www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Trở về Trang Tác Giả

 

 

 LIÊU TRAI CD

Giáo Sư
Đ
àm Quang Hưng 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Main Menu

 
 

 


Tuyển Tập:


 
LIÊU TRAI C D

GS Đàm Quang Hưng

Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

 

 

 

 

233. CÔNG TÔN CỬU NƯƠNG

Nguyệt lạc phong lâm lộ yểu minh

Băng nhân chuyển tự đắc phinh đ́nh

Nhất song la miết lâm kỳ tặng

Do nhi­­ễm đương niên bích huyết tinh




233.
NÀNG CHÍN, HỌ CÔNG TÔN
        

Triều Thanh, niên hiệu Thuận Trị, huyện Lai Dương tỉnh Sơn Đông có nho sinh Triệu Lập, có vợ, không con.

Triệu Lập có người chị ruột, tên Khánh Hằng, lấy chồng, tên Lư Thắng, quê ở huyện Thê Hà kế cận, sanh một gái, tên Yến Thanh. Năm Yến Thanh lên 5, Khánh Hằng mất. Thấy cháu mồ côi mẹ, Triệu Lập thương xót, xin Lư Thắng đem về nuôi, hứa 10 năm sẽ trả lại. Lư Thắng ưng thuận.

Thấy chồng đem Yến Thanh về nuôi, vợ Triệu Lập mừng lắm, coi như con đẻ, rất mực thương yêu, nên hai mợ cháu rất quấn quưt nhau.

Năm Yến Thanh 15, Lư Thắng tới nhà Triệu Lập đ̣i con. Tuy Triệu Lập thấy vợ quyến luyến Yến Thanh nhưng v́ ḿnh đă hứa sẽ trả con cho cha, nên quyết giữ lời, bảo Yến Thanh đem hành trang về ở với Lư Thắng.

Trong làng, Triệu Lập có người bạn thân là Chu Toại, công tử con quan.  

Năm ấy, Sơn Đông có vụ loạn Vu Thất. Triều đ́nh đem binh tiễu trừ, lùng bắt tất cả những kẻ t́nh nghi có liên can tới vụ loạn, đem ra xét xử. Những kẻ bị kết án tử h́nh đều bị hành quyết ngay, thây phơi 3 ngày ở diễn vơ trường phía đông thành Tế Nam, rồi mới cho gia đ́nh đem về chôn cất. 

Một hôm, triều đ́nh đem binh tới hai huyện Lai Dương và Thê Hà lùng bắt những kẻ t́nh nghi. Cha con Lư Thắng, Yến Thanh và Chu Toại cùng bị bắt. Lư Thắng với Chu Toại th́ bị đem ra hành quyết cùng với trên 200 người, c̣n Yến Thanh th́ bị nhốt chung với trên 400 người khác trong ngục tối.

Thấy máu tím đầy đất, xương trắng ngất trời, quan tuần vũ Sơn Đông cũng động ḷng thương, bèn trích công quỹ ra mua gỗ cấp phát cho các gia đ́nh tử tội để đóng quan tài, rồi cho đem linh cũu thân nhân ra chôn tại băi đất trống ở phía nam thành, ngoài cửa Tắc Hạ. Hôm ấy, các tiệm gỗ trong thành Tế Nam đều thiếu gỗ bán. Về sau, băi đất trống ấy trở thành nghĩa trang lớn nhất thành Tế Nam.

          Nghe tin cha bị hành quyết, Yến Thanh thét lên một tiếng, rồi cũng lăn ra chết. Binh sĩ vứt thây Yến Thanh ở ng̣i lạch. Nghe tin Yến Thanh chết, vợ Triệu Lập thương cảm quá mà thành bệnh, rồi ít lâu sau cũng qua đời.

Ngày 9 tháng 3 năm Giáp Dần (1674), niên hiệu Khang Hy thứ 13, Triệu Lập có việc phải lên thành Tế Nam, dắt tiểu đồng theo hầu.

Tới nơi, Triệu Lập mua lễ­­ vật đem ra mộ Lư Thắng và Chu Toại cúng vái, đốt vàng mă. Triệu Lập cũng đốt vàng mă cho Yến Thanh và đắp cho Yến Thanh một ngôi mộ giả, rồi dắt tiểu đồng tới ngôi chùa ngoại thành, phía nam nghĩa trang, xin vào tạm trú. Ḥa thượng trụ tŕ ưng thuận, cho hai thầy tṛ ở một pḥng riêng. Sáng sau, Triệu Lập vào nội thành thu xếp công việc, để tiểu đồng ở lại chùa.

