www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Trở về Trang Tác Giả

 

 

 LIÊU TRAI CD

Giáo Sư
Đ
àm Quang Hưng 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Main Menu

 
 

 


Tuyển Tập:


 
LIÊU TRAI C D

GS Đàm Quang Hưng

Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

 

 

 

 

294. TĂNG HỮU VU

Phân phân nhưỡng nhưỡng nhật tầm cừu
Cam hiệu Diên Lăng khứ quốc mưu

 Đăi khán thu phong liên tiệp báo 
Năi ông khuông lệ liệu ưng thâu



294.
T̀NH ANH EM
 

          Cuối triều Minh, Huyện Côn Dương, tỉnh Hà Nam, có ông lăo họ Tăng, ḍng dơi thế gia, có 2 vợ, 1 nàng hầu và 7 trai, không gái. Tăng ông có một dinh cơ rộng lớn, bản thân và 7 con đều được triều đ́nh phong hàm lớn nhỏ, 2 vợ và nàng hầu cũng đều được phong tước phu nhân.

          Vợ cả họ Ngô, sanh con trưởng là Tăng Thành. Khi Tăng Thành lên 7, có một đảng cướp xông vào nhà Tăng ông cướp của, bắt Ngô phu nhân và Tăng Thành đem về sào huyệt của chúng ở trong rừng.

          Năm sau, Tăng ông cưới vợ kế là Hứa thị và mua nàng hầu là Trương thị. Hứa phu nhân sanh Tăng Hiếu, Trương phu nhân sanh Tăng Đễ, Hứa phu nhân sanh Tăng Trung, Tăng Tín, rồi Trương phu nhân sanh Tăng Nhân, Tăng Nghĩa. 

          Khi lớn, mỗi con đều được Tăng ông cho đi học, nhưng chỉ có Tăng Đễ, tên chữ Hữu Vu, là thông minh, văn hay chữ tốt. Hữu Vu nổi tiếng là một danh sĩ đạo đức ở trong huyện, tính t́nh ḥa nhă, được quan tể cũng như huyện dân ngưỡng mộ văn tài, kính trọng phẩm hạnh.

          Tuy nhiên, trong gia đ́nh th́ Hữu Vu, Tăng Nhân, Tăng Nghĩa vẫn bị Tăng Hiếu, Tăng Trung, Tăng Tín khinh rẻ, coi là con nàng hầu, xuất thân hèn mọn, chứ không được coi là anh em ngang hàng.

          Mỗi khi trong nhà có việc cỗ bàn, Tăng Hiếu không cho anh em Hữu Vu ngồi chung với khách khứa và anh em ḿnh ở nhà trên, bắt xuống nhà dưới mà ngồi riêng với nhau, khiến khách khứa cũng khinh thường anh em Hữu Vu, không ai thèm chào hỏi.

          Thấy thế, Tăng Nhân, Tăng Nghĩa uất ức lắm, lập kế trả hận anh em Tăng Hiếu, đem thuật cho Hữu Vu nghe rồi nói:"Anh Ba phải theo chúng đệ mà thi hành mưu kế ấy!" Hữu Vu đáp:"Trả hận là thấp hèn, hai chú phải bỏ ư định ấy đi!" Tuy vẫn uất ức, nhưng v́ nể Hữu Vu, Tăng Nhân, Tăng Nghĩa phải tuân lời.     

          Ít năm sau, Tăng ông mất. Khi khâm liệm, cả nhà đều thấy di thể Tăng ông khóc như người sống. Thấy anh em không quan tâm chi tới chuyện này, Hữu Vu rất lo ngại mà nói:"Việc di thể Cha chúng ta ứa nước mắt là một điềm chẳng lành, e nhà ta sẽ gặp đại họa! Chúng ta phải cẩn thận lắm mới được, chớ nên làm phiền ḷng Cha!" Cả 5 anh em cùng cười, cho Hữu Vu là nho sĩ gàn.

          Sau khi an táng cho cha, Tăng Hiếu chia dinh cơ của cha làm 6 phần, tự ḿnh dành phần lớn nhất, cho Tăng Trung, Tăng Tín 2 phần vừa phải, cho Hữu Vu, Tăng Nhân, Tăng Nghĩa 3 phần nhỏ.

          Năm 46 tuổi, Tăng Hiếu cũng có 2 vợ và 1 nàng hầu như cha. Vợ cả sanh gái, tên Thanh Vân, rồi sanh trai tên Kế Nghiệp, vợ lẽ sanh trai tên Kế Công, vợ cả sanh trai tên Kế Đức, vợ lẽ sanh trai tên Kế Tích, rồi nàng hầu sanh trai tên Kế Tổ. 

