www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Trở về Trang Tác Giả

 

 

 

Giáo Sư
LÊ PHỤNG

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trở về Trang Tác Giả

 

 

Main Menu

 
 

 

 



GỈNG VĂN HỌC NHẨY RÀO:
 
V̉NG TAY HỌC TR̉
Tiểu thuyết Nguyễn Thị Hoàng

Lê Phụng
 

 

 

 

PHẦN 4:

 

 

Phụ bản 1. Chân dung  Nguyễn Thị Hoàng.

 

5.      Liên Bản Giữa Văn Học Cổ và Ṿng Tay Học Tṛ

 

 

         Nguyễn Thị Hoàng không chỉ dùng cổ mẫu công chúa Tiên Dung để dựng lên nhân vật Trâm trong Ṿng Tay Học Tṛ. Bà c̣n dùng h́nh bóng Từ Thức trong chuyện Từ Thức Lấy Vợ Tiên, của Nguyễn Dữ, chép trong sách Truyền Kỳ Mạn Lục [1] để dựng lên vai Minh.

Nguyễn Dữ, năm  sinh năm mất không ai được rơ, người đời nhà Lê, quê tại huyện Trường Tân, tỉnh Hải  Dương. Thủa nhỏ chăm học, xem rộng nhớ nhiều, theo học Nguyễn Bỉnh Khiêm, đi thi đổ cử nhân, được bổ làm quan, nhưng không đầy một năm sau th́ xin từ chức về nuôi dưỡng mẹ già, vui đời xử sĩ. Ông sưu tập những chuyện truyền thuyết đời nhà Lư nhà Trần, dàn dựng thành bộ Truyền Kỳ Mạn Lục. Chuyện Từ Thức Lấy Vợ Tiên là một chuyện thần tiên.  Truyện tóm tắt như sau :

Trong năm Quang Thái đời Trần,  cậu ấm Từ Thức được bổ làm Tri Huyện Tiên Du. Bên cạnh huyện đường có một ngôi chùa danh tiếng, trong chùa trồng một cây mẫu đơn, đến kỳ hoa nở, người đến xem đông rộn rịp. Tháng hai năm Bính Tư, Quang thuận thứ IX (1396) có một cô gái tuổi chừng 16 đến xem hoa. Cô gái vin một cành hoa, không may cành gịn gẫy khấc. Người coi hoa bắt giữ cô gái lấy tiền chuộc. Quan huyện Từ Thức, có mặt ở đám hội, thấy chiều tối vẫn chưa cá ai đến chuộc, đông ḷng thương, cởi áo cửu gấm trắng đưa vào tăng pḥng chuộc lỗi cho cô gái.

Từ Thức vốn tính t́nh phóng khoáng, chán cảnh làm quan g̣ bó, bèn trả ấn tún từ quan di ngao du khắp chốn … Một gôm Từ trông ra cửa bể Thần Phù, thấy có đám mây năm mầu, kết thành đóa hoa sen, vội chèo thuyền ra thí thấy một trái núu rất đẹp. Buộc thuyền lên bờ, Từ thấy những vách đá cao ngàn trượng, sừng sững đứng thẳng. Rút bút Từ đề thơ. Đề xong th́ thấy trên vách đá có một cửa hang. Từ vén áo bước qua th́ cửa hang đă đóng sập.  Men theo lối rêu, tối ṃ, Tử leo dốc chừng một dậm đường, th́ lên tới đỉnh núi. Bầu trời sáng sủa, chung quanh toàn là những lầu đài nguy nga. Từ nghĩ bụng chôn đây phải là núu Sậu nguồn đào. bỗng thấy hai tỳ nữ áo xanh, ra nói :

-       Phu nhân chúng tôi xin mời chàng vào chơi.

Từ theo hai tỳ nữ vào gác Dao Quang. Trên gác có bà tiên áo tráng, ng̣i trên sập thất bảo, Cạnh đó là một chiếc giường nhỏ bằng gỗ đàn hương. Bà tiên mời Từ ngồi và bảo rằng :

-       Tính hiếu kỳ của chàng đă thành chứng nghiệm. Nhưng mối duyên gặp gỡ, chàng c̣n nhớ  không?

-       Tôi là một dật sĩ ở Tống Sơn. Buồm gió thuyền lan, phóng đăng tới đây… Dám xin được chỉ bảo …

-       Đây là núi Phù Lai, bồng bềnh ngoài biển cả … Ta là Nam Nhạc Phu Nhân. V́ thấy chàng là người cao nghĩa, sẵn ḷng cứu giúp cho người nguy khốn, nên dám phiền mời chàng tới đây.

Tiên bà truyền cho một con hầu triệu tiên cô đến ra mắt Từ Thức. Chàng ngước nh́n, nhận ra cô gái l ảm gẫy cành mẫu đơn  ngày trước. Tiên bà phán rằng :

-       Con gái tôi đây, tên là Giáng Hương, ngày trước đi xem hoa gặp nạn, nhờ có chàng cứu gỡ, ơn ấy khôn quên. Nay tôi muốn cho nó nên duyên cùng chàng để báo đền ơn trước.