Chiều ấy, có một khách tới chùa hỏi thăm Triệu Lập. Ḥa thượng chỉ pḥng Triệu Lập cho khách. Khách tới gơ cửa, tiểu đồng ra mở. Khách hỏi:"Chủ ngươi đâu?" Tiểu đồng đáp:"Thưa, đi vắng!" Khách tự tiện bước vào pḥng, ném mũ lên bàn, mắc áo lên giá rồi để nguyên giày, leo lên giường nằm ngửa. Thấy khách hành động khác lạ, tiểu đồng tới hỏi:"Tiên sinh là ai?" Khách không đáp, cứ nhắm mắt nằm im. Không biết làm thế nào, tiểu đồng đành để khách nằm yên.  

Thu xếp xong công việc, Triệu Lập về tới chùa th́ trời vừa tối. Thấy chủ về, tiểu đồng vội chạy ra thuật cho chủ nghe chuyện người khách lạ. Nghe xong, Triệu Lập kinh ngạc lắm, bước vào pḥng coi.

Thấy pḥng tối như bưng, Triệu Lập gọi tiểu đồng thắp đèn, rồi ṃ tới cạnh giường mà hỏi:"Tiên sinh là ai?" Ngỡ lại là tiểu đồng, khách bực ḿnh, mắng:"Sao cứ hỏi măi thế? Tưởng ta là cướp hả? Ta nằm chờ chủ ngươi về!" Triệu Lập bèn cười mà nói:"Chủ y là Triệu mỗ đây!" Nghe thấy thế, khách vội vùng dậy, hỏi: "Triệu huynh đă về đấy ư?" Nghe tiếng quen quen nhưng c̣n ngờ ngợ, Triệu Lập chưa nhận ra khách là ai th́ thấy tiểu đồng đem đèn vào pḥng.

Dưới ánh đèn, nhận ra khách là Chu Toại, người bạn đă bị hành quyết, Triệu Lập kinh hăi, vùng bỏ chạy. Chu Toại vội vùng dậy chạy theo, nắm lấy tay Triệu Lập mà than:"Chỗ bạn bè thân thiết, sao huynh lại đối xử với đệ như thế?" Triệu Lập hỏi:"Huynh đă bị hành quyết thành ma, sao c̣n về đây dọa nạt đệ?" Chu Toại đáp:"Tuy đă thành ma nhưng lúc nào đệ cũng vẫn quư mến, kính nể huynh, chứ có dọa nạt huynh đâu!" Hỏi:"Thế huynh về đây làm chi?" Đáp:"Để phiền huynh giúp cho một việc!" Thấy Chu Toại hiền hoà, chân thành, Triệu Lập mới yên tâm, ngồi xuống cạnh giường mà hỏi:"Huynh muốn đệ giúp việc chi?" Chu Toại không đáp, chỉ hỏi lại:"Huynh c̣n nhớ Yến Thanh, con gái Lư ông không?" Triệu Lập đáp: "Thị là cháu đệ, sao đệ lại không nhớ!" Chu Toại hỏi:"Thế huynh có nhớ là Yến nương chưa lập gia đ́nh không?" Triệu Lập gật đầu. Chu Toại nói:"Đệ muốn được kết duyên với Yến nương! Đệ có nhờ bà mối họ Dương tới hỏi ư nàng th́ nàng ưng thuận nhưng nói là phải có bậc tôn trưởng đứng ra chủ hôn cho th́ nàng mới nhận lời. V́ thế, đệ về đây để nhờ huynh đứng ra chủ hôn cho nàng!" Hỏi:"Sao thị không xin cha thị ở trong nhà, đứng ra chủ hôn cho, mà lại phải nhờ đến ông cậu ở phương xa?" Chu Toại đáp:"Lư ông có người cháu là Lư B́nh, con trưởng ông anh ruột. V́ cuối năm ngoái, Lư B́nh mời Lư ông tới nhà ở chơi ăn Tết, rồi sau đó mời Lư ông ở lại luôn, khiến Lư ông nhận lời, không về ở với con gái nữa!" Hỏi:"Thế bây giờ Yến Thanh ở với ai?" Đáp:"Bây giờ nàng xin ở nhờ bà lăo hàng xóm!" Triệu Lập nói:"Đệ cũng muốn giúp thị, nhưng người sống th́ làm sao mà chủ hôn cho ma được!" Chu Toại nói:"Được chứ sao không? Chỉ cần huynh nhận lời là đủ, c̣n mọi việc khác, xin để đệ lo!" Rồi Chu Toại đứng dậy nắm tay Triệu Lập mà kéo đi. Triệu Lập giằng tay lại, hỏi:"Đi đâu bây giờ?" Chu Toại đáp:"Cứ đi th́ sẽ biết" V́ nể bạn, Triệu Lập miễn cưỡng bước theo.

