www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Trở về Trang Tác Giả

 

 

 LIÊU TRAI CD

Giáo Sư
Đ
àm Quang Hưng 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Main Menu

 
 

 


Tuyển Tập:


 
LIÊU TRAI C D

GS Đàm Quang Hưng

Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

 

 

 

 

053. LỤC PHÁN

Dịch khước tâm tràng canh diện mục

Hồi thiên thủ đoạn tối kham xung

Lăng Dương miếu mạo kim hà tại

Thỉnh dữ tiên sinh đính tửu bằng



 

053. THAY TIM, ĐỔI ĐẦU

            Huyện Tuyên Thành, tỉnh An Huy, có núi Lăng Dương. Trên núi, có điện thờ thần linh, tên Thập Vương Điện. Ở hai hành lang đông tây, có hai hàng tượng gỗ, tạc h́nh các quan chức âm phủ, trạm trổ rất công phu, cho mặc áo quần thực, trông tựa người sống. Hành lang phía đông, có tượng phán quan râu dài, đứng nghiêm, mặt mũi hung dữ, sơn màu xanh lè, bộ râu thậm thượt, sơn màu đỏ chót. Những kẻ không kiêng kỵ thường gọi tượng này là Tông Sư Râu.

          Ở chân núi, có ngôi làng Lục Dương. Dân làng đồn rằng đêm nào họ cũng nghe thấy tiếng khảo đả ở trên điện và thuật lại nhiều chuyện rùng rợn. V́ thế, vào ban đêm, ít có người dám lên gần điện.

Trong làng, có nho sinh, họ Chu, tên Nhĩ Đán, tên chữ Tiểu Minh, thực thà chất phác, nổi tiếng gan dạ, có vợ họ Phùng, tính t́nh hiền thục, nhưng kém nhan sắc. Tiểu Minh học nhiều nhưng nhớ ít, tiến bộ chậm chạp, văn chương xoàng xĩnh.

Trong vùng, các nho sinh lập hội văn, hùn tiền thuê hội quán để hàng tháng họp mặt yến ẩm,  b́nh luận văn chương. Tiểu Minh cũng có chân trong hội.

Một tối, trong buổi họp mặt ở hội quán, có nho sinh nói đùa:“Này Tiểu Minh! Bạn nổi tiếng là người gan dạ. Bây giờ, nếu bạn dám lên Thập Vương Điện vác tượng phán quan râu dài xuống đây th́ chiều mai anh em sẽ hùn tiền làm một bữa tiệc thịnh soạn thết bạn!” Tiểu Minh chỉ mỉm cười rồi đứng dậy bỏ đi.

Lát sau, có tiếng Tiểu Minh từ ngoài cửa vọng vào:“Đă lên điện thỉnh được Tông Sư Râu xuống đây chơi rồi nè!” Nhóm nho sinh sửng sốt, đứng bật dậy. Tiểu Minh vác tượng vào quán, đặt ở giữa bàn, khiến nhóm nho sinh kinh hăi, chạy cả tới góc quán, đứng rúm lại với nhau. Tiểu Minh đem hồ rượu và một cái chén tới trước tượng, rót rượu từ hồ vào chén mà khấn: “Xin mời đại tông sư dùng với tiểu sinh một chén!” rồi rót rượu xuống đất. Tiểu Minh làm như thế đủ 3 lần. Ở góc quán, nhóm nho sinh càng đứng sát lại với nhau, dựa vào nhau mà run rẩy.

Lát sau, có nho sinh sợ quá, giục:“Tiểu Minh! Vác tượng lên núi trả lại điện đi!” Tiểu Minh bèn lấy chén mới, rót rượu mà khấn:“Tiểu sinh hành động điên cuồng, xin đại tông sư thứ lỗi. Nếu ngài chẳng chê tiểu sinh nghèo hèn th́ hôm nào thấy hứng, xin ngài quá bộ tới tệ xá ở gần đây đối ẩm. Tiểu sinh rất hân hạnh được đón tiếp ngài!” Khấn xong, rót rượu xuống đất, rồi vác tượng đi.

Nhóm nho sinh đều phục Tiểu Minh là kẻ gan dạ.

