www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Trở về Trang Tác Giả

 

 

 LIÊU TRAI CD

Giáo Sư
Đ
àm Quang Hưng 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Main Menu

 
 

 


Tuyển Tập:


 
LIÊU TRAI C D

GS Đàm Quang Hưng

Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

 

 

 

 

292. ĐẠI NAM

Muộn muộn tầm thân vạn lư hành

Bàng nhân môn hộ đắc công danh

Mẫu hiền tử hiếu chung đoàn tụ

Hăn phụ môn tâm tổng bất b́nh



292.
THAY BẬC ĐỔI NGÔI
 

         Thủ phủ Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên có nho sinh tên Hề Thành Liệt, có vợ là Cơ thị và nàng hầu là Hà Chiêu Dung. Hàng ngày, ba vợ chồng vẫn ăn cùng mâm. Ít lâu sau, Cơ thị bị bạo bệnh mà thác.

          Hết tang vợ, Thành Liệt cưới vợ kế là Thân thị. Vừa về nhà chồng, thấy Chiêu Dung hoài thai, Thân thị đă ghét, rồi hàng ngày, thấy Chiêu Dung vẫn được ăn cùng mâm với vợ chồng ḿnh, Thân thị càng ghét hơn. V́ thế, ngày nào Thân thị cũng t́m cách mắng chửi Chiêu Dung.

          Thành Liệt sợ Thân thị lắm. Mỗi lần thấy Thân thị mắng chửi Chiêu Dung, Thành Liệt chỉ nhăn mặt thở dài chứ không dám nói chi. Một hôm, Thành Liệt căi nhau với Thân thị, rồi uất ức quá, bỏ nhà ra đi, không ai biết là đi đâu.

          Thấy chồng đi không về, Thân thị càng ngược đăi Chiêu Dung, bắt phải nấu ăn riêng, mỗi ngày chỉ cấp cho một bát gạo. Mấy tháng sau, Chiêu Dung sanh trai, đặt tên là Đại Nam.

          Ba năm sau, Đại Nam lớn lên, ăn rất khoẻ. Chiêu Dung không dám xin Thân thị cấp thêm gạo cho mẹ con ḿnh mà phải xin đi kéo tơ cho một nhà chăn tầm trong thành để lấy tiền mua thêm gạo cho con.

          Năm sau.

          Một sáng, Đại Nam được mẹ dắt ra chợ chơi. Trưa về, Đại Nam được mẹ dắt qua lớp học của một thầy đồ. Nghe thấy tiếng học tṛ đọc sách ê a, Đại Nam thích lắm, chỉ tay vào lớp học mà nói:"Mẹ ơi! Mẹ cho con đi học như những học tṛ kia đi!" Chiêu Dung nói:"Đi học khó lắm! Con c̣n nhỏ quá! Lớn lên mới đi học được!" Đại Nam cứ khóc, đ̣i mẹ cho đi. Chiều con, Chiêu Dung dắt con vào lớp, thưa nhỏ với thầy:"Thưa Thầy, đứa bé này là con thiếp, tên Hà Đại Nam, mới lên 4. Cha cháu bỏ nhà ra đi từ lúc cháu chưa ra đời. Hôm nay thiếp dắt cháu đi chợ. Vừa rồi, trên đường về, đi qua đây, nghe tiếng học tṛ đọc sách ê a, cháu cứ khóc, đ̣i đi học. V́ thế, thiếp dắt cháu vào đây, mạo muội xin Thầy dạy cho cháu vài chữ thực khó để cho cháu sợ, hết đ̣i đi học!"

          Thầy gật gù, viết mấy chữ thực khó mà dạy Đại Nam. Chẳng ngờ nghe ḿnh giảng có một lần mà Đại Nam đă thuộc ḷng tất cả, nhắc lại không sai một chữ, thầy kinh ngạc quá, nói với Chiêu Dung:" Đứa bé này thông minh lắm, hơn các học tṛ ở đây nhiều! Vậy chị cứ cho nó tới đây học, tôi miễn phí cho!" Chiêu Dung vâng dạ, cám ơn thầy, rồi xin phép dắt con ra về.

          Sáng sau, Chiêu Dung dắt con tới lớp, xin thầy cho nhập học. Tuy được thầy miễn học phí cho con, nhưng Chiêu Dung vẫn xin thầy nhận cho nửa học phí.    

          Ba năm sau.

          Đại Nam lên 7, thuộc làu tất cả các kinh sách mà thầy đă dạy.