Vừa ra khỏi cổng chùa th́ trời tối sẫm. Chu Toại dẫn Triệu Lập đi về hướng bắc chừng hơn một dặm, tới một thôn ấp lớn, có chừng 200 nóc nhà, đèn đuốc sáng choang. Tới một ngôi nhà khác, chỉ có ánh đèn leo lét, Chu Toại gơ cổng. Một bà lăo từ trong nhà lững thững bước ra. Thấy Chu Toại, bà lăo hỏi:"Trời đă tối, công tử có chuyện chi gấp mà phải tới đây?" Chu Toại đáp:"Bản nhân có chuyện gấp lắm!" Bà lăo hỏi:"Chuyện chi?" Chu Toại đưa tay chỉ Triệu Lập mà đáp:"Đây là cậu ruột của Yến nương, muốn tới thăm cháu! Phiền lăo bà vào nói với Yến nương giùm!" Bà lăo liền quay vào nhà. 

Lát sau, bà lăo trở ra, nói với Triệu Lập:"Yến nương xin mời tiên sinh vào!" Rồi quay qua Chu Toại, bà lăo nói:"Xin công tử chịu khó ngồi chờ Triệu tiên sinh ở ngoài này v́ Yến nương khó tính lắm, không muốn tiếp khách vào lúc tối trời!" Chu Toại đành vâng dạ, ngồi chờ Triệu Lập ở ngoài cổng.       

Triệu Lập theo bà lăo vào sân th́ thấy cỏ cao ngập gối, và ở hai đầu đông tây của sân, có hai căn nhà, ánh đèn leo lét, phong cảnh hoang vu. Đưa mắt nh́n về căn phía tây, Triệu Lập thấy Yến Thanh đang đứng tựa cửa sụt sùi, nhưng diện mạo vẫn thanh tú như lúc c̣n sống.

Chợt thấy cậu ḿnh bước tới gần, Yến Thanh vội ngậm nước mắt, chắp tay vái chào mà thốt:"Trời ơi, Cậu Lập! Cậu Mợ cùng cả nhà vẫn được b́nh an chứ?" Triệu Lập đáp:"Cả nhà vẫn được b́nh an, duy chỉ có Mợ cháu là đă mất từ lâu!" Yến Thanh oà lên khóc, khiến Triệu Lập phải khuyên giải măi mới nguôi.

Yến Thanh mếu máo nói:"Được Cậu Mợ nuôi dạy 10 năm, cháu chưa báo đáp được chút ǵ th́ đă bị chết non, thây vứt ở ng̣i lạch, nên cứ ân hận măi!" Triệu Lập hỏi:"Bố cháu đâu?" Yến Thanh đáp:"Cuối năm ngoái, anh B́nh, trưởng nam của Bác cháu, ở cách đây cả ngàn dặm, mời Bố cháu tới nhà anh, ở chơi ăn Tết, rồi anh ấy ǵữ Bố cháu ở lại luôn! Bố cháu nhận lời ngay, bỏ cháu ở đây một ḿnh!" Triệu Lập hỏi:"Nhà này của ai?" Yến Thanh đưa tay chỉ bà lăo đứng cạnh mà đáp: "Của lăo bà đây! V́ cháu bơ vơ như én mùa thu, nên phải sang đây xin lăo bà cho ăn nhờ ở đậu!" Triệu Lập hỏi:"Thế nhà của Bố cháu đâu?" Yến Thanh đưa tay chỉ sang căn nhà phía đông mà đáp:"Thưa Cậu, ở kia! Nhà Bố cháu nghèo lắm, chẳng có đồ đạc chi cả!" Triệu Lập hỏi:"Cậu có đốt vàng mă cho cháu, cháu có nhận được không?" Yến Thanh đáp:"Thưa có! Cháu nhận được rồi! Xin cám ơn Cậu! Cháu đang nghĩ không c̣n ai nhớ đến ḿnh nữa th́ lại được Cậu tới thăm! Thế nhưng bây giờ trời đă tối, có chuyện chi gấp mà Cậu phải tới đây?" Triệu Lập đáp: "V́ tối nay, công tử Chu Toại, bạn cũ của cậu, nhờ cậu một việc!" Yến Thanh hỏi: "Thưa Cậu, việc chi?" Triệu Lập đáp:"Việc tới đây ngỏ ư cầu hôn giùm công tử rồi đứng ra chủ hôn cho Cháu!" Yến Thanh cúi đầu, im lặng.

