www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Trở về Trang Tác Giả

 

 

 LIÊU TRAI CD

Giáo Sư
Đ
àm Quang Hưng 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trở về Trang Tác Giả

 

 

 

Main Menu

 
 

 


Tuyển Tập:


 
LIÊU TRAI C D

GS Đàm Quang Hưng

Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

 

 

 

 

166. A HÀ
 

Động pḥng liệu lư biệt tàng xuân

Cổ kiếm khan đồng mạch thượng trần

Thí vấn Quảng Hàn quỳnh bảng thượng

Kỷ tằng trước cá phụ tâm nhân

  

 

166. TỀ A HÀ



 

          Làng Thái Xá, huyện Văn Đăng, tỉnh Sơn Đông có một nhóm 4 nho sinh cùng là bạn học. Một người là Cảnh Khánh Vân, một người là Trần Bảo Vũ, một người là Vương Xương, và một người là Trịnh Cường.

Khánh Vân, gia tư khá giả, có vợ là Chiêm thị, nhan sắc trang nhă, tính t́nh hiền thục, nhà ở thôn Đông, phía ngoài gồm một pḥng học, có kê giường ngủ, phía trong gồm một dăy nhà. Ban ngày, Khánh Vân thường ra pḥng học đọc sách rồi tối đến, ngủ luôn tại đó, thỉnh thoảng mới vào nhà trong ngủ với vợ. Khánh Vân nổi tiếng là đệ nhất danh sĩ trong vùng. Trong làng có một nông phu trẻ, họ Hạ Hầu, tên Khấu Chương. V́ chuyện tranh chấp bờ ruộng, hai gia đ́nh Khánh Vân và Khấu Chương vẫn hiềm khích với nhau từ ba đời trước. Khánh Vân ghét Khấu Chương lắm.

Bảo Vũ, gia tư bậc trung, c̣n độc thân, văn chương yếu kém, nhà cũng ở thôn Đông, sát hàng rào với nhà Khánh Vân.

Vương Xương, gia tư bậc trung, có vợ là Măn thị, nhà ở thôn Bắc. Tuy không nổi tiếng bằng Khánh Vân nhưng cũng là một danh sĩ trong vùng.

Trịnh Cường, góa vợ, văn chương trung b́nh, nhà ở thôn Nam, là con một vị triều quan ở kinh đô, nên người trong vùng quen gọi là Trịnh công tử.

          Một hôm, Bảo Vũ có việc phải đi xa. Lúc về, trời tối, đi qua một ngọn đồi, chợt nghe có tiếng con gái khóc thút thít ở khu rừng thông bên đường, Bảo Vũ bèn chạy vào coi.

Thấy một nữ lang ngồi khóc ở gốc cây, cạnh một dây thừng có tḥng lọng, đầu kia buộc trên cành cây, Bảo Vũ bèn tới gần, hỏi:"Cô tên chi?" Nữ lang đáp: "Thiếp tên A Hà!" Hỏi:"Họ chi?" Đáp:"Họ Tề. V́ ông nội thiếp là người nước Tề nên lấy chữ Tề làm họ!" Hỏi:"Lệnh phụ mẫu ở đâu?" Đáp:"Ở Tây Cương" Hỏi: "Sao lại ở tận Tây Cương?" Đáp:"V́ gia phụ làm quan ở đó nên gia mẫu cũng lên đó!" Hỏi:"Sao Cô không đi theo?" Đáp:"V́ Tây Cương xa quê cha đất tổ nên gia phụ không cho theo!" Hỏi:"Thế Cô ở đâu?" Đáp:"Ở nhà biểu huynh!" Hỏi:"Sao Cô lại khóc?" Đáp:"V́ biểu huynh đối xử với thiếp tồi tệ quá, thiếp chịu không nổi, nên bỏ ra đi. Bây giờ thiếp lang thang, không nơi nương tựa, chỉ muốn chết cho rồi!" Nói xong, A Hà lại khóc.