Ngay đêm đó tiên bà truyền làm lễ để hai người giao bái. Phút chốc, quần tiên từ mười phương tới tấp đế họp mặt chúc mừng tân lang và tân giai nhân.

Từ khi Từ Thức bỏ nhà ra đi, thấm thoắt đă tṛn năm. Nhiều đêm sáng trăng Từ đă chạnh ḷng nhớ nhà. Rồi một hôm, nhân lúc nhàn rỗi chàng nói với Giáng Hương  rrang :

-       Tôi bưóc khách bơ vơ, ḷng quê bịn rịn, dám xin thể t́nh mả cho được tạm về, ư nàng nghĩ thế nào?

Giáng Hương bùi ngùi không nỡ dứt. Từ lang tiếp lời :

-       Tôi xin hẹn trong một thời kỳ…, để về thu xếp việc nhà cho yên, rồi sẽ lại đến để với nàng cùng già ở chốn làng mây bến nước.

Giáng Hương khóc mà rằng :

-       Thiếp chẳng dám v́ t́nh phu phụ mà ngăn cản mối ḷng quê huơng của chàng. Song cơi trần nhỏ hẹp, kiếp trần ngán ngủi, dù nay chàng về, nhưng e liễu sân hoa vườn, không c̣n cảnh tượng như xưa.

Nàng thưa với phu nhân, phu nhân phán :

-       Không ngờ chàng lại thắc mắc v́ mối ḷng trần như vậy.

Nhân cho một cỗ xe cẩm vân để chàng cưỡi về trần. Nàng cũng đưa chàng một bức thư viết vài lụa mà nói :

-       Ngảy khác trông thấy vật này, xin đừng quên mốu t́nh cũ.

Từ thức lên xe, thơắt chốc đă về dến nhà, th́ thấy vật đổi sao dời, thành quách nhân dân đều không như xưa, riêng có cảnh níi khe mầu vẫn c̣n xanh biếc như thủa nọ. Ben đem tên họ ḿnh ra hỏi thăm những người già cả, th́ thấy có người nói :

-       Thủa nhỏ tôi nghe nói vụ tam đại nhà tôi, cũng tên họ như ông, đi vào núi đến nay đă 60 năm không thấy về.

Từ Thức hậm hực bùi ngùi, muốn lên xe mây để về th́ xe đă hóa ra một con chim loan mà bay đi mất. Mở thư ra đọc mới biết Giáng Hương đă nói trước những lời vĩnh biệt. Từ thức bèn mặc áo cừu nhẹ, đội nón lá vảo nói Hoành Son, rồi sau không biết biến đâu mất.

Không riêng người Việt Nam có truyện Từ Thức đă vào động tiên, lấy được vợ tiên mà vẩn muốn ra khỏi chốn thần tiên quay về trần thế. Nhiều dân tộc khác cũng có nhưng chuyện tương tự. Tỷ như người Trung Quốc có truyện Lưu Nguyễn nhâp Thiên Thai, người Hy Lạp có truyện Ulysse, theo đo chàng bị đắm thuyền, giạt vào đảo tiên Ogygie, được tiên nữ Calypso mời ở lại trên đảo bẩy năm, hứa không những truyền cho chàng phép trựng sinh  bất tử mà c̣n truyền cho cả phép giữ được  tươi trẻ măi măi không già yếu. Nhưng Ulysse vẫn t́m cách trở về được quê cũ.

Trở lại truyện Ṿng Tay Học Tṛ, Minh đă vào trọ trong ṭa lầu của Trâm,  chẳng khác ǵ Từ Thức, chẳng khác ǵ Ulysse lạc tới cảnh tiên. Nhưng, Minh chẳng những vẫn chàng màng vói những cô bạn cũ, với  ca vũ sĩ Phượng, những chuyện đùa đó, cũng như chuyện Minh gieo vào Trâm mối nghi ngờ là chuyện chàng đến xin trọ tại nhả Trâm, cũng chỉ là chuyện đùa để phá Trâm. Nhưng chuyện đó, tô đâm thêm nét sadisme của Minh, khiến Trâm càng thêm bị thu hút về Minh.

Đằng khác, chính h́nh ảnh Minh ngồi nép bên papa, th́ thầm âu yếm cùng papa, trên xe sau buổi đi xem chiếu bóng đă làm xụp đổ h́nh ảnh thần tượng sadisme mà Trâm đă dựng quanh Minh : mối t́nh của Trâm dành cho Minh cũng v́ thế mà tan biến.

 


 

[1] Nguyễn Dữ, Truyền Kỳ Mạn Lục toàn tập, bản dịch của Trúc Khê Ngô Văn Triện, Xuân Thu tái bản tâi Hoa Kỳ, tr. 115-129.

 

XEM PHẦN 5

 

 

 

 

 

 

LÊ PHỤNG

 


 

 

 

 

www.ninh-hoa.com