Bấy giờ bà lăo chủ nhà mới lên tiếng:"Mấy bữa trước, Chu công tử có nhờ Dương mụ tới đây làm mối 5 lần 7 lượt mà Yến nương vẫn chưa chịu nhận lời. Lăo thân hỏi tại sao th́ Yến nương đáp v́ không có bậc tôn trưởng trong gia đ́nh đứng ra chủ hôn cho nên không dám nhận lời! Nay tiên sinh tới đây ngỏ ư cầu hôn giùm Chu công tử mà Yến nương im lặng như thế, tức là Yến nương đă nhận lời rồi! Xin tiên sinh cứ về bảo Chu công tử sửa soạn sính lễ­­­ đi!"

Bà lăo vừa dứt lời th́ Triệu Lập thấy một nữ lang cùng một t́ nữ từ ngoài cổng xăm xăm chạy vào nhà. Nh́n thấy Triệu Lập, nữ lang khựng lại, quay ḿnh trở ra. Yến Thanh vội chạy tới nắm vạt áo nữ lang, giữ lại mà nói:"Xin Chị chớ chạy! Đây là Cậu ruột em chứ không phải là người lạ!" Nữ lang bèn đứng lại. Triệu Lập vội ṿng tay vái chào nữ lang. Nữ lang cũng ṿng tay đáp lễ. Yến Thanh giới thiệu với Triệu Lập:"Thưa Cậu, nương tử đây là Nàng Chín, họ Công Tôn, vốn ḍng vọng tộc, người cùng huyện Thê Hà với cháu. V́ gia thế suy vi nên ngày đêm rầu rĩ, tối tối thường dắt t́ nữ qua đây tâm sự với cháu cho khuây khỏa!" Thấy nữ lang má đỏ hây hây, sáng như trăng rằm, đẹp tựa thiên tiên, Triệu Lập nói:"Dù cháu không giới thiệu th́ cậu cũng biết nương tử đây là lá ngọc cành vàng, ḍng dơi thế gia. Người thường th́ làm sao có được dáng vẻ như thế!" Yến Thanh cười, nói:"Thưa Cậu, nương tử đây c̣n là nữ học sĩ nữa, rất giỏi văn thơ. Hôm qua nương tử vừa mới dạy cháu cách làm thơ!" Nữ lang mỉm cười mà nói:"Con tiểu t́ này thiệt vô duyên! Tự nhiên vô cố, ai khiến mi nói đến chuyện ấy làm chi? Mi không sợ ông Cậu mi cười ta sao?" Yến Thanh mỉm cười, không đáp, chỉ quay qua nói với Triệu Lập:"Mợ cháu mất đă từ lâu, sao Cậu vẫn chưa tục huyền? Nay nếu nương tử đây thuận về làm kế thất th́ Cậu có ưng không?" Nghe thấy thế, nữ lang ửng hồng đôi má mà nói:"Con tiểu t́ này kỳ cục quá! Mi có điên không?" rồi vụt chạy ra cổng. T́ nữ hầu cận cũng chạy theo sau.

