www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Trở về Trang Tác Giả

 

 

 LIÊU TRAI CD

Giáo Sư
Đ
àm Quang Hưng 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Main Menu

 
 

 


Tuyển Tập:


 
LIÊU TRAI C D

GS Đàm Quang Hưng

Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

 

 

 

 

 

356. SAN HÔ

 

Câu đăng khóa tích ư toan tân                     Lao oán tương vong hiếu thủy chân

Thí khán vu điền hiêu khấp tử                    Chỉ tương cao hậu cách ngoan ngân

 

 

356. MẸ CHỒNG, NÀNG DÂU

  

          Làng Tam Hà, huyện Trùng Khánh, tỉnh Tứ Xuyên có cử nhân họ An, tên Nguyên Phục, 45 tuổi, có vợ là Thẩm bà, 40 tuổi, hai trai là Đại Thành, 20 tuổi, và Nhị Thành, 15 tuổi. An cử nhân có 20 thửa ruộng tốt, 5 thửa ruộng xấu, 1 ngôi nhà cũ mà cả gia đ́nh hiện đang cư ngụ, và 1 ngôi nhà mới, xây sát tường nhà cũ, vẫn c̣n để trống. Thẩm bà là người bạo ngược, bất nhân. Đại Thành là nho sinh, hiền lành, có hiếu quá mức. Tuy biết mẹ bạo ngược bất nhân, nhưng Đại Thành vẫn luôn bênh vực mẹ, bất kể phải trái. Nhị Thành là kẻ nhu nhược, vừa được cha cho đi học. Năm ấy, An cử nhân bị bạo bệnh mà mất.  

          Ba năm sau, hết tang cha, Đại Thành được mẹ cưới cho một cô gái làng bên, họ Trần, tên San Hô, dung nhan di­ễm lệ, tính t́nh hiền ḥa, giỏi nữ công. Gặp mẹ chồng bạo ngược, San Hô chẳng oán hận, sáng nào cũng tới vấn an, hầu hạ..

Một hôm, Đại Thành bị bệnh. Sáng ấy, khi thấy San Hô tới vấn an, Thẩm bà nói v́ San Hô điểm trang quá lố, khiến chồng nổi t́nh, hành dâm quá độ mà sinh bệnh. San Hô nín lặng. Thẩm bà bèn mắng chửi thậm tệ. Kinh hăi quá, San Hô vội về pḥng, trút bỏ đồ trang sức, rồi lại sang hầu hạ. Thẩm bà càng tức giận, làm ḿnh làm mẩy. Vốn vẫn luôn bênh vực mẹ, Đại Thành đang nằm bệnh cũng vùng dậy đánh vợ để mẹ vui ḷng. Lúc đó, Thẩm bà mới hơi nguôi. Từ hôm ấy, Thẩm bà ghét cay ghét đắng San Hô. Tuy được San Hô tận t́nh phụng dưỡng, nhưng Thẩm bà vẫn chưa vừa ḷng, chẳng thèm nói với San Hô một lời. Biết mẹ ghét vợ v́ ḿnh ngủ chung với vợ nên khi khỏi bệnh, Đại Thành quyết ngủ riêng. Cứ tối đến là Đại Thành lại vác chăn chiếu sang hàng xóm xin ngủ nhờ, cốt để mẹ vui ḷng.

Hơn một tháng sau, thấy mẹ vẫn c̣n hậm hực, Đại Thành bèn thôi không đi ngủ nhờ nữa, nói với mẹ:"Con lấy vợ chỉ cốt để có người phụng dưỡng mẹ! Nay thị không biết cách phụng dưỡng mẹ th́ con lấy thị làm chi?" Nói xong, Đại Thành gọi vợ lên mắng chửi một hồi rồi sai bà vú đưa trả về nhà cha mẹ đẻ.

          Vừa ra khỏi cổng làng, bỗng San Hô ̣a lên khóc, nói:"Đi lấy chồng mà chẳng làm nổi bổn phận người vợ th́ c̣n mặt mũi nào mà trở về nh́n thấy mẹ cha? Chi bằng chết quách cho xong!" Rồi, San Hô rút cái kéo giấu sẵn trong người ra, đâm cổ tự tử, ngă xuống đất, nằm ngất lịm. Thấy máu chảy lênh láng, uớt đẫm áo, bà vú kinh hăi, vội dùng cái kéo cắt vạt áo, băng bó cho San Hô. Lát sau, khi tỉnh lại, San Hô nhất quyết không chịu về nhà cha mẹ.

