www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Liêu Trai CD 

Giáo Sư
Đ
àm Quang Hưng

 

Lời Giới Thiệu  

Vương Quế Am

Cát Cân

Sương Quần

Thanh Nga  

Thần Nữ  

Ngửi Văn  

Lấy Chồn Làm Vợ

Lưu Phu Nhân  

Du Tố Thu 

Hai Vợ Đều Là Đạo Cô

Đường Lên Tiên Giới

Ngô Nha Đầu

Chọn Trả Ơn Người

Mă Giới Phủ-Sợ Vợ

Chẳng Quên Ân Đức

Xích Thủy Và Phượng Tiên  

Nhạc Trọng    

Yên Chi  

Tiên Nhân Đảo

Xảo Nương

A Tú      

Tục Hoàng Lương

Cầm Sắt

Thường Nga  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Main Menu

 
 

 


Tuyển Tập:


 
LIÊU TRAI C D

GS Đàm Quang Hưng

Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

 

 

 

 

 

119. TỐ THU

 

A huynh mạch vọng dĩ thành tiên         A muội y nhân kịch khả liên

Khổng Vệ thông thông lưu bí thuật    Bồng lai viễn vọng chỉ vân yên

 

   

 

 119. DU TỐ THU

 

        Cuối triều Minh, huyện Thuận Thiên tỉnh Hà Bắc, có công tử họ Du tên Thận, tên chữ Cẩn Am, 21 tuổi, mồ côi mẹ từ thủa nhỏ. Cha là quan tuần vũ Du Hướng mới thất lộc, để lại cho Cẩn Am một dinh cơ rộng lớn, gồm hai dăy nam bắc. Cẩn Am có vợ họ Hàn, 18 tuổi, rất xinh đẹp, tính t́nh hiền thục, ḥa nhă vui vẻ, con quan thị lang Hàn Chung, đă hồi hưu.

          Một ngày đầu thu, Cẩn Am lên kinh đô ứng thí, thuê pḥng trong quán trọ ngoại thành. Sáng sau, t́nh cờ nh́n sang biệt thự bên kia đường, thấy một thiếu niên mặt đẹp như ngọc, tuổi chừng 16, 17, đứng chơi ở cổng, Cẩn Am thích lắm, vội chạy sang làm quen, tự giới thiệu:”Đệ họ Du, tên Thận, tên chữ Cẩn Am, người huyện Thuận Thiên tỉnh Hà Bắc, lên kinh đô ứng thí. Chẳng hay quư danh là ǵ?” Thiếu niên đáp:”Đệ cũng họ Du, tên Sĩ Thầm, tên chữ Tuân Cửu!” Hỏi:”Quư quán ở đâu?” Đáp:“Ở thành Kim Lăng, tỉnh Giang Tô!” Hỏi:”Túc hạ lên đây cư ngụ đă lâu chưa?” Đáp:”Cũng đă lâu rồi!” Hỏi:”Biệt thự này, túc hạ mua hay thuê?” Đáp:”Đệ mua!” Hỏi:”Hàng ngày, túc hạ làm chi?” Đáp:”Đệ đọc sách!” Hỏi:”Thế th́ chắc kỳ này túc hạ cũng ứng thí phải không?” Đáp:“Không! Đệ chỉ đọc sách thôi!” Hỏi:“Sao lạ vậy?” Đáp:”V́ phúc phận đệ mỏng lắm, có đi thi cũng chẳng đậu!” Thấy Tuân Cửu có dáng vẻ phong nhă, ngôn ngữ văn vẻ, Cẩn Am càng mến mộ, nói:”Bây giờ xin mời túc hạ sang pḥng đệ đàm đạo!” Tuân Cửu nhận lời.

Dẫn khách về pḥng, Cẩn Am đưa tiền nhờ chủ quán làm tiệc, đem vào pḥng cho ḿnh đăi khách. Trong tiệc, Cẩn Am nói:”Chúng ta cùng họ Du, nếu túc hạ chẳng hiềm đệ bất xứng th́ đệ xin được kết nghĩa anh em!” Tuân Cửu đáp:”Xin vâng!” So tuổi, Cẩn Am làm anh. Tiệc tan, Tuân Cửu nói:”Bữa nay, được đại ca cho sang yến ẩm, lại cho kết nghĩa anh em, tiểu đệ rất hân hạnh. Sáng mai, xin mời đại ca sang bên tiểu đệ chơi cho biết nhà!” Cẩn Am đáp:”Xin vâng!”

Sáng sau, Tuân Cửu ra cổng đứng đón. Khi thấy Cẩn Am sang, Tuân Cửu mời vào nhà. Thấy pḥng khách sạch sẽ, sáng sủa, nhưng nhà cửa lặng lẽ, vắng vẻ, Cẩn Am ngạc nhiên, hỏi:”Hiền đệ ở đây có một ḿnh thôi ư?” Tuân Cửu đáp: ”Thưa không! Tiểu đệ ở đây với gia muội!” Rồi Tuân Cửu xin phép vào nhà trong.

Lát sau, Tuân Cửu trở ra, dẫn theo một nữ lang, tuổi chừng 13, 14, da trắng như phấn. Nữ lang cúi đầu, chắp tay vái chào Cẩn Am. Cẩn Am cũng cúi đầu đáp lễ. Tuân Cửu giới thiệu với nữ lang:”Đây là Thận ca, tên chữ Cẩn Am, cùng họ  với chúng ta, mới kết nghĩa anh em với ngu ca!” Tố Thu cúi đầu, khẽ nói:”Tiểu muội rất hân hạnh được làm em đại ca!” Quay nh́n Cẩn Am, Tuân Cửu nói:”C̣n đây là Tố Thu, gia muội!” Cẩn Am nh́n Tố Thu, nói:”Ngu huynh cũng rất hân hạnh được làm anh hiền muội!” Tố Thu bèn xin phép vào nhà trong.

Lát sau, Tố Thu bưng trà nóng ra, đặt cạnh hai người. Cẩn Am ngồi uống trà đàm đạo văn chương với Tuân Cửu hồi lâu rồi cáo biệt.

Từ đó, ngày nào Tuân Cửu cũng sang pḥng Cẩn Am đàm đạo, tới khuya mới về. Thấy Tuân Cửu rất mực thông minh, Cẩn Am nể phục lắm.

Thấy trong nhà Tuân Cửu không có t́ bộc, Cẩn Am lấy làm lạ.

Một đêm, đàm đạo quá khuya, Cẩn Am mời Tuân Cửu ngủ lại pḥng ḿnh. Tuân Cửu từ chối, nói v́ chẳng muốn để em gái ở nhà một ḿnh.

Một hôm, Cẩn Am sang thăm Tuân Cửu, nói:”Hiền đệ với Thu muội không có người giúp việc th́ làm sao mà trông nom nổi ngôi biệt thự lớn như thế này? Đă là anh em, chúng ta chẳng cần khách sáo! Theo ngu ư, sau khóa thi này, hin đệ nên thu xếp công việc rồi đưa Thu muội lên Thuận Thiên cư ngụ với vợ chồng ngu huynh!” Tuân Cửu mừng lắm, nói:”Thế nào tiểu đệ cũng bán ngôi nhà này rồi đưa Thu muội lên ở nhờ đại ca và đại tẩu!”