          Khi Thanh Vân lớn, Tăng Hiếu gả cho nho sinh họ Chu ở trong huyện. Về nhà chồng được ít lâu, Thanh Vân bị bạo bệnh mà chết. Cho rằng con gái ḿnh chết v́ bị mẹ chồng hành hạ, Tăng Hiếu gọi 3 anh em Hữu Vu sang nhà ḿnh, sai tới nhà Chu sinh đánh đập Chu bà. Hữu Vu phản đối, rồi bảo Tăng Nhân, Tăng Nghĩa không được nghe lời. Thấy thế, Tăng Hiếu giận lắm, gọi Tăng Trung, Tăng Tín sang nhà ḿnh, sai đi tập họp lũ vô lại trong họ, kéo nhau tới nhà Chu sinh, trói Chu bà mà đánh đập. Thi hành lệnh của Tăng Hiếu, chúng tới nhà Chu sinh, đánh đập Chu bà, đổ hết gạo muối xuống ao, đập phá đồ đạc, không c̣n một cái chén cái bát. Chu sinh bèn làm đơn kiện, đem lên huyện đường nạp quan tể. Quan nổi giận, sai lính đi bắt ba anh em Tăng Hiếu về huyện đường đánh đ̣n, rồi giam vào ngục, truất hết phẩm hàm. Nghe tin, Hữu Vu vội lên huyện đường, xin được gặp quan tể mà nhận tội cho 3 anh em. Vốn ngưỡng mộ văn tài và kính trọng phẩm hạnh của Hữu Vu, quan sai lính thả 3 anh em ra về, trả lại phẩm hàm cho, nhưng 3 anh em vẫn không chịu nhận việc ḿnh được thả là do công của Hữu Vu. Tuy nhiên, Hữu Vu vẫn không giận ǵ 3 anh em mà c̣n tới nhà Chu bà, tạ tội thay cho 3 anh em. V́ kính trọng Hữu Vu, họ Chu cũng bỏ qua chuyện ấy, không kiện 3 anh em lên quan đốc phủ nữa. 

          Kế Nghiệp cũng bắt chước cha, kéo bè với Kế Đức, khinh rẻ 3 người em khác mẹ, c̣n Kế Công, Kế Tích cũng kéo bè với nhau, chành choẹ với Kế Nghiệp, Kế Đức. Riêng Kế Tổ không có anh em cùng mẹ nên bị cả 4 người anh khác mẹ bắt nạt. Tuy Tăng Hiếu có chửi mắng các con nhưng v́ chúng vẫn chứng nào tật nấy nên Tăng Hiếu cũng đành chịu. Khi các con lớn, Tăng Hiếu lần lượt cưới vợ cho chúng. Vợ Kế Nghiệp họ Phùng, con của ông bà Phùng Đại Lập, vợ Kế Đức họ Trần, vợ Kế Công họ Lưu, vợ Kế Tích họ Cảnh, đều ở huyện Côn Dương. Riêng vợ Kế Tổ họ Chiêm th́ ở huyện Tam Bạc.   

          Năm ấy, Hữu Vu 44 tuổi, có vợ và 3 trai tên Kế Thiện, Kế Lương và Kế Yến.

          Giữa năm ấy, Trương phu nhân qua đời. Hữu Vu với Tăng Nhân, Tăng Nghĩa làm tang lễ cho mẹ, nhưng anh em Tăng Hiếu không thèm sang viếng tang, cứ ở nhà mời bạn bè tới chè chén, nô đùa như thường, tựa hồ như trong gia đ́nh không có chuyện ǵ xảy ra. Thấy thế, Tăng Nhân, Tăng Nghĩa cực kỳ tức giận, nói với Hữu Vu:"Anh Hai, Anh Tư, và Anh Năm vô lễ với mẹ ḿnh mà sao Anh cứ im lặng như thế?" Hữu Vu đáp:"Người ta vô lễ với mẹ ḿnh th́ người ta bị mang tiếng chứ việc chi mà ḿnh phải tức giận?" Đến ngày mai táng, Hữu Vu đưa linh cữu mẹ ra phần mộ mà Tăng ông đă xây sẵn cho các bà vợ th́ bị Tăng Hiếu sai gia nhân ra ngăn cản. Hữu Vu đành phải mai táng mẹ ở một thửa ruộng bên đường.  

          Nửa năm sau, đột nhiên vợ cả của Tăng Hiếu cũng qua đời. Hữu Vu gọi Tăng Nhân, Tăng Nghĩa theo ḿnh sang viếng tang chị dâu. Tăng Nhân hỏi Hữu Vu:"Khi mẹ ḿnh chết, người ta có thèm sang viếng tang đâu? Vậy th́ bây giờ vợ người ta chết, tại sao ḿnh lại phải sang viếng tang?" Hữu Vu đáp:"Người ta vô lễ với mẹ ḿnh th́ người ta mang tội, không lẽ bây giờ ḿnh cũng bắt chước mà vô lễ với chị dâu để mang tội hay sao?" Tăng Nhân, Tăng Nghĩa lắc đầu, nhất định không sang. Hữu Vu đành phải sang một ḿnh, vào trước linh sàng chị dâu mà khóc.     