          Một hôm, đi học về, Đại Nam nói với mẹ:"Con đi học, có 6 đứa bạn cùng lớp, đứa nào cũng có cha! Hôm nào chúng cũng được cha tới đón và cho tiền mua bánh kẹo! Sao con không có cha?" Chiêu Dung đáp:"Con cũng có cha đấy chứ!" Hỏi:"Thế cha con đâu?" Đáp:"Ở xa đây lắm!" Hỏi:"Sao cha con không ở nhà này?" Đáp:"Bây giờ con c̣n nhỏ, mẹ có nói th́ con cũng không hiểu! Để khi nào con lớn, mẹ sẽ nói cho nghe!" Hỏi:"Bao giờ th́ con mới lớn?" Đáp:"Chín năm nữa!" Đại Nam nói:"Chín năm nữa th́ lâu quá! Con có cách chi làm cho ḿnh chóng lớn hơn không?" Chiêu Dung cười, đáp:"Có!" Đại Nam hỏi:"Cách chi?" Chiêu Dung đáp:"Khấn Đức Quan Thánh phù hộ cho!" Đại Nam hỏi:"Khấn ở đâu?" Chiêu Dung đáp:"Ở miếu Quan Thánh, trên đường con tới lớp học! Sáng mai, khi đi học, con cứ ghé vào miếu mà khấn Ngài phù hộ cho!" Tin lời mẹ, Đại Nam gật đầu, rồi hỏi:"Thế cha con tên ǵ?" Chiêu Dung đáp:"Tên Thành Liệt!"

          Sáng sau, Đại Nam xin được mẹ cho đi học sớm để ghé vào miếu khấn Đức Quan Thánh. Chiều về, Đại Nam lại ghé vào miếu khấn. Về nhà, Đại Nam nói với mẹ:"Hôm nay con khấn Đức Quan Thánh 2 lần!" Chiêu Dung hỏi:"Con khấn thế nào?" Đại Nam đáp:"Con khấn: Xin Đức Quan Thánh phù hộ cho con sang năm được lớn bằng người 16 tuổi!" Chiêu Dung phá ra cười.

          Từ đó, ngày nào Đại Nam cũng vào miếu khấn 2 lần. 

          Ba năm sau.

          Đại Nam lên 10, học hành tấn tới rất nhanh. Thầy ra đề nào, Đại Nam cũng làm được ngay. V́ thấy văn chương của Đại Nam toàn hảo, thầy không sửa một chữ. Đại Nam lớn rất nhanh, mới lên 10 mà trông đă lớn bằng trẻ 14.

          Một hôm, Đại Nam nói với mẹ:"Năm nay con đă lớn, xin mẹ cho con biết cha con ở đâu?" Chiêu Dung đáp:"Chưa được! Phải lớn nữa mới được!"

          Năm sau. Đại Nam 11 tuổi, trông lớn như trẻ 16.

          Một sáng, Đại Nam lại hỏi mẹ về chuyện cha ở đâu. Thấy con đă lớn, Chiêu Dung bèn thuật chuyện cho con nghe.

          Nghe xong, Đại Nam sịu mặt, buồn rầu mà nói:"Con nhất quyết đi t́m cha!" Chiêu Dung nói:"Không được!" Hỏi:"Tại sao?" Đáp:"V́ con đâu có biết là cha con c̣n sống hay đă chết? Mà dù cha con c̣n sống, th́ con biết cha con ở đâu mà đi t́m? Mà nếu con có biết cha con ở đâu, th́ con cũng c̣n nhỏ, đâu đă đi t́m được?" Đại Nam không đáp, chỉ lẳng lặng cắp sách đi học.

          Qua lớp học, Đại Nam không vào học, cứ tiếp tục đi. Chợt thấy một hán tử đi trên đường, Đại Nam chạy tới hỏi:"Thưa ông, ông đi đâu đó?" Hán tử nheo mắt, hỏi:"Hỏi làm chi?" Đáp:"Cháu hỏi để xin được đi theo ông!" Hỏi:"Họ tên chi?" Đáp:"Cháu họ Hề, tên Đại Nam!" Hỏi:"Muốn đi đâu?" Đáp:"Cháu muốn đi t́m cha cháu!" Hỏi:"T́m ở đâu?" Đáp:"Cháu không biết cha cháu ở đâu!"

          Thấy đứa bé sáng sủa, bị lạc đường, hán tử nảy ư bắt cóc đem đi bán. Hán tử bèn nói:"Ta có việc phải đi Quỳ Châu. Từ đây tới đó xa lắm, phải đi xe. Muốn đi theo ta th́ ta trả tiền cho!" Đại Nam gật đầu.

          Hán tử bèn dắt Đại Nam tới bến xe, trả tiền cho cả hai người. Ngồi trên xe, Đại Nam hỏi:"Thưa ông, ông họ ǵ?" Hán tử đáp:"Ta họ Tiền!"

