www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Trở về Trang Tác Giả

 

 

 

Giáo Sư
LÊ PHỤNG

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Main Menu

 
 

 

 

 


HỒ XUÂN HƯƠNG
Tiếng Nói Đại Chúng
Lê Phụng
 

 

 

Quyển 2

Kỳ 29: (tiếp Kỳ 28)

 

4

 

Đằng khác, Hồ Xuân Hương không tạo ra chữ liên quan tới phần dưới thân thể con người để nhạo báng, nhưng Hồ Xuân Hương dùng h́nh ảnh biến đổi nhân vật nữ sĩ mang ra nhạo báng thành bộ phận sinh dục đàn ông. Đó

là bài:

 

Ông Cử Vơ

 

Bác mẹ sinh ra vốn chẳng hèn

Ban đêm không mắt sáng hơn đèn

Đầu đội nón da loe chóp đỏ

Lưng mang bị đạn rủ thao đen.

 

Bài tứ tuyệt trên đây biến đổi ông cử vơ thành dương vật nhắc người đọc nhớ tới bài ca dao:

 

Ngày trông quan lớn như thần

Đêm sao quan lớn sờ lần như ma

Ngày trông quan lớn như cha

Đêm sao quan lớn làm ma gùn ghè.

 

Đọc FrancoisRanelais, người đọc có thể thấy hàng chuỗi những tiếng dung để chửi rủa. Những tiếng này thường là nhưng h́nh ảnh chư thánh Công Giáo, thông dụng trong dân gian đương thời, (xin miễn trích dẫn, v́ nguyên bản viết bằng chũ Pháp cổ, ngày nay không mấy thông dụng). Đọc Hồ Xuân Hương người đọc cũng thấy nhiều tiếng để chửi rủa, tiêu biu là câu :

 

Bá ngọ con ong bé cái lầm

(Sư Bị Ong Châm)

 

Hai chbá ngtrong câu thơ trên là tiếng chửi của nhà chùa. Người đọc thấy dường như câu thơ của Hồ Xuân Hương trên đây là câu thơ đầu tiên mang một tiếng chửi rủa trong ḍng thơ nôm. Sau Hồ Xuân Hương, tiếng chửi rủa trong thơ không c̣n là điều cấm kỵ. Nguyễn Công Trứ25 với câu:

Đ... mẹ nhân t́nh đă biết rồi

(Thế T́nh Bạc Bẽo)

 

Tới Nguyễn Khuyến26 với câu:

 

Cha đời con đĩ Cầu Nôm

( Đĩ Cầu Nôm)

 

Tiếng chửi trong thơ Nguyn Công Trứ hay Nguyễn Khuyến như vang vọng tiếng chửi trong câu ca dao27:

 

Mồ cha con bướm trắng

Đẻ mẹ con ong xanh

Khen ai uốn lưỡi cho ranh nói càn

Mồ cha con bướm trắng

Đẻ mẹ con ong vàng

Khen ai uốn lưỡi cho nàng nói chua.

 

Mối tương giao giữa ca dao và thơ Hồ Xuân Hương c̣n sâu đậm hơn nữa qua hai bài nói về thân phận đàn bà sau đây. Một là bài:

 

Thân Phận Người Đàn Bà

 

Hỡi chị em ơi có biết không

Một bên con khóc một bên chồng

Bố cu lỏm ngỏm ḅ trên bụng

Thằng bé hu hơ khóc dưới hông

Tất cả những là thu với vén

Vội vàng nào những bống cùng bông

Chồng con cái nợ là như thế

Hỡi chị em ơi có biết không.

 

Hai là bài:

 

Làm L

 

Chém cha cái kiếp lấy chồng chung

Kẻ đắp chăn bong kẻ lạnh lùng

Năm th́ mười họa chăng hay chớ

Một tháng đôi lần có cũng không

Cố đấm ăn xôi xôi lại hẩm

Cầm bằng làm mướn mướn không công

Thân này ví viết đương này nh

Thà trước thôi đành ở vậy xong.

 

Qua bài Thân Phận Người Đàn Bà, người đọc ai cũng nhớ tới bài ca dao28:

 

Đương khi bếp tắt cơm sôi

Con ngồi khóc đói chồng đ̣i ṭm tem

Bây giờ bếp đă cháy lên

Cơm đà sắp chín ṭm tem th́ ṭm.

 

Nội dung bài Làm Lẽ dường như có liên quan tới hai câu ca dao sau đây29:

 

Lấy chồng làm lẽ khổ thay

Đi cấy đi cày chị chẳng kể công

Đến tối chi giữ lấy chồng

Chị cho mảnh chiếu nằm không nhà ngoài

Đêm đêm gọi những bớ hai

Trở dậy nấu cám thái khoai băm bèo.

 

và bài30:

 

Thân em làm lẽ chẳng hề

Có như chính thất mà lê giữa giường

Tối tối chị giữ mất buồng

Chị cho mảnh chiếu nằm suông chuồng ḅ

Mong chồng chồng chẳng xuống cho

Đến khi chồng xuống gà o o gáy dồn

Cha mẹ con gà kia sao mày vôi gáy dồn

Mày làm cho ta mất vía mất hồn v́ nỗi chồng con.

 

Không ai biết là Hồ Xuân Hương đă khởi hứng từ ca dao hay tác giả những bài cao dao khởi hứng từ thơ Hồ Xuân Hương. Điểm đáng chú ư là lời cùng ư thơ Hồ Xuân Hương và ca dao rất gần nhau.

 

 


 

25 Thơ Văn Nguyễn Công Trứ, Biên tập nội dung Nguyễn Đức Hiền, Văn Học, Thành Phố Hồ Chí Minh, 1983, tr.119

26 Thơ Văn Nguyễn Khuyến, Xuân Diệu giới thiệu, không có tên tác già, Van Học, Hà Nội 1979, tr.130

27 Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc, Tục Ngữ Phong Dao, tập II, Cơ Sở xuất Bàn Sống Mới tái bản tại Hoa

Kỳ, 1997, tr.137.

 

 

 

Xem Kỳ 30

 

 

 

 

 

LÊ PHỤNG
 

 

 

www.ninh-hoa.com