Đầu tháng tám, Cẩn Am đi thi. Ngày rằm, khi thi xong, Cẩn Am về pḥng th́ thấy Tuân Cửu đang đứng ở trước cửa. Thấy Cẩn Am về, Tuân Cửu nói:”Gia muội nói đêm nay trăng sáng mà đại ca vừa thi xong, không phải đọc sách nữa, nên gia muội muốn làm một bữa cơm mời đại ca sang dự! Xin đại ca chớ chối từ, kẻo gia muội bị phật ư!” Cẩn Am nói:”Thế nào mà ngu huynh chẳng phải sang!”

Tối ấy, Tuân Cửu ra cổng đón. Khi Cẩn Am sang, Tuân Cửu mời vào pḥng khách. Tố Thu ra chào rồi lại xin phép vào nhà trong. Lát sau, Tố Thu bưng ra pḥng khách hai bộ bát đĩa, bày lên bàn. Thấy Tố Thu vừa làm cơm, vừa bày bát đĩa, Cẩn Am đứng dậy, nói:”Thấy hiền muội phải làm việc một ḿnh, ngu huynh rất áy náy! Để ngu huynh giúp một tay!” Tố Thu mỉm cười, nói:“Xin đại ca chớ lo! V́ tiểu muội thích làm việc một ḿnh, chứ nhà này thiếu chi t́ bộc? Nếu đại ca muốn thấy t́ bộc th́ để tiểu muội vào bảo họ!” Nói xong, Tố Thu vào nhà trong.

Lát sau, quả nhiên Cẩn Am thấy một t́ nữ vén rèm, bưng rượu ra pḥng khách, rồi lại trở vào bưng ra một mâm cỗ thịnh soạn. Ngạc nhiên quá, Cẩn Am hỏi Tuân Cửu:”T́ nữ này tên chi? Sao lúc năy chẳng ra giúp Thu muội bày bát đĩa?” Tuân Cửu mỉm cười, đáp:”T́ nữ này tên Bạch Cúc! Thu muội sai ra đây để bỡn cợt đại ca đó thôi!” Cẩn Am chẳng hiểu Tuân Cửu nói Tố Thu sai t́ nữ ra đây để bỡn cợt ḿnh nghĩa là ǵ?

Tuân Cửu mời Cẩn Am nhập tiệc. Vừa nâng chén, chợt nghe có tiếng cười khúc khích sau rèm, Cẩn Am lấy làm lạ, chẳng biết ai đang cười và cười về chuyện chi? Tuy nhiên, Cẩn Am cũng không tiện hỏi.

Tiệc tan, t́ nữ Bạch Cúc ra dọn dẹp, bưng bát đĩa vào nhà trong. Bỗng Cẩn Am ho, đờm bắn vào áo Bạch Cúc. Lập tức, Bạch Cúc ngă lăn xuống đất, bát đĩa vỡ tan tành. Đột nhiên, Bạch Cúc biến mất, trên sàn chỉ c̣n lại những mảnh bát đĩa vỡ cùng một h́nh nhân bằng vải, dài chừng gang tay. Tuân Cửu phá lên cười.

Chợt Cẩn Am thấy Tố Thu từ nhà trong bước ra, miệng mỉm cười, cúi nhặt h́nh nhân, bỏ vào túi, rồi lại bước vào nhà trong.

Lát sau, Cẩn Am lại thấy Bạch Cúc ở nhà trong đi ra, quét dọn những mảnh vỡ. Kinh ngạc, Cẩn Am hỏi:”Lúc năy, t́ nữ này buông bát đĩa vỡ tan tành, rồi đột nhiên biến mất! Bây giờ t́ nữ này lại ở đâu hiện ra?” Tuân Cửu cười, đáp:”T́ nữ này chỉ là người giả! Thủa nhỏ, Thu muội được một đạo sĩ truyền cho trá thuật biến h́nh nhân thành người, trông như người thực, để sai khiến trong ít phút! Hôm nay Thu muội thi thố trá thuật ấy để bỡn cợt đại ca!” Cẩn Am hỏi:”Ai nghĩ ra trá thuật ấy?” Tuân Cửu đáp:”Nữ thần Tử Cô!” Vỡ lẽ, Cẩn Am chuyển qua chuyện khác, hỏi:“Hiền đệ với Thu muội đều đă lớn, sao chưa thấy ai đả động chi tới chuyện lập gia đ́nh?” Tuân Cửu đáp:”V́ gia phụ mới mất gần đây nên tiểu đệ cùng Thu muội đang có đại tang, chưa ai dám nghĩ tới chuyện ấy!” Ngừng một lát, Tuân Cửu lại nói:“Tiểu đệ đă bán ngôi nhà này! Chủ mới đă trả đủ tiền và thuận để cho tiểu đệ cùng Thu muội ở lại ít bữa, chờ đại ca đi xem bảng đậu!” Cẩn Am vui lắm, ngồi đàm đạo với Tuân Cửu đến khuya mới cáo biệt.

Tháng sau, khi đi xem bảng, thấy ḿnh hỏng thi, Cẩn Am buồn lắm, về thẳng biệt thự, báo tin cho Tuân Cửu biết. Tuân Cửu an ủi Cẩn Am. Nghe Cẩn Am nói sáng hôm sau sẽ về Thuận Thiên, Tuân Cửu liền trả biệt thự cho chủ mới rồi thu xếp hành trang, xin dẫn Tố Thu đi theo.

Tới Thuận Thiên, Cẩn Am bảo vợ sai gia nhân dọn hết về ở dăy bắc, dành dăy nam cho anh em Tuân Cửu. Hàn thị vui vẻ tuân lời rồi sai một t́ nữ, tên Hồng Cúc, sang ở dăy nam để hầu hạ hai anh em.

Hôm sau, Tuân Cửu dẫn Tố Thu sang chào Hàn thị. Hàn thị quư Tố Thu lắm. Từ đó, cứ mỗi lần Tuân Cửu dẫn Tố Thu sang nhà Cẩn Am chơi th́ Hàn thị lại giữ Tố Thu trong pḥng ḿnh ăn uống, mặc cho chồng đàm đạo, thù tạc với Tuân Cửu ngoài pḥng khách.

Một hôm, Cẩn Am muốn thử tài văn chương của Tuân Cửu, bèn lấy một đề thi cũ, bảo Tuân Cửu làm bài. Tuân Cửu lấy giấy bút ra viết rồi trao bài cho Cẩn Am. Đọc xong, Cẩn Am giật ḿnh kinh hăi v́ thấy Tuân Cửu c̣n trẻ mà văn chương đă cực hay, có phần c̣n hay hơn cả văn chương của mấy vị túc nho ở  trong vùng. Cẩn Am khen:“Văn chương hiền đệ hay quá! Nếu ứng thí th́ chắc chắn sẽ đậu thủ khoa! Khóa sau nên ứng thí!” Tuân Cửu nói:”Thưa đại ca, v́ tiểu đệ thấy phúc phận ḿnh mỏng lắm nên nếu có ứng thí th́ cũng chẳng đậu được!” Cẩn Am nói:”Th́ cứ thử ứng thí xem sao? Đă không quan tâm tới việc đậu hỏng th́ c̣n lo nỗi ǵ?” Tuân Cửu nói:”Đă ứng thí th́ chẳng thể không quan tâm tới việc đậu hỏng! Mà tiểu đệ đă nh́n thấy cái đau khổ của đại ca khi bị hỏng thi rồi! Nay nếu tiểu đệ lại đi theo con đường cử nghiệp th́ tránh sao cho khỏi bị đau khổ? V́ thế, tiểu đệ đă quyết tâm chẳng ứng thí!” Cẩn Am im lặng, chẳng nói chi thêm.