          Tới Quỳ Châu, hán tử dắt Đại Nam vào quán ăn, gọi 2 phần ăn, rồi lén bỏ thuốc mê vào phần ăn của Đại Nam. Ăn xong, Đại Nam ngủ li b́.

          Hán tử bèn cơng Đại Nam lên ngôi chùa Phước Ḥa trên ngọn đồi ở phía bắc huyện thành. Gặp sư trưởng trụ tŕ, hán tử nói:"Bạch hoà thượng, cha con đệ tử đang trên đường về quê th́ đột nhiên tiểu tử bị bệnh, ngủ li b́. V́ hết lộ phí nên đệ tử phải đem tiểu tử lên đây bán, mong được ḥa thượng mua cho!" Sư trưởng hỏi: "Tiểu thí chủ này, tên họ là chi?" Hán tử đáp:"Bạch ḥa thượng, tiểu tử họ Tiền, tên Đại Nam!" Sư trưởng hỏi:"Thí chủ muốn bán bao nhiêu?" Hán tử đáp:"Bạch ḥa thượng, đệ tử chỉ dám xin ḥa thượng trả cho 2 lạng vàng!" Thấy Đại Nam sáng sủa, có phong cách lạ, ḥa thượng thuận mua, sai chú tiểu đi lấy vàng đem ra trả. Được vàng, hán tử bỏ đi ngay.

          Sư trưởng bèn bảo 2 nhà sư trong chùa khiêng Đại Nam vào pḥng riêng mà chăm sóc. Khi Đại Nam tỉnh, 2 nhà sư vào phương trượng tŕnh sư trưởng.

          Sư trưởng bèn vào pḥng hỏi chuyện Đại Nam. Nghe Đại Nam thuật chuyện, sư trưởng thương hại lắm, bảo cứ ở chùa tĩnh dưỡng cho khoẻ rồi sư trưởng sẽ cho tiền mà đi t́m cha.

          Chiều ấy, không thấy con về, Chiêu Dung kinh hăi, đến lớp hỏi thầy. Thầy đáp hôm nay Đại Nam không tới lớp. Chiêu Dung đành ra về, chờ con về cùng ăn. Chờ măi không thấy con về, Chiêu Dung đành đem phần cơm của con cho gia nhân ăn.

         

          Hôm sau, Chiêu Dung bỏ hết công việc để đi t́m con. Sau 10 ngày t́m kiếm · khắp mọi nơi trong vùng mà không thấy con đâu, Chiêu Dung đành bỏ cuộc.   

          Huyện Lô Châu có nho sinh họ Tưởng, lên Thành Đô dự kỳ thi hương. Thi hỏng, Tưởng sinh về quê. Qua Quỳ Châu, gặp lúc trời tối, Tưởng sinh lên chùa Phước Ḥa xin nghỉ qua đêm. Nghe các nhà sư nói chuyện về Đại Nam, Tưởng sinh khen Đại Nam là đứa con có hiếu.

          Sáng sau, Tưởng sinh lên phương trượng xin sư trưởng cho ḿnh được dắt Đại Nam về Lô Châu để giúp nó t́m cha. Được sư trưởng ưng thuận, Tưởng sinh bèn dắt Đại Nam về nhà ḿnh ở Lô Châu.

          Hàng ngày, Đại Nam xin Tưởng sinh cho phép ḿnh ra chợ huyện hỏi thăm tin tức của cha, nhưng trong suốt một tháng, chẳng ai biết Hề Thành Liệt là ai cả. Tuy nhiên, Đại Nam vẫn không nản chí, cứ tiếp tục ra chợ hỏi thăm.

          Một hôm, như thường lệ, Đại Nam ra đứng ở giữa chợ mà nói lớn:"Cha cháu họ Hề, tên Thành Liệt, quê ở Thành Đô. Mười một năm trước đây, cha cháu là nho sinh, bỏ nhà ra đi. Vị nào biết cha cháu hiện ở đâu, làm ơn cho cháu biết, cháu xin cám ơn!" Bỗng có kẻ đáp:"Họ Hề ít người lắm! Ở Phúc Kiến có người họ Hề, không biết tên chi, nhưng là nhà buôn chứ không phải là nho sinh!" Nghe nói, Đại Nam bèn tới cám ơn kẻ ấy.

          Về nhà, Đại Nam xin phép Tưởng sinh cho ḿnh đi Phúc Kiến t́m cha. Tưởng sinh ưng thuận, rồi cho Đại Nam 2 bộ quần áo với 1 đôi giày mới.

          Nghe chuyện, người làng cũng thu góp tiền bạc, đem tới giúp Đại Nam. Đại Nam bèn khoác hành trang lên đường.   

