép lấy anh ta. Tấn bi kịch có lẽ sẽ kéo dài thêm nhiều chục năm nữa, và có khi trở thành bi hài kịch.

 

“Anh nghĩ coi,” Penny nói tiếp, “giữa anh đánh cá và cô gái con quan có cái hố sâu quá. Nguyên nhân của nó không hẳn là do chuyện giầu nghèo mà do thời gian. Anh nói cô gái mười sáu tuổi? Mười sáu năm được nuôi nấng, dậy dỗ trong nhung lụa, theo nếp sống của ḿnh. C̣n anh đánh cá? Hai con đường, hai định mệnh. Muốn cho anh ta có ư niệm về một nếp sống khác, phải cho anh ta đi học ít nhất là năm năm. Cho anh ta đi học vĩ cầm. Tiếc thay, anh ta đă lớn tuổi quá!”

 

“Tôi học vĩ cầm, dẫu không thành công, ít nhất tôi cũng thưởng thức được âm nhạc,” Tuân phản đối.

 

“Em nói chuyện anh đánh cá chứ có nói chuyện anh đâu.” Penny cười trả lời, “v́ anh đă nói, em mượn tiếng của anh. Thưởng thức âm nhạc và làm âm nhạc là hai thứ khác nhau, anh đánh cá có thể cố học bắt chước lối sống nhà quan nhưng anh ta sẽ không sống lối sống nhà quan!”

 

Nh́n đôi mắt sâu thẳm của nàng, Tuân thầm nghĩ chân lư nhiều khi ở ngay trước mắt. Chàng muốn cảm ơn người đàn bà đă cho chàng những giây phút nhẹ nhàng và tràn đầy. Câu chuyện thưa dần, hai người yên lặng ôm nhau như vậy, rồi ngủ thiếp đi.  

 

Lớp thuyết tŕnh về Vật lư đă hết. Lúc đầu chương tŕnh của Tuân là đi California chơi vài tuần rồi trở về trường. Penny nói giản dị,

 

“Thôi, em cũng chỉ c̣n ở đây hơn hai tuần lễ nữa. Nếu anh không có việc ǵ quan trọng ở California th́ đến đây với em, rồi giúp em dọn nhà.”

 

Tuân đang do dự th́ nàng cười ranh mănh, “Sợ hại tăm tiếng của em? Làm như mấy tuần nay anh chưa hại đủ tăm tiếng của em. Vả lại nếu thiên hạ muốn nói ǵ, họ không chờ đến mai mới bắt đầu.”

 

Sáng thứ hai, khi Tuân thức dậy th́ Penny đă đi làm. Một ḿnh trong cư xá tịch mịch chàng có một cảm giác là lạ. Trước hết, đôi chút bồi hồi, chàng cảm thấy một sự vĩnh viễn vừa êm đềm vừa ràng buộc. Không hẳn e ngại nhưng chàng thấy một cái ǵ bất thường. Cái bất thường mà Tuân thấy là lần đầu tiên trong đời, chàng nhận biết hương vị đàn bà. Chàng ngỡ ngàng nh́n chiếc áo ngủ của Penny treo gọn gàng trên móc. Chiếc áo ngủ mầu hồng chàng đă nh́n thấy trong nhiều buổi sáng cuối tuần, lần đầu tiên để lại trong chàng một ấn tượng mạnh. Chàng quan sát hai chữ PC, tên viết tắt của Penny, thêu tỉ mỉ rất đẹp, cuốn lấy nhau trên áo. Rồi chàng nh́n sang bên cạnh, gối của Penny với áo gối hơi xộc xệch, hai ba sợi tóc nàng hăy c̣n vương trên đó.

 

Tuân tung chăn đứng dậy. Trên bàn trang điểm, Penny để lại vài chữ dặn chàng chịu khó làm ăn sáng một ḿnh, nàng sẽ gọi điện thoại vào giờ ăn trưa.

 

Tuân ngồi vừa ăn sáng vừa đọc báo. Xong xuôi, chàng hăy c̣n cả một ngày dài trước mặt. Theo thói quen chàng lấy sách ra đọc. Tuy vậy, đọc được vài trang chàng phải gấp lại, bỏ cuộc. Không tập trung nổi tư tưởng, Tuân nghĩ lan man.