Ba năm sau.

Đầu mùa thu, Cẩn Am lại lên kinh đô ứng thí. Khi trường thi yết bảng, thấy ḿnh lại hỏng, Cẩn Am liền về quê, báo tin cho mọi người biết. Nghe tin, Tuân Cửu bức tức lắm, nói:”Muốn có một cái tên ghi trên bảng đậu mà cũng khó khăn đến thế cơ ư? Trước kia tiểu đệ đă quyết tâm chẳng ứng thí là v́ không muốn để cho việc thành bại làm ḿnh khổ tâm! Nay thấy đại ca học hành vất vả mà chẳng được đền bù xứng đáng, tiểu đệ bức tức lắm. V́ thế, tiểu đệ đă đổi ư! Khóa sau, thế nào tiểu đệ cũng theo đại ca lên kinh đô ứng thí!”

Thời ấy, muốn được dự khóa thi hương, thí sinh phải vượt được ba kỳ thi loại là ấp khảo, quận khảo và đạo khảo. Tuân Cửu đi thi, đậu đầu cả ba. Nghe danh Tuân Cửu, các đại gia trong vùng đua nhau nhờ người mai mối lái để gả con gái cho, song Tuân Cửu đều từ chối. Cẩn Am nói:”Hiền đệ đă hết tang và đến tuổi lấy vợ! Trong số các nữ lang đại gia, thế nào chẳng có người hợp ư? Hiền đệ nên lựa một đám mà lập gia đ́nh!” Tuân Cửu đáp:”Cám ơn đại ca đă lo lắng cho tiểu đệ, song tiểu đệ đă quyết tâm là phải thi đậu trước đă rồi mới lấy vợ sau!” Nghe Tuân Cửu nói thế, Cẩn Am chẳng giục nữa.      

          Lại ba năm sau.

          Đầu mùa thu, Cẩn Am cùng Tuân Cửu lên kinh đô ứng thí. Thi xong, những kẻ hâm mộ văn tài Tuân Cửu kéo nhau tới pḥng trọ, xin chép lại văn bài của Tuân Cửu để đem về nhà học. Ai cũng nức nở khen hay. Chính Tuân Cửu đọc lại văn bài của ḿnh cũng lấy làm đắc ư, nghĩ rằng ḿnh sẽ đậu thủ khoa.

          Thế nhưng, khi trường thi yết bảng th́ cả Cẩn Am lẫn Tuân Cửu đều bị đánh hỏng. Hai anh em buồn bă lắm, trả lại pḥng trọ rồi cùng lên đường về Thuận Thiên. Tới nhà, hai anh em vẫn c̣n buồn song người buồn hơn lại là Tuân Cửu.

          Để an ủi hai người hỏng thi, Hàn thị và Tố Thu làm tiệc cho hai anh em đối ẩm. Trong tiệc, Cẩn Am c̣n gượng gạo nói cười được đôi chút chứ Tuân Cửu th́ uất ức lắm, tuyệt nhiên chẳng nói được lời nào. Tuân Cửu đang cầm chén rượu, chưa kịp đưa lên môi th́ đột nhiên uất khí từ lồng ngực bốc lên đầu, khiến Tuân Cửu ngă lăn xuống đất, chén rượu trong tay vỡ tan tành! Cẩn Am vội chạy tới đỡ dậy, d́u vào pḥng.

          Từ đó, Tuân Cửu ngă bệnh.

          Cẩn Am cho mời thầy lang tới nhà xem mạch hốt thuốc cho song bệnh t́nh của Tuân Cửu mỗi ngày một thêm nặng. Biết ḿnh chẳng thể qua khỏi, Tuân Cửu  nói với Cẩn Am:”Đại ca làm ơn ra gọi Thu muội vào đây giùm tiểu đệ!” Chiều ư Tuân Cửu, Cẩn Am ra gọi Tố Thu vào. Thấy em, Tuân Cửu chỉ giương mắt nh́n, nước mắt trào ra. Lát sau, Tuân Cửu nh́n Cẩn Am mà nói:“Đại ca với anh em tiểu đệ tuy là người cùng họ, t́nh như ruột thịt, nhưng thực ra th́ chẳng có liên hệ huyết tộc chi cả! Nay tiểu đệ biết ḿnh sắp chết mà Thu muội th́ đă trưởng thành, lại được đại tẩu thương yêu nên tiểu đệ xin đại ca hăy nạp Thu muội làm trắc thất!” Cẩn Am liền nghiêm sắc mặt mà nói:”V́ hiền đệ lâm trọng bệnh, bị mê sảng, nên mới nói như thế chứ chẳng lẽ hiền đệ lại nghĩ rằng ngu huynh là kẻ mặt người dạ thú hay sao?” Tuân Cửu chẳng đáp lời, chỉ lấy tay úp mặt mà khóc.

          Lát sau, Tuân Cửu mở mắt nh́n Cẩn Am, nói:”Xin đại ca mua cho tiểu đệ một cỗ quan tài rồi sai gia nhân khiêng vào đây cho tiểu đệ!” Chiều ư Tuân Cửu, Cẩn Am sai gia nhân đi mua một cỗ quan tài thực đẹp, khiêng vào đặt ở cạnh giường. Tuân Cửu liền bảo gia nhân khiêng ḿnh đặt vào quan tài, bảo gia nhân lui hết, rồi dặn ḍ Tố Thu:”Sau khi anh chết, linh cữu đă đậy nắp, em không được để cho ai mở nắp ra coi, nghe chưa?” Tố Thu đáp:”Em xin tuân lệnh!” Nghe Tuân Cửu trối trăn như thế, Cẩn Am lấy làm lạ, toan lên tiếng hỏi th́ Tuân Cửu đă trút hơi thở cuối cùng.

          Cẩn Am thương tiếc Tuân Cửu lắm, chẳng khác chi một thân nhân ruột thịt. Tuy nhiên, Cẩn Am vẫn chẳng hiểu tại sao Tuân Cửu lại dặn ḍ Tố Thu như thế! V́ ṭ ṃ nên sau khi linh cữu đă được đậy nắp, Cẩn Am bảo Tố Thu phải về pḥng mà nghỉ. V́ nể Cẩn Am, Tố Thu phải tuân lời. Khi chỉ c̣n một ḿnh ở trong pḥng, Cẩn Am mở nắp linh cữu ra coi th́ thấy xác Tuân Cửu đă biến mất, chỉ c̣n lại có bộ y phục, trông tựa vỏ rắn lột. Kinh ngạc quá, Cẩn Am nhấc bộ y phục lên coi th́ thấy ở đáy linh cữu có xác một con mọt sách.