          V́ nhà Tăng Nhân ở sát nhà Tăng Hiếu nên Tăng Nhân rủ Tăng Nghĩa sang nhà ḿnh đàn hát inh ỏi để trả hận. Tăng Hiếu giận lắm, gọi Tăng Trung, Tăng Tín theo ḿnh vác gậy sang nhà Tăng Nhân. Sang đến nơi, 3 anh em thấy Hữu Vu cũng đă vác gậy vào nhà trước. Thấy 4 anh em cùng hung hăng vác gậy vào nhà ḿnh, Tăng Nhân nhanh chân chạy ra vườn sau, leo tường trốn thoát. Tăng Nghĩa cũng chạy theo, nhưng khi đang leo tường th́ bị Hữu Vu đập cho một gậy trúng lưng, té xuống đất. Ba anh em Tăng Hiếu bèn chạy tới đánh đập Tăng Nghĩa túi bụi. Thấy thế, Hữu Vu liền đem thân ra chắn ngang, chặn đ̣n cho em. Tăng Hiếu nổi giận, mắng Hữu Vu:"Nó vô lễ mà mi c̣n bênh nó ư?" Hữu Vu đáp:"Nó vô lễ nên đệ mới sang đây đánh nó để trừng phạt. Thế nhưng, tội của nó đâu có phải là tội chết nên đệ không thể khoanh tay đứng nh́n Anh đánh nó chết cho hả giận!" Tăng Hiếu liền ḥ hét hai em phụ ḿnh xông vào đánh Hữu Vu. Hữu Vu chỉ né đ̣n chứ không chống trả. Nghe tiếng xô xát, hàng xóm kéo sang khuyên can nên anh em Tăng Hiếu mới chịu thôi. Hôm sau, Hữu Vu đem gậy sang nhà Tăng Hiếu, nói: "Hôm qua đệ vô lễ với Anh nên hôm nay đệ sang đây để xin chịu đ̣n phạt!" Tăng Hiếu đáp:"Cút ngay đi! Ta không tiếp! Không được để tang vợ ta, nghe chưa?" Hữu Vu đành phải ra về.

          Thấy em út bị đánh trọng thương, Tăng Nhân làm đơn kiện, đem lên huyện đường nạp quan tể, thưa rằng 3 anh em Tăng Hiếu đă không chịu để tang thứ mẫu mà c̣n đánh đập con thứ mẫu đến trọng thương. Quan liền kư trát cho lính đi bắt 3 anh em và viết thư bảo Hữu Vu phải lên huyện đường tŕnh bày sự thực. Bị ngượng về sự bất ḥa trong gia đ́nh, Hữu Vu không dám lên dinh quan mà chỉ viết thư tŕnh bày sự thực, nhờ người đem lên huyện đường nạp quan. Đọc thư, thấy Hữu Vu xin hủy bỏ vụ kiện và thả cho 3 anh em Tăng Hiếu ra về, quan chấp thuận. 

          Tăng Nghĩa dần dần khỏi bệnh. Tuy nhiên, thấy ḿnh vừa là em út, lại vừa yếu đuối mà bị các anh xúm lại đánh trọng thương, Tăng Nghĩa vừa thù ghét 3 anh em Tăng Hiếu, vừa oán giận Hữu Vu. Một hôm, Tăng Nghĩa nói với Hữu Vu: "Người ta ai cũng có anh em, riêng tôi không có!" Hữu Vu đáp:"Chú đâu có đáng nói câu ấy! Câu ấy phải để cho ta nói mới đúng!" Rồi Hữu Vu khuyên can 2 em nên ḥa thuận với 3 anh em Tăng Hiếu nhưng Tăng Nhân, Tăng Nghĩa nhất định không nghe. Chán cảnh bất ḥa giữa các anh em trong gia đ́nh, Hữu Vu bèn đóng cửa nhà, dắt vợ con sang huyện Tam Bạc, ở cách  nhà trên 50 dặm, thuê nhà để ở.

          Tuy Hữu Vu không bênh chi 2 em cùng mẹ, nhưng 3 anh em Tăng Hiếu vẫn thù ghét Hữu Vu. V́ thế, khi Hữu Vu vừa dắt vợ con sang Tam Bạc th́ ở nhà, ngày nào 3 anh em Tăng Hiếu cũng tới trước cửa nhà Hữu Vu, réo tên húy của Trương phu nhân ra mà chửi rủa. Nhắm chừng không thể ra mặt đối địch được 3 anh em Tăng Hiếu, 2 anh em Tăng Nhân, Tăng Nghĩa bèn bàn tính với nhau là bất cứ khi nào gặp dịp thuận lợi là sẽ ra tay hạ sát Tăng Hiếu. V́ thế, đi đâu, 2 anh em cũng giấu dao ở trong người. Tuy nhiên, trong nửa năm sau đó, không khi nào hai anh em gặp được dịp thuận lợi cả.       