          Dọc đường, Đại Nam gặp 2 kẻ buôn vải. Thấy một đứa bé đeo hành trang nặng, một ḿnh đi đường xa, chúng lấy làm lạ, bèn thầm th́ với nhau rằng chắc trong hành trang của đứa bé có tiền. Chúng bèn xáp lại làm quen, rủ Đại Nam nhập bọn cùng đi. Mừng quá, Đại Nam ưng thuận ngay.

          Hai hôm sau, khi đang đi trên quăng đường vắng, chúng nháy nhau đè Đại Nam xuống, dùng dây thừng trói chặt chân tay, vứt nằm ở bên đường, rồi cướp hành trang của Đại Nam mà đem đi.

          Huyện Vĩnh Phúc, tỉnh Phúc Kiến có phú ông họ Trần, mở một lữ quán ở huyện lỵ để đón hành khách qua lại, ghé vào thuê pḥng ngủ trọ qua đêm. Tối nào cũng có rất đông khách vào lữ quán thuê pḥng.

          Một hôm, Trần ông cùng đám gia nhân giong xe ngựa đi xa có việc. Hôm sau, Trần ông cùng đám gia nhân lại giong xe ngựa ra về. Dọc đường, thấy một đứa bé nằm ở bên đường, tay chân bị trói, Trần ông bèn sai đám gia nhân dừng xe, xuống cởi trói cho đứa bé, rồi hỏi họ tên và nguyên do bị trói.

          Đứa bé xưng tên là Đại Nam và thuật lại chuyện ḿnh bị 2 kẻ buôn vải cướp hành trang. Trần ông bèn cho Đại Nam lên xe, chở về nhà. 

          Về nhà, Trần ông giới thiệu Đại Nam với hai con trai, bảo Đại Nam cứ ở lại nhà ḿnh mà cùng đi học với chúng, rồi ḿnh sẽ nhờ khách buôn thập phương ḍ hỏi tin tức của cha cho. Nghe Trần ông nói, Đại Nam mừng lắm, vội sụp xuống lạy tạ Trần ông. Trần ông bèn nhận Đại Nam làm con nuôi, cải Đại Nam sang họ Trần, cho ở một ḿnh một pḥng riêng.

          Từ đó, Đại Nam ở lại nhà Trần ông để đi học, không đ̣i đi t́m cha nữa. Cũng từ đó, Đại Nam bặt hẳn tin tức về mẹ đẻ và mẹ già.      

          Trong khi ấy, ở Thành Đô, thấy Đại Nam đă đi mất tích, Thân thị bèn giảm số gạo chu cấp cho Chiêu Dung, rồi ép Chiêu Dung phải đi lấy chồng khác. Chiêu Dung cương quyết không chịu. Thân thị liền sai gia nhân trói Chiêu Dung, đem bán cho một khách buôn, tên là Trương Thiện ở huyện Trùng-Khánh. Trương Thiện bèn đem Chiêu Dung về nhà.

          Đêm ấy, khi động pḥng, Chiêu Dung rút dao giấu sẵn bên ḿnh, đâm cổ tự tử, máu tuôn trào, nhưng không chết. Trương Thiện vội chạy tới giằng lấy dao cất đi, lấy thuốc dịt và băng bó cho Chiêu Dung, rồi không ép duyên nữa.

          Tuần sau, thấy Chiêu Dung đă lành vết thương, Trương Thiện bèn chở sang huyện Diêm Đ́nh, bán cho một người bạn buôn, tên là Tào B́nh. Tào B́nh bèn đem Chiêu Dung về nhà.

          Đêm ấy, khi động pḥng, Chiêu Dung lại rút dao giấu sẵn bên ḿnh, đâm ngực tự tử, lủng đến tạng phủ, máu tuôn trào, nhưng cũng không chết. Kinh hăi quá, Tào B́nh vội chạy tới giằng lấy dao cất đi, lấy thuốc dịt và băng bó cho Chiêu Dung, rồi cũng không ép duyên.

          Tuần sau, khi thấy vết thương ở ngực đă lành, Chiêu Dung nói với Tào B́nh:"Thiếp muốn xin được vào chùa đi tu!" Tào B́nh nói:"Trong huyện Diêm Đ́nh này, ta có một ông bạn buôn, nhà cũng ở gần đây. V́ bị tai nạn, ổng mất bộ phận sinh dục, đang muốn kiếm một người vợ chỉ để nấu nướng, may vá và trông nom nhà cửa. Nay nếu nàng chịu lấy ổng th́ cũng giống như nàng đi tu, nhưng để cho ta vớt lại được chút tiền đă bỏ ra mua nàng!" Thấy Tào B́nh tử tế, Chiêu Dung ưng thuận. Tào B́nh bèn bảo Chiêu Dung thu xếp hành trang đem lên xe để ḿnh chở đi.