Tuy nghĩ Yến Thanh chỉ hỏi đùa cho vui nhưng đột nhiên Triệu Lập cũng cảm thấy ḷng xao xuyến, cứ đứng ngây người ra như kẻ mất hồn. Thấy thế, Yến Thanh mỉm cười, nói:"Nàng Chín tài sắc tuyệt vời, Cháu nghĩ trong thiên hạ hiếm có người như thế! Nếu Cậu ưng th́ cháu sẽ xin tới nhà Công Tôn phu nhân thưa chuyện!" Triệu Lập mừng lắm, nói:"Thế th́ c̣n chi bằng, nhưng Cậu vẫn lo một điều!" Yến Thanh hỏi:"Cậu lo điều chi?" Triệu Lập nói:"Không biết người với ma có thể kết duyên được với nhau không?" Yến Thanh đáp:"Thưa, được! Hơn nữa, Cháu thấy dường như Nàng Chín có túc duyên với Cậu!" Triệu Lập nói:"Vậy th́ cháu hăy cố gắng thu xếp việc này cho Cậu ngay đi! Thôi, cậu về đây!" Yến Thanh gật đầu, nói:"Vâng! Xin Cậu cứ về! Hôm nay là mồng 10 tháng 3. Năm hôm nữa tới đêm rằm trăng sáng, cháu sẽ nhờ người lên rước Cậu xuống đây!" Triệu Lập gật đầu, rồi ra về. Ra đến cổng, Triệu Lập nhớn nhác nh́n quanh để t́m Chu Toại. Không thấy Chu Toại đâu, Triệu Lập đành phải ra về một ḿnh.

C̣n đang run sợ trước cảnh tối trời, chợt Triệu Lập thấy vừng trăng ló ra khỏi mây đen, tỏa ánh sáng lờ mờ xuống đất, khiến ḿnh nhận ra được con đường cũ. Mừng quá, Triệu Lập bèn cứ theo hướng nam mà đi.

Lát sau, bỗng thấy từ đằng xa có một người ngồi trên tảng đá ở trước cổng ngôi nhà bên đường, Triệu Lập rảo bước tới coi th́ nhận ra người ấy chính là Chu Toại. Thấy Triệu Lập, Chu Toại vội đứng dậy, chạy tới nói:"Xin lỗi huynh về việc đệ đă bỏ về sớm, không ngồi chờ huynh! Việc huynh giúp đệ có thành không?" Triệu Lập gật đầu. Chu Toại cười, nói:"Đệ đă biết mà! Đệ nghĩ huynh đă nhận lời giúp th́ thế nào mà việc chẳng thành? V́ thế, đệ muốn về nhà trước để sửa soạn sính l­­­ễ hầu kịp nhờ huynh đưa nạp Yến nương giùm!" Nói xong, Chu Toại đưa tay chỉ ngôi nhà mà tiếp:"Đây là tệ xá. Xin mời huynh quá bộ vào chơi!" Triệu Lập chưa kịp đáp th́ Chu Toại đă nắm tay kéo vào.

Tới pḥng khách, Chu Toại nói:"Xin huynh chờ cho một lát!" rồi bỏ chạy vào nhà trong. Lát sau, Chu Toại chạy ra, tay cầm túi gấm, đưa cho Triệu Lập mà nói:"Đây là 100 viên ngọc dùng để làm sính l­­­ễ. Xin huynh giữ giùm để mấy hôm nữa đưa nạp Yến nương giùm đệ! Nhà đệ cũng có rượu nhưng không được ngon lắm, chẳng hay huynh có muốn thử một chút không?" Triệu Lập lắc đầu, nói: "Đêm đă khuya! Đệ phải về!" Chu Toại không giữ, ti­­ẽn chân bạn đi chừng nửa dặm rồi nói:"Sắp tới chùa rồi, xin huynh đi cẩn thận!", rồi quay ḿnh rảo bước. 

          Gần rạng đông, Triệu Lập mới về tới chùa. Tiểu đồng chạy ra hỏi:"Thưa thầy, có phải ông khách tối qua là ma không?" Triệu Lập đáp:"Mi chỉ nói nhảm! Làm ǵ có ma? Bạn của ta đó!" Tiểu đồng hỏi:"Thế tối qua, thầy đi đâu với ông ấy?" Triệu Lập đáp:"Ta đi uống rượu! Đừng hỏi nữa! Đi ngủ đi!"

          Năm hôm sau.