          Đột nhiên, Tố Thu từ ngoài cửa bước vào. Thấy linh cữu bị mở nắp, Tố Thu sịu mặt, hỏi:”Đại ca kết nghĩa anh em với gia huynh đă bấy lâu mà vẫn chưa hiểu ư gia huynh hay sao?” Cẩn Am ngao ngán lắc đầu, đáp:“Ngu huynh chưa hiểu! Thế ư Thầm đệ ra sao?” Tố Thu nói:”Sở dĩ gia huynh dặn ḍ tiểu muội chẳng được để cho ai mở nắp linh cữu ra coi là v́ gia huynh lo cho thân phận của tiểu muội!”  Cẩn Am nói:”Ngu huynh vẫn chưa hiểu!” Tố Thu nói:”V́ khi mở nắp linh cữu ra coi, biết gia huynh chẳng phải là người, thiên hạ sẽ x́ xầm rằng tiểu muội cũng chẳng phải là người! Lúc đó th́ tiểu muội sẽ phải bỏ chốn này mà đi, hết nơi nương tựa!” Cẩn Am nói:”Hiền muội cứ an tâm! Chẳng bao giờ ngu huynh lại tiết lộ chuyện này với ai cả!” Tố Thu lại nói:”C̣n việc gia huynh trối trăn với đại ca nên nạp tiểu muội làm trắc thất cũng chỉ v́ gia huynh muốn lo cho thân phận của tiểu muội đó thôi!” Cẩn Am nói:”Nhưng ngu huynh đă nhận Thầm đệ là em ruột th́ đương nhiên cũng phải nhận hiền muội là em ruột, sao có thể nạp hiền muội làm trắc thất được?” Nói xong, Cẩn Am đi lấy lịch, chọn ngày lành giờ tốt để làm lễ an táng cho Tuân Cửu.

          Trước kia, khi Tuân Cửu c̣n sống, Cẩn Am đă có ư muốn gả Tố Thu cho Trúc lang, con trai một thế gia trong vùng, nhưng Tuân Cửu nhất định chẳng nghe. Nay Tuân Cửu đă mất, Cẩn Am nhắc lại chuyện ấy với Tố Thu th́ Tố Thu cũng nhất định chẳng chịu. Cẩn Am nói:”Năm nay hiền muội đă 20. Nếu ngu huynh chẳng sớm gả chồng cho hiền muội th́ thiên hạ sẽ x́ xầm về ngu huynh!” Tố Thu nói:”Đại ca đă nói thế th́ tiểu muội cũng phải tuân lời! Tuy nhiên tiểu muội tự biết ḿnh chẳng đủ phúc phận để lấy được chồng giàu, chỉ lấy được chồng nghèo mà thôi!” Cẩn Am nói:”Muốn lấy chồng giàu th́ mới khó chứ muốn lấy chồng nghèo th́ dễ quá mà! Để ngu huynh nhờ bà mối coi xem có đám nho sinh nào nghèo nhưng tử tế th́ làm mai cho hiền muội!” Nói xong, Cẩn Am đi gặp bà mối. Tuần sau, mối mai tới lui nườm nượp, song Tố Thu vẫn chưa chịu đám nào.

          Hôm Cẩn Am cử hành tang lễ cho Tuân Cửu, em ruột Hàn thị là Hàn Thuyên cũng tới viếng tang. Nh́n thấy Tố Thu tư dung diễm lệ, Hàn Thuyên thích lắm, muốn mua về làm vợ lẽ. Hàn Thuyên bèn ngỏ ư với chị. Hàn thị gạt đi, nói:”Chẳng được đâu! Chẳng nên nói đến chuyện này nữa! Tới tai chồng chị th́ phiền lắm!” Về nhà, Hàn Thuyên cứ thắc mắc về lời nói của chị ḿnh, chẳng hiểu tại sao Cẩn Am lại kỵ việc gả Tố Thu cho ḿnh? Hàn Thuyên nghĩ có thể là Cẩn Am giữ Tố Thu lại để đem hối lộ quan chủ khảo với hy vọng là sẽ được quan cho đậu trong kỳ thi tới. V́ thế, Hàn Thuyên nhờ bà mối tới nói với Cẩn Am rằng ḿnh muốn mua Tố Thu để đem hối lộ quan chủ khảo, hầu giúp cho Cẩn Am được chấm đậu. Bà mối tới nói, Cẩn Am thịnh nộ, mắng chửi Hàn Thuyên thậm tệ rồi đuổi bà mối về. Từ đó, Cẩn Am tuyệt giao với Hàn Thuyên.

          Trong huyện, có Đổng ông là con trai Đổng thượng thư ở kinh đô. Đổng ông rất giàu có nhưng mất sớm, để lại một dinh cơ đồ sộ cho vợ là Đổng bà và con trai là Đổng Toại. Đổng Toại mặt mũi khôi ngô, đă hỏi vợ song sắp tới ngày cưới th́ vị hôn thê bị bạo bệnh mà mất. Nghe nói Tố Thu xinh đẹp, Đổng Toại bèn nhờ bà mối tới hỏi cho ḿnh. Cẩn Am hỏi ư, Tố Thu đ̣i xem mặt. Cẩn Am bèn nói với bà mối về bảo Đổng Toại tới chơi. Hôm sau, Đổng Toại mặc áo cừu, ngồi xe ngựa, dẫn gia nhân tới nhà Cẩn Am. Cẩn Am bảo Tố Thu ngồi sau rèm pḥng khách mà xem mặt. Rồi Cẩn Am ra đón Đổng Toại vào pḥng khách, mời ngồi đàm đạo. Nh́n thấy Đổng Toại, gia nhân nhà Cẩn Am đều suưt soa khen ngợi. Cẩn Am cũng có ư muốn gả Tố Thu cho Đổng Toại. Đổng Toại về rồi, Cẩn Am hỏi ư, Tố Thu chẳng chịu. Cẩn Am dỗ dành, Tố Thu vẫn nhất định chẳng nghe! Cẩn Am bức tức, bèn dùng quyền làm anh để ép duyên. Tố Thu đành phải chịu. Cẩn Am liền sai gia nhân đưa thư báo tin cho Đổng Toại hay. Được thư, Đổng Toại mừng lắm, vội phúc thư ngay, nạp kèm danh sách sính lễ, ước định ngày nghênh hôn.

          Nhận được phúc thư của Đổng Toại do gia nhân đem về, Cẩn Am mở đọc rồi trao lại cho Tố Thu coi. Thấy danh sách sính lễ quá dài, Tố Thu nói:”Tiểu muội chỉ xin nhận một bà vú thôi, c̣n những thứ khác, xin đại ca từ chối giùm cho!” Cẩn Am lắc đầu, nói:”Cứ để mặc cho Đổng lang muốn nạp thứ ǵ th́ nạp!” Ngày nạp thái, Đổng Toại nạp sính lễ rất hậu. Ngày nghênh hôn, Đổng Toại tổ chức hôn lễ rất linh đ́nh. Tố Thu về nhà chồng, đem theo t́ nữ tâm phúc Hồng Cúc.