          Tới nhà bạn, Tào B́nh gọi cổng. Nghe tiếng gọi quen thuộc của Tào B́nh, chủ nhân ngôi nhà vội chạy ra mở.

          Nh́n thấy Chiêu Dung đi theo Tào B́nh, chủ nhân sững sờ kinh ngạc. Nh́n thấy chủ nhân, Chiêu Dung cũng kinh ngạc không kém.

          Nguyên chủ nhân ngôi nhà ấy chính là Hề Thành Liệt. Từ ngày căi nhau với Thân thị, Thành Liệt uất ức, bỏ nhà ra đi. Lang thang măi, sau cùng Thành Liệt dừng chân ở huyện Diêm Đ́nh, tỉnh Phúc Kiến để lập nghiệp, làm nghề buôn.

          V́ buôn may bán đắt, Thành Liệt trở nên giàu có, mua nhà tậu ruộng, nuôi rất nhiều con hầu, đầy tớ với một tiểu đồng. Trong khi đi buôn, Thành Liệt quen biết với Tào B́nh rồi trở thành bạn thân.

          Thấy Chiêu Dung đ̣i đi tu, Tào B́nh nẩy ư đem Chiêu Dung sang tặng cho bạn. V́ thế, vợ chồng Thành Liệt, Chiêu Dung mới được đoàn tụ.

          Thành Liệt bèn nói cho bạn biết Chiêu Dung chính là nàng hầu của ḿnh rồi cám ơn bạn rối rít. Tào B́nh bèn xin cáo biệt. 

          Đêm ấy, vợ chồng hàn huyên, thuật lại cho nhau nghe đủ mọi chuyện đă xảy ra trong thời gian xa cách. V́ thế, Thành Liệt mới biết ḿnh đă có một đứa con trai tên Đại Nam, 11 tuổi, đang đi t́m ḿnh.

          Thành Liệt bèn cho Chiêu Dung làm vợ kế.

          Hôm sau, Thành Liệt tới nhà các bạn buôn trong huyện, thuật lại chuyện vợ con ḿnh cho họ nghe rồi nhờ họ để ư giùm ḿnh xem nếu họ có tin tức ǵ về đứa con của ḿnh tên là Hề Đại Nam th́ làm ơn cho ḿnh biết.     

          V́ trải qua nhiều gian khổ, bị đau ốm liên miên, Chiêu Dung không muốn gần chồng, nên cứ khuyên chồng nên lấy nàng hầu. Thành Liệt nói:"Nàng không thấy cái gương trước mắt hay sao mà c̣n khuyên ta nên lấy nàng hầu?" Chiêu Dung đáp:"Mỗi người một khác! V́ Chị Thân sợ thiếp tranh giường chiếu nên mới gây tai họa, chứ thiếp có thích tranh giường chiếu với ai đâu? Nếu thích th́ trong 11 năm qua, thiếp đă bỏ nhà để đi lấy chồng khác rồi, đâu có chờ chàng đến ngày hôm nay? Vả lại, chuyện thiếp bị Chị Thân hành hạ, thiếp c̣n nhớ măi th́ bây giờ làm sao mà thiếp có thể hành hạ nàng hầu mới của chàng được? Mà nếu thiếp làm như thế th́ tức là thiếp đă tự hành hạ ḿnh rồi!"

          Nghe Chiêu Dung nói, Thành Liệt gật gù cho là phải, rồi nhờ các bạn buôn để ư xem có cô nào đứng tuổi, chừng ngoài 30, th́ mua giùm ḿnh một cô về làm nàng hầu.

          Nửa năm sau.

          Một hôm, hai vợ chồng đang ngồi nói chuyện ở trong nhà th́ nghe có tiếng gọi cổng. Thành Liệt chạy ra mở th́ thấy một ông lăo cúi chào ḿnh. Thành Liệt cũng cúi chào đáp lễ rồi hỏi:"Xin lăo huynh thứ lỗi, chẳng hay quư tính là chi?" Ông lăo đáp:"Lăo phu họ Khương, tên Vỹ, người huyện Bảo Ninh, tỉnh Tứ Xuyên, làm nghề buôn!" Thành Liệt hỏi:"Lăo huynh tới tệ xá, có điều chi dạy bảo?" Ông lăo đáp:"Không dám! Gần đây, nghe các bạn buôn nói ông đang có ư muốn mua một nàng hầu đứng tuổi, chừng ngoài 30, mà lăo phu lại đang muốn bán một nàng hầu như thế nên lăo phu mạo muội đưa thị sang đây để ông xem mặt!" Thành Liệt hỏi:"Nàng ấy đâu?" Ông lăo chỉ tay về phía xa mà đáp:"Thị c̣n đứng ở đằng kia! Xin ông cứ vào nhà trước, lăo phu sẽ xin dắt thị vào ngay!"

