www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Trở về Trang Tc Giả

 

 

 

Gio Sư
L PHỤNG

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Main Menu

 
 

 

 

 


HỒ XUN HƯƠNG
Tiếng Ni Đại Chng
L Phụng
 

 

 

Quyển 2

Kỳ 21: (tiếp Kỳ 20)

 

2

 

Trở lại bi thơ của ng Gi Ni Na. ng Gi Ni Na hay l Từ Thức khi tu đ thnh tin. Thường thường trn đỉnh ni, hễ c những phiến đ vung vức bằng phẳng, người Việt Nam thường gọi l bn cờ tin. ng tin đnh cờ l hnh ảnh quen thuộc trong đại chng. Thế nn khng c g đng ngạc nhin khi ng Gi Ni Na tỏ ra thch đnh cờ. Điểm đng ch l bn cng Gi Ni Na m tả trong thơ, khng c tướng, sĩ, tượng v chỉ c xe, m tốt.

 

ng Gi Ni Na giải thch v sao ng thch đnh c:

 

i vị phong vn biến thi kỳ

 

dịch l

Thch v biến ha gi mưa khn lường

 

Chữ đng ch ở đy l chphong vn. Trong Nam Hoa Kinh, chương Nhn Thế Gian, Trang Tử viết:

 

Phong ba dịch dĩ động

nghĩa l:

 

Sng gi gy nn chuyển động

Đối chiếu cu thơ của ng Gi Ni Na với cu văn Trang Tử cho thấy ng Gi Ni Na thch cờ v ci biến động trn bn cờ. Xe, m l hai qun cờ di động lm biến ho bn cờ. Tốt khi vượt qua sng coi như nửa con xe, thế nn tốt qua sng cũng tiu biểu cho biến động của bn cờ.

 

Điều đng ni thứ hai l ng Gi Ni Na đnh cờ m khng để tới thắng bại:

 

Liệt xứ loại long x thất thế

Thắng bin như hng hổ dương uy

 

dịch l:

Rắn rồng lc bĩ dửng dưng

Gấu hm thắng thế vẫy vng kể chi

 

Ci biến động trn bn cờ đ khiến ng Gi Ni Na miệt mi như ng m tả, ngoi hai chgi mưa trong cu thứ nhất, m cn qua hai chphương vin, trong cu thứ 8:

 

Phương vin động tĩnh diệu ton v di

nghĩa l

Ci biến động của trời đất

trong điều tnh ton khng thay đổi.

 

Cả bốn chữ chủ chốt trn đy cng những điều tnh ton khng thay đổi tiu biểu những biến động của trời đất. Đ l những cu hỏi m Trang Tử đ đề ra trong chương XIV dưới chủ đề Thin Vận, Nhượng Tống dịch như sau11:

 

Trời vận động chăng? Đất ở yn chăng? Mặt trời mặt trăng tranh chỗ chăng? Ai chủ trương những ci ấy? Ai giữ giềng những ci ấy? giả trong đ c my mc rng buộc m chng thể dừng được chăng? giả n tự vận chuyển m chẳng thể dừng được chăng? My lm nn mưa chăng? Mưa lm nn my chăng? Ai nung nấu tưới dội những ci ấy? Ai ở rỗi khng việc đắm vui m thc giục những ci ấy? Gi nổi ln từ phương Bắc, một Ty một Đng, ci luồng bốc ln quay cuồng, ai thở ht những ci ấy? Ai ở rỗi khng việc m phe phẩy những ci ấy? Dm hỏi cớ g?

Sự tương ứng giữa những chữ chủ chốt trong đoạn thơ của ng gi Ni Na v đoạn văn của Trang Tử cho thấy hnh ảnh sự chuyển biến trn bn cờ của ng Gi Ni

Na dường như l nẻo dẫn vo Đạo.

 

Tiếp theo l năm chữ, trong cu thứ 12, minh đnh bn tinh th, nghĩa l lc rượu nửa say nửa tỉnh, cũng l hnh ảnh người đang trn đường vo Đạo. Chương 19, Vị Sinh, sch Nam Hoa Kinh c đoạn Trụy Xa, Nguyễn Duy Cần12 dịch như sau:

Người say rượu t xe, tuy mang tật m khng chết. Gn cốt th giống mọi người, m bị hại th sao khc mọi người? L v n giữ ton được ci thần của n. Ln xe cũng khng biết, t xe cũng khng hay: tử, sinh, kinh, cụ khng sao vo được trong lng. Cho nn, d c chống lại với vật m khng biết sợ. Đ l kẻ đ ha được với rượu m cn được thế, huống chi l kẻ đ ha được với Đạo.

Nguyễn Duy Cần bnh:

Người say đ ha cng rượu m được v tm [...] huống hồ kẻ đ ha cng Đạo th cn vật g hại nổi. Sự vật bn ngoi khng lm xc động được lng, th đạo dưỡng sinh đ thnh cng rồi vậy. Khng thấy c vật th thần ton: tử, sinh, kinh, cụ khng vo được trong lng th lm sao m phải thương sinh!

Từ cu 14 tới hết bi thơ, ng Gi Ni Na cho thấy hnh ảnh của người trn đường vo Đạo. Hnh ảnh đ tạo quanh chữ qun Mải m nước cờ ng qun c hầu qut l dưới sn, qun tiểu đồng ngấp ngh bn rm, qun cả chuyện cng danh, qun cả thời gian, qun cả th chơi đn, th vẽ tranh th đề thơ trn vch.


Xt ring ci qun chữ danh, Trang Tử đ dnh một đoạn trong chương XVII Thu Thủy
13, kể chuyện của chnh Trang Tử, để bn về chuyện qun ny:

Thầy Trang cu ở sng Bộc. Vua Sở sai hai quan đại phu đến cho hay trước rằng: xin đem đất nước để lm rộn ng.

Trang Tử cầm cần cu, chằng thm nhn lại, ni: Ti nghe nước Sở c con thần quy chết đ ba ngn năm. Nh vua đựng vo rương vải, cất trn miếu đường. Con quy ấy, chịu chết đề lưu lại ci xương của mnh cho người ta thờ, hay chịu th sống m ko l ci đui của mnh trong bn?


Hai vị đại phu ni: Th sống l ci đui trong bn cn hơn.


Trang tử ni: Thi về đi, Ta đy cũng chịu ko l ci đui của mnh trong bn.


Giới bnh sch Trang Tử cho rằng hnh ảnh ra thần th l đui trong bn hơn l để xương cho người thờ, l hnh ảnh khuyến co người đời chớ lấy ci lợi nhất thời lm thỏa thch m chịu lụy người. Phải chăng điều đ cũng l một lề luật của người chơi cờ?

 

 


 

11 Trang Tử, Nam Hoa Kinh, bản dịch của Nhượng Tống, Tn Việt, H Nội 1944, tr. 236

12 Trang Tử Nam Hoa Kinh, Thu Giang Nguyễ Duy Cần, Đại Nam ti bản tại Hoa Kỳ, tr. 579.
13 Trang Tử Nam Hoa Kinh, Nhượng Tống, sch đ dẫn, tr. 497-498.


 

 

 

Xem Kỳ 22

 

 

 

 

 

L PHỤNG
 

 

 

www.ninh-hoa.com