          An cử nhân có người em trai, tên Kế Thiện, có vợ họ Vương. Kế Thiện mất sớm, Vương bà ở vậy, không tái giá. Vương bà là người hay giúp đỡ kẻ hoạn nạn. Chợt nhớ đến Vương bà, bà vú bèn bàn với San Hô là nên t́m tới nhà, xin ở nhờ ít lâu. Thấy San Hô ưng thuận, bà vú liền dẫn tới nhà Vương bà, thuật đầu đuôi câu chuyện rồi xin cho San Hô được ở nhờ. Vương bà ưng thuận. Về nhà, bà vú thuật chuyện cho Đại Thành nghe. Đại Thành dặn bà vú không được nói cho mẹ ḿnh biết. Tuy nhiên, Đại Thành vẫn nơm nớp là thế nào rồi mẹ ḿnh cũng biết.

          Ba hôm sau, nghe nói vết thương ở cổ San Hô đă tạm lành, Đại Thành bèn tới cổng nhà Vương bà, nói vọng vào:"Xin thím đừng chứa San Hô nữa!" Vương bà gọi Đại Thành vào nhà nói chuyện nhưng Đại Thành không chịu vào, chỉ đứng ở cổng, nói vọng vào:"Xin thím đuổi San Hô đi!" Nghe thấy thế, San Hô ra cổng, hỏi chồng:"Thiếp có tội chi?" Đại Thành đáp:"Tội không biết cách phụng dưỡng mẹ chồng!" Uất ức quá, San Hô cố nói nhưng không nói được nên lời, chỉ nh́n chồng chằm chặp, rồi cúi đầu mếu máo, khiến vết thương ở cổ lại bung ra, máu chảy nhuộm đỏ áo. Nh́n thấy thế, Đại Thành bất nhẫn, bỏ chạy về nhà.

          Bốn hôm sau, nghe chuyện, Thẩm bà nổi thịnh nộ, chạy ngay tới nhà Vương bà, nanh nọc trách móc:"Ai khiến nuôi con dâu nhà người? Ai khiến xía vô chuyện nhà người?" Vương bà cũng đáo để, nanh nọc đáp lại:"Đuổi dâu đi th́ đâu thị c̣n là dâu ḿnh? Nuôi San Hô là nuôi con gái họ Trần, đâu phải là nuôi con dâu họ An! Ai khiến xía vô chuyện nhà người?" Thấy Vương bà nanh nọc chẳng kém chi ḿnh mà ḿnh lại đuối lư, Thẩm bà ̣a lên khóc, rồi ngúng nguẩy ra về.

          Thấy mẹ chồng biết chỗ ở của ḿnh, San Hô bèn xin phép thím chồng cho ḿnh đi ở nhờ nhà Vu bà, chị ruột của mẹ chồng. Thẩm bà có bà chị ruột, lấy chồng họ Vu, gọi là Vu bà. V́ chồng và con trai đă chết, Vu bà cư ngụ với con dâu góa, họ Hàn, và đứa cháu nội. Vu bà hiền hậu, nhân đức, khác hẳn em gái, Chợt nhớ ra chuyện Vu bà yêu thương ḿnh, San Hô bèn xin phép Vương bà cho ḿnh tới nhà Vu bà xin ở nhờ. Vương bà và Vu bà đều ưng thuận ư muốn của San Hô.

          Nghe San Hô thuật chuyện bị mẹ chồng ngược đăi, rồi bị chồng bênh mẹ, đánh ḿnh, đuổi đi, Vu bà cứ lắc đầu, chê em gái ḿnh là bạo ngược, bất nhân. Tuy nhiên, Vu bà vẫn khuyên San Hô nên theo ḿnh về nhà Đại Thành, xin trở về xum họp. San Hô lắc đầu, thưa rằng mẹ chồng với chồng không muốn cho ḿnh về, nếu bây giờ ḿnh năn nỉ xin về mà không được chấp thuận th́ chỉ thêm nhục nhă. Nghe San Hô nói thế, Vu bà cũng đành thôi. San Hô lại xin Vu bà đừng nói cho mẹ chồng ḿnh biết là ḿnh được ở đây. Vu bà gật đầu. Từ đó, Vu bà coi San Hô như con dâu, mà San Hô cũng coi Vu bà như mẹ chồng.   

          San Hô có hai người anh ruột là Trần B́nh và Trần Đệ. Nghe tin em gái bị mẹ chồng ngược đăi, rồi bị chồng đánh, đuổi đi, hai người bèn rủ nhau tới nhà Vu bà, xin đón San Hô về nhà ḿnh để gả chồng khác. Vu bà ưng thuận, nhưng San Hô nhất quyết từ chối khiến hai người anh đành phải ra về. Ở nhà Vu bà, San Hô kéo tơ dệt vải để tự túc, chẳng phiền tới Vu bà.   

          Từ ngày Đại Thành đuổi vợ đi, Thẩm bà đă nhờ nhiều bà mối đi hỏi vợ khác cho con. Thế nhưng, v́ thiên hạ đồn rằng Thẩm bà là một mẹ chồng bạo ngược, bất nhân nên thiên hạ xa gần, chẳng ai nào chịu gả con gái cho Đại Thành.