          Lại nói về Ngô phu nhân và Tăng Thành. Sau khi bị đảng cướp bắt đem vào sào huyệt của chúng ở trong rừng, Ngô phu nhân tự tử để giữ trinh tiết.

          Sau khi chôn cất cho Ngô phu nhân, chúng nuôi Tăng Thành.

          Khi Tăng Thành khôn lớn, chúng không bắt đi ăn cướp mà chỉ bắt đi theo chúng để khuân vác của cải ăn cướp được. Tuy nhiên, v́ phải sống lâu ngày với đảng cướp, Tăng Thành cũng rất cương liệt.

          Năm Tăng Thành 20 tuổi, chúng đi bắt con gái của một gia đ́nh họ Trịnh ở ngôi làng ven rừng, đem về gả cho. Vợ chồng Tăng Thành không có con. Sau 38 năm ở trong sào huyệt với đảng cướp, Tăng Thành đă 55 tuổi.

          Một hôm, thấy thuộc hạ của ḿnh đều đă già, chết dần chết ṃn gần hết, tên tướng cướp bèn ra lệnh giải tán đảng cướp, cho thuộc hạ được tự do, muốn đi đâu th́ đi. Tăng Thành bèn dắt vợ về quê.   

          Hôm ấy, Tăng Thành dắt vợ về tới nhà cũ của cha, tức là nhà mới của Tăng Hiếu bây giờ. Tăng Hiếu bèn gọi Tăng Trung, Tăng Tín sang nhà ḿnh để anh em biết mặt nhau. Sau khi thăm hỏi tin tức về mọi người trong gia đ́nh, Tăng Thành hỏi:"Điền sản của Cha chúng ta để lại, các đệ chia ra sao?" Tăng Hiếu đáp:"Chúng đệ đă chia ngay sau khi Cha chúng ta mất. V́ Anh không ở nhà, chúng đệ nghĩ Anh sẽ không về, nên đă chia làm 6 phần, mỗi người một phần!" Tăng Thành hỏi: "Thế bây giờ, các chú tính cho vợ chồng ta ở đâu?" Ba anh em Tăng Hiếu đưa mắt nh́n nhau, rồi Tăng Hiếu đáp:"Để chúng đệ bàn bạc với nhau xong, sẽ xin thưa với Anh!" Ba hôm sau, Tăng Thành hỏi:"Thế nào? Các chú đă bàn bạc xong chưa?" Nghe Tăng Hiếu đáp:"Thưa chưa!" Tăng Thành im lặng, không nói ǵ. Được tin này, Tăng Nhân mừng lắm, sang nhà Tăng Hiếu mời vợ chồng Tăng Thành sang nhà ḿnh ở tạm, rồi Tăng Nhân sang Tam Bạc báo tin cho Hữu Vu biết. Nghe tin, Hữu Vu mừng lắm, lập tức trả nhà cho chủ, dắt vợ con trở về Côn Dương.

          Về nhà, sau khi tṛ chuyện với Tăng Thành, Hữu Vu chia một nửa phần gia cư điền sản của ḿnh cho vợ chồng Tăng Thành. Tăng Thành cảm động lắm, dắt vợ sang dọn dẹp phần nhà được chia để cư ngụ. Thấy Hữu Vu ḥa thuận với Tăng Thành, 3 anh em Tăng Hiếu tức giận lắm.

          Một hôm 3 anh em Tăng Hiếu sang nhà Hữu Vu th́ gặp cả Tăng Thành và 3 anh em Hữu Vu. Ba anh em Tăng Hiếu bèn gây sự, làm nhục Hữu Vu. Hữu Vu nhịn nhục, không nói chi, nhưng Tăng Thành nổi cơn thịnh nộ, chạy ra quát:"Ta về, trong 3 đứa chúng bay, không có đứa nào chịu chia nhà cho ta ở, ta đă im lặng, không nói ǵ. Nay Ch ú Ba có t́nh anh em, chia cho ta một nửa phần gia cư của ḿnh để cho ta ở, sao chúng bay c̣n dám sang đây trách móc? Phải chăng chúng bay muốn đuổi ta ra khỏi cái dinh cơ này của Cha?" Nói xong, Tăng Thành cúi nhặt một viên đá, ném trúng đầu Tăng Hiếu, khiến Tăng Hiếu ngă lăn xuống đất. Được thể, Tăng Nhân, Tăng Nghĩa cũng chạy đi lấy gậy ra đánh Tăng Trung, Tăng Tín ngă lăn xuống đất.

          Ba anh em Tăng Hiếu cùng lồm cồm ḅ dậy, lủi thủi chạy về nhà.