Tiểu Minh vác tượng lên núi, đặt trả lại chỗ cũ, rồi về thuật chuyện cho vợ nghe. Nghe xong, Phùng thị kinh hăi, nói:“Mạo phạm quỷ thần như thế, chẳng sợ tội chết hay sao?” Tiểu Minh cười, đáp:“Mượn tượng cho bè bạn coi rồi đem trả lại chỗ cũ th́ có chi mà gọi là mạo phạm?” 

          Chiều sau, nhóm nho sinh hùn tiền làm tiệc thết Tiểu Minh. Mọi người cùng yến ẩm, nói cười vui vẻ.

Đến nửa đêm, tiệc mới tan.

Về nhà, tửu hứng hăy c̣n, Tiểu Minh bèn thắp đèn, đem hồ rượu ra pḥng khách ngồi uống một ḿnh. Chợt có người vén rèm bước vào, Tiểu Minh đưa mắt nh́n thấy là phán quan, vội đứng dậy nói:“Kính chào đại tông sư! Đêm qua tiểu sinh trót mạo phạm ngài, nên đêm nay ngài tới đây để lấy mạng tiểu sinh phải không?” Phán quan vuốt râu, mỉm cười mà  đáp:”Không phải! Đêm qua, nhờ ḷng hào sảng của nhân huynh, bản thần đă được uống 4 chén rượu ngon. Đêm nay, rảnh rỗi, thấy hứng, nhớ lời mời của nhân huynh, nên t́m tới đây đó thôi!” Tiểu Minh mừng quá, bèn nắm áo phán quan mời ngồi, rồi đem bộ đồ rượu đi rửa, bày lên bàn.

Tiểu Minh vừa nhấc hồ rượu đem đi hâm th́ thấy phán quan cản lại, nói:“Đêm nay trời ấm, có thể uống rượu lạnh được!” Tiểu Minh bèn dừng tay, vào nhà trong bảo vợ:“Nàng hăy xuống bếp làm đồ nhắm đăi khách!” Phùng thị hỏi:“Ai thế?” Tiểu Minh đáp:“Phán quan trên Thập Vương Điện!” Phùng thị kinh hăi, nói:“Thôi! Ở trong này đi, đừng ra ngoài ấy nữa!” Tiểu Minh cười, đáp:“Mời khách tới nhà, khách tới lại không ra tiếp, là thậm vô lễ! Nàng làm đồ nhắm xong, bảo con ở lên gọi ta xuống lấy, đừng bắt thị bưng lên, kẻo thị kinh hăi, sẽ đánh đổ mất!” Rồi Tiểu Minh trở ra pḥng khách. Phùng thị đành xuống bếp.

Lát sau, con ở lên gơ cửa. Tiểu Minh liền xuống bếp đem đồ nhắm lên, rót rượu mời phán quan cùng yến ẩm. Trong tiệc, Tiểu Minh hỏi:“Quư tính là chi?” Phán quan đáp:“Họ Lục!” Hỏi:“Quư danh là chi?” Đáp: “Không có tên!” Hỏi:“Văn chương âm phủ có khác văn chương dương thế không?” Đáp:“Đại loại th́ cũng như nhau!” Hỏi:“Ngài có rành về các điển cố văn chương dương thế không?” Đáp:“Cũng có biết đôi chút!” Hai bên cùng đem văn chương ra bàn luận, ư kiến rất tương đắc.

Phán quan uống rượu rất hào, uống liền một lúc 10 chén mà vẫn chưa say. C̣n Tiểu Minh th́ đă uống suốt buổi chiều nên mới uống thêm 2 chén, đă thấy vách tường nghiêng ngả, phải dựa lưng vào thành ghế mà ngủ. Khi tỉnh giấc, Tiểu Minh thấy bấc đèn đă lụi, khách đă đi rồi.

Từ đó thành lệ, cứ ba tối một lần, phán quan lại tới nhà Tiểu Minh . T́nh bạn mỗi ngày một thêm thân thiết.

Một tối, Tiểu Minh đưa phán quan coi một bài văn ḿnh mới viết mà nói:“Xin chấm giùm cho!” Phán quan cầm đọc rồi chẳng khách sáo, đặt bút phê:“Dở lắm!”