          Thành Liệt bèn vào nhà, để cổng mở.

          Lát sau, Khương Vỹ dắt nàng hầu vào pḥng khách. Nh́n thấy nàng hầu của Khương Vỹ, Thành Liệt sửng sốt kinh ngạc v́ nhận ra người đó là Thân thị, vợ kế của ḿnh. Nh́n thấy Thành Liệt, Thân thị vừa thẹn vừa sợ, không dám mở miệng nói một lời. Khương Vỹ cũng sửng sốt kinh ngạc, không hiểu tại sao.

          Nguyên là sau khi sai gia nhân trói Chiêu Dung, đem bán cho Trương Thiện, Thân thị ở một ḿnh.

          Một hôm, người anh ruột Thân thị là Thân Bao tới thăm em gái. Sau khi tṛ chuyện, Thân Bao nói:"Chú Liệt bỏ nhà ra đi đă 11 năm nay! Bây giờ đến lượt cháu Đại Nam cũng bỏ nhà ra đi! Thế rồi cô lại bán Chiêu Dung cho người khác! Vậy th́ cô không thể ở một ḿnh như thế này măi được! Cô nên bán ngay nhà cửa ruộng nương đi, rồi thu xếp tiền bạc, đem về nhà tôi mà ở, chờ tôi t́m người cho mà tái giá!" Nghe anh bàn, Thân thị mừng lắm, nói:"Em xin nghe lời Anh!"

          Hôm sau, Thân thị rao bán nhà cửa ruộng nương của Thành Liệt, nhưng bị con cháu họ Hề ngăn cản, không cho bán. V́ thế, Thân thị chỉ bán được các đồ tư trang, tổng cộng được 200 lạng vàng, đem cả về nhà Thân Bao cư ngụ.

          Nghe nói Thân thị có 200 lạng vàng hồi môn, Khương Vỹ bèn đem tiền bạc tới biếu Thân Bao, nhờ Thân Bao khuyên em gái lấy ḿnh.

          Thân Bao khuyên em nên lấy Khương Vỹ. Thân thị ưng thuận. Khương Vỹ bèn làm lễ thành hôn rồi đưa Thân thị về Bảo Ninh.

          Thế nhưng, khi về ở với Khương Vỹ,  thấy Khương Vỹ không thể làm được chuyện ái ân v́ tuổi đă quá cao, Thân thị buồn lắm! Thân thị cứ than thở, oán trách anh ḿnh đă khuyên ḿnh lấy một ông lăo bất lực, nên hết dọa treo cổ lên xà nhà, lại dọa gieo đầu xuống giếng nước.

          Thế rồi, không ngày nào là Thân thị không lục đục với Khương Vỹ. Không chịu nổi thái độ của Thân thị, Khương Vỹ thịnh nộ, lột hết vốn liếng của Thân thị rồi rao bán Thân thị làm nàng hầu. Có mấy khách tới xem mặt, nhưng khi thấy Thân thị đă ngoài 30, khách nào cũng lắc đầu, chẳng chịu mua.

          Chợt nghe mấy người bạn buôn nói rằng ở huyện Diêm Đ́nh tỉnh Phúc Kiến có nhà buôn tên Hề Thành Liệt, muốn mua một nàng hầu ngoài 30, Khương Vỹ mừng lắm, liền chở Thân thị sang Diêm Đ́nh để bán cho Thành Liệt.    

          Thành Liệt hỏi chuyện, Khương Vỹ thuật lại đầu đuôi. Thành Liệt hỏi giá bán Thân thị, Khương Vỹ nói giá. Thành Liệt không mặc cả, lẳng lặng vào pḥng lấy tiền đem ra trả. Nhận tiền xong, Khương Vỹ xin cáo biệt.

          Khương Vỹ đi rồi, Thành Liệt nói với Thân thị:"Nếu mi gặp được một nam nhân cường tráng th́ giờ này mi đang hoan lạc với y ở Bảo Ninh chứ đâu mi có bị y đem sang đây bán cho ta! Nhưng thôi! Chuyện đă xảy ra như thế th́ chắc là do số mệnh! Tuy nhiên, hôm nay ta chỉ mua mi về để làm nàng hầu chứ không phải là để làm vợ kế như trước kia đâu! Bây giờ ta đă cho Chiêu Dung làm vợ kế rồi. Chiêu Dung đang ở nhà trong, mi phải vào mà lạy thị cho phải lễ vợ kế nàng hầu!"