          Hôm sau, 3 anh em Tăng Hiếu làm đơn kiện Tăng Thành, Tăng Nhân và Tăng Nghĩa ném đá và đánh đập ḿnh. Khi đem đơn lên huyện đường nạp quan tể, 3 anh em được tin Tăng Thành cũng đă lên đó nạp đơn kiện 3 anh em ḿnh từ sớm.

          Đọc xong 2 đơn kiện, quan tể sai lính đi mời Hữu Vu lên huyện đường hỏi chuyện. Bất đắc dĩ, Hữu Vu phải lên huyện đường. Quan hỏi:"Sáu người anh em của túc hạ xô xát nhau v́ lư do ǵ?" Ngượng quá, Hữu Vu chỉ cúi đầu mà ứa nước mắt, không đáp được lời nào.

          Quan hỏi:"Bản chức đă đọc cả 2 đơn kiện, theo ư túc hạ th́ bản chức nên phân xử ra sao?" Hữu Vu đành gạt nước mắt, ngẩng đầu lên mà đáp:"Thưa đại quan, để cho công bằng, xin đại quan ra lệnh cho tất cả các anh em tiểu sinh phải chia lại toàn bộ di sản của gia phụ làm 7 phần bằng nhau, mỗi người một phần!" Quan gật đầu tỏ ư ưng thuận, rồi phán quyết theo đề nghị của Hữu Vu. Thấy thế, 3 anh em Tăng Hiếu bắt đầu sợ hăi Tăng Thành trong khi Tăng Thành, Tăng Nhân và Tăng Nghĩa lại thêm mến phục và kính trọng Hữu Vu. 

          Một hôm, Tăng Thành sang nhà Tăng Nhân, hỏi thăm về phần mộ của Trương phu nhân. Tăng Nhân vừa thuật chuyện vừa khóc. Nghe Tăng Nhân thuật xong, Tăng Thành nổi trận bất b́nh, nói:"Ba đứa chúng thực là một lũ bất nhân, không khác chi loài cầm thú! Nay ta đă về đây th́ chắc chắn là ta sẽ cải táng cho Tam mẫu!" Tăng Nhân vội gạt nước mắt chạy sang báo tin cho Hữu Vu hay. Hữu Vu vội chạy sang nhà Tăng Nhân, nói với Tăng Thành:"Xin Anh đừng làm thế, kẻo anh em lại thêm bất ḥa!" Tăng Thành đáp:"Chú nói thế, nghe sao phải? Ư ta đă quyết rồi!"

          Ngay hôm ấy, Tăng Thành ra lệnh cho cả 6 người em phải có mặt ở phần mộ của Trương phu nhân vào lúc nửa đêm để nghe huynh lệnh.

          Đúng nửa đêm, khi cả 6 người em cùng vợ con tới phần mộ th́ thấy Tăng Thành đă dựng một rạp tế ở đó. Khi thấy các em đă tề tựu, Tăng Thành chỉ một cây nhỏ mọc cạnh phần mộ mà nói:"Trong các chú, nếu kẻ nào không chịu để tang Tam mẫu th́ sẽ như cái cây này!" Nói xong, Tăng Thành rút thanh đao đeo bên ḿnh ra mà phạt đứt ngọn cây. Anh em nhà họ Tăng đều sợ hăi, líu ríu vâng dạ.

          Hôm sau, cả đại gia đ́nh nhà họ Tăng đều tề tựu trước phần mộ Trương phu nhân để khóc lóc, tế lễ, rồi cải táng cho Trương phu nhân, đem di cốt của phu nhân tới mai táng ở phần mộ mà trước kia Tăng ông đă xây cất sẵn cho phu nhân. Từ đó, anh em nhà họ Tăng không dám chửi nhau đánh nhau nữa. 

          V́ tính t́nh cương liệt, nên mỗi khi thấy người em nào nói hay làm một điều chi sái quấy là Tăng Thành đánh tát luôn, chẳng nể nang chi. Cả 5 người em đều bị Tăng Thành đánh tát, chỉ trừ có Hữu Vu là được Tăng Thành nể trọng, không bị Tăng Thành nặng lời bao giờ. Trái lại, mỗi khi Tăng Thành nổi cơn thịnh nộ, Hữu Vu chỉ tới khuyên can một lời là cơn thịnh nộ của Tăng Thành nguội lạnh ngay.              

          V́ Tăng Hiếu có hạnh kiểm kém nên thường bị Tăng Thành rầy la nhiều nhất. Do đó, Tăng Hiếu rất ghét Tăng Thành, ngày nào cũng ṃ sang nhà Hữu Vu mà rủa xả Tăng Thành. Hữu Vu khuyên can hết lời, nhưng Tăng Hiếu không nghe. Không chịu nổi sự quấy nhiễu của Tăng Hiếu, Hữu Vu lại đóng cửa nhà, dắt vợ con sang Tam Bạc, thuê ngôi nhà cũ để ở.

          Hữu Vu đi rồi, ở nhà Tăng Thành càng cương liệt hơn đối với 5 em nên cả 5 người đều sợ hăi Tăng Thành, không dám chửi nhau, đánh nhau như trước nữa.           