E A Hà tự ải, Bảo Vũ cởi dây thừng xuống, cuộn lại, cầm ở tay, rồi nói:"Cô nên trở về nhà biểu huynh mà ở tạm. Rồi xem có ai thương yêu ḿnh th́ gá nghĩa mà đi theo!" A Hà nói:"V́ thiếp chịu không nổi biểu huynh nên mới bỏ ra đi, nay c̣n mặt mũi nào mà trở về nữa?" Bảo Vũ liền nói:"Nếu thế th́ Cô hăy về nhà tôi mà ở tạm!" A Hà lau nước mắt, rồi nói:"Nếu đại ca thương t́nh mà cho ở tạm th́ thiếp đội ơn lắm!" Bảo Vũ bèn dắt A Hà về nhà.

Tới nhà, dưới ánh đèn sáng tỏ, thấy A Hà là một nữ lang thanh tân kiều diễm, Bảo Vũ liền giở giọng sàm sỡ mà tán tỉnh, rồi chạy tới ôm gh́ lấy A Hà, toan làm loạn. A Hà bèn nghiêm sắc mặt mà chống cự, la hét ầm ĩ, vang cả xóm giềng.

Đang ngồi trong pḥng học, chợt nghe có tiếng la hét bên nhà Bảo Vũ, Khánh Vân vội chạy ra hàng rào, nhảy qua nhà bạn xem sao.

Thấy Khánh Vân bước vào nhà, Bảo Vũ vội buông A Hà ra, c̣n A Hà th́ cứ giương mắt mà nh́n Khánh Vân. Khánh Vân hỏi:"Cô này là ai?" Bảo Vũ đáp:"Là một thiếu nữ ở trong vùng, tên là Tề A Hà!" Hỏi:"Huynh quen biết với nàng từ bao giờ?" Bảo Vũ cười mà đáp:"Mới quen biết được có mấy giờ thôi! Nguyên là vừa rồi, trên đường về nhà, đệ đi qua rừng thông, t́nh cờ thấy nàng ngồi khóc ở gốc cây, toan tự ải, nên mới tới khuyên giải rồi mời về đây ở tạm!" Hỏi:"Có chuyện chi mà nàng la hét dữ thế?" Bảo Vũ chưa kịp đáp th́ đột nhiên A Hà vùng bỏ chạy. Hai người vội đuổi theo nhưng A Hà nhanh chân quá, không biết đă chạy đâu mất tích. Hai người đành quay vào nhà. Khánh Vân hỏi:“Tại sao A Hà lại la hét?” Bảo Vũ bèn thuật đầu đuôi. Nghe xong, Khánh Vân không nói chi, chỉ cúi chào từ biệt.

          Về pḥng, Khánh Vân đóng cửa cài then đi ngủ. Đột nhiên thấy A Hà lững thững từ trong pḥng ngủ của ḿnh bước ra, Khánh Vân kinh ngạc mà hỏi:"Sao Cô không ở nhà Trần quân mà lại sang đây?" A Hà đáp:"V́ thiếp coi tướng Trần quân, thấy phúc đức mỏng lắm, không đủ cho thiếp nương tựa suốt đời!" Bắt chước Bảo Vũ, Khánh Vân thử tán tỉnh xem sao th́ thấy A Hà không phản đối. Khánh Vân bèn giở giọng sàm sỡ mà nói chuyện nhưng A Hà cũng chỉ cười. Tới khuya, Khánh Vân chạy tới ôm gh́ lấy A Hà mà làm loạn nhưng A Hà cứ để mặc, không la hét chống cự.

Sáng sau, bạn bè tới pḥng học bàn luận văn chương. Khánh Vân ra tiếp, c̣n A Hà th́ cứ nằm yên trong pḥng ngủ. Đến trưa, Khánh Vân vào nhà trong lấy cơm nước đem ra cho A Hà. Đến tối, khi bạn bè đă về hết, Khánh Vân lại vào pḥng ân ái với A Hà. Như thế được 3 hôm liền.