          Đúng vào tối rằm tháng ba, Triệu Lập thấy Chu Toại ăn mặc sang trọng, t́nh ư hân hoan, bước tới pḥng ḿnh, vừa cười vừa nói:"Việc hôn nhân của huynh đă thành! Xin huynh đi theo đệ!" Triệu Lập nói:"V́ c̣n chờ hồi âm của cháu Yến Thanh nên đệ chưa sửa soạn chi cả! Bây giờ chưa có sính lễ­­­ th́ đi đâu?" Chu Toại cười, đáp:"Đệ đă thu xếp xong mọi việc giùm huynh rồi!" Triệu Lập cảm động, luôn miệng cám ơn Chu Toại rồi đem túi gấm đi theo Chu Toại tới nhà Yến Thanh.

`Tới nơi, thấy Yến Thanh phục sức lộng lẫy như thiếu nữ vu quy, Triệu Lập ngạc nhiên, hỏi Chu Toại:"Huynh định làm l­­ễ nghênh hôn ngay hôm nay hay sao?" Chu Toại cười, đáp:"Không! Ba hôm nữa!" Triệu Lập bèn đưa túi gấm cho Yến Thanh mà nói:"Chu công tử nhờ Cậu đem 100 viên ngọc này tới đây đưa cho Cháu làm sính l­­­ễ!" Yến Thanh cũng theo cổ lệ mà từ chối vài lần rồi mới nhận. Ba người bèn ngồi bàn về lễ nghênh hôn vào ngày 18 tháng ba.

Bàn xong, Yến Thanh nói với Triệu Lập:"Cháu xin cám ơn Cậu đă đứng ra chủ hôn cho cháu. Bây giờ, cháu xin tŕnh Cậu về việc Cậu sai cháu làm. Vâng lệnh Cậu, cháu đă tới thưa chuyện với Công Tôn phu nhân. Phu nhân mừng lắm, nhưng nói:"Lăo thân đă già, chỉ có một mụn gái nên không muốn cho thị lấy chồng xa! Tối ngày rằm, hăy đưa ông Cậu của Cô tới đây làm lgiao bái với con gái lăo thân rồi ở rể luôn tại đây!" Triệu Lập hỏi:"Thế bây giờ, ai đưa cậu tới đó?" Yến Thanh đáp:"V́ nhà phu nhân không có đàn ông nên cháu đă nhờ anh Toại đưa Cậu tới đó! Rồi anh Toại ở luôn bên đó phù rể cho Cậu!" Triệu Lập gật đầu.

Chu Toại bèn dẫn Triệu Lập đi tới cuối thôn. Gặp một ngôi nhà để cổng ngỏ Chu Toại dẫn Triệu Lập vào ngồi trong pḥng khách. Lát sau, có một t́ nữ tới cửa pḥng mà hô:"Công Tôn phu nhân đă tới!" Triệu Lập đứng dậy nh́n ra cửa. Thấy hai t́ nữ d́u một vị phu nhân bước lên bậc thềm, Triệu Lập vội sụp xuống lạy. Phu nhân xua tay, nói:"Lăo thân đă già, không thể đáp­­­ lễ, vậy xin miễ­­­n cho­­­!" Rồi phu nhân vào pḥng, ngồi nói chuyện với Triệu Lập và Chu Toại.

Lát sau, phu nhân truyền cho t́ nữ d́u Nàng Chín ra pḥng khách làm l­­­ễ giao bái với Triệu Lập rồi lại d́u trở vào nhà trong.

Sau đó, phu nhân truyền cho t́ nữ bày tiệc rượu. Phu nhân chỉ ngồi một lát, rồi nhờ Chu Toại tiếp Triệu Lập, cho ḿnh lui vào nhà trong.

Thấy rượu và các món ăn đều ngon miệng, Triệu Lập nghĩ âm phủ cũng chẳng khác chi dương thế. Tiệc tan, Chu Toại xin cáo biệt.

Được t́ nữ dẫn vào động pḥng, thấy Nàng Chín điểm trang lộng lẫy, đang ngồi chờ ḿnh, Triệu Lập bèn tới gần tỏ lời âu yếm rồi cùng vầy duyên cá nước, tận t́nh hoan lạc.

Khi tỉnh giấc, Triệu Lập hỏi:"Phu nhân với nàng v́ sao mà thác?" Nàng Chín đáp:"Sau vụ loạn Vu Thất, Mẹ thiếp với thiếp cùng bị binh sĩ triều đ́nh bắt, đưa về kinh đô. Bị giam trong ngục, quá khổ cực, nên mới được 3 ngày th́ Mẹ thiếp mất. Thấy thế, thiếp cũng không thiết sống nữa, nên đă tự tử mà chết theo!"