          Một tối khác, đang ngồi đối ẩm với phán quan, Tiểu Minh say quá, nằm ngay xuống tràng kỷ mà ngủ, để mặc phán quan ngồi uống một ḿnh.

          Lát sau, chợt mơ màng thấy ngực ḿnh đau ê ẩm, Tiểu Minh mở mắt ra coi. Thấy phán quan một tay cầm dao, một tay kéo tim phổi ḿnh ra khỏi lồng ngực, Tiểu Minh kinh hăi, vội lên tiếng hỏi:“Vốn chẳng oán thù, sao lại giết nhau?” Phán quan cười, đáp:“Đâu có giết! Chỉ thay tim thôi! Đừng có sợ!” rồi cầm tim phổi Tiểu Minh mà nhét vào lồng ngực, khép vết rạch, lấy vải quấn quanh ngực mà nói:“Xong rồi!” Tiểu Minh thầm nghĩ chắc tràng kỷ phải bê bết máu, nhưng khi nhỏm dậy coi, thấy tràng kỷ vẫn khô, Tiểu Minh rất ngạc nhiên. Chợt nh́n lên bàn, thấy một bọc vải, Tiểu Minh hỏi:“Bọc chi thế?” Phán quan đáp:“Tim của nhân huynh!” Hỏi:“Sao lại phải thay?” Đáp: “V́ tim bị tắc nên văn dở lắm! T́m trong ngàn vạn xác chết, thấy một xác có tim thông, bản thần bèn mổ xác lấy tim đem tới đây thay cho nhân huynh! Bây giờ bản thần đem tim của nhân huynh về, đổi cho xác chết!” Đáp xong, phán quan xách bọc ra khỏi pḥng. Sáng sau, Tiểu Minh soi gương th́ thấy  vết rạch đă liền, chỉ c̣n một lằn chỉ đỏ lờ mờ. Từ đó, trí nhớ cũng như văn chương của Tiểu Minh khác hẳn khi trước.

Tuần sau, Tiểu Minh lại đưa cho phán quan coi một bài văn ḿnh mới viết mà nói: “Xin chấm giùm cho, xem đă được chưa?” Coi xong, phán quan nói:“Được rồi!” Hỏi: “Đậu hiếu liêm (cử nhân) được không?” Đáp:“Được!” Hỏi:“Đậu cao không?” Đáp:“Cao!” Hỏi:“Đậu thứ mấy?” Đáp:“Đậu thủ khoa!” Hỏi:“Bao giờ đậu?” Đáp:“Mùa thu năm nay!” Hỏi:“Đậu tiến sĩ được không?” Đáp:“Không được!” Hỏi:“Tại sao?” Đáp:“V́ phúc đức mỏng nên không thể đại quư hiển được!” Mùa thu năm ấy, khi đi thi hương, quả nhiên Tiểu Minh đậu thủ khoa.

Nghe tin Tiểu Minh đậu hiếu liêm, nhóm bạn tới chúc mừng, rồi đ̣i coi bài thi. Tiểu Minh lấy cho coi. Coi xong, nhóm bạn nh́n nhau kinh ngạc. Có kẻ hỏi:“Sao văn chương bạn lại có thể tiến bộ nhanh đến mức này?” Tiểu Minh đáp:“V́ thay tim!” Hỏi:“Ai thay cho?” Đáp:“Lục phán quan trên Thập Vương Điện!” Hỏi:“Có giới thiệu cho nhau được không?” Đáp:“Được ch sao không!”

Tuần sau, khi phán quan tới, Tiểu Minh nói:“Nhóm bạn tiếu sinh thấy văn chương của tiểu sinh tiến bộ nhanh, muốn nhờ giới thiệu với ngài!” Phán quan đáp:“Được!”

Hôm sau, khi nhóm bạn tới hỏi:“Có giới thiệu được không?” Tiểu Minh đáp:“Được!” rồi thuật chuyện cho nghe. Nhóm bạn mừng quá, nhờ Tiểu Minh chuyển lời mời phán quan tới hội quán văn dự tiệc vào tối rằm tháng giêng (tối nguyên tiêu) đầu canh một. Tiểu Minh chuyển lời. Phán quan ưng thuận.