          Ít lâu sau, Hàn thị nhớ Tố Thu quá, bảo chồng viết thư xin Đổng Toại cho Tố Thu được về thăm nhà mỗi tháng một lần. Đổng Toại ưng thuận. Từ đó, tháng nào Cẩn Am cũng sai gia nhân rong xe ngựa tới nhà Đổng Toại đón Tố Thu về thăm nhà. Mỗi lần về, Tố Thu lại đem theo một ít lụa vụn, đưa cho Hàn thị, nhờ Hàn thị cất đi giùm ḿnh. Hàn thị hỏi cất đi để làm chi th́ Tố Thu chỉ mỉm cười. Hàn thị bèn chiều ư Tố Thu, đem lụa vụn cất đi.

          Goá chồng, Đổng bà rất chiều con, để mặc cho Đổng Toại giao du với bạn bè hư hỏng. V́ thế, tuy Đổng Toại đă có vợ mà vẫn trác táng, bê tha, thường theo bạn bè lui tới thanh lâu, đổ trường. Đổng Toại lại đam mê cờ bạc nên phải bán hết các tranh vẽ, đỉnh vạc, cổ ngoạn, của ông cha để lại. Tố Thu khuyên can thế nào Đổng Toại cũng chẳng nghe.

          Ba năm sau, nhà Đổng Toại nghèo hẳn đi. Thấy thế, Hàn Thuyên chợt nảy ư khuyên Đổng Toại bán Tố Thu cho ḿnh. Một hôm, Hàn Thuyên bày tiệc, mời Đổng Toại tới dự để ḍ ư. Trong tiệc, Hàn Thuyên nói:”Đệ có hai ái cơ đẹp lắm, nay muốn đem đổi lấy Tố Thu. Nếu huynh ưng thuận th́ đệ sẽ xin biếu huynh thêm 500 lạng vàng!” Đổng Toại lắc đầu, nói:”Đệ đâu dám làm như thế?” Biết Đổng Toại là kẻ hiếu sắc, lại đang cần tiền, Hàn Thuyên thầm nghĩ thế nào ḿnh cũng thuyết phục được. Hàn Thuyên bèn đứng dậy, vào nhà trong, bảo hai ái cơ điểm trang thực đẹp rồi ra hầu rượu. Lát sau, khi hai ái cơ ra, Hàn Thuyên nói với Đổng Toại:”Nếu huynh ưng thuận th́ hai nàng này sẽ là người nhà của huynh!” Thấy hai ái cơ nhan sắc mặn mà và nhất là thấy Hàn Thuyên nói sẽ biếu ḿnh thêm 500 lạng vàng, Đổng Toại đă ưng trong bụng song ngoài mặt vẫn c̣n ngần ngại, nói:”Đệ chỉ sợ Du Cẩn Am chẳng chấp thuận cho đệ được đổi chác như thế này mà thôi!” Hàn Thuyên nói:“Đệ với y là chỗ em vợ anh rể nên đệ nghĩ là y sẽ chẳng phản đối! Vả lại, Tố Thu có phải là em ruột của y đâu mà y cần? Nay ta cứ âm thầm đổi chác, chẳng cho y biết. Khi chuyện đă xong th́ dù y có biết cũng chẳng làm chi được! Vạn nhất y có làm chi th́ một ḿnh đệ sẽ đứng ra gánh chịu hết cho, chẳng để luỵ tới huynh đâu! Bây giờ gia nghiêm c̣n tại thế, đệ đâu có ngán ǵ y?” Bị Hàn Thuyên lung lạc, cuối cùng Đổng Toại ưng thuận, hẹn sẽ cùng nhau đổi chác vào tối ngày 30 tháng 8. Rồi Đổng Toại xin cáo biệt.

          Thấm thoắt đă tới ngày hẹn. Tối ấy, chờ măi chẳng thấy gia nhân nhà Hàn Thuyên đưa hai ái cơ tới, Đổng Toại sốt ruột lắm, cầm đèn ra cổng đứng chờ, trong bụng chỉ sợ Hàn Thuyên đổi ư.

            Lát sau, chợt thấy một cỗ xe phóng tới nhà ḿnh, dừng bánh trước cổng, Đổng Toại mừng quá, vội chạy tới xem. Vén rèm lên coi, thấy quả có hai ái cơ với hai t́ nữ theo hầu, Đổng Toại cầm đèn soi đường cho xa phu rong xe vào đậu ở đầu hồi nhà ngang, rồi dắt hai ái cơ xuống xe, đưa vào pḥng riêng. Hai t́ nữ đem túi vàng vào theo, đếm đủ 500 lạng, trao cho Đổng Toại. Đổng Toại cất kỹ túi vàng rồi chạy lên nhà trên, nói với vợ:”Đại ca Cẩn Am bị bệnh nặng. Đại tẩu cho xe sang đón nàng về thăm!” Tố Thu trang điểm qua loa rồi gọi t́ nữ Hồng Cúc theo ḿnh lên xe. Xa phu cho xe lăn bánh. Đêm 30, trời tối như mực, xa phu bị lạc đường. Thấy măi mà xe chưa tới nhà Cẩn Am, Tố Thu sinh nghi, bèn chuẩn bị đối phó. Đột nhiên, xa phu và hai t́ nữ cùng nh́n thấy ở phía trước xe có hai bó đuốc cháy sáng. Chúng mừng thầm là sắp gặp được người để hỏi thăm đường đi. Thế nhưng, khi xe tới gần, chúng mới biết hai bó đuốc ấy chỉ là cặp mắt của một con trăn khổng lồ! Chúng kinh hăi quá, ḥ nhau nhảy xuống đất bỏ chạy, nấp vào bụi cỏ gốc cây. Sáng ra, xa phu và hai t́ nữ mon men trở lại xe th́ thấy con trăn đă biến mất. Nh́n vào xe, thấy trống không, chẳng c̣n ai, chúng nghĩ là Tố Thu với Hồng Cúc đă bị trăn nuốt. Xa phu đành rong xe đưa hai t́ nữ về nhà, tŕnh với Hàn Thuyên. Hàn Thuyên tức tối lắm, cứ ṿ đầu bứt tai, song cũng chẳng làm chi được. Ba hôm sau, như thường lệ, Cẩn Am cho gia nhân rong xe tới nhà Đổng Toại đón Tố Thu về chơi. Đổng Toại nói dối rằng tối hôm 30, giặc xông vào nhà, cướp mất Tố Thu đem đi rồi! Gia nhân về tŕnh lại. Vợ chồng Cẩn Am tin ngay, cứ than khóc măi cho thân phận Tố Thu.

Hôm sau, t́ nữ Hồng Cúc trốn được về nhà Cẩn Am, thuật lại đầu đuôi câu chuyện. Cẩn Am bèn nổi cơn thịnh nộ, lên huyện đường nạp đơn kiện Đổng Toại.  Nghe tin ḿnh bị kiện, Đổng Toại kinh hăi quá, cho ba gia nhân thân tín tới nhà Hàn Thuyên, xin Hàn Thuyên nói với Cẩn Am băi nại cho. V́ đang tức tối về việc mất hai ái cơ với 500 lạng vàng, Hàn Thuyên cự tuyệt, đuổi ba gia nhân về. Đổng Toại đang lúng túng, chưa biết phải làm thế nào th́ nhận được trát đ̣i của quan tể. Đổng Toại liền nhờ người đem tiền bạc hối lộ quan. Quan bèn d́m vụ kiện.

