www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Trở về Trang Tác Giả

 

 

 LIÊU TRAI CD

Giáo Sư
Đ
àm Quang Hưng 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trở về Trang Tác Giả

 

 

 

Main Menu

 
 

 


Tuyển Tập:


 
LIÊU TRAI C D

GS Đàm Quang Hưng

Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

 

 

 

 

031. KHẢO THÀNH HOÀNG
 

Nhân sinh bách hạnh hiếu vi tiên

Minh nghĩa khai tông đệ nhất thiên

Khấp thế trần t́nh dư giả nhật

Hoan thừa huyên thảo hỷ diên niên


 

  

031.  THI LÀM THÀNH HOÀNG

 

          Anh rể tôi [Bồ Tùng Linh] thuật chuyện:

          Ông nội anh rể tôi là Tống công, húy Đào. Sinh thời, công là một nho sĩ được hưởng lương một ấp. Năm ấy, công 51 tuổi, rước lăo mẫu, 71 tuổi, về ở chung để tiện bề phụng dưỡng.

Một hôm, công bị bạo bệnh, lên giường nằm rồi mất. Lăo mẫu thuê người khâm liệm, quàn linh cữu ở pḥng khách.

Hôm ấy, vừa lên giường nằm, chợt công thấy một lính cưỡi ngựa vào sân nhà, dắt theo một ngựa trắng, buộc cả hai ngựa ở ngoài sân rồi vào pḥng, đưa cho công một văn thư mà nói:"Có lệnh trên sai tiểu nhân tới mời tiên sinh đi thi!" Công hỏi dồn:"Lệnh của ai? Thi cái ǵ? Ai là giám khảo?" Lính không đáp, chỉ giục:"Xin tiên sinh sửa soạn mau cho!" Tuy đang bị bệnh, công vẫn cố gắng ngồi dậy mặc áo quần. Lính bèn d́u công ra sân, đỡ lên lưng ngựa trắng rồi nói công giong ngựa theo ḿnh. Công thấy đường đi rất lạ lùng, vắng vẻ.

Lát sau, tới một đô thị sầm uất, tựa chốn đế đô, lính dẫn công đến một dinh thự nguy nga, mời công xuống ngựa, rồi trao cả hai ngựa cho người canh cổng. Lính dẫn công vào sân, bước lên thềm cao, vào điện.

Công thấy trang trí trong điện cực kỳ tráng lệ, ở cuối điện có 11 vị thần ngồi trên bục cao. Thấy vị thần ngồi giữa trông giống h́nh Quan Đế đời Tam Quốc mà thế nhân thường vẽ để thờ, công đoán vị thần ấy chính là Quan Đế, nhưng không đoán được 10 vị thần c̣n lại là những ai.

Dưới sàn thấp, có hai bộ bàn ghế, trên có để sẵn giấy bút. Ghế bên phải đă có một nho sĩ ngồi, ghế bên trái c̣n để trống. Một vị thần lấy tay chỉ ghế trống, bảo công tới ngồi. Công tuân lệnh. Vị thần ấy đứng dậy, xuống phát cho mỗi người một đề thi, chỉ có tám chữ:"Nhất nhân, nhị nhân, hữu tâm, vô tâm" (Một người, hai người, cố t́nh, vô ư) rồi nói:"Viết bài ngay đi!" Nho sĩ với công cùng cặm cụi viết. Viết xong, hai người cùng đưa bài lên nạp rồi trở về chỗ ngồi. Chư thần truyền tay nhau đọc.

Lát sau, một vị thần nói:"Hai bài cùng hay. Tuy nhiên, bài của Tống sinh có hai câu xuất sắc:“Cố t́nh làm điều thiện, tuy thiện nhưng không nên thưởng. Vô ư làm điều ác, tuy ác nhưng không nên phạt"

Chư thần đều gật gù, khen hay, rồi xúm quanh Quan Đế  mà bàn bạc.

Hồi lâu, một vị thần gọi công lên gần bục mà nói:"Tỉnh Hà Nam khuyết chức thành  hoàng, nhà ngươi đáng được sung vào chức ấy!" Bấy giờ công mới hiểu là nho sĩ và ḿnh cùng được gọi tới để chư thần chọn một người đi làm thành hoàng. Công vội quỳ xuống sàn, rập đầu khóc, thưa: "Được chư thần đoái thương, cho đi làm thành hoàng, thực không dám chối từ. Tuy nhiên, xin chư thần xét cho cảnh mẹ già c̣n tại thế, tuổi đă 71, không biết cậy vào ai. Nay mong được ở nhà, phụng dưỡng mẹ già cho trót, rồi sẽ xin tuân lệnh!" Một vị thần quay nói với viên chủ bạ râu dài đứng cạnh:"Đem thọ bạ của thân mẫu Tống sinh ra coi xem c̣n được hưởng bao nhiêu tuổi nữa?" Viên chủ bạ vội vào pḥng trong bưng ra một cuốn sổ dày, đặt lên bàn, lật trang t́m đọc, rồi thưa:"C̣n được hưởng chín tuổi nữa!" Chư thần đưa mắt nh́n nhau như hỏi ư. Chợt Quan Đế phán:"Thôi được! Bây giờ hăy tạm sung Trương sinh vào chức ấy trong 9 năm! Sau đó, sẽ trao lại cho Tống sinh!"