Nói xong, Nàng Chín nức nở khóc. Triệu Lập vội vỗ về khuyên giải nhưng Nàng Chín vẫn thở dài sườn sượt.

Lát sau, đột nhiên Nàng Chín vùng dậy ra ngồi ở án thư, lấy giấy bút ra làm hai bài thơ sau đây, rồi đưa cho Triệu Lập:

Bài 1:

Tích nhật la thường hóa tác trần

Không tương nghiệp giới hận tiền thân

Thập niên lộ lănh phong lâm nguyệt

Thử dạ sơ phùng họa các xuân

 

Tạm dịch:

Xiêm lụa hôm xưa hóa bụi trần

Vương vương nghiệp giới giận tiền thân

Mười năm sương lạnh trăng rừng nọ

Đêm ấy sơ phùng vẽ gác xuân

 

Bài 2:

Bạch dương phong vũ nhiễu cô phần

Thùy tưỏng Dương Đài cánh tác vân

Hốt khải lũ kim sương lư khán

Huyết tinh do nhi­ễm cựu la quần

 

Tạm dịch:

Bạch dương mưa gió quấn cô phần

Ai ng Dương Đài lại hóa vân

Chợt mở rương xưa xem vật cũ

Máu tanh c̣n đượm chiếc la quần  

Đọc xong, Triệu Lập kinh ngạc lắm v́ không ngờ Nàng Chín lại tài hoa đến thế, đúng là một nữ học sĩ, như lời cháu ḿnh đă ca tụng.

Khi trời sắp sáng, Nàng Chín nói:"Chàng nên về, nhưng xin đi nhẹ bước, chẳng nên làm kinh động lũ t́ nữ, để cho chúng ngủ!" Triệu Lập bèn chỉnh lại mũ áo, rồi gión gién ra về.

Từ đó, tối nào Triệu Lập cũng tới nhà Nàng Chín, sáng ra lại về chùa. Ḥa thượng vẫn để cho hai thầy tṛ được tạm trú.

Hơn một tháng sau.

Một tối, Triệu Lập nằm thủ thỉ, hỏi Nàng Chín:"Thôn này tên chi?" Nàng Chín đáp:"Tên là Lai Hà!" Triệu Lập nói:"Tên nghe lạ quá!" Nàng Chín nói:"V́ các hồn ma trong thôn này trước kia đều là người ở hai huyện Lai Dương và Thê Hà, nên người ta ghép lại thành tên Lai Hà!" Nghe nói thế, Triệu Lập bỗng cảm thấy bùi ngùi chua xót. Nàng Chín cũng buồn rầu theo mà nói:"Mẹ con thiếp, khi sống th́ phải ở xa quê ḿnh, khi chết th́ phải làm ma quê người, hài cốt bị vùi lấp ở hai chốn xa nhau. Bây giờ chàng với thiếp đă có túc duyên chồng vợ, một đêm cũng là ân nghĩa, vậy xin chàng hăy thu thập hài cốt của thiếp, đem chôn cạnh hài cốt của Mẹ, khiến thiếp được nương tựa mẹ th́ thiếp chẳng dám quên ơn!" Triệu Lập đáp:"Xin vâng!"

Lát sau, đột nhiên Nàng Chín nói:"Người với ma, âm dương đôi ngả, khác biệt đôi đàng, không thể ăn ở với nhau lâu dài được! Vậy kể từ tối nay, chàng không nên vướng mắc với thiếp nữa! Thiếp đă đan xong một đôi bít tất để tặng chàng làm kỷ vật!" Nói xong, lấy bít tất ra tặng rồi gạt nước mắt, giục Triệu Lập ra về. Triệu Lập buồn bă, giơ tay nhận bít tất, rồi xin cáo biệt, ḷng đau như cắt.

          Lững thững trên đường, Triệu Lập không muốn về chùa. Nhân đi qua nhà Chu Toại, Triệu Lập đưa tay gơ cổng vào thăm cháu và bạn.

Đang nằm với vợ, chợt nghe tiếng gơ cổng, Chu Toại lật đật chạy ra coi. Thấy Triệu Lập, Chu Toại liền mở cổng, mời vào pḥng khách, rồi chạy vào nói cho vợ hay. Đang đầu bù tóc rối, Yến Thanh cũng chạy ra gặp cậu.