Sáng ngày thứ 4, A Hà nói:"Pḥng học này phồn tạp quá, bạn bè đại ca lui tới suốt ngày khiến thiếp không dám ló mặt ra ngoài, cứ phải ru rú ở trong pḥng, tù túng quá! Thôi, đại ca để thiếp đi ở nơi khác, rồi tối tối, thiếp lại tới đây ân ái với đại ca!" Khánh Vân hỏi:"Cô nương đă nói là không nơi nương tựa th́ bây giờ c̣n định đi đâu?" A Hà đáp:"Thiếp vừa nghĩ ra được một nơi ở gần đây để nương tựa lúc ban ngày!" Nói xong, A Hà bỏ đi.

Quả nhiên, cứ tối đến, A Hà lại tới, rồi sáng ra, lại đi.

          Tháng sau. Một đêm, sau khi ân ái, bỗng A Hà nói:"Đại ca với thiếp tuy rất tương đắc, thương yêu nhau, nhưng vẫn là cẩu hợp. Gia mẫu ở Tây Cương sắp về đây để đem thiếp lên đó cư ngụ. Lên đó, thiếp sẽ liệu xem hôm nào song thân vui vẻ th́ đem chuyện chúng ḿnh ra thưa, rồi xin cho chúng ḿnh được chính thức thành hôn. Song thân có ưng thuận th́ thiếp mới có thể theo đại ca suốt đời được!" Khánh Vân hỏi:"Bao giờ th́ lăo mẫu về tới đây?" A Hà đáp:"10 hôm nữa!" Quả nhiên, 10 hôm sau, Khánh Vân không thấy A Hà tới nhà ḿnh nữa.

          Ngỡ A Hà đă theo mẹ lên Tây Cương, Khánh Vân liền nghĩ tới việc chung sống với A Hà, khi nàng được cha mẹ cho phép thành hôn với ḿnh. Thấy không thể dùng pḥng học làm nơi chung sống, Khánh Vân dự tính sẽ đưa A Hà vào dăy nhà trong cư ngụ. Tuy nhiên, nghĩ vợ ḿnh đă ở trong ấy, nếu nay lại đưa A Hà vào ở chung th́ chắc là sẽ xảy ra chuyện ghen tuông. Khánh Vân bèn cố nghĩ ra cách khác, tránh sao cho vợ khỏi ghen. Nghĩ măi mà cũng không t́m ra được cách nào, ngoài cách dẫy vợ, Khánh Vân bèn quyết tâm dẫy vợ.

Một hôm, Chiêm thị từ nhà trong ra pḥng học thăm chồng. Khánh Vân kiếm chuyện rồi mắng chửi vợ đủ điều. Chiêm thị chỉ khóc thút thít chứ không dám căi lại một lời. Được thể, Khánh Vân càng làm già. Chiêm thị cảm thấy ê chề nhục nhă, chịu không nổi, bèn nói:"Chàng đă không muốn cho thiếp được chung sống nữa th́ tối nay thiếp xin tự ải để vừa ḷng chàng!" Khánh Vân nói:"Chết ở đây th́ liên lụy tới ta! Nếu muốn chết th́ về nhà cha mẹ mà chết! Sáng mai hăy sửa soạn hành trang mà về nhà cha mẹ cho sớm!" Chiêm thị lại khóc lóc, năn nỉ: "Thiếp theo chàng đă được 10 năm. Thiếp chưa hề làm điều chi lầm lỗi với chàng mà cũng chưa hề làm điều chi thất đức với thiên hạ. Vậy th́ cớ sao chàng lại nỡ cắt đựt t́nh nghĩa vợ chồng như thế?" Khánh Vân nhăn mặt mà đáp:"Tôi đă nói là ta không muốn thấy mặt Cô ở cái nhà này nữa! Sáng mai Cô phải đi cho sớm, rơ chưa?" Thấy chồng đă quyết tâm dẫy ḿnh, Chiêm thị khóc thút thít mà vào nhà trong. Đêm ấy, Chiêm thị sửa soạn hành trang. Sáng sau, Chiêm thị ra chào từ biệt Khánh Vân để về ở với cha mẹ.        