          Xấu hổ quá, Thân thị nói:"Trước kia chàng bắt Chiêu Dung phải lạy thiếp, bây giờ chàng lại bắt thiếp phải lạy Chiêu Dung th́ thiếp xấu hổ lắm, không thể làm được!" Thành Liệt nói:"Trước kia Chiêu Dung phải lạy mi v́ mi là vợ kế, thị là nàng hầu! Bây giờ thị là vợ kế, mi là nàng hầu, th́ mi cũng phải lạy thị vậy!"

          Nghe chồng nói, Chiêu Dung vội chạy ra xin chồng bỏ qua cho việc lễ lạy, nhưng Thành Liệt không nghe. Thấy Thân thị không chịu lạy Chiêu Dung, Thành Liệt đi lấy gậy đánh. Kinh hăi quá, Thân thị đành phải quỳ lạy Chiêu Dung. Thành Liệt lại bắt Thân thị phải hầu hạ Chiêu Dung như trước kia Chiêu Dung đă hầu hạ Thân thị. Tuy có ậm ừ vâng dạ, nhưng Thân thị không nghe lời. Thấy thế, Chiêu Dung cũng làm ngơ, để mặc cho Thân thị được tự do.

          Tuy nhiên, mỗi lần có khách tới nhà yến ẩm, Thành Liệt lại bắt Thân thị phải lên đứng hầu rượu. Chiêu Dung ái ngại, lần nào cũng xin cho t́ nữ lên thay, nhưng Thành Liệt không nghe.   

          Ít lâu sau, triều đ́nh bổ nhậm một vị quan họ Trần tới huyện Diêm Đ́nh làm quan tể, thay thế quan tể cũ hồi hưu.  

          Trước kia, khi mới di cư tới huyện Diêm Đ́nh lập nghiệp, Thành Liệt có chuyện xích mích với mấy kẻ hàng xóm nên họ vẫn để tâm thù ghét. Nay biết Thành Liệt làm chuyện thay bậc đổi ngôi giữa Chiêu Dung với Thân thị, họ bèn làm đơn kiện, thưa rằng trong xóm họ cư ngụ, có kẻ họ Hề làm chuyện vô đạo, rồi nạp lên quan tể mới.

          Đọc đơn xong, Trần công gọi họ vào, phán rằng chuyện ấy là chuyện riêng của gia đ́nh họ Hề, rồi đuổi họ về, không đem vụ kiện ra xét xử.

          Nghe chuyện, Thành Liệt với Chiêu Dung mừng lắm, cứ thầm ca tụng công đức của quan tể mới.

          Một đêm khuya, Thành Liệt với Chiêu Dung đang ngủ trong pḥng th́ chợt nghe thấy tiếng gơ cửa. Thành Liệt vội vùng dậy chạy ra mở th́ thấy tên tiểu đồng lên tiếng:"Thưa chủ nhân, có quan tể tới nhà ta!"

          Kinh hăi quá, Thành Liệt vội mặc áo quần, đội mũ đi giày để ra nghênh đón quan tể th́ chợt thấy quan tể đă bước vào pḥng. Cực kỳ kinh hăi, Thành Liệt luưnh quưnh, không biết phải làm thế nào.

          Thấy có người lạ vào pḥng riêng của vợ chồng ḿnh, Chiêu Dung cũng kinh hăi, vội vùng dậy chỉnh lại y phục. Chợt đưa mắt nh́n ra cửa, Chiêu Dung bỗng thốt:"Con tôi đây mà!" rồi ̣a lên khóc. Đột nhiên quan tể cũng nằm phục xuống đất mà nghẹn ngào nức nở.

          Lúc đó Thành Liệt mới biết quan tể chính là Hề Đại Nam, con trai ḿnh, nhưng v́ con ḿnh được phú ông họ Trần ở Vĩnh Phúc nhận làm con nuôi, nên Đại Nam đă được cải họ sang họ Trần.

          Sau khi đậu tiến sĩ, được triều đ́nh cử đi thanh sát ở Thành Đô, Đại Nam ghé về thăm nhà. Được tin mẹ đẻ và mẹ già đều đă tái giá, Đại Nam lăn ra gào khóc. Biết Đại Nam đă đỗ đạt, làm quan, con cháu họ Hề bèn đem nhà cửa ruộng nương tới trả. Đại Nam bèn lưu dụng cả bọn gia nhân, sai coi sóc ruộng nương, thuê thợ phá nhà cũ, xây nhà mới, những mong có ngày cha ḿnh sẽ trở về cư ngụ.  