Tối nguyên tiêu, đúng hẹn, phán quan tới.

Thấy bộ râu đỏ của khách cử động, cặp mắt sáng loáng như điện chớp, nhóm nho sinh kinh hăi xanh mặt, răng đánh lập cập, lủi dần hết, chỉ c̣n lại có phán quan với Tiểu Minh.

Tiểu Minh nói:“Họ kinh hăi, lủi hết rồi! Xin mời ngài về tệ xá đối ẩm vậy!” Phán quan đáp:“Đồng ư!”

Tới nhà, Tiểu Minh đem rượu ra mời khách đối ẩm.

Đến khuya, say khướt, Tiểu Minh nói lè nhè:“Thay tim cho, đă đội ơn rất nhiều. Nay muốn phiền việc khác, chẳng biết có được không?” Phán quan hỏi:“Việc chi?” Đáp:“Tiện nội kết duyên với tiểu sinh từ hồi c̣n ít tuổi, vốn diện mạo xấu xí. Trộm nghĩ tim mà c̣n thay được th́ chắc diện mạo cũng có thể đổi được! V́ thế, tiểu sinh muốn xin đại tông sư đổi diện mạo cho tiện nội!” Phán quan cười, đáp:“Được! Nhưng phải từ từ, chờ dịp thuận tiện!”

Ba hôm sau, vào lúc quá nửa đêm, Tiểu Minh đang ngủ, bỗng nghe có tiếng gơ cổng, liền vùng dậy, chạy ra mở. Thấy là phán quan, Tiểu Minh mời vào nhà. thắp đèn tiếp chuyện. Thấy khách xách theo một bọc vải, máu đào nhỏ giọt, Tiểu Minh kinh hăi, hỏi:“Bọc chi thế?” Phán quan đáp:“Đầu mỹ nhân! Hôm nọ nhân huynh có dặn bản thần lo cho sắc đẹp của lệnh chính. Đêm nay bản thần vừa t́m được một đầu mỹ nhân nên đem tới để thực hiện lời hứa!” Rồi phán quan cầm bọc vải, chạy thẳng tới cửa pḥng Phùng thị.

Tiểu Minh lo cửa pḥng vợ ḿnh bị khóa, vội chạy theo để mở cho phán quan th́ thấy phán quan đă đặt một bàn tay lên cánh cửa rồi cánh cửa tự động mở ra. Thấy phán quan chạy vào giường vợ ḿnh, Tiểu Minh cũng chạy vào theo th́ thấy vợ ḿnh đang ngủ.

Phán quan đưa bọc vải cho Tiểu Minh cầm, rồi rút từ hia ra một lưỡi dao sáng loáng, ấn vào cổ Phùng thị, ngọt tựa bổ dưa.

Phán quan lấy đầu mỹ nhân trong bọc, ráp lên cổ Phùng thị, ngắm nghía cho ngay ngắn, lấy tay ép đầu mỹ nhân dính vào ḿnh Phùng thị, lấy gối phủ quanh, trao đầu Phùng thị cho Tiểu Minh mà nói:“Cất đầu lệnh chính đi, pḥng khi cần dùng tới!” Rồi phán quan cáo biệt.

 

Sáng ra, khi tỉnh giấc, thấy cổ ngưa ngứa, Phùng thị đưa tay xoa th́ thấy ở cổ ḿnh có một cục nhỏ. Giật ra coi, thấy đó là một  cục máu, Phùng thị kinh hăi, vội gọi con ở lấy nước rửa mặt. Con ở bưng chậu nước vào pḥng. Thấy đầu nữ chủ rối bù, tóc xơa kín mặt, đệm giường thấm máu, con ở cũng kinh hăi, há miệng đứng nh́n.

Rửa mặt xong, Phùng thị thấy chậu nước đỏ ḷm, c̣n con ở th́ thấy nữ chủ là một người khác lạ. Cả chủ lẫn tớ cùng cực kỳ kinh hăi. Phùng thị sai con ở đi lấy gương soi. Thấy ḿnh chẳng phải là ḿnh, Phùng thị hoảng hốt, lên tiếng gọi chồng.