          Ba năm sau. Nhị Thành 18. Thẩm bà bèn nhờ mấy bà mối đi hỏi vợ cho con. Nghe tiếng Thẩm bà bạo ngược, bất nhân, các thiếu nữ trong vùng đều từ chối. Tuy nhiên, một hôm, có bà mối tới nhà Thẩm bà nói rằng có thiếu nữ họ Tang, gọi là Tang Cô, bằng ḷng kết hôn với Nhị Thành. Thẩm bà mừng lắm, liền nhờ bà mối nạp sính l­ễ cho gia đ́nh họ Tang, rồi xin làm lễ­ cưới cho con. 

          Về nhà chồng, Tang Cô kiêu căng lăng loàn, bạo ngưọc bất nhân hơn cả mẹ chồng. Đối với chồng th́ Tang Cô tự coi ḿnh như bà chủ. Đối với mẹ chồng th́ Tang Cô rất hỗn xược, ngược ngạo. Khi bị mẹ chồng mắng chửi, Tang Cô mắng chửi lại c̣n dữ dội hơn. Nhị Thành th́ nhu nhược, chẳng dám bênh vợ mà cũng chẳng dám bênh mẹ. V́ thế, cái uy của Thẩm bà đối với Tang Cô bị giảm dần. Lâu ngày, Thẩm bà chẳng dám đả động đến Tang Cô nữa, phải làm bộ vui vẻ ḥa thuận, nhưng Tang Cô chẳng thèm vui vẻ hoà thuận lại. Ít lâu sau, Thẩm bà đâm ra nể sợ Tang Cô, khiến Tang Cô càng ngày càng lên mặt, sai mẹ chồng như sai t́ nữ.

          Đối với Đại Thành th́ Tang Cô khinh khỉnh, coi thường, khiến Đại Thành cũng chẳng dám đả động chi đến em dâu. Một hôm, thấy Tang Cô sai mẹ ḿnh đi rửa chén, quét nhà, Đại Thành vội lẳng lặng đi làm thay mẹ, rồi đến lúc vắng người, hai mẹ con ngồi nh́n nhau mếu máo, nuốt nước mắt. V́ uất ức với Tang Cô, Thẩm bà mắc bệnh uất kết, nằm liệt giường. Từ việc giở ḿnh đến việc lau rửa, thay y phục, một ḿnh Đại Thành phải giúp đỡ mẹ, cả ngày lẫn đêm. V́ thiếu ngủ, ba hôm sau, Đại Thành phờ phạc, hai mắt đỏ ngầu.

          Một đêm, Đại Thành nhờ Nhị Thành vào pḥng trông nom mẹ giùm ḿnh. Thấy chồng ḿnh bước vào pḥng mẹ, Tang Cô liền quát thét gọi ra, cấm không được vào. Sợ vợ, Nhị Thành phải tuân lời. Thấy thế, Đại Thành tới nhà Vu bà, khóc lóc thở than, nói:"Xin d́ làm ơn tới ở nhà cháu ít lâu làm bạn với mẹ cháu, cho bả đỡ buồn!" Vu bà ưng thuận. Vừa lúc ấy, thấy San Hô từ nhà trong bước ra, Đại Thành ngượng quá, đứng dậy xin cáo biệt. San Hô bèn chạy ra đứng chặn ở cửa. Quẫn quá, Đại Thành phải húc đầu vào cánh cửa để thoát ra ngoài. Về nhà, Đại Thành không dám thuật với mẹ chuyện ḿnh gặp San Hô ở nhà Vu bà.

          Lát sau, Vu bà tới thăm Thẩm bà. Thấy chị tới, Thẩm bà mừng quá, vội giữ chặt tay chị, xin chị ở lại nhà ḿnh chơi. V́ thương em, Vu bà ở lại. Từ hôm ấy, ngày nào đứa cháu nội của Vu bà cũng đem bánh sang nhà Đại Thành, nói là mẹ nó sai đem sang biếu hai bà. Vu bà bảo nó về thưa với mẹ đừng sai nó đem bánh sang nữa v́ hai bà đă có bánh ăn rồi! Thế nhưng, ngày nào đứa cháu cũng đem bánh sang biếu hai bà. Vu bà không ăn, để dành hết cho em gái đang bệnh.

          Thẩm bà đỡ dần. Hàng ngày, thấy Hàn thị, người con dâu góa của chị ḿnh, sai con đem bánh sang biếu hai bà, Thẩm bà nói với Vu bà:"Chị tu từ kiếp nào mà có con dâu ngoan thế?" Chẳng đáp lời, Vu bà hỏi ngược:"Em cũng có con dâu ngoan, sao em lại đuổi đi?" Thẩm bà đáp:"Chao ôi! Em chẳng muốn nói đến con dâu em nữa, làm sao mà thị có thể ngoan bằng con dâu chị được?" Vu bà nói:"Khi thị chưa bị đuổi ra khỏi nhà này, em chẳng chịu biết công cho thị! Khi em giận, thị không dám oán! Em c̣n muốn có con dâu ngoan như thế nào?" Nghe chị nói, Thẩm bà đâm ra hối hận, khóc lóc, rồi hỏi:"Chị có biết tin tức ǵ về San Hô không? Không biết San Hô đă lấy chồng khác chưa?" Vu bà đáp:"Chị không biết! Để chị về hỏi thăm tin tức rồi sẽ trả lời em sau!" 

