www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Liêu Trai CD 

Giáo Sư
Đ
àm Quang Hưng

 

Lời Giới Thiệu  

Vương Quế Am

Cát Cân

Sương Quần

Thanh Nga  

Thần Nữ  

Ngửi Văn  

Lấy Chồn Làm Vợ

Lưu Phu Nhân  

Du Tố Thu 

Hai Vợ Đều Là Đạo Cô

Đường Lên Tiên Giới

Ngô Nha Đầu

Chọn Trả Ơn Người

Mă Giới Phủ-Sợ Vợ

Chẳng Quên Ân Đức

Xích Thủy Và Phượng Tiên  

Nhạc Trọng   

Yên Chi  

Tiên Nhân Đảo

Xảo Nương

A Tú     

Tục Hoàng Lương

Cầm Sắt

Thường Nga  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Main Menu

 
 

 


Tuyển Tập:


 
LIÊU TRAI C D

GS Đàm Quang Hưng

Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

 

 

 

 

 

118. LƯU PHU NHÂN

 

Tàng kim mạc tiếu chỉ khu khu            Lợi thị ṭng tri phúc mệnh thù

Địa hạ khổ vô doanh vận xứ        Khước lai nhân thế mịch Đào Chu

 

   

 

 118. LƯU PHU NHÂN

 

          Huyện Chương Đức tỉnh Hà Nam có nho sinh họ Liêm tên Hoành, 20 tuổi, mồ côi cha mẹ từ thủa nhỏ. Liêm Hoành đẹp trai, học giỏi, nhưng nhà nghèo.

          Một sáng cuối thu, Liêm Hoành đi xem lá cây đổi màu ở vùng bắc huyện thành. Mải ngắm phong cảnh, lúc ra về th́ trời đă tối.

Về được nửa đường th́ trời tối mịt, chẳng sao nhận được đường đi, Liêm Hoành lạc vào một xóm lạ. Khi đi qua cổng một phủ đệ, chợt thấy một lăo ẩu từ bên trong cầm đèn ra cổng, gọi:”Liêm quan nhân! Đi đâu đó? Đêm khuya mà c̣n lang thang ở ngoài đường, chẳng sợ ma sao?” Kinh hăi quá, Liêm Hoành chẳng hiểu tại sao lăo ẩu lại biết tên ḿnh, nhưng cũng đáp:”Tiểu sinh sợ lắm, song v́ chẳng quen biết ai ở vùng này nên phải lang thang ở ngoài đường. Lăo bà có thể cho tiểu sinh vào ngủ nhờ một đêm không?” Lăo ẩu gật đầu, đáp:”Được! Hăy theo lăo thân vào trong này!” rồi dẫn Liêm Hoành vào sân. Lăo ẩu khóa cổng, dẫn Liêm Hoành lên sảnh đường có đèn sáng, dặn:“Ngồi đây chờ một lát!” rồi bước vào nhà trong.

Lát sau, Liêm Hoành thấy có hai t́ nữ cầm đèn lồng, vén rèm sảnh đường, pḥ một mệnh phụ phu nhân, phong cách quư phái, tuổi trạc tứ tuần, từ nhà trong bước ra, có lăo ẩu theo hầu. Liêm Hoành vội đứng dậy chắp tay vái chào. Phu nhân gật đầu đáp lễ. Lăo ẩu lên tiếng:“Thưa phu nhân, đây là Liêm quan nhân, đêm khuya đi qua cổng nhà ta, muốn xin được vào ngủ nhờ một đêm!” Phu nhân đưa mắt nh́n Liêm Hoành từ đầu tới chân rồi nói:”Được! Tướng mạo coi đẹp đẽ thế này th́ rồi thế nào cũng được hưởng phú quư!” Quay nh́n lăo ẩu, phu nhân nói:”Mụ hăy xuống bếp bảo chúng làm tiệc đem lên đây để ta đăi khách!” Lăo ẩu vâng dạ mà lui. Phu nhân bèn bảo Liêm Hoành ngồi nói chuyện.

Lát sau, khi t́ bộc bày tiệc xong, phu nhân ngồi vào bàn, bảo Liêm Hoành ngồi đối diện. Phu nhân rót rượu cho Liêm Hoành, ân cần mời mọc. Liêm Hoành thấy thức ăn và rượu đều thơm ngon khác thường. Thấy phu nhân nâng chén lên môi nhưng không uống, gắp thức ăn vào bát nhưng không ăn, Liêm Hoành lấy làm lạ, bèn đánh bạo, hỏi:”Thưa phu nhân, tiểu sinh có thể được biết về thân thế của phu nhân không?” Phu nhân cười, đáp:”Được! Cứ uống hết ba chén rượu đi đă, rồi ta sẽ nói cho nghe!” Liêm Hoành bèn uống hết chén rượu phu nhân rót cho, rồi giơ tay với b́nh, tự rót thêm hai chén nữa, uống nhanh cho hết ba chén.

Phu nhân cười,nói:”Làm chi mà nôn nóng thế? Thôi được! Để ta nói cho mà  nghe! Nguyên phu quân ta họ Lưu, thuộc ḍng dơi thế tộc, thi đậu tiến sĩ, làm quan trong triều! Đă lâu rồi, một hôm phu quân ta đi du ngoạn ở Giang Tây, gặp lúc loạn lạc, bị giặc sát hại! Từ ngày ấy đến nay, ta cư ngụ ở đây với đầy đủ t́ bộc nhưng vẫn cảm thấy cô đơn! Ta có hai thằng cháu nội, song chúng tầm thường lắm, chẳng đứa nào làm nên sự nghiệp ǵ!”

Ngừng một lát, phu nhân nói tiếp:”Kiếp này, tuy ta với tiểu lang là hai người xa lạ, song kiếp trước, chúng ta lại là hai kẻ có liên hệ huyết tộc với nhau! Hiện thời, ta có chôn một số vàng ở vườn sau. Tuy nhiên, nếu cứ để vàng nằm yên dưới đất th́ sau khi ta chết, sẽ chẳng có ai được hưởng! V́ thế, ta muốn lấy vàng lên, nhờ tiểu lang đem đi buôn, được bