www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Trở về Trang Tác Giả

 

 

 

Giáo Sư
LÊ PHỤNG

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Main Menu

 
 

 

 

 


HỒ XUÂN HƯƠNG
Tiếng Nói Đại Chúng
Lê Phụng
 

 

 

Quyển 2

Kỳ 22: (tiếp Kỳ 21)

 

2

 

Trong khuôn khổ bài thơ thích cờ này, quên danh lợi dường như là bước khỏi ṿng cương tỏa để nhẹ ḿnh trên nẻo đường về với Đạo.

 

Nh́n chung cả chuỗi quên của Ông Già Núi Na, người đọc thơ chợt nhớ tói chuỗi quên của Nhan Hồi, chép trong chương Đại Tông Sư14, sách Nam Hoa Kinh như sau:

 

Nhan Hồi nói:

- Hồi tiến thêm rồi.

Trọng Ni nói:

- Là thế nào?

- Hồi quên nhân nghĩa rồi.

- Khá rồi nhưng c̣n chưa ...

Hôm khác lại ra mắt mà rằng:

- Hồi tiến thêm rồi.

- Là thế nào?

- Hồi quên lễ nhạc rồi.

- Khá rồi! Nhưng c̣n chưa ...

Hôm khác lại ra mắt mà rằng:

- Hồi tiến thêm rồi.

Trọng Ni sửng sốt hỏi:

- Ngồi mà quên là thế nào?

Nhan Hồi đáp:

- Vương rớt chi thể; truất bỏ thông minh; ĺa h́nh; vứt trí; hợp cùng đạo lớn;

thế gọi là ngồi mà quên.

Trọng Ni nói:

- Đồng th́ không ham. Hóa th́ không thường. Mi quả giỏi được thế sao?

Khâu này xin theo sau mi.

 

Giới b́nh sách Trang Tử cho là Nhan Hồi ĺa được h́nh bỏ được trí để hợp với Đạo, vậy là Nhan Hồi đă là kẻ quên rồi mà c̣n cầu quên hết, Nhan Hồi quả là người đắc đạo.

Nhữ Vu15, người có Đạo của thánh nhân mà không có cái tài của thánh nhân, mô tả lối vào Đạo do ông truyền cho Bốc Lương Y, một người có tài của thánh nhân mà không có đạo của thánh nhân. Nhử Vũ kể:

Ta giữ hắn lại, rồi dạy bảo hắn. Ba ngày sau hắn bỏ được thiên hạ ra ngoài.

 

Bỏ được thiên hạ ra ngoài là bước thứ nhất trong việc học đạo. Chữ thiên hchỉ những ǵ thuộc thiên nhiên liên hệ xa với người, nên người học đạo cũng dễ quên. Nhữ Vũ nói tiếp:

Đă bỏ được thiên hạ ra ngoài, vậy mà ta vẫn c̣n phải giữ hắn lại nữa. Bẩy ngày hắn mới biết bỏ vật ra ngoài.

 

Bỏ vật ra ngoài là giai đoạn thứ hai trong việc học Đạo. Vật đây là những ǵ liên quan hàng ngày tới người học đạo, trong số đó có cả người thân thuộc với người học đạo, tỷ như vợ con. Và tiếp theo:

Đă bỏ vật ra ngoài, vậy mà c̣n phải giữ hắn lại nữa. Chín ngày sau hắn mới bỏ được cái sống ra ngoài.

 

Bỏ được cái sống ra ngoài là giai đoạn thứ ba trong việc học đạo. Đây là giai đoạn nguời học Đạo xóa bỏ cái Ta của ḿnh, quên được cả cái hiện sinh của ḿnh. Giai đoạn thứ ba chuyển trực tiếp sang giai đoạn thứ tư.

 

     Bỏ cái sống ra ngoài th́ triêu triệt.

 

Triêu triệt là thấu suốt mọi lẽ. Thế nênCó triêu triệt th́ mới có thể kiến độc Kiến độc là thấy Một: tất cả là một, khiến cho

 

     Không c̣n có xưa có nay nữa

 

Không c̣n có xưa có nay na tức là:

 

     Vào cơi không sống không chết.

 

Không sống không chết là trạng thái hoàn toàn tự do của người học Đạo. Người học Đạo không phải chỉ vượt qua nổi sự sống chết mà c̣n vượt qua khỏi mọi sự v́ đă huyền đồng, đă cùng với Đạo là một.

 

Trở lại chuỗi quên trong bài thơ của Ông Già Núi Na, người đọc thấy ông quả là một người học Đạo có phong thái chân nhân

 

Chchân trong từ ngữ chân nhân nghĩa là thật. Trong tvị chữ nho, chữ chân thuộc bộ mục, và có chtrủy làm đầu. Bộ trủy chỉ có hai chữ, một là chữ Bắc, hai là chữ hóa. Thế nên, có người giảng rằng chữ chân con mắt nh́n thấy sự biến hóa.

 

Trở lại chương Đại Tông Sư, sách Nam Hoa Kinh, Trang Tử mô tả chân nhân là bậc:

 

     “không hùng v́ thành, được mà không tự đắc, trí có thể lên tới Đạo là như thế.”

 

Lâm Trọng Tây, người b́nh Trang Tử viết thêm:

 

     “Hạng chân nhân, khi xử với cảnh ngộ, th́ cùng, thông, thành, bại, được, mất, yên, nguy, đều là cái ḷng quên hết thẩy”.

Đó là một vài h́nh ảnh sơ lươc vcuộc cờ trong ḍng thơ Việt Âm, nh́n qua thơ Ông Già Núi Na và đối chiếu với sách Trang Tử.

 

 

 


 

14 Trang Tử Nam Hoa Kinh, Nhương Tống, sách đă dẫn, tr. 395-395.

15 Trang Tử Nam Hoa Kinh, Nhượng Tống, sách đă dẫn, tr. 130.

 

 

 

 

Xem Kỳ 23

 

 

 

 

 

LÊ PHỤNG
 

 

 

www.ninh-hoa.com