          Tuần sau, Thẩm bà khỏi bệnh. Vu bà bèn cáo biệt. Thẩm bà nói:"Xin chị ở lại với em! Chị mà về th́ con Tang Cô sẽ làm em bị uất mà chết!" Vu bà nói:"Để chị ra bàn chuyện với các cháu xem sao!" Rồi Vu bà ra gọi Đại Thành, Nhị Thành vào pḥng riêng, bảo Đại Thành chia đôi nhà cửa ruộng đất, cho Nhị Thành một nửa, bảo vợ chồng Nhị Thành ra ở riêng, để tránh chuyện va chạm giữa Thẩm bà với Tang Cô. Nhị Thành ra thuật cho vợ nghe. Tang Cô liền nổi giận, chửi rủa cả Đại Thành lẫn Vu bà. Đại Thành liền gọi vợ chồng Nhị Thành vào pḥng riêng mà nói:"Bây giờ tôi để chú thím chọn nhà, chọn ruộng trước, c̣n lại bao nhiêu mới là phần của tôi!" Tang Cô mừng lắm, bèn chọn ngôi nhà mới xây, c̣n để trống, chọn 20 thửa ruộng tốt, đ̣i Đại Thành phải trao hết những văn tự về nhà ruộng ấy cho ḿnh và phải kư cho ḿnh một giấy thỏa thuận về vụ phân chia di sản của cha chồng. Sau đó, Tang Cô dọn nhà ra ở riêng, nuôi hai gia nhân và một t́ nữ để sai bảo. Thấy hai cháu đă dàn xếp xong việc phân chia, Vu bà bèn cáo biệt.

          Sáng sau, Vu bà thuê xe đi đón em gái tới nhà ḿnh ở chơi. Vừa tới nơi, Thẩm bà đă đ̣i gặp Hàn thị để cám ơn về những tấm bánh mà Hàn thị đă biếu ḿnh trong thời gian ḿnh nằm bệnh. Vu bà nói:"Thị đi vắng rồi! Để khi nào thị về, chị sẽ bảo thị lên chào em! Thế nhưng, thị có trăm nết tốt th́ cũng phải có vài tật xấu! V́ chị dung thứ được những tật xấu ấy nên mới được hưởng phước như thế này! Dù con dâu em có giống như thị, th́ chắc em cũng chẳng dung thứ được những tật xấu của con dâu để được hưởng phước đâu!" Thẩm bà nói:"Trời ơi! Chị nói hay chưa? Chỉ có chị mới nhận ra được trăm tính tốt và dung thứ được vài tật xấu của con dâu hay sao? Tại sao chị cứ làm như em là gỗ đá, heo nai, chẳng biết ǵ cả vậy? Em cũng có đầy đủ miệng mũi như người ta, cũng biết nhận ra vị ngọt, hương thơm như người ta chứ?" Vu bà nói:"Em nói đúng ! Nhưng em hăy cho chị biết, trước khi Đại Thành đuổi vợ đi, y có nói ǵ với vợ không?" Thẩm bà đáp:"Có! Y mắng chửi vợ một hồi rồi sai bà vú đưa vợ về nhà cha mẹ đẻ!" Vu bà nói:"Theo ư chị th́ Đại Thành chẳng nên mắng chửi vợ như thế! Không phải là cứ bạo ngược với vợ th́ mới được tiếng là có hiếu với mẹ đâu!" Thẩm bà bênh con, nói:"Nếu con trai em nó có lầm lỗi th́ đó cũng là chuyện thường t́nh, v́ ai là người chẳng có lúc lầm lỗi? Thế nhưng, nếu chị biết con dâu em chẳng được ngoan cho lắm th́ chị sẽ hiểu tại sao con trai em lại phạm lỗi lầm!" Vu bà hỏi:"Con dâu em như thế nào mà em lại nói là chẳng được ngoan cho lắm?" Thẩm bà đáp:"Thị không có đức mà cũng không có ḷng tha thứ!" Vu bà lắc đầu, nói:"Em nói sai rồi! Con dâu nào khi bị đuổi mà chẳng oán chồng với mẹ chồng? Thế mà thị chẳng oán ai cả, th́ thị phải là người có đức! Con dâu nào khi bị đuổi mà chẳng tuyệt giao với chồng với mẹ chồng! Thế mà thị không tuyệt giao với ai cả, th́ thị phải là người có ḷng tha thứ! Thẩm bà hỏi:"Sao chị biết là thị không tuyệt giao với mẹ con em?" Vu bà đáp:"V́ trong thời gian vừa qua, khi em nằm bệnh, thị đă làm bánh, nhờ cháu nội chị đem sang biếu chị em ḿnh!" Thẩm bà căi:"Đó là bánh do Hàn thị, con dâu chị làm mà!" Vu bà lắc đầu, nói:"Con dâu chị đâu có làm được bánh ngon như thế! Đó là bánh do San Hô, con dâu em, thức đêm để làm!" Thẩm bà hỏi:"Sao lại có chuyện lạ thế?" Vu bà đáp:"V́ khi em tới nhà Vương bà, đ̣i đuổi San Hô đi th́ San Hô tới đây xin chị cho ở nhờ!" Nghe thấy thế, Thẩm bà cũng cảm động, rơm rớm nước mắt mà nói:"Bây giờ, xin chị cho em được gặp mặt con dâu em!" Vu bà bèn gọi San Hô ra chào mẹ chồng. Bước ra pḥng khách, San Hô nuốt nước mắt, nằm phục xuống sàn mà lạy mẹ chồng. Ngượng quá, Thẩm bà liền giơ tay, tát vào mặt ḿnh, khiến Vu bà phải ngăn lại. Từ đó, Thẩm bà và San Hô cư xử với nhau trong t́nh thương yêu. Hai mẹ con xin cáo biệt Vu bà nhưng Vu bà giữ ở lại chơi ít lâu. Sau mười ngày, hai mẹ con lại xin cáo biệt. Về nhà, Thẩm bà chung sống với Đại Thành và San Hô.