Thấy quan tể chẳng xét đơn của ḿnh, Cẩn Am bèn làm đơn khác, nạp lên quan tuần. Quan tuần liền ra lệnh cho quan tể phải bắt Đổng Toại lên tỉnh đường tŕnh diện. Chẳng dám trái lệnh thượng cấp, quan tể báo cho Đổng Toại hay. Nghĩ ḿnh chẳng trốn đi đâu được, Đổng Toại đành lên tŕnh diện, khai hết sự thực về việc đổi chác với Hàn Thuyên! Quan tuần liền cho đ̣i Hàn Thuyên lên đối chất. Kinh hăi quá, chẳng biết làm thế nào, Hàn Thuyên phải tới nhà thân phụ, thuật hết sự thực, xin thân phụ nói với quan tuần bỏ qua vụ kiện này cho. Biết con làm điều phi pháp, Hàn công nổi giận, mắng chửi rồi đuổi đi. Hàn Thuyên bèn đi trốn. 

          Chẳng thấy Hàn Thuyên lên tŕnh diện, quan tuần ra lệnh cho quan tể phải lùng bắt cho kỳ được. Mặt khác, quan tuần lại ra lệnh cho lính tới nhà Hàn Thuyên bắt xa phu và hai t́ nữ. Thế là cả Hàn Thuyên và ba gia nhân đều bị bắt giam. Hàn Thuyên khai hết mọi chuyện. Quan tuần liền sai lính đánh xa phu để lấy lời khai. V́ bị lính đánh quá tay, xa phu lăn ra chết. Quan tuần bèn xử phạt Đổng Toại, Hàn Thuyên, mỗi người một năm tù ở, c̣n hai t́ nữ th́ được thả cho về.

          Ở nhà, Đổng bà bán hết điền sản, lấy tiền hối lộ từ quan tuần trở xuống để cho con ḿnh được nhẹ tội. V́ thế, Đổng Toại được giảm án, chỉ c̣n bị sáu tháng tù ở. Đổng bà lại nhờ người tới nói với Cẩn Am rằng chắc ǵ Tố Thu đă bị trăn nuốt và xin đem tới biếu hai ái cơ cùng 500 lạng vàng của Hàn Thuyên, nhờ Cẩn Am xin đ́nh vụ kiện nơi quan tuần để điều tra cho rơ thực hư xem hiện thời Tố Thu ở đâu? Cẩn Am từ chối.

          Nằm trong ngục, Hàn Thuyên cũng nhắn vợ đem ngàn lạng vàng tới hối lộ Cẩn Am, xin băi nại vụ kiện. Cẩn Am cũng từ chối. Hàn Thuyên bèn nhắn vợ tới nhờ bà thím ruột đến nói với Hàn thị năn nỉ Cẩn Am giùm. V́ nể vợ, Cẩn Am nhận lời, lên xin với quan tuần cho ḿnh được đ́nh vụ kiện để đi t́m Tố Thu. Quan chấp thuận, rồi thả cho Đổng Toại và Hàn Thuyên ra về.

          Tuần sau, một tối, Cẩn Am đang ngồi ở ngoài hiên ngắm trăng th́ chợt thấy Tố Thu đẩy cổng bước vào sân. Vừa kinh ngạc vừa mừng rỡ, Cẩn Am vội chạy xuống sân hỏi thăm vồn vă rồi bảo Tố Thu lên pḥng khách nói chuyện. Cẩn Am hỏi:”Nghe nói đêm 30 tháng 8, hiền muội phải chạy trốn một con trăn lớn, có đúng không?” Tố Thu đáp:”Tiểu muội chng phải chạy trốn con trăn nào cả! Tiểu muội chỉ phải chạy trốn con người mà thôi!” Hỏi:”Hiền muội không sợ trăn sao?” Đáp:”Tiểu muội sợ lắm chứ! Nhưng con trăn ấy th́ tiểu muội không sợ!” Hỏi:”Tại sao?” Đáp:”V́ con trăn ấy là do tiểu muội tạo ra để dọa gia nhân nhà Hàn lang, khiến chúng sợ hăi, phải bỏ xe mà chạy, hầu tiểu muội có thể thoát thân!” Hỏi: ”Thế đêm ấy, tiểu muội chạy đi đâu?” Đáp:”Đêm ấy, tiểu muội lúng túng chẳng biết phải chạy đi đâu, nên cứ theo con đường trước mắt mà chạy! Đến khi gặp một căn nhà có đèn sáng, tiểu muội tới gơ cửa th́ thấy một bà lăo ra mở. Tiểu muội tŕnh bày sự thực rồi xin bà cho vào nhà ở nhờ ít lâu. Bà bảo tiểu muội đứng chờ để bà vào hỏi ư con trai đă! Lát sau, bà ra nói rằng con trai bà đă bằng ḷng!” Hỏi:”Con trai bà làm nghề chi?” Đáp:“Cũng là nho sinh như đại ca!”

          Hỏi:”Họ tên chi? Đáp:”Họ Chu, tên Trọng B́nh, tự nhận là bạn thân của đại ca, chẳng biết có đúng không?” Cẩn Am gật đầu, rồi hỏi:“Sao hiền muội chẳng t́m cách báo tin ngay cho ngu huynh biết?” Đáp:”Chu huynh toan cưỡi ngựa sang đây báo tin th́ bị tiểu muội ngăn cản!” Hỏi:”Sao hiền muội lại ngăn cản?” Đáp:”V́ tiểu muội muốn để cho vụ này lắng xuống rồi mới báo tin cho đại ca hay!” Hỏi: ”Chu lăo mẫu đối xử với hiền muội ra sao?” Đáp:”Lăo mẫu quư tiểu muội lắm! Lăo mẫu có ngỏ ư muốn hỏi tiểu muội cho Chu huynh!” Hỏi:”Thế hiền muội đă nhận lời chưa?” Đáp:”Tiểu muội chưa dám nhận lời!” Hỏi:”Tại sao?” Đáp:”V́ chưa được lệnh của đại ca!” Hỏi:”Thế ư Chu huynh ra sao?” Đáp:”Khi được lăo mẫu hỏi ư th́ Chu huynh thưa là muốn nhờ người sang đây thỉnh ư đại ca trước đă!” Hỏi:” bên đó, hiền muội có biết tin ǵ về bên này không?” Đáp:”Có! Ngày nào tiểu muội cũng được nghe tin về bên này! Hôm nọ, tiểu muội nghe tin đại ca kiện Đổng lang, có đúng không? Cẩn Am nói:”Đúng! V́ ngu huynh uất ức về việc tiểu muội bị mất tích nên mới đi kiện!” Tố Thu nói:“Hôm nay nghe tin Đổng lang và Hàn lang đă xin bồi thường tiền cho đại ca để đại ca xin băi nại vụ kiện nên tiểu muội mới xin lăo mẫu cho về! Tiểu muội nghĩ đại ca nên lấy tiền bồi thường trước đă rồi hăy xin băi nại sau!” Cẩn Am nói:”Hôm nay tiểu muội đă về đây b́nh an th́ ngu huynh c̣n lấy tiền bồi thường làm chi? Ngu huynh sẽ sai gia nhân đi báo cho bọn chúng biết về việc tiểu muội đă về nhà, và ngu huynh đă quyết định tha cho bọn chúng khỏi phải nạp tiền bồi thường, cũng như sẽ xin quan tuần băi bỏ vụ kiện!” Rồi Cẩn Am hỏi:”Hiền muội về đây một ḿnh hay về với ai?” Tố Thu đáp:”Tiểu muội về đây với bà vú nhà lăo mẫu!” Hỏi:”Bây giờ bà ấy ở đâu?” Đáp:”Bà ấy đang đứng ở ngoài cổng!” Hỏi:”Sao hiền muội chẳng mời bà ấy vào đây?” Đáp:”V́ bà ấy muốn để cho tiểu muội được vào nói chuyện gia đ́nh với đại ca trước đă!” Hỏi:”Sao hiền muội chẳng mời Chu huynh sang đây chơi luôn thể?” Đáp:”V́ Chu huynh phải đi làm một việc khác!” Hỏi:”Việc ǵ?” Đáp:”Việc đi theo bà vú tiễn tiểu muội về đây!” Hỏi:”Bây giờ Chu huynh ở đâu?” Đáp:”Cũng đang đứng ở ngoài cổng!” Hỏi:”Sao năy giờ tiểu muội chẳng nói?” Đáp:”V́ đại ca hỏi chuyện dồn dập, tiểu muội trả lời c̣n chẳng kịp, lấy th́ giờ đâu ra mà nói chuyện ấy?”