 

Cư xá của Penny cùng hướng với ṭa nhà nhà thương, chàng nh́n ra ngoài ban công, vẫn cùng một sườn đồi. Nắng đă lên, hoa vàng đă bắt đầu nở rực rỡ. Sự vắng mặt của Penny và yên tĩnh của cư xá làm Tuân cảm thấy thời gian như chậm lại. Chàng nghĩ lại căn buồng của đại học xá cho sinh viên, nơi chàng ở trong nhiều năm tại Sài G̣n.

 

Trong cái riêng tư, ấm cúng của căn buồng chàng nh́n lại đại học xá xa lạ tựa như từ ngoài cửa sổ nh́n vào. Chàng thấy ái ngại cho mấy anh bạn sinh viên có gia đ́nh ở dẫy bên ngoài, gần đường phố. Tường ngăn cách các buồng cao không đầy hai thước, mái lại cao, người nói to ở đầu dẫy người cuối dẫy có thể nghe thấy.

 

Chàng nhớ lại anh bạn nhỏ, sinh viên trường thuốc, đọc bài học vào máy thu âm để ban đêm, khi đi ngủ, vặn nghe cho bài “in sâu vào tiềm thức.” Bạn buồng bên cạnh chờ cho anh ta ngủ mới nhẩy qua tường định cho máy ngừng, loay hoay làm rối hết cuốn băng. Mới có mấy năm, vậy mà so sánh với thực tại chàng thấy ḿnh như đang ở một thế giới khác.

 

Mà chàng đang ở một thế giới khác! Đâu là cái đích tối hậu của cuộc sống? Một căn nhà ấm áp, tịch mịch, riêng biệt, với chút ít hương vị đàn bà? Chàng nh́n mái tóc óng ả của Penny x̣a trên mặt gối, hơi thở đều đều trong giấc ngủ. Chàng nh́n vầng trán trong sáng, nụ cười hiền ḥa và núm vú hồng đỏ của nàng. Cuộc sống trong lành, b́nh thường, không phiền nhiễu. Ta cứ ngồi đây, khi bàn chuyện triết lư sâu xa, khi sống buông thả hoàn toàn theo tiếng nói của bản năng. Chàng mỉm cười nghĩ đến câu hát của ai: “như loài thú hoang yêu nhau ngoài đồng... [3] Cuộc sống thanh b́nh như gịng sông quê hương, lững lờ trôi xuôi bất tận.

 

Ta sẽ sống cuộc đời êm đềm thế này, măi măi, “lâu rồi đời ḿnh cũng qua.” Tuân giật ḿnh nghĩ đến câu hát “lâu rồi đời ḿnh cũng qua.” Không, phải có một khác biệt rất căn bản giữa chàng và Penny, và cặp t́nh nhân trong bài hát. Tuân không cảm thấy đời ḿnh dài lê thê như vậy.

 

Chàng đem hành lư đến đây từ chiều thứ sáu. Suốt cuối tuần, không lúc nào chàng thảnh thơi suy nghĩ. Chiều thứ bẩy Penny rủ chàng đi pinic trên núi cao. Thang máy để đi trượt tuyết vẫn chạy trong mùa hè cho du khách, hai người lấy thang máy lên trên núi cao nhất. Bỏ đám du khách, Tuân và Penny đi đến chỗ rừng thông già. Những cây thông già cao ngất, vỏ hồng bàng bạc, cành mọc dài ngang thân cây như những cánh tay khẳng khiu, không đối xứng, trông tựa trong những bức tranh Tầu. Mùi nhựa thông tỏa thơm hăng hắc.

 

Gió lộng thổi tung tóc Penny, bay dài lại phía sau. Như đôi chim gáy đất, hai người nắm tay chậm bước đi, thầm th́ nói chuyện. Dưới chân, xa xa là thành phố Denver. Ta và vũ trụ. Vũ trụ! Tuân không là thi sĩ mà là một người học khoa học mơ màng cosmos. Chàng thấy ḿnh đang đứng trên một hoang đảo xa vắng, chung quanh không là nước mà là một mặt phẳng phẳng ĺ, bao la, trắng toát. V́ chàng đứng đây mà có đằng trước, đằng sau, bên phải, bên trái. V́ chàng đứng đây mà có hôm qua, hôm nay, và ngày mai. Một ngày nào đó, dẫu xa, hoang đảo sẽ tan biến – đó là điều chắc chắn – im lặng hoàn toàn. Không một chút dư âm, không có âm hưởng vang rền của nhạc Richard Strauss như trong phim 2001. Chỉ có một mặt phẳng bao la, trắng toát. Không c̣n đằng trước, đằng sau, bên phải, bên trái. Cũng không c̣n hôm qua, hôm nay, và ngày mai...