          V́ Tang Cô đă chiếm đoạt hết 20 thửa ruộng tốt, chỉ để lại cho Đại Thành có 5 thửa ruộng xấu nên vợ chồng Nhị Thành rất giàu có, trong khi vợ chồng Đại Thành rất nghèo khổ. Tuy biết thế, nhưng Nhị Thành vẫn làm ngơ, c̣n Đại Thành th́ chẳng muốn nhờ vả em, hàng ngày vẫn phải đi viết mướn, bảo vợ đi may thuê. Ba mẹ con sinh sống rất chật vật. Nghe nói San Hô trước kia đă bị chồng đuổi, Tang Cô rất khinh bỉ. Ngược lại, thấy Tang Cô kiêu căng lăng loàn, bạo ngược bất nhân, San Hô cũng chẳng ưa. Ra ở riêng, Tang Cô la hét the thé suốt ngày. V́ hai nhà chỉ cách nhau có một bức tường nên mỗi khi Tang Cô la hét th́ Thẩm bà và vợ chồng Đại Thành đều phải bịt tai.

          Bảy năm sau. V́ chẳng c̣n ai để hành hạ, Tang Cô quay ra hành hạ chồng với t́ nữ. Nhị Thành th́ đă quen sự hành hạ của vợ nên chỉ im lặng, c̣n t́ nữ ít tuổi, không chịu nổi sự uất ức, treo cổ tự tử. Được tin con chết, cha t́ nữ bèn lên huyện đường nạp đơn kiện Tang Cô. Quan tể kư trát đ̣i Tang Cô lên huyện đường đối chất. Kinh hăi quá, Tang Cô bắt chồng phải đi đối chất thay ḿnh.

          Sau khi đối chất, quan phán Tang Cô có tội, sai lính nọc Nhị Thành ra đánh 10 roi, rồi sai lính đi bắt Tang Cô về huyện đường, giam vào ngục, ḱm kẹp mười đầu ngón tay. V́ da thịt bị rách nát, Tang Cô rất đau đớn. Thấy thế, Đại Thành bèn t́m đến đủ mọi nơi để năn nỉ cho em dâu ḿnh được phóng thích, nhưng v́ không có tiền nên việc chẳng thành. Quan sai người nói với Nhị Thành về giá cả vụ kiện. Nhị Thành phải tới nhà phú ông họ Nhậm xin kư giấy cầm cố 20 thửa ruộng tốt, lấy vàng nạp quan để Tang Cô được phóng thích. Ít lâu sau, đến kỳ hạn, Nhậm ông tới đ̣i nợ. Không có vàng để thanh toán, Nhị Thành đành phải đem văn tự 20 thửa ruộng tốt tới nhà Nhậm ông xin bán đứt.

Nh́n thấy văn tự vẫn đứng tên An cử nhân, Nhậm ông nói rằng Nhị Thành chỉ có thể kư giấy bán 10 thửa, c̣n 10 thửa kia là của Đại Thành. V́ thế, muốn bán đứt 20 thửa th́ phải nhờ Đại Thành tới nhà Nhậm ông, kư giấy bán 10 thửa kia. Nhị Thành về nói với anh. Đại Thành liền thay y phục, rồi tới nhà Nhậm ông kư giấy bán ruộng cho em.