          Cẩn Am vội xỏ giày, cầm đèn chạy ra cổng th́ thấy một nho sinh với một bà vú đang đứng ở bên ngoài. Nhận ra người bạn thân Chu Trọng B́nh, một danh sĩ ở huyện Uyển B́nh kế cận, Cẩn Am vồn vă chào hỏi, xin lỗi đă để bạn và bà vú phải đứng chờ lâu ở ngoài cổng, rồi mời cả hai vào nhà.

          Cẩn Am sai gia nhân bày một tiệc ở nhà trong để Hàn thị và Tố Thu bồi tiếp bà vú và một tiệc nhà ngoài để ḿnh thù tạc Trọng B́nh. Trong lúc đối ẩm, Trọng B́nh thuật cho Cẩn Am nghe đầu đuôi câu chuyện Tố Thu trốn tới nhà ḿnh.

          Thấy Tố Thu tới ở nhờ nhà Trọng B́nh đă lâu mà Trọng B́nh lại là chỗ bạn thân với ḿnh, tính t́nh đàng hoàng tử tế, Cẩn Am có ư muốn gả Tố Thu cho Trọng B́nh, song chưa biết nên mở lời ra sao. Chợt thấy bà vú từ nhà trong bước ra, nói:”Thưa công tử, thái mẫu nhà lăo t́ sai lăo t́ sang đây thưa chuyện cùng công tử, xin công tử cho Chu lang được sánh duyên cùng lệnh muội!” Cẩn Am mừng lắm, nói:”Bản nhân cũng có ư đó song chưa kịp nói ra! Xin lăo bà về tŕnh lại với lệnh thái mẫu rằng bản nhân xin tuân lệnh!”

          Cẩn Am bèn bàn tính với Trọng B́nh về ngày nạp thái và ngày nghênh hôn. Thấy nhà Trọng B́nh nghèo quá mà đường xá lại xa xôi, làm lễ nghênh hôn rất tốn kém, Cẩn Am nói:”Trước kia, dăy nam ngôi nhà này được dành cho anh em Tố Thu. Nay bào huynh của Tố Thu đă mất, Tố Thu sẽ về dăy bắc này tạm cư với vợ chồng đệ. Vậy xin mời nhân huynh rước lệnh đường và bà vú sang ở dăy nam ngôi nhà này để tiện việc nghênh hôn!” Trọng B́nh nói:”Xin cám ơn nhân huynh. Để đệ về thưa chuyện với gia mẫu rồi sẽ xin trả lời nhân huynh!” Sáng sau, Trọng B́nh cùng bà vú xin phép ra về. Ba ngày sau, Cẩn Am nhận được tin Chu mẫu đă ưng thuận.

          Trọng B́nh bèn đóng cửa nhà, gom góp tiền bạc, đưa thân mẫu cùng bà vú sang Thuận Thiên ở nhờ nhà Cẩn Am.

          Tới nơi, Trọng B́nh mua sính lễ khá đầy đủ. Tới ngày cưới, Trọng B́nh làm lễ nghênh hôn từ dăy bắc sang dăy nam. T́ nữ Hồng Cúc cũng theo Tố Thu về ở dăy nam. Hai vợ chồng Trọng B́nh rất mực tương đắc.

          Một hôm, Hàn thị sang dăy nam, vào pḥng thăm Tố Thu th́ thấy t́ nữ Hồng Cúc cũng đang ở trong pḥng. Trong khi tâm sự, Hàn thị hỏi đùa:”Bây giờ hiền muội có chồng mới th́ c̣n nhớ chi về thú vui chăn gối với chồng cũ hay không?” Tố Thu mỉm cười, quay nh́n Hồng Cúc, hỏi:”Mi c̣n nhớ chi không?” Thấy câu hỏi lạ, Hàn thị hỏi:”Sao hiền muội lại hỏi thị như thế?” Tố Thu cười, đáp:”V́ trong ba năm qua, người chung chăn gối với Đổng lang là thị chứ đâu có phải là tiểu muội!” Hỏi:”Sao lạ vậy?” Đáp:”V́ tối nào, tiểu muội cũng dùng trá thuật biến thị thành tiểu muội, bắt thị lên ngủ với Đổng lang, c̣n tiểu muội th́ ngủ ở giường của thị!” Hỏi:”Thế Đổng lang có biết không?” Đáp:”Đổng lang đâu có biết ǵ! Sáng ra, thị dậy sớm đi rửa mặt, trở về pḥng th́ tiểu muội lại lên nhà trên!” Vỡ lẽ, Hàn thị rất thích thú, nói:”Hiền muội hăy dạy cho ngu tẩu biết trá thuật ấy đi!” Tố Thu chỉ mỉm cười.

          Năm sau. Triều đ́nh mở khoa thi hương ở kinh đô. Được Cẩn Am rủ lên kinh đô ứng thí, Trọng B́nh toan đi th́ Tố Thu ngăn lại, nói có đi th́ cũng hỏng! Trọng B́nh toan nghe lời vợ th́ Cẩn Am lại ép cứ phải đi. Trọng B́nh lại nghe lời Cẩn Am. Quả nhiên, khoa ấy chỉ có Cẩn Am đậu hiếu liêm c̣n Trọng B́nh th́ hỏng.

          Hai năm sau, Chu lăo mẫu mất. Trọng B́nh làm tang lễ cho mẹ rất trọng thể, rồi nghe lời vợ, bỏ hẳn nghề đèn sách, chẳng màng chi tới chuyện thi cử nữa.