          Chiêm thị đi rồi, Khánh Vân dọn nhà, quét tường, sơn cửa để chờ đón A Hà. Thế nhưng, chờ đến nửa năm sau mà vẫn không thấy A Hà đâu, tin tức cứ im ĺm như đá nằm đáy biển.

Chiêm thị biết chuyện, bèn nhờ bè bạn thân thiết của Khánh Vân tới xin Khánh Vân cho ḿnh trở về, nhưng Khánh Vân nhất định không cho. 

Hạ Hầu Khấu Chương biết chuyện Khánh Vân bỏ vợ và chuyện Chiêm thị năn nỉ chồng mà vẫn không được trở về, bèn nhờ bà mối tới hỏi Chiêm thị cho ḿnh. Chiêm thị ưng thuận. Khấu Chương bèn cưới Chiêm thị. Khánh Vân được tin, lại càng thù ghét Khấu Chương hơn, nhưng cũng chẳng làm chi được.

          Năm sau. Khánh Vân vẫn bặt tin A Hà.

Một hôm, nhân dịp dân chúng trong làng làm l­ễ chúc thọ thần biển ở ngôi đền Hải Thần, trai gái kéo nhau tới coi, đứng chật cả trong đền, ngoài sân.

Hôm ấy, Khánh Vân cũng đi coi. Xa trông, thấy một nữ lang giống hệt A Hà, Khánh Vân bèn chạy tới. Thấy thế, nữ lang liền lách vào đám đông mà trốn. Khánh Vân đuổi theo. Nữ lang vội lẻn ra cổng sau ngôi đền mà đi. Khánh Vân lại đuổi theo. Nữ lang lướt nhanh như gió, Khánh Vân đuổi theo không kịp, đành phải quay về. Khánh Vân cứ buồn bă, ấm ức măi v́ không biết nữ lang ấy có phải là A Hà hay không.   

          Nửa năm sau.

Một hôm, Khánh Vân đang đi ở ngoài đường th́ chợt thấy ở đằng xa, có một nữ lang đội mạng che, mặc áo đỏ, cưỡi lừa đen, có lăo bộc theo hầu, đang đi tới  phía ḿnh. Khi hai bên gặp nhau, Khánh Vân nh́n kỹ th́ thấy đúng là A Hà. Khánh Vân vội chạy tới chặn lăo bộc lại mà hỏi:"Lăo ông ơi! Cô nương cưỡi lừa kia là ai thế?" Lăo bộc dừng bước mà đáp:"Là kế thất của Trịnh công tử ở thôn Nam!" Khánh Vân lại hỏi:"Trịnh công tử lập kế thất từ bao giờ?" Lăo bộc đáp: "Cũng mới được nửa tháng!" Khánh Vân chợt nghi ngờ mắt ḿnh, không biết nữ lang ấy có phải là A Hà hay không?