          Hai năm sau. Một hôm, người con út của Tăng Hiếu là Kế Tổ bị cả 4 người anh khác mẹ bắt nạt, đuổi ra khỏi nhà. Kế Tổ bèn lẳng lặng dắt vợ về nhà nhạc phụ là Chiêm ông ở Tam Bạc, không nói cho ai biết. 

          Nhà Hữu Vu ở gần nhà Chiêm ông. Một hôm Kế Tổ dắt vợ sang thăm chú. Thấy ba người con của chú cư xử với nhau rất ḥa nhă, Kế Tổ cùng vợ cứ ở lại chơi, không chịu về. Thấy thế, Hữu Vu giục:"Vợ chồng cháu phải về Côn Dương ngay đi!" Kế Tổ đáp:"Thưa Chú, xin Chú cho vợ chồng cháu được ở lại đây! Vợ chồng cháu sẽ xin đi làm để góp tiền cơm nước hầu Chú!" Hữu Vu cười, nói: "V́ e cha mẹ cháu sốt ruột, không biết vợ chồng cháu ở đâu nên ta mới giục vợ chồng cháu ra về, chứ có phải là v́ ta tiếc chén cơm bầu nước đâu?" Kế Tổ đành phải nghe lời Hữu Vu mà dắt vợ trở về Côn Dương.

          Về được hai tháng, thấy 4 anh em trong nhà cứ bất ḥa với nhau, Kế Tổ lại bàn với vợ sang Tam Bạc xin ở nhờ nhà Chú Ba. Thấy vợ ưng thuận, Kế Tổ bèn lên thưa với cha:"Xin Cha cho phép vợ chồng con được sang Tam Bạc thăm nhạc gia lần nữa!" Tăng Hiếu hỏi:"Vợ chồng con mới đi thăm nhạc gia về được hai tháng, sao bây giờ đă muốn đi thăm lần nữa?" Kế Tổ bèn ghé tai cha mà nói nhỏ: "Lần này, vợ chồng con sẽ đi luôn chứ không trở về đây nữa!" Tăng Hiếu hỏi:"Tại sao?" Kế Tổ đáp:"Một là v́ 4 anh con đều muốn đuổi vợ chồng con đi! Hai là v́ ngày nào các anh ấy cũng bất ḥa với nhau!" Tăng Hiếu thở dài mà nói:"Vợ chồng con đâu có thể ở măi tại nhà nhạc gia được?" Kế Tổ đáp:"Vợ chồng con sẽ tới xin ở nhờ nhà Chú Ba!" Tăng Hiếu nói:"V́ trước kia ta có thù oán với Chú Ba nên vợ chồng con cũng khó ḷng mà có thể tới đó xin ở nhờ được!" Kế Tổ nói:"Cha đừng lo! Chú Ba nhà ta là bậc thánh hiền, không chấp nhất chuyện ấy đâu!" Tăng Hiếu im lặng, không nói ǵ. Kế Tổ bèn cáo biệt cha, dắt vợ về Tam Bạc, tới thẳng nhà Hữu Vu, tŕnh bày câu chuyện rồi xin tới ở. Hữu Vu ưng thuận, chia cho vợ chồng Kế Tổ một căn pḥng, coi Kế Tổ như con, bảo Kế Tổ bắt chước trưởng nam của ḿnh là Kế Thiện mà học tập. Kế Tổ vâng lời chú, ở lại Tam Bạc mà bắt chước Kế Thiện, học tập rất chăm chỉ.  

          Sau khi Kế Tổ đi rồi th́ ở Côn Dương, gia đ́nh Tăng Hiếu chịu một đại họa, chết 4 mạng người là vợ chồng trưởng nam Kế Nghiệp và vợ chồng thứ nam Kế Công. Chuyện như sau:

          Một hôm, trong lúc Kế Nghiệp và Kế Công căi nhau, Kế Nghiệp réo tên mẹ Kế Công ra mà chửi, khiến Kế Công không dằn nổi cơn giận, chạy vào bếp đem dao ra chém chết Kế Nghiệp. Được huyện dân cấp báo, quan tể vội sai lính đi xích tay cùm chân Kế Công, đem về huyện đường hạ ngục.

          Hai hôm sau, Kế Công cũng bị chết ở trong ngục.

          Từ hôm chồng chết, ngày nào vợ Kế Nghiệp là Phùng thị cũng sang sân nhà Kế Công chửi rủa vợ Kế Công:"Chồng mi là kẻ sát nhân! Y giết chết chồng tao rồi!" Hai ngày đầu, vợ Kế Công, tức Lưu thị c̣n nhịn nhục, nhưng đến ngày thứ 3, khi nghe tin chồng ḿnh cũng đă chết ở trong ngục, Lưu thị không c̣n nhịn nhục nữa, chạy ra giữa sân mà hỏi:"Chồng mi chết rồi, c̣n chồng tao th́ sống hay sao?" rồi chạy vào bếp đem dao ra chém chết Phùng thị.