Tiểu Minh chạy vào. Phùng thị hỏi:“Sao diện mạo thiếp lại khác lạ thế?” Tiểu Minh đáp:“Lục phán quan đă đổi đầu cho nàng cũng như đă thay tim cho ta!” Lúc đó Phùng thị mới vỡ lẽ. Nh́n vợ, thấy quả là một trang mỹ nhân khác lạ, mi thanh mục tú, má lúm đồng tiền, cực kỳ xinh đẹp, tựa người trong tranh, Tiểu Minh hỏi:“Nàng có ưng không?” Phùng thị mỉm cười, chẳng đáp. Tiểu Minh bèn chạy tới vạch cổ vợ ra coi th́ chỉ thấy một vết chỉ nhỏ, màu hồng lạt.

Trong huyện, có thị ngự họ Ngô, hồi hưu, có cô con út tên Giáng Tiên, rất xinh đẹp, Năm Giáng Tiên 13, thị ngự hứa gả cho nho sinh họ Trịnh, nhưng sắp đến ngày cưới th́ Trịnh sinh bị bệnh mà mất.

Ba năm sau, thị ngự lại hứa gả Giáng Tiên cho nho sinh họ Vương, nhưng cũng sắp đến ngày cưới th́ Vương sinh bị tai nạn mà mất. Năm ấy, Giáng Tiên đă 19 nhưng thị ngự chưa hứa gả cho ai khác.  

Tối nguyên tiêu, Giáng Tiên lên núi Lục Dương văn cảnh, có t́ nữ theo hầu. Trong đoàn khách đăng sơn, có một tên cướp háo sắc. Nh́n thấy Giáng Tiên xinh đẹp, tên cướp ưa thích lắm, bèn ḍ hỏi được nhà thị ngự.

Ba ngày sau, vào buổi tối, tên cướp leo thang, vượt tường vào nhà thị ngự, rút dao khoét cửa pḥng Giáng Tiên, lẻn vào pḥng, đâm chết t́ nữ, rồi xông tới giường cưỡng chiếm Giáng Tiên. Giáng Tiên la hét, ra sức chống cự. Tên cướp tức giận, đâm chết cả Giáng Tiên rồi bỏ chạy. Nghe tiếng huyên náo ở pḥng con, phu nhân vội sai hai t́ nữ chạy vào coi. Vào pḥng, thấy hai xác chết, chúng kinh hăi quá, tri hô ầm ĩ. Cả nhà nhốn nháo, cùng chạy lên coi, gào khóc thất thanh.

Nửa đêm hôm ấy, thị ngự sai gia nhân đem xác t́ nữ xuống quàn ở nhà ngang, rồi đem xác Giáng Tiên lên quàn ở pḥng khách, cắt hai t́ nữ ngồi canh. Lát sau, hai t́ nữ mệt quá, nằm lăn ra ngủ.

Sáng sau, khi khâm liệm xác Giáng Tiên, thấy xác bị mất đầu, gia nhân vội tŕnh thị ngự. Nghe tŕnh, thị ngự giận lắm, cho rằng hai t́ nữ chểnh mảng, để chó lên pḥng khách tha mất đầu con, bèn ra lệnh đánh đ̣n.

          Thị ngự sai gia nhân lên huyện đường tŕnh báo vụ án mạng. Quan tể giận lắm, ra lệnh cho thuộc hạ phải ráo riết lùng bắt tên cướp. Ba tháng sau, thuộc hạ vẫn chưa t́m ra manh mối.

          Một hôm, có kẻ phong thanh nghe được chuyện Phùng thị đổi đầu với mỹ nhân, trông giống đầu Giáng Tiên, bèn tới mách thị ngự. Nửa tin nửa ngờ, thị ngự sai bà vú đi ḍ xét. Tới nhà Tiểu Minh, bà vú gơ cổng, giả làm kẻ tới xin việc. Tiểu Minh cho vào gặp Phùng thị.