Nh́n thấy lăo bộc đứng lại nói chuyện với người lạ ở sau lưng ḿnh, nữ lang cũng dừng lừa, quay đầu lại coi xem người ấy là ai. Nhờ vậy, Khánh Vân mới nhận ra đúng là A Hà. Tim nhói đau, ḷng uất hận, Khánh Vân chẳng c̣n e dè lăo bộc nữa, bèn lớn tiếng hỏi:"Cớ sao Hà nương lại bội ước với ta, quên lời hẹn cũ?" Thấy kẻ lạ mặt dám nói năng hỗn xược với nữ chủ ḿnh, lăo bộc nổi giận, giơ tay toan đánh. Bỗng A Hà hét:"Lục ông! Chớ đánh người! Để ta nói chuyện!" Lăo bộc bèn buông tay xuống. A Hà gỡ mạng che mặt ra rồi nh́n thẳng vào mắt Khánh Vân mà đáp:"Tôi bội ước v́ tôi không c̣n mặt mũi nào mà gặp lại kẻ phụ t́nh!" Khánh Vân nói:"Cô phụ tôi chứ tôi đâu có phụ Cô?" A Hà nói:"Không phụ tôi nhưng phụ vợ! Phụ vợ c̣n tồi tệ gấp mấy lần phụ tôi! Đối với Chị Chiêm, người đàn bà hiền thục, đă san sẻ t́nh nghĩa trong 10 năm, mà anh c̣n đối xử tệ bạc như thế th́ thử hỏi, đối với kẻ khác, anh sẽ đối xử ra sao? Trước kia tôi thấy anh có tướng được hưởng phúc dày của tổ tiên để lại, đă được Diêm Vương quyết định cho đậu á khôi, đă được ghi tên vào sổ khoa bảng, nên tôi mới tới trao thân gửi phận và hứa hẹn là sẽ đi theo anh suốt đời. Nhưng, bây giờ anh lại phụ bạc Chị  Chiêm nên tôi không c̣n mặt mũi nào mà về ở với anh nữa! Tôi đă tới ở với Trịnh công tử rồi, đừng có hy vọng hăo huyền! Tôi cũng báo cho anh biết là tên anh ghi trong sổ khoa bảng đă bị Diêm Vương xóa đi rồi, đă được thay bằng tên của Vương Xương rồi!"

Nghe A Hà nói một thôi một hồi, Khánh Vân không dám mở miệng căi lại một lời, chỉ đứng cúi đầu, nhắm mắt. A Hà bèn quất lừa phóng đi. Lăo bộc vội chạy theo. Khánh Vân thở dài, đứng thẫn thờ hồi lâu rồi lững thững ra về, vẻ mặt buồn thiu.

Mùa thu năm ấy, triều đ́nh mở khoa thi hương ở Sơn Đông. Cả nhóm 4 nho sinh làng Thái Xá cùng đi thi.

Khi trường thi yết bảng, quả nhiên Vương Xương đậu á khôi, Trịnh Cường đậu thứ hạng c̣n Khánh Vân và Bảo Vũ th́ bị đánh hỏng. Vương Xương và Trịnh Cường đều được triều đ́nh bổ nhậm. Riêng Trịnh Cường th́ về sau được thăng tới chức lại bộ lang.

Do chuyện dẫy vợ, Khánh Vân bị dân làng xa lánh, cho rằng Khánh Vân là kẻ bạc hạnh.

15 năm sau.

Khánh Vân thấy ḿnh đă 40 mà vẫn phải ở một ḿnh, bèn nhờ bà mối đi hỏi vợ giùm. Thế nhưng, v́ Khánh Vân đă bị dân làng xa lánh nên không nhà nào chịu gả con gái cho.

Gia tư mỗi ngày một sa sút, nhiều bữa trong nhà không c̣n gạo, Khánh Vân phải tới nhà bạn xin ăn.

Một hôm, nghe tin Trịnh công được quan trên cho về làng nghỉ một tháng, Khánh Vân bèn liều tới hỏi thăm để mong nhờ vả.

Trịnh công tiếp đón rất niềm nở, mời vào sảnh đường ngồi chơi, uống trà đàm đạo, rồi sai gia nhân làm tiệc thịnh soạn khoản đăi. Trịnh công lưu Khánh Vân ở lại chơi 10 ngày. Khánh Vân mừng lắm, nhận lời ngay. Trịnh công liền sai gia nhân đem một chiếc giường lên kê trong sảnh đường để Khánh Vân nằm nghỉ.  

Hôm ấy, t́nh cờ A Hà ra sảnh đường lấy một cuốn sách đem vào nhà trong đọc. Thấy Khánh Vân trong sảnh đường, A Hà chỉ gật đầu chào chứ không nói một lời. Thấy thế, Khánh Vân cũng chỉ gật đầu đáp lễ­. Thấy Khánh Vân áo quần tiều tụy, A Hà cũng thương hại.