          Một hôm, Tố Thu nói với chồng:”Thiếp sắp phải vĩnh biệt chàng rồi! Sau khi thiếp đi, chàng nên về Uyển B́nh mà mở lớp dạy học, làm nghề thầy đồ! Nhớ đưa bà vú về theo! Xin tự bảo trọng!” Trọng B́nh hỏi:”Sao lại phải vĩnh biệt?” Đáp:”V́ chúng ḿnh ở với nhau đă được ba năm, duyên nợ đă hết!” Trọng B́nh nói:”Ta chẳng tin ở chuyện duyên nợ! Nàng cứ ở lại đây với ta!” Tố Thu nói:“Chẳng được đâu!” Hỏi:”Sao lại chẳng được?” Đáp:”V́ thiếp đâu có phải là người?” Trọng B́nh suy nghĩ hồi lâu rồi hỏi:”Thế bao giờ th́ nàng đi?” Đáp:”Cũng sắp sửa rồi!”

          Tuần sau, Tố Thu sang dăy bắc thăm Hàn thị, hỏi:“Trước kia đại tẩu đ̣i học các trá thuật của tiểu muội nhưng tiểu muội cứ từ chối, đại tẩu có biết tại sao không?” Hàn thị lắc đầu. Tố Thu nói:”V́ trong lúc tiểu muội c̣n ở đây, nếu đại tẩu đem các trá thuật ấy ra thi thố th́ sẽ thấy vô hiệu! Nay tiểu muội sắp phải vĩnh biệt mọi người nên muốn chỉ cho đại tẩu biết một trá thuật!” Hỏi:”Trá thuật ǵ?” Đáp:”Lui binh giặc!” Hỏi:”Để làm chi?” Đáp:”Để dùng khi có giặc!” Hỏi:”Bao giờ th́ có giặc?” Đáp:”Ba năm nữa! Lúc ấy, đất Thuận Thiên này sẽ bị giặc giă nổi lên cướp phá. Tiểu muội yếu đuối, chẳng kham nổi sự sợ hăi nên phải xin đi lánh nạn trước! Vả lại, đại ca và đại tẩu là những người có tướng phú quư, tiểu muội chẳng đủ phúc phận để ở chung!” Rồi Tố Thu hỏi:“Trước kia, tiểu muội có nhờ đại tẩu cất giùm ít lụa vụn, đại tẩu c̣n giữ không?” Hàn thị đáp:”C̣n!” Tố Thu nói:“Vậy th́ đại tẩu hăy lấy ra đây cho tiểu muội xin mấy miếng!” Hàn thị bèn vào pḥng lấy ra.

          Tố Thu liền chỉ cách cho Hàn thị cắt lụa vụn thành h́nh người, rồi dặn:”Khi nghe tin giặc tới, đại tẩu cứ cắt như thế này rồi đem ra rắc ở trước cổng và ở chung quanh hàng rào th́ mọi người trong nhà sẽ được b́nh an!”

          Ba hôm sau. Vào lúc nhá nhem tối, Tố Thu sang chào vĩnh biệt Cẩn Am và Hàn thị để sáng sau lên đường. Hai vợ chồng cố giữ lại song Tố Thu nhất định chẳng nghe. Cẩn Am rơm rớm nước mắt, hỏi:”Thế hiền muội định đi đâu?” Tố Thu chỉ mỉm cười mà xin cáo biệt. Về pḥng, Tố Thu chào vĩnh biệt chồng. Trọng B́nh cũng chúc vợ thượng lộ b́nh an.

          Cẩn Am bèn lén sai hai gia nhân chuẩn bị tuấn mă và thực phẩm ăn đường, ra núp ở ngoài cổng để theo dơi hành tung của Tố Thu. Sáng sau, hai gia nhân thấy một lăo bộc râu tóc bạc phơ, cưỡi lừa trắng, dắt theo một lừa đen tới trước cổng nhà Cẩn Am đứng chờ. Lát sau, chúng thấy Tố Thu ra mở cổng, nhảy lên lưng lừa đen, thủng thẳng cưỡi đi rồi thấy lăo bộc cưỡi lừa theo. Chúng bèn lén theo dơi hai người. Tới địa phận huyện Giao Lai, tỉnh Sơn Đông, bỗng có một cơn gió lốc nổi lên, thổi cát bụi bay mù trời, hai gia nhân chẳng thể nh́n thấy các vật ở chung quanh. Khi cơn lốc tan, trời quang mây tạnh, chúng thấy Tố Thu và lăo bộc đă biến mất.

          Theo lời Tố Thu, Trọng B́nh cám ơn vợ chồng Cẩn Am đă cho mẹ con ḿnh và bà vú ở nhờ trong ba năm, rồi xin phép đưa bà vú về Uyển B́nh cư ngụ. Vợ chồng Cẩn Am chẳng giữ, tiễn Trọng B́nh và bà vú lên đường.

          Ba năm sau. Quả nhiên đất Thuận Thiên có giặc Lư Sấm nổi lên cướp phá nhà cửa, san bằng thôn xóm, sát hại dân lành. Nhớ lời dặn của Tố Thu, Hàn thị bèn đem lụa vụn ra cắt thành h́nh nhân rồi đem rắc ở trước cổng nhà và ở chung quanh hàng rào.

          Khi lũ giặc tới nhà Cẩn Am th́ chúng thấy có một vị thần Vi Đà, cao hơn trượng, đứng canh cổng, chung quanh có mây trắng bao phủ. Kinh hăi quá, chúng ḥ nhau bỏ chạy. V́ thế trong cơn tao loạn, gia đ́nh Cẩn Am vẫn được b́nh an.

          Hàng xóm phía đông nhà Cẩn Am là một khách buôn đường biển, họ Nhậm, tên Thường, hay đi buôn xa.

          Ba năm trước, vào sáng hôm có lăo bộc cưỡi lừa trắng tới nhà Cẩn Am đón Tố Thu, Nhậm Thường dậy sớm, ra mở cổng, được chứng kiến đầy đủ mọi chuyện.

          Năm sau, trên đường đi buôn xa, Nhậm Thường gặp một ông già trông giống lăo bộc đă tới đón Tố Thu bốn năm về trước, chỉ khác một điều là mái tóc của ông già này đen nhánh chứ không bạc trắng như mái tóc của lăo bộc trước kia. Sợ ḿnh nh́n lầm, Nhậm Thường không dám hỏi. Chợt ông lăo tiến tới gần Nhậm Thường, nói:”Chào ông hàng xóm phía đông nhà công tử Du Cẩn Am! Ông vẫn được b́nh an chứ? Nhờ ông về nhắn với công tử rằng cô Tố Thu nhà tôi vẫn được khỏe mạnh và vui vẻ!” Nhậm Thường hỏi:”Hiện nay, ông và cô Tố Thu cư ngụ ở đâu?” Ông lăo mỉm cười mà đáp:”Ở xa đây lắm!” rồi gật đầu chào từ biệt, rảo bước mà đi.

          Nhậm Thường đi buôn về, sang nhà Cẩn Am thuật chuyện. Cẩn Am liền sai gia nhân đi ḍ hỏi tin tức của ông lăo và Tố Thu song chẳng được tin tức ǵ.

 

 

 

 

GS Đàm Quang Hưng
Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

 

 

  

 

 

www.ninh-hoa.com