          Thấy mặt Phùng thị, bà vú kinh hăi, đưa tay bụm miệng cho khỏi kêu lên. Bị Phùng thị từ chối, nói là nhà đă đủ người làm, bà vú vội về thuật chuyện cho thị ngự nghe. Nghe xong, thị ngự hoang mang, chẳng hiểu ra sao. Cuối cùng, thị ngự nghi rằng chính Tiểu Minh đă dùng yêu thuật sát hại con ḿnh.

Hôm sau, thị ngự đích thân tới thăm Tiểu Minh. Sau tuần trà, Tiểu Minh hỏi:“Chẳng hay lăo quan tới tệ xá có điều chi dạy bảo?” Thị ngự đáp: “Nghe đồn lệnh chính vừa đổi đầu với tiện nữ nên lăo phu muốn tới xin túc hạ cho gặp lệnh chính để xem lời đồn là đúng hay sai!” Tiểu Minh nói: “Thưa, được!” rồi gọi vợ ra chào khách. Thấy diện mạo Phùng thị đúng là diện mạo con gái ḿnh, nhưng tay chân khác hẳn, thị ngự cũng chẳng hiểu ra sao. Tiểu Minh hỏi vợ:“Nàng có nhận ra quan thị ngự không?” Phùng thị ngơ ngác, lắc đầu. Thị ngự nói:“Chắc là túc hạ đă dùng yêu thuật sát hại tiện nữ!” Tiểu Minh đáp:“Tiện nội nằm mộng thấy được đổi đầu, khiến tiểu sinh cũng rối trí, chẳng hiểu ra sao. Nay lăo quan lại nghi cho tiểu sinh sát hại lệnh ái th́ thực là oan cho tiểu sinh!” Khi ra về, thị ngự vẫn nghi cho Tiểu Minh đă dùng yêu thuật sát hại con ḿnh.

          Sáng sau, thị ngự làm đơn kiện Tiểu Minh, đem lên huyện đường nạp quan tể. Đọc đơn kiện, quan nửa tin nửa ngờ, sai lính đi bắt vợ chồng Tiểu Minh cùng con ở lên huyện đường thẩm vấn. Cả ba cùng khai như lời Tiểu Minh đă nói với thị ngự. Quan chẳng biết kết án ra sao, đành thả cho về.

          Ba tối sau, phán quan tới đối ẩm. Tiểu Minh thuật chuyện thị ngự kiện ḿnh, rồi hỏi:“Có cách chi minh oan cho nhau không?” Phán quan đáp: “Có! Dễ lắm! Để bản thần bảo Giáng Tiên nói cho cha mẹ hay!” rồi cáo biệt.

Đêm ấy, thị ngự nằm mộng thấy con gái ḿnh về, nói:“Tiểu nữ và con ở cùng bị kẻ cướp họ Dương, tên Đại Niên ở Tô Khê sát hại. V́ diện mạo vợ Chu hiếu liêm xấu xí nên Lục phán quan ở Thập Vương Điện lấy đầu tiểu nữ mà đổi cho. V́ thế, tuy tiểu nữ đă thác nhưng diện mạo vẫn c̣n. Xin phụ thân chớ nghi oan cho Chu hiếu liêm!” Tỉnh giấc, thị ngự lấy làm lạ, bèn thuật lại cho phu nhân nghe. Phu nhân nói chính ḿnh cũng nằm mộng thấy  như thế. Thị ngự bèn đích thân lên huyện đường, thuật lại giấc mộng của vợ chồng ḿnh cho quan tể nghe.

Hôm sau, quan sai thuộc hạ tới Tô Khê ḍ xét thực hư. Khi thuộc hạ về tŕnh rằng ở Tô Khê quả có kẻ tên Dương Đại Niên, quan liền sai lính đi bắt, giải về huyện đường. Tuân lệnh quan, lính khảo đả để điều tra. Bị đ̣n đau quá, Đại Niên phải nhận tội sát nhân. Quan liền lên án tử h́nh Đại Niên.

Thị ngự tới nhà Tiểu Minh, xin Phùng thị nhận ḿnh làm cha. Phùng thị hỏi ư chồng, Tiểu Minh chấp thuận. Phùng thị bèn ưng thuận. Thị ngự lại xin đầu cũ của Phùng thị đem về chôn cất với thi thể con ḿnh.