Phán xong, Quan Đế quay bảo công:"Đáng lẽ ngươi phải đi phó nhậm ngay nhưng v́ ngươi có hiếu nên được về phụng dưỡng mẹ già thêm 9 năm! Hết hạn, sẽ cho gọi lại!" Công rập đầu lạy tạ.

Quan Đế lại sai lính gọi nho sĩ kia tới gần bục mà bảo:"V́ ngươi không c̣n mẹ già nên hăy tạm đi phó nhậm chức thành hoàng ở Hà Nam thay cho Tống sinh! Sau 9 năm, ngươi sẽ được sung vào chức vụ khác!" Nho sĩ cũng rập đầu lạy tạ.

Lính dắt hai người ra sân. Nho sĩ bước tới nắm tay công, tự giới thiệu: "Tôi họ Trương, quê ở huyện Trường Sơn!" Công cũng đáp lễ, nói:"Tôi họ Tống, quê ở  huyện Chuy Xuyên!"

Nho sĩ bèn làm một bài thơ tặng công. Công cũng làm một bài thơ tặng lại.

Chợt có lính dắt hai ngựa ra sân, đỡ công lên lưng ngựa trắng, bảo công giong ngựa theo ḿnh. Công cúi đầu chào nho sĩ rồi giong ngựa theo lính.

Lát sau, về tới sân nhà, công xuống ngựa. Lính nói:"Thôi, tiên sinh vào nhà đi!" rồi quay ngựa cưỡi, dắt ngựa trắng ra khỏi cổng.

Vừa bước chân vào nhà, công bừng mắt tỉnh th́ thấy ḿnh đang nằm trong linh cữu chưa đậy nắp.

Chợt nghe có tiếng động trong linh cữu như tiếng trở ḿnh, lăo mẫu bước tới coi. Thấy công đă hồi sinh, lăo mẫu mừng lắm, vội đỡ công dậy, d́u vào pḥng trong.

Chiều ấy, công tỉnh hẳn, nói năng được như thường. Công hỏi chuyện th́ lăo mẫu nói công đă mất được ba ngày.

Công thuật lại mọi chuyện ḿnh đă thấy cho lăo mẫu  nghe.

Lăo mẫu bảo công đọc lại bài thơ của nho sĩ tặng th́ công đáp đă quên gần hết, chỉ c̣n nhớ được hai câu: 

Hữu hoa, hữu tửu, xuân thường tại,

Vô nguyệt, vô đăng, dạ tự minh

(Có hoa, có rượu, xuân luôn c̣n,

Không trăng, không đèn, đêm tự sáng) 
 

Hôm sau, công nhờ người sang huyện Trường Sơn hỏi thăm xem trong huyện có ai là nho sĩ họ Trương hay không th́ được biết là có, nhưng Trương nho sĩ đă mất được bốn ngày rồi. Tính ra, công thấy Trương nho sĩ với ḿnh cùng mất vào một ngày.

          Chín năm sau, quả nhiên lăo mẫu qua đời. Làm tang lễ cho lăo mẫu xong, công tắm gội sạch sẽ, mặc áo quần mới, đi giày mới, chít khăn đỏ, lên giường nằm mà mất.

Chiều ấy, nhạc gia của công cư ngụ ở cửa tây huyện thành bỗng thấy công chít khăn đỏ, cưỡi ngựa trắng, tới nhà ḿnh cùng với một đoàn ngựa xe hộ tống. Công xuống ngựa, vào pḥng khách, không nói một lời, sụp lạy nhạc gia một lạy rồi trở ra, lên ngựa mà đi. Nhạc gia kinh nghi, liền cho người chạy tới nhà công coi th́ được biết công mới mất được mấy giờ.

          Sinh thời, công có viết một tập tiểu truyện, thuật lại thực rơ ràng từng chi tiết của câu chuyện này. Anh rể tôi vẫn cất giữ tập truyện ấy. Tiếc rằng sau cơn binh lửa năm Giáp Thân (1644), tập truyện ấy đă bị thất lạc.

          Anh rể tôi chỉ c̣n nhớ được có bấy nhiêu thôi.  

 

 

 

 
 

 

GS Đàm Quang Hưng
Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

  

 

 

www.ninh-hoa.com