Vừa nh́n thấy Đại Thành bước chân vào nhà, đột nhiên Nhậm ông hét lên: "Ta là cử nhân An Nguyên Phục đây! Tên họ Nhậm này sao lại được mua sản nghiệp của ta?" Rồi Nhậm ông quay nh́n Đại Thành mà nói:"V́ cảm cái hiếu của vợ chồng con nên Diêm Vương mới cho ta trở lên dương thế ít lâu để thu xếp gia vụ!" Đại Thành khóc mà nói:"Cha đă linh thiêng như thế th́ xin cha cứu vớt em con!" Nhậm ông nói:"Em mi th́ nhu nhược sợ vợ, mà vợ y th́ kiêu căng lăng loàn, bạo ngược bất nhân, nên mi chẳng cần phải thương hại chúng! Hăy về nhà đem vàng tới đây, chuộc lại cả 20 thửa ruộng tốt về cho vợ chồng mi!" Đại Thành thưa: "Chúng con làm ăn chỉ vừa đủ tiền nuôi mẹ, nuôi thân, làm chi có vàng để chuộc ruộng?" Nhậm ông nói:"Ta có chôn vàng ở gốc tử vi trong vườn trước! Về đào lên th́ thấy!" Đại Thành hỏi thêm một câu th́ chợt thấy Nhậm ông nín lặng. Lát sau, Nhậm ông tỉnh lại, bàng hoàng, ngơ ngác. Đại Thành hỏi:"Ông có biết vừa rồi ông nói những ǵ không?" Nhậm ông lắc đầu. Đại Thành bèn xin kư giấy bán ruộng, rồi xin cáo biệt. Về nhà, Đại Thành thuật chuyện cha nhập vào Nhậm ông cho mẹ và vợ nghe, nhưng ai cũng chỉ nửa tin nửa ngờ.

          T́nh cờ lúc ấy, Tang Cô sang nhà Đại Thành lấy cái dù để quên. Thấy có tiếng nói chuyện trong pḥng mẹ chồng, Tang Cô áp tai vào cánh cửa để nghe. Biết chuyện, Tang Cô vội chạy về nhà, gọi hai gia nhân vác cuốc sang nhà Đại Thành đào gốc tử vi. Đào sâu được mấy thước, thấy toàn là sỏi đá, Tang Cô thất vọng, bảo hai gia nhân ngưng đào, vác cuốc theo ḿnh về nhà. Từ trong pḥng mẹ, nghe có tiếng đào đất, Đại Thành nh́n ra vườn trước th́ thấy Tang Cô đang đứng coi hai gia nhân đào gốc tử vi. Đại Thành bèn nói với mẹ và vợ đừng lên tiếng mà cũng đừng lộ diện. Chờ cho Tang Cô dẫn hai gia nhân vác cuốc ra về, Thẩm bà mới ra gốc tử vi coi th́ thấy cũng chỉ toàn là sỏi đá. Thẩm bà chán nản, bèn vào nhà nói với vợ chồng Đại Thành rằng chuyện An cử nhân nhập vào Nhậm ông mà nói chỉ là chuyện hoang đường.Thấy chuyện lạ, San Hô cũng ra gốc tử vi coi cho biết. Chẳng dè, khi ra tới nơi, San Hô thấy hố đào ở  gốc tử vi đầy ắp những vàng. San Hô vội chạy vào nhà thầm th́ với chồng. Đại Thành vội theo vợ chạy ra coi th́ thấy đúng như lời vợ nói. 

          Sau khi hai vợ chồng đă khuân hết vàng vào nhà, Đại Thành nói với vợ:"Vàng này là của cha ta để lại cho hai anh em. Vậy ta phải chia đôi với Nhị Thành!" Nói xong, Đại Thành chạy sang nhà Nhị Thành, gọi em sang chia của. Đại Thành chia vàng làm hai phần bằng nhau, cho vào hai túi lớn. Nhị Thành vác một túi về nhà, gọi vợ ra đếm vàng. Khi dốc vàng ra đếm Nhị Thành với Tang Cô chỉ thấy toàn là sỏi đá. Nghî rằng Đại Thành đă lừa gạt vợ chồng ḿnh, Tang Cô bảo chồng hăy sang nhà Đại Thành xem túi vàng của Đại Thành là thực hay giả. Nhị Thành sang nhà anh th́ thấy anh đang dốc túi, xếp các thỏi vàng thành một đống ngay ngắn trên bàn, c̣n mẹ th́ đang đứng coi, vẻ mặt mừng rỡ. Nhị Thành bèn nói với anh rằng túi vàng của ḿnh chứa toàn sỏi đá. Thương hại em, Đại Thành bèn cho em cả đống vàng vừa xếp ở trên bàn. Nhị Thành mừng lắm, cho vàng vào túi đem về, trong ḷng rất cám ơn anh.