          Năm ấy, không tin lời phán quan, Tiểu Minh đi thi hội (thi tiến sĩ). Tuy văn chương rất hay nhưng Tiểu Minh vẫn bị hỏng thi v́ phạm trường quy. Ba năm sau, Tiểu Minh lại đi thi rồi lại hỏng. Ba năm sau nữa, Tiểu Minh lại đi thi rồi lại hỏng. Thấy 3 lần thi hỏng cả 3, Tiểu Minh mới tin lời phán quan là đúng. V́ thế, giấc mộng tiến sĩ ấp ủ từ 30 năm qua, nay đột nhiên trở thành nguội lạnh.

          Thi hỏng lần thứ 3, Tiểu Minh về tới nhà th́ vừa gặp lúc vợ sanh con trai, Tiểu Minh đặt tên con là Nhĩ Vĩ.

          Năm năm sau. Một tối, phán quan tới, nói:“Không c̣n thọ lâu đâu!” Tiểu Minh hỏi:“Bao giờ th́ chết?” Phán quan đáp:“Đúng 5 hôm nữa!” Tiểu Minh hỏi:”Có giúp ǵ được nhau không?” Phán quan đáp:“Không! Mệnh trời đă định, ai mà đổi được? Vả lại, dưới mắt thường nhân th́ sống chết là 2 nhưng dưới mắt đạt nhân th́ sống chết chỉ là 1. Sao cứ nghĩ sống là vui, chết là buồn?” Tiểu Minh khen:“Lời nói chí lư thay!”

Sáng ra, Tiểu Minh tự sửa soạn vải liệm, quan quách. Năm hôm sau, Tiểu Minh tắm gội sạch sẽ, mặc áo quần đẹp, lên giường nằm mà mất.

Tối ấy, Phùng thị ôm quan tài khóc chồng. Bỗng thấy chồng xăm xăm từ ngoài cổng bước vào, Phùng thị kinh hăi quá, suưt la lên. Chợt nghe thấy tiếng chồng nói:“Đừng sợ! Ta thác rồi nhưng thấy chẳng khác chi lúc sống. Thương nàng mẹ góa con côi, ta mới hiện về thăm một lát mà thôi!” Phùng thị cảm động, mếu máo nói:“Thiếp nghe nói ai thác mà c̣n linh thiêng th́ có thể hoàn hồn, tái sinh được. Lang quân c̣n linh thiêng, sao chẳng trở về sống với vợ con?” Tiểu Minh đáp:“Có ai đổi được mệnh trời đâu? Làm chi có chuyện hoàn hồn với tái sinh!” Hỏi:“Thế bây giờ xuống âm phủ, lang quân làm ǵ?” Đáp:“Nhờ Lục phán quan tiến dẫn, ta được cử giữ chức chủ bạ, coi sóc hồ sơ. Tuy quan tước nhỏ nhưng công việc lại nhàn!” Thấy vợ toan hỏi nữa, Tiểu Minh liền gạt đi mà nói:“Lục phán quan cùng về với ta! Nàng hăy xuống bếp làm tiệc đi!” Nói xong, lại xăm xăm bước ra khỏi cổng. Phùng thị bèn xuống bếp làm tiệc rồi đem lên bày ở chỗ cũ.

Chợt nghe thấy trong pḥng có tiếng rót rượu, có tiếng nói cười của chồng với khách, hào khí vẫn thanh cao như trước.

Đến nửa đêm, đột nhiên tiếng nói cười im bặt.

Từ đó, cứ 4 tối Tiểu Minh lại hiện về thăm vợ một lần, dặn ḍ đủ mọi việc rồi bảo vợ làm tiệc đăi khách. Có tối Tiểu Minh ở lại đến gần sáng. Thỉnh thoảng Tiểu Minh lại hiện về thêm một lần để bồng con.