Tối ấy, A Hà hỏi chồng:"Khách của chàng ở ngoài sảnh đường có phải là người tên Cảnh Khánh Vân không?" Ngạc nhiên, Trịnh công hỏi:"Sao nàng biết?" A Hà đáp:"Khi thiếp chưa lấy chàng, có một thời gian ngắn thiếp tới tị nạn ở nhà y, nên được biết tên họ cùng gia cảnh của y. Tuy y là một kẻ bạc hạnh nổi tiếng trong làng nhưng khi coi diện tướng y, thiếp thấy phúc đức của tổ tiên để lại cho y vẫn c̣n đôi chút. Chàng vốn là bạn học cũ của y nên thiếp nghĩ chàng cũng nên v́ t́nh nghĩa bạn bè mà giúp cho y một manh áo mới để mặc, cho đỡ tiều tụy!" Trịnh công gật đầu.

Sáng sau, Trịnh công sai gia nhân đem một áo bông mới ra sảnh đường biếu Khánh Vân. Khánh Vân cám ơn rồi nhận áo mới, thay áo cũ.

Ở chơi được 9 ngày, tối đó Khánh Vân sửa soạn để sáng sau xin cáo biệt. Sửa soạn xong, Khánh Vân lên giường nằm.

Nửa đêm, chợt nghe có tiếng gơ cửa sảnh đường, Khánh Vân vội vùng dậy, chạy ra mở.

Thấy một t́ nữ bước vào, đặt một gói lớn lên bàn mà nói:"Phu nhân sai tiểu t́ đem gói này vào tặng quan nhân!" Khánh Vân vội hỏi:"Gói chi thế?" T́ nữ chưa kịp trả lời th́ có tiếng A Hà từ ngoài cửa sổ vọng vào:"Đây là 20 lạng vàng của riêng tôi tặng anh để đáp lại tấm thịnh t́nh anh đối với tôi ngày trước. Sáng mai anh về nhà, hăy trích ra một nửa mà đi hỏi vợ. Anh nên giữ ǵn phẩm hạnh, chớ nên làm bại hoại gia phong nữa, để mà hưởng nốt tuổi trời! May mà phúc đức tổ tiên để lại c̣n dày, anh có thể vun đắp mà truyền lại cho con cháu!" Khánh Vân đáp:"Xin đa tạ và lănh ư phu nhân!" Chờ cho t́ nữ ra khỏi sảnh đường, A Hà mới cùng t́ nữ trở về pḥng riêng.

Sáng sau, Khánh Vân xin cáo biệt Trịnh công.

Đem vàng về nhà, Khánh Vân theo lời A Hà, trích ra 10 lạng đem đi mua một t́ nữ nhà quan, là Thúc thị, đem về làm vợ. Thúc thị đă xấu xí lại hung bạo. Thế nhưng, Khánh Vân vẫn phải cắn răng chịu đựng mà sống với Thúc thị cho tới măn cuộc đời.

Thúc thị sanh với Khánh Vân được một trai, đặt tên là Khánh Thiện. Lớn lên, Khánh Thiện học rất giỏi, nổi tiếng danh sĩ. Về sau, Khánh Thiện đi thi đậu tiến sĩ, được triều đ́nh bổ nhậm làm quan, rất vinh hiển.

Khi về hưu, Trịnh công đưa A Hà về làng sinh sống.

Khi Trịnh công mất, A Hà làm tang lễ ­ cho chồng rất trọng thể rồi theo linh cữu chồng tới tận nơi mai táng. Mai táng xong, một ḿnh A Hà lên chiếc xe ngựa riêng có buông rèm để về nhà.

Khi tới nhà, gia nhân chạy ra mở cửa xe cho A Hà xuống, th́ thấy trong xe trống không, chẳng có ai.

Lúc bấy giờ dân làng Thái Xá mới biết A Hà không phải là người.

  

      

 

 

 

GS Đàm Quang Hưng
Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

  

 

 

www.ninh-hoa.com