          Thấy Phùng thị đă chết, Lưu thị bèn chạy ra giếng nước ở sau nhà, đâm đầu xuống giếng tự tử chết.

          Nghe tin con gái ḿnh bị chém chết, cha Phùng thị là Đại Lập liền đốc suất con cháu họ Phùng giấu vơ khí trong áo, đột nhập nhà Tăng Hiếu, xông vào bắt vợ lẽ Tăng Hiếu, tức mẹ Kế Công, lột trần truồng ra mà đánh đập để làm nhục Tăng Hiếu. Nghe tin, Tăng Thành nổi cơn thịnh nộ mà nói:"Gia đ́nh họ Tăng nhà ta vừa bị đại họa, người chết như rạ, mà sao gia đ́nh họ Phùng c̣n có thể làm như thế được?" Nói xong, Tăng Thành cũng đốc suất con cháu họ Tăng ùa ra đánh đập con cháu họ Phùng. Riêng Tăng Thành th́ chạy ra tóm cổ được Đại Lập, dùng dao sắc xẻo đứt hai vành tai. Con trai Đại Lập là Đại Thạch chạy tới cứu cha th́ bị Kế Tích dùng gậy sắt phạt ngang, găy cả hai xương ống chân. Con cháu họ Phùng đều bị thương tích, kêu la ầm ĩ, bỏ chạy tán loạn, chỉ c̣n Đại Thạch là nằm liệt ở vệ đường v́ bị què cả hai chân và đồng bọn không kịp khiêng về. Thấy thế, Tăng Thành bèn sai con cháu họ Tăng khiêng Đại Thạch tới đầu xóm nhà Đại Lập mà đặt, để cho người nhà Đại Lập  nh́n thấy mà khiêng về thuốc thang.

          Về nhà, Tăng Thành bảo Kế Tích:"Cháu nên tự dẫn thân lên huyện đường mà đầu thú với quan tể!" Vâng lời bác, Kế Tích bèn lên huyện đường đầu thú. Tới nơi, Kế Tích thấy người nhà họ Phùng cũng đang đến huyện đường nạp đơn kiện họ Tăng về tội xẻo tai Đại Lập, đánh què Đại Thạch, đả thương con cháu họ Phùng. Quan tể bèn sai lính tới nhà Tăng Hiếu, bắt hết mọi người trong nhà, đem về huyện đường hạ ngục.

          Đang sang thăm Tăng Hiếu, thấy có lính tới nhà, Tăng Trung vội bỏ chạy sang nhà Hữu Vu ở Tam Bạc.

          Tới Tam Bạc, Tăng Trung lại e rằng v́ mối thù xưa, Hữu Vu sẽ không tiếp ḿnh. V́ thế, sau khi t́m tới nhà Hữu Vu, Tăng Trung cứ đứng sớ rớ ở ngoài đường, không dám gơ cổng. 

          Hôm ấy, Hữu Vu cùng trưởng nam là Kế Thiện và cháu là Kế Tổ đi thi hương. Thi xong, về tới cổng nhà, thấy Tăng Trung đứng sớ rớ trước cổng, Hữu Vu cảm thấy có tin chẳng lành nên kinh hăi, chạy tới hỏi:"Phải chăng ở Côn Dương, nhà ta gặp chuyện dữ nên chú mới sang đây?" Tăng Trung không đáp, chỉ ứa nước mắt mà quỳ mọp ở vệ đường. Hữu Vu kinh hăi, kéo Tăng Trung dậy, dắt vào nhà ngồi nói chuyện. Nghe Tăng Trung thuật lại đầu đuôi mọi chuyện xảy ra ở nhà, Hữu Vu kinh hăi, thở dài mà nói:"Trước kia, khi Cha chúng ta đă mất, mà di thể vẫn c̣n ứa nước mắt, ta đă nói là điềm dữ, e nhà ta sẽ gặp đại họa! Nay th́ điềm ấy đă ứng, cả nhà Anh Hai đều bị quan tể bắt giam! Điều đáng mừng là con cháu họ Phùng không có ai bị chết! Bây giờ ta và hai cháu Kế Thiện, Kế Tổ cùng đi thi hương. Nếu may mắn, một trong ba người được chấm đậu th́ cái họa ấy có thể giảm bớt được phần nào! Trước kia, khi ta c̣n ở đất Côn Dương th́ được quan tể dành cho một t́nh thân đặc biệt! Nay ta đă di cư sang ở đất Tam Bạc này th́ cái t́nh thân ấy tự nhiên là đă phai lạt hết! Bây giờ nếu ta trở về Côn Dương, quỳ gối mà lết vào huyện đường để xin xỏ quan tể th́ ta e sẽ không được việc chi, chỉ mang nhục mà thôi!"