          Khi được triều đ́nh bổ nhậm làm quan tể huyện Diêm Đ́nh, Đại Nam vẫn muốn từ quan để đi t́m cha, nhưng v́ Trần ông khuyên can măi nên Đại Nam mới chưa quyết. Một hôm, nghe đồn có một thầy bói giỏi đi qua huyện, Đại Nam cho lính ra mời vào huyện đường, hỏi:"Bản chức muốn từ quan để đi t́m gia nghiêm. Nhờ nhà thầy gieo giùm một quẻ xem có nên làm như thế không?" Thầy bói gieo quẻ rồi đáp:"Thưa đại quan, không nên!" Đại Nam hỏi:"Tại sao?" Thầy bói đáp: "V́ quẻ này nói: Kẻ nhỏ mà làm chức lớn, kẻ dưới mà làm người trên, cầu một được cả hai, cầu trống mà được cả mái!  V́ thế, đại quan không nên từ quan!"

          Nghe thầy bói nói, Đại Nam bèn quyết định theo lời Trần ông, không xin từ quan. V́ không có cha mẹ nên Đại Nam rất buồn rầu, tuy làm quan mà như kẻ tu hành, không ăn thịt uống rượu. 

          Hôm đọc đơn kiện của mấy kẻ hàng xóm người họ Hề, Đại Nam đă ngờ rằng người ấy có thể là cha ḿnh. V́ thế, Đại Nam sai một t́ nữ đi ḍ la tin tức th́ được biết người họ Hề ấy tên là Thành Liệt, đúng là cha ḿnh.

          Đêm ấy, Đại Nam cải trang, tới nhà Thành Liệt. Được gặp lại mẹ, Đại Nam cứ thầm phục thầy bói là thầy quá giỏi. Lúc ra về, Đại Nam dặn cha mẹ nên giữ kín câu chuyện, đừng để cho ai biết. Thành Liệt và Chiêu Dung cùng gật đầu. Đại Nam bèn đưa cho cha mẹ một gói 200 lạng vàng, dặn cha mẹ nên bán nhà cửa ruộng nương, thu xếp công việc, sắm sửa hành trang, rồi cùng về Thành Đô cư ngụ, sớm chừng nào hay chừng nấy. Thành Liệt và Chiêu Dung lại gật đầu. Thu xếp xong mọi công việc, Thành Liệt đưa Chiêu Dung với Thân thị về Thành Đô.

          Tới nhà, thấy nhà cũ đă được phá đi, xây cất lại nhà mới, khang trang sạch sẽ, Thành Liệt bèn bỏ tiền ra mua thêm con hầu đầy tớ, gà heo, trâu ngựa, sinh hoạt đúng ra cung cách đại gia.    

          Thấy Đại Nam quư hiển, Thân thị càng thêm xấu hổ bẽn lẽn.

          Thấy em ḿnh bị thay bậc đổi ngôi, từ vợ cả bị giáng xuống làm nàng hầu, Thân Bao bèn làm đơn kiện, nạp lên quan tuần vũ tỉnh Tứ Xuyên, xin quan bắt Thành Liệt phải cho em ḿnh trở lại làm vợ kế như trước.

          Quan tuần vũ liền cho gọi cả nhà Thành Liệt lên tỉnh đường cung khai. Sau khi nghe đủ mọi lời khai, quan gọi Thân thị lên bục cao mà phán:"Thứ nhất là ngươi tham tiền, sai trói nàng hầu của chồng đem bán, thứ nh́ là ngươi tham dâm, bỏ chồng để đi lấy chông khác, nên ngươi đă hết quyền làm vợ kế rồi!"

          Sau lời phán của quan tuần vũ, danh phận trong nhà Thành Liệt được phân định rơ rệt, Chiêu Dung là vợ kế, Thân thị là nàng hầu. Tuy nhiên, v́ Chiêu Dung nhỏ tuổi hơn Thân thị, và v́ cả hai người cùng quen cách xưng hô cũ, nên ở trong nhà, Chiêu Dung vẫn gọi Thân thị là Chị, Thân thị vẫn gọi Chiêu Dung là Em, và hai người vẫn mặc chung áo quần.

          Ban đầu, Thân thị cứ sợ Chiêu Dung sẽ trả thù, nhưng khi thấy Chiêu Dung đối xử với ḿnh rất tốt, Thân thị lại đâm ra hối hận, thẹn thùng. Thấy thế, Thành Liệt cũng quên đi những tội ác cũ của Thân thị.

          V́ thấy Thân thị nhiều tuổi hơn Chiêu Dung, con hầu đầy tớ trong nhà vẫn gọi Thân thị là Thái Mẫu (Mẹ Lớn), gọi Chiêu Dung là Mẹ Nhỏ (Thiếu Mẫu). Thế nhưng, khi gia đ́nh có giỗ chạp th́ chỉ có Chiêu Dung mới được quyền cáo mệnh (khấn vái) trước bàn thờ tiên tổ mà thôi.    

      

 

 

 

GS Đàm Quang Hưng
Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

  

 

 

www.ninh-hoa.com