          Thấy chồng đem một túi mới về nhà, Tang Cô mở ra coi. Thấy trong túi đầy những thỏi vàng thực, Tang Cô bèn nói:"Điều này càng chứng tỏ anh cả là người gian trá!" Nhị Thành hỏi:"Sao biết?" Tang Cô đáp:"V́ nếu anh cả lương thiện th́ đă chẳng bị lương tâm cắn rứt! Mà chẳng bị lương tâm cắn rứt th́ có ai tự nhiên lại đem vàng của ḿnh đi cho kẻ khác bao giờ?" Nghe vợ lư luận, Nhị Thành cũng đâm ra nghi ngờ anh. Hai vợ chồng bèn mặc áo quần đẹp, đem túi vàng tới nhà Nhậm ông, xin chuộc lại các văn tự ruộng.

          Sáng sau, khi vừa ngủ dậy, hai vợ chồng Nhị Thành chợt thấy gia nhân nhà Nhậm ông tới nói:"Chủ nhân tôi sai tôi tới đây nói cho ông bà hay rằng túi vàng mà hôm qua ông bà đem tới để chuộc văn tự ruộng đều là vàng giả! Chủ nhân tôi sẽ đem vụ lừa đảo này kiện lên quan tể!" Hai vợ chồng cùng kinh hăi thất sắc. Khi gia nhân nhà Nhậm ông về rồi, Tang Cô nói với chồng:"Anh cả âm mưu giết ḿnh đây!" Nhị Thành hỏi:"Sao biết?" Tang Cô đáp:"V́ anh cả cho ḿnh vàng giả đem đi chuộc văn tự ruộng, để nhờ tay Nhậm ông giết ḿnh bằng kiện cáo!" Nhị Thành hoang mang, chẳng biết hư thực ra sao. Tang Cô bèn bảo Nhị Thành tới năn nỉ, xin Nhậm ông đừng đi kiện, để cho vợ chồng ḿnh có th́ giờ xoay xở vàng thực, đem tới đổi. Nhậm ông tức giận, chẳng chịu, bắt Nhị Thành phải về nhà lấy ngay văn tự ruộng đem tới nạp rồi đem túi vàng giả về. Chẳng biết làm sao hơn, Nhị Thành đành phải nghe lời Nhậm ông.

          Đem túi vàng giả về nhà, hai vợ chồng mở coi th́ thấy các thỏi đều óng ánh như vàng thực. Tuy nhiên, có hai thỏi đă bị Nhậm ông cắt ra để thử th́ thấy ở bên ngoài mạ vàng, nhưng ở bên trong là đồng. Tang Cô bèn bảo chồng:"Bây giờ ḿnh giữ lại hai thỏi vàng đă bị cắt, c̣n bao nhiêu đem sang trả hết cho anh cả, nói rằng ḿnh cám ơn anh cả cho vàng nhưng ḿnh thấy anh cả nghèo mà phải nuôi mẹ nên ḿnh chẳng nỡ lấy, chỉ xin hai thỏi để cám ơn ḷng tốt của anh cả mà thôi. Nếu anh cả đem túi vàng này đi chuộc lại được các văn tự ruộng th́ anh em sẽ chia đôi, mỗi người 10 thửa ruộng tốt!" Nhị Thành bèn làm theo lời vợ dặn.

          Vốn tính thực thà, Đại Thành lại nhường túi vàng cho em, nhưng Nhị Thành quyết tâm từ chối, rồi xin cáo biệt. Đại Thành cứ thắc mắc, chững hiểu tại sao hôm nay vợ chồng Nhị Thành lại chê vàng? Cân túi vàng để đem đi chuộc văn tự ruộng, thấy thiếu mất 5 lạng, Đại Thành liền bảo San Hô lấy đồ tế nhuyễ­n bù vào cho đủ số. Rồi Đại Thành đem túi vàng ấy tới nhà Nhậm ông xin chuộc ruộng. Thấy túi vàng giống túi vàng giả của Nhị Thành mới đem về, Nhậm ông nghi chính là túi vàng giả ấy. Thế nhưng khi cắt hai thỏi ra để thử, thấy là vàng thực, Nhậm ông bèn nhận túi vàng rồi trả hết văn tự ruộng cho Đại Thành. Sau khi trả lại túi vàng giả cho Đại Thành, Nhị Thành cho rằng Đại Thành chẳng thể nào dùng vàng ấy để chuộc lại được các văn tự về 20 thửa ruộng tốt của cha. Nay nghe tin Đại Thành đă chuộc lại được, Nhị Thành thắc mắc lắm, bèn đem chuyện hỏi vợ. Tang Cô đoán rằng khi ra gốc tử vi đào vàng, Đại Thành đă lấy hết vàng thực đem giấu một nơi, rồi mới bày tṛ vàng giả để lừa gạt vợ chồng ḿnh. Tin điều ḿnh nghî là đúng, Tang Cô nổi giận đùng đùng, chạy sang sân nhà Đại Thành, mắng chửi Đại Thành về việc giả nhân nghîa, thí cho Nhị Thành một túi toàn những thỏi đồng mạ vàng. Đến lúc ấy, Đại Thành mới vợ lẽ tại sao vợ chồng Nhị Thành lại chê vàng. Thấy Tang Cô cứ mắng chửi chồng ḿnh ra rả mà chồng ḿnh vẫn nhẫn nhục chịu đứng, San Hô bèn từ tốn bước ra sân, nói:"Làm chi mà phải tức giận như thế? Văn tự về 20 thửa ruộng tốt của cha vẫn c̣n nguyên đó! Để ta thuyết phục anh cả đưa ra trao lại cho!” Lúc bấy giờ Tang Cô mới chịu ngưng mắng chửi. Nghe thấy vợ nói thế, Đại Thành bèn đưa văn tự ruộng ra trao lại cho Tang Cô.

