www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Trở về Trang Tc Giả

 

 

 

Gio Sư
L PHỤNG

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Main Menu

 
 

 

 

 


HỒ XUN HƯƠNG
Nếp Sống Hiện Sinh
L Phụng
 

 

 

Quyển 1

Kỳ 14:

 

 

III 

 

 

            Sau lần gặp gỡ nhn ngy hội thanh minh, sau lần thứ hai, trao trả Thy Kiều cnh thoa, Kim Trọng tỏ tnh gắn b cng Thy Kiều; tới lần gặp gỡ thứ ba, tại nh trọ của Kim Trọng, Thy Kiều đề thơ ln tranh Kim Trọng vẽ. Rồi Thy Kiều quay về thấy cha mẹ đi dự tiệc bn ng b ngoại chưa về, d đm đ khuya, Thy Kiều lại sang nh Kim Trọng; cắt tc trao thề cng Kim Trọng, rồi Thy Kiều đnh đn cho Kim Trọng thưởng thức, cho tới khi 27:

Hoa hương cng tỏ thức hồng

Đầu my cuối mắt cng nồng tấm yu

Sng tnh dường đ xiu xiu

Xem trong u yếm c chiều lả lơi

 

th Thy Kiều bỗng nhin nghim nghgiữ tấm lng son. Nng ni với Kim Trọng một hơi di, v Nguyễn Du ghi lại trong hai mươi hai cu sau:

 

Thưa rằng đừng lấy lm chơi

Dẽ cho thưa hết một lời đ nao

Vẻ chi một đa yu đo

Vườn hồng chi dm ngăn ro chim xanh

Đ cho vo bậc bố kinh

Đạo tng phu lấy chữ trinh lm đầu

Ra tuồng trn Bộc trong du

Th con người đ ai cầu lm chi

Phải điều ăn xổi ở th

Tiết trăm năm lỡ bỏ đi một ngy

Ngẫm duyn kỳ ngộ xưa nay

Lứa đi ai lại đẹp tầy Thi Trương

My mưa đnh đổ đ vng

Qu chiều nn đ chn chường yến anh

Trong khi chắp cnh liền cnh

M lng rẻ rng đ dnh một bn

Mi Ty để lạnh hương nguyền

Ra duyn đằm thắm ra duyn bẽ bng

Gieo thoi trước chẳng giữ ging

Để sau nn thẹn cng chng bởi ai

Vội chi liễu p hoa ni

Cn thn cn một đền bồi c khi.

 

Bi Kỷ v Trần Trọng Kim hiệu đnh truyn Thy Kiều ch thch hai điển Trung Quốc như sau. Một l hai chữ Thi v Trương:

Nng Thi Oanh Oanh v Trương Củng, phảỉ lng nhau ở mi Ty cha PhCứu. Hai người tốt đi phải lứa, nhưng đ đi ăn ngủ với nhau rối sau khng lấy nhau

Hai l cu My mưa đnh đổ đ vng:

Dng điển Sở Tương Vương nằm m thấy thần nữ ở ni Vu Sơn. Thn nữ ấy ni rằng: Thiế thường hay lm my buổi sng, lm mưa buổi chiều. Về sau người ta dng tiếng my mưa để ni về chuyện trăng hoa cho khỏi tục. Đ vng l ci lng trinh tiết của người đn b.

Lời trn khiến Kim Trọng thm nể v Thy Kiều:

 

Thấy lời đoan chnh dễ nghe

Chng cng thm nể thm v mười phn.

 

Ni ra những điều ny, Thy Kiều đ hnh động thật lng hay khng thật lng? Để trả lời cu hỏi ny trước hết xin người đọc thơ nhớ lại định nghĩa hnh động khng thật lng của Jean Paul Sartre 28:

Lacte de mauvaise foi est pour fuire ce quon ne peut pas fuire, pour fuire ce quon est.

Ở thời của Thy Kiều, lại l con gi một gia đnh thường thường bậc trung khng c cch no trốn trnh được phụ quyền, thời phải chăng Thy Kiều ni lời trn đy với cả nhiệt tm trong việc toan tnh chuyện trăm năm cng

Kim Trọng theo tập tục? Nhưng đằng khc phải chăng ni những lời trn Thy Kiều đ khng cn bị sng tnh li cuốn để rồi khi lỡ buớc vo vng lun lạc nng đ hối tiếc thốt nn lời:

Nhị đo th bẻ cho người tnh chung.

 

Phải chăng khi thuyết phục Kim Trọng khng để my mưa đnh đổ đ vng Thy Kiều đ tự hnh động theo tri thức v, tri lại, khi hối tiếc khng bnhị đo cho Kim Trọng Thy Kiều đ tự do hnh động cho chnh nng?

 

Nghe Thy Kiều thuyết phục Kim Trọng v chiếu theo định nghĩa chữ tấm lng son, người đọc thấy dường như ba chữ ny tưong ứng vi chữ trinh tiết, trong đạo Khổng v đi vo tập tục người Việt Nam qua hai cu lun l:

Trai th trung hiếu lm đầu

Gi th trinh tiết lm cu giữ mnh.

 

Phải chăng đ l điều khc biệt giữa thơ Kiều v thơ Hồ Xun Hương? Bởi thơ Hồ Xun Hương gần gũi hơn với cu ca dao:

 

Chữ trung th để phần cha

Chữ hiếu phần mẹ đi ta chữ tnh.

 


 

27 Truyện Thy Kiều, Bi Kỷ v Trần Trọng Kim hiệu khảo, Co sở xuất bản Đại Nam, ti bản tại Hoa Kỳ, tr.85-86.

28 Jean Paul Sartre, ltre et le Nant, sch đ dẫn, p.107

 

 

 

 

Xem Kỳ 15

 

 

 

 

 

L PHỤNG
 

 

 

www.ninh-hoa.com