Thấy cậu, Yến Thanh hỏi:"Trời đă tối, có chuyện chi gấp mà Cậu phải tới nhà cháu?" Triệu Lập buồn rầu, thuật lại hết mọi điều Nàng Chín vừa nói với ḿnh.

Nghe xong, Yến Thanh nói:"Nàng Chín không nói th́ cháu cũng nghĩ như thế! V́ thôn này không thuộc thế giới loài người nên trong thâm tâm, cháu vẫn nghĩ rằng Cậu không nên ở lại đây lâu!" Nói xong, Yến Thanh khóc sướt mướt. Triệu Lập cũng long lanh nước mắt mà từ biệt cháu và bạn.

Đúng nửa đêm, Triệu Lập về tới chùa. Cất kỹ đôi bít tất của Nàng Chín tặng rồi lên giường nằm, Triệu Lập không sao ngủ được. Chợt nhớ tới việc Nàng Chín nhờ ḿnh thu thập hài cốt, Triệu Lập mới nghĩ ra rằng ḿnh đă quên không hỏi xem mộ phu nhân với mộ Nàng Chín ở đâu? Triệu Lập định tối sau sẽ tới hỏi.

          Tối sau, khi tới thôn Lai Hà, Triệu Lập giật ḿnh kinh hăi v́ thấy bao nhiêu cửa nhà tối trước, nay đă biến thành bấy nhiêu mồ mả điệp trùng, trong một nghĩa trang mênh mông. Bị lạc hướng, không biết ḿnh đang đứng ở đâu, Triệu Lập vừa sợ vừa tiếc, cứ chép miệng thở dài.

Lát sau, lần được ra đường cái, Triệu Lập lững thững trở về chùa. Vào pḥng, Triệu Lập lấy đôi bít tất ra coi th́ thấy bít tất đă biến thành cám nát.

Sáng sau, Triệu Lập lên cám ơn ḥa thượng, xin trả lại pḥng rồi sửa soạn hành trang, dắt tiểu đồng về quê. Dọc đường, Triệu Lập thấy h́nh bóng Nàng Chín cứ lởn vởn trong tâm.

Về quê được hơn ba tháng mà nỗi nhớ nhung Nàng Chín vẫn chưa nguôi.   

          Nửa năm sau.

          Một sáng, thấy ḿnh nhớ Nàng Chín quá, Triệu Lập bèn sai tiểu đồng sửa soạn yên cương cho ḿnh lên ngựa, đi t́m giai nhân.

Tới Tế Nam, Triệu Lập ra nghĩa trang phía nam cửa Tắc Hạ, mong được gặp Nàng Chín.

Khi gần tới, thấy trời đă tối, Triệu Lập xuống ngựa, buộc ở gốc cây rồi đi bộ vào nghĩa trang. Thấy chung quanh toàn là mồ mả điệp trùng, cỏ dại dầy đặc, ma chơi lấp loáng, Triệu Lập rùng ḿnh kinh hăi, vội ra gốc cây tháo ngựa trở về chùa cũ, xin ḥa thượng trụ tŕ cho ngủ nhờ qua đêm.

Sáng sau, Triệu Lập cưỡi ngựa lên đường về quê.

Dọc đường, nhớ cảnh thôn Lai Hà, Triệu Lập lại ṿng trở lại thăm nghĩa trang lần nữa.

Tới nơi, chợt thấy một bóng nữ lang thấp thoáng trong đám mộ hoang, điệu bộ giống hệt Nàng Chín, Triệu Lập mừng quá, vội quất ngựa phóng tới hỏi chuyện.

Nh́n thấy Triệu Lập, nữ lang rảo bước bỏ chạy.

Triệu Lập quất ngựa đuổi theo.

Khi bắt kịp, Triệu Lập nhận ra đúng là Nàng Chín. Nàng Chín lừ mắt, lộ vẻ giận dữ, đưa ống tay áo lên che mặt. Thấy thế, Triệu Lập lên tiếng gọi:"Nàng Chín! Nàng quên ta rồi sao?" Đột nhiên, Nàng Chín biến mất.

Sững người trên lưng ngựa, Triệu Lập cứ ngẩn ngơ tiếc rẻ, thở dài buồn bă mà giong ngựa về quê.

      

 

 

 

GS Đàm Quang Hưng
Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

  

 

 

www.ninh-hoa.com