Ba năm sau. Tối nào Tiểu Minh cũng hiện về dạy con học. Tuy mới lên 8, nhưng sau khi học cha được 1 năm, Nhĩ Vĩ đă biết làm văn. Bảy năm sau. Nhĩ Vĩ 15, thi đậu vào học ở trường huyện. Từ đó, năm th́ mười họa Tiểu Minh mới hiện về thăm nhà một lát mà thôi.

          Một tối, Tiểu Minh hiện về nói với vợ:“Tối nay ta về để vĩnh biệt nàng!” Phùng thị hỏi:“Lang quân đi đâu?” Đáp: “Vâng mệnh Thượng Đế, ta đi làm quan ở xa. Cách trở phiền hà, chẳng về thăm nhà được nữa!” Phùng thị ôm lấy chồng mà khóc. Tiểu Minh nói:“Đừng làm thế! Con đă lớn, gia nghiệp vẫn c̣n, đủ sống là được rồi! Từ thượng cổ đến nay, có cặp loan phượng nào được đoàn tụ măi đâu?” Rồi Tiểu Minh quay qua nói với con: “Con hăy gắng trở thành người tốt. Mười năm nữa, ta sẽ gặp lại con!” Nói xong, Tiểu Minh bước ra cổng mà đi, rồi tuyệt vô âm tín.

          Mười năm sau. Nhĩ Vĩ 25, thi đậu tiến sĩ, được bổ làm quan, chức hành nhân.  

          Một hôm, Nhĩ Vĩ phụng mệnh nhà vua đi tế thần ở núi Tây Nhạc. Khi cùng đoàn tùy tùng đi qua huyện Hoa Âm, chợt thấy một cỗ xe từ xa xông thẳng vào đoàn ngựa của ḿnh, Nhĩ Vĩ lấy làm lạ. Giương mắt nh́n, nhận ra cha ngồi trong xe với một xa phu, Nhĩ Vĩ vội xuống ngựa, nằm phục bên trái đường mà khóc. Tiểu Minh bảo xa phu dừng xe mà nói:“Con làm quan nổi tiếng thanh liêm, chính trực. Ta thác, nhắm mắt được rồi!” Nhĩ Vĩ vẫn nằm phục, chẳng dám đứng dậy. Tiểu Minh bèn bảo xa phu phóng xe đi. Lúc đó, Nhĩ Vĩ mới khép nép đứng dậy, nh́n theo. Chợt thấy xe dừng lại, rồi thấy cha tháo bội đao đeo ở bên người, trao cho xa phu. Xa phu chạy tới trao cho Nhĩ Vĩ rồi quay trở lại xe. C̣n đang bàng hoàng, bỗng Nhĩ Vĩ nghe thấy tiếng cha nói vọng từ xa tới:“Đeo bội đao vào người th́ sẽ được quư hiển!” Rồi xe vụt phóng đi. Nhĩ Vĩ vội lên ngựa đuổi theo nhưng xe phóng nhanh quá, Nhĩ Vĩ đuổi không kịp. Trong nháy mắt, xe đă biến mất. Buồn bă, Nhĩ Vĩ rút bội đao ra coi th́ thấy cách chế tạo cực kỳ tinh xảo và trên bội đao có khắc ḍng chữ:“Mật muốn lớn nhưng tâm muốn nhỏ, trí muốn tṛn nhưng hành muốn vuông!” 

Nhĩ Vĩ làm quan, được thăng dần tới chức tư mă. Nhĩ Vĩ sanh được 5 trai, đặt tên là Nhĩ Thẩm, Nhĩ Tiềm, Nhĩ Vật, Nhĩ Hồn, Nhĩ Thâm.

Một đêm, Nhĩ Vĩ nằm mộng thấy cha về, nói:“Bội đao nên cho thằng Nhĩ Hồn!” Tỉnh giấc, Nhĩ Vĩ mới biết là ḿnh chiêm bao.

Khi về già, vâng lời cha, Nhĩ Vĩ đem bội đao cho Nhĩ Hồn.

Về sau, Nhĩ Hồn làm quan tới chức tổng hiến, cũng nổi tiếng là một vị quan thanh liêm, chính trực như cha.

         

 

 

 

GS Đàm Quang Hưng
Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

  

 

 

www.ninh-hoa.com