          Hữu Vu bèn giữ Tăng Trung ở lại nhà ḿnh, đối xử rất tử tế, ngày cùng ăn, đêm cùng ngủ, khiến Tăng Trung rất hổ thẹn! Ở nhà Hữu Vu được một tuần, thấy Hữu Vu với Kế Tổ thân nhau như cha con, thấy Kế Thiện với Kế Tổ thân nhau như anh em cùng mẹ, Tăng Trung bật khóc sướt mướt, nói với Hữu Vu:"Bây giờ đệ mới biết ngày trước đệ không phải là người!" Hữu Vu vui mừng v́ Tăng Trung đă biết hối cải, nhưng khi nh́n thấy vẻ mặt thiểu năo của Tăng Trung, Hữu Vu lại cảm thấy ngậm ngùi.

          Tháng sau, khi trường thi yết bảng, cha con Hữu Vu, Kế Thiện cùng đậu cử nhân, c̣n Kế Tổ cũng đậu bảng phụ. Mừng quá, Hữu Vu không ở lại Tam Bạc dự yến tiệc thết đăi các tân khoa, mà trở về Côn Dương ngay để đi tảo mộ song thân. 

          Vào thời đó, dân chúng rất nể trọng những kẻ đỗ đạt. V́ thế, khi thấy cha con Hữu Vu cùng đậu cử nhân, cha con Đắc Lập cũng nhũn đi chứ không cương ngạnh như trước nữa. Hữu Vu bèn nhờ các bạn bè đem vàng bạc, gạo muối thuốc men tới nhà Đắc Lập mà biếu hai cha con. Thấy thế, Đắc Lập nhận các tặng phẩm rồi lên huyện đường xin băi nại vụ kiện nhà họ Tăng và xin quan tể thả cho mọi người trong nhà Tăng Hiếu được ra về.   

          Về nhà, biết ḿnh được thả là nhờ công của Hữu Vu, con cháu Tăng Hiếu cùng khóc sướt mướt, quỳ xin Hữu Vu trở về Côn Dương để che chở cho con cháu nhà họ Tăng.

          Hữu Vu bèn cùng tất cả 6 anh em thắp hương thề nguyền, bỏ hết mọi xích mích cũ. Sau đó, Hữu Vu khuyên các con cháu nên sám hối, rồi sang Tam Bạc đưa gia đ́nh ḿnh và vợ chồng Kế Tổ trở về Côn Dương.

          Về Côn Dương, Kế Tổ không chịu đưa vợ về nhà cha ở mà muốn xin ở hẳn bên nhà Hữu Vu. Biết chuyện, Tăng Hiếu liền sang nhà Hữu Vu, nói:"Ta thất đức, không thể có con làm rạng rỡ tông môn, nên ta theo ư thằng Kế Tổ, xin gửi tạm y bên nhà Chú để nhờ Chú chỉ bảo dạy dỗ cho nó thành tài v́ Chú có biệt tài dạy dỗ con cái! Chừng nào nó hiển đạt, ta sẽ sang xin Chú trả nó lại cho ta!" Hữu Vu đáp: "Đệ xin lănh ư Anh!"

          Ba năm sau. Kế Tổ đi thi hương cũng đậu cử nhân. Hữu Vu bèn bảo Kế Tổ dắt vợ về ở với song thân. Bất đắc dĩ, vợ chồng Kế Tổ phải dọn về ở nhà cha, nhưng cứ khóc lóc thảm thiết v́ nhớ nhà Chú! Về ở với cha mẹ được vài ngày th́ Chiêm thị, vợ Kế Tổ, sanh trai, đặt tên là Thiệu Hồ.  

          Ba năm sau.

          Một hôm, Tăng Hiếu dắt đứa cháu nội là Thiệu Hồ sang chơi nhà Hữu Vu. Khi Tăng Hiếu cáo biệt th́ Thiệu Hồ không chịu theo ông nội về nhà mà cứ đ̣i ở lại nhà ông chú Hữu Vu. Tăng Hiếu đi t́m bắt th́ Thiệu Hồ đi trốn. Thấy chuyện lạ, Tăng Hiếu bèn cất một ngôi nhà ở sát nhà Hữu Vu, rồi sai cả nhà dọn sang ở trong ngôi nhà mới!

          Kế Tổ bèn mở một cái cổng ăn thông sang nhà Hữu Vu để sớm tối vợ chồng ḿnh có thể sang săn sóc Chú Thím tựa như săn sóc Cha Mẹ.

          Năm ấy, Tăng Thành đă già, mọi công việc trong nhà đều trông chờ ở quyết định của Hữu Vu.

          Từ đó, gia đ́nh họ Tăng trở thành ḥa thuận, anh em trong nhà thương yêu nhau rất mực.   

      

 

 

 

GS Đàm Quang Hưng
Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

  

 

 

www.ninh-hoa.com