 

Tuân đang cảm thấy bất an trong nỗi cô liêu vô cùng ấy th́ chàng được cứu trợ bởi sự hiện hữu của một người đàn bà, dưới h́nh thức một vuông vải nhỏ. Chàng chợt nh́n thấy vuông vải dầy tầm thường, dùng để lót tay treo ngay ngắn trong bếp mà ta có thể mua ở bất cứ siêu thị nào, trên mặt thêu chữ Home Sweet Home và mấy quả tim đỏ chói. Không c̣n ǵ quan trọng nữa, chỉ một cặp t́nh nhân yêu nhau mới có thể tiêu một cách rất nhanh chóng bốn tiếng đồng hồ của một buổi chiều thứ bẩy huy hoàng như vậy! Và cũng chỉ một cặp t́nh nhân yêu nhau – v́ có những cặp t́nh nhân không yêu nhau – mới có thể tiêu một cách rất nhanh chóng mấy tuần lễ tiếp đó.

 

Chút ít đồ đạc của Penny đă bán hết, chỉ c̣n chiếc dương cầm, của gia bảo, phải gửi về chỗ bố mẹ nàng, tiền chuyên trở có lẽ quá nửa tiền đàn. Ba ngày cuối cùng Penny đă hết việc, nàng bàn ngày đầu tháo bỏ điện thoại, đóng chặt cửa, nhất định không bước ra khỏi cư xá (“em sẽ cho tóc xơa buông dài, phủ kín mặt anh”, nàng nói nồng nàn,) c̣n hai ngày cuối giải quyết những chuyện lặt vặt, dọn dẹp và bàn giao nhà cửa.

 

Penny định bán xe, Tuân bàn xe c̣n mới, không nên bán, chàng sẽ giúp nàng lái xe về thăm gia đ́nh trước khi nàng trở lại trường. Penny vỗ tay cười khanh khách,

 

“Đẹp biết bao và thú biết bao! Giong ruổi trên đường, ta sẽ làm Bonnie and Clyde.”

 

(Bonnie and Clyde, kẻ cướp Mỹ nổi tiếng, tên một cuốn phim.) Tuân cũng cười,

 

“Với tôi không sao, mặt “chệt” nào cũng giống mặt “chệt” nào. Hơi bất tiện cho em, người ta sẽ nhận ra em mất!”

 

Giong ruổi trên đường, họ không làm Bonnie and Clyde. Họ lái xe la cà từ Tây-Bắc xuống Đông-Nam nước Mỹ. Gia đ́nh Penny ở một tỉnh nhỏ thuộc tiểu bang Tennessee, không xa trường của chàng bao nhiêu. Gần về đến nhà, Penny mới nghĩ tới đoạn đường từ nhà nàng đến New Haven, Connecticut, tỉnh của Yale.

 

“Em ở nhà chơi với bố mẹ một tuần, rồi sẽ lái xe đến thăm anh.” Penny cười nói, “Hăy c̣n mấy tuần mới học lại, anh muốn giúp em lái xe từ Nam lên Bắc?”

 

   Xem tiếp kỳ 2

GHI C:

[1] Không khí – tiếng chuyên môn trong cờ vua, chỗ cho vua chạy để thở.

[2] Đối thoại xảy ra khi chiến tranh lạnh hăy c̣n căng thẳng.

[3] Hăy Ngồi Xuống Đây – Lê Uyên-Phương

 

 

 

 

 

 

GS Nguyễn Đc Tường

Tiến sĩ Vật Lư Nguyên Tử
Đại học
GEORGIA Institute of Technology, HOA KỲ

Nguyên Giáo Sư Toán
Trường Đại Học OTTAWA, CANADA

 

 

  

 

 

www.ninh-hoa.com