          Hồi đó, vợ chồng Nhị Thành đă có hai con, một đứa lên bảy, một đứa lên ba. Tháng sau. Một đêm, trong giấc ngủ, Nhị Thành mộng thấy cha về, nói:"Mi là kẻ bất hiếu, bất mục­! Ta bảo cho mi biết, con cái mi sắp bỏ mi cả rồi, mi chiếm ruộng của anh mi để làm chi?" Giật ḿnh tỉnh giấc, Nhị Thành kinh hăi quá, vội lay vợ dậy, thuật chuyện cho nghe, rồi nói ư định của ḿnh là muốn đem hết văn tự ruộng trả lại cho anh. Tang Cô nói mộng mị là chuyện hăo huyền! Nếu bây giờ, tin mộng mị mà đem hết văn tứ ruộng sang trả lại cho Đại Thành th́ là đồ ngu! Nghe lời vợ, Nhị Thành liền bỏ ư định của ḿnh.

          Năm ấy, một hôm đứa con lớn của vợ chồng Nhị Thành bị bệnh đậu mùa mà chết. Thấy giấc mộng của chồng đă năm phần linh ứng, Tang Cô kinh hăi, vội sai chồng đem hết văn tự ruộng sang trả lại cho Đại Thành. Đại Thành không chịu nhận. Nhị Thành năn nỉ thế nào, Đại Thành cũng cương quyết từ chối. V́ thế, Nhị Thành đành phải đem về. Chẳng bao lâu, đứa con nhỏ cũng bị bệnh mà chết. Thấy giấc mộng của chồng đă mười phần linh ứng, Tang Cô kinh hăi, tự tay đem hết văn tứ ruộng sang nhà Đại Thành, vào pḥng San Hô, đặt ở giữa giường, rồi về nhà bắt chồng phải để ruộng hoang, không được trồng trọt. Thấy thế, Đại Thành đành phải thuê người cày cấy.

          Từ ngày đứa con thứ nh́ bị chết, Tang Cô đâm ra hối hận rồi đổi hẳn tính nết. Sáng nào Tang Cô cũng dậy sớm, tắm gội trang điểm, rồi sang nhà Đại Thành thăm hỏi mẹ chồng, y hệt một nàng dâu hiếu thảo. Tang Cô cũng chẳng c̣n khinh bỉ San Hô nữa. Lâu dần, Tang Cô lại đâm ra kính mến San Hô.

          Nửa năm sau, Thẩm bà bị bệnh mà qua đời. Tang Cô bỏ ăn bỏ ngủ,  khóc lóc thảm thiết hơn cả San Hô, Có người hỏi:"Tại sao trước kia đối xử với mẹ chồng hỗn xược như thế mà bây giờ lại thương tiếc mẹ chồng  như vậy?" Tang Cô đáp:  "V́ trước kia lầm lỗi mà chẳng biết! Bây giờ biết ra, chưa kịp phụng dưỡng bả để chuộc lỗi xưa th́ bả đă qua đời!"

          Tang Cô sanh được 8 hài nhi nữa, nhưng chẳng nuôi được đứa nào. Khi về già, vợ chồng Nhị Thành phải xin anh chị cho ḿnh đứa con út làm con nuôi, để nối dại tông đường cho ḿnh.

          San Hô sanh được 3 trai, nuôi được cả 3. Ngoài đứa con út đă cho vợ chồng Nhị Thành làm con nuôi, hai đứa con đầu rất thông tuệ, học hành rất giỏi, đậu tiến sî, ra làm quan, rất quư hiển. 

          Vợ chồng Đại Thành, San Hô sống rất tương dắc bên nhau cho tới thủa bạc đầu. Dân làng Tam Hà đều ngợi khen vợ chồng Đại Thành là một cặp vợ chồng hiếu đễ, nhân từ, được Trời thương, ban cho đủ cả phước, lộc, và thọ.

 

 

 

 

GS Đàm Quang Hưng
Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

  

 

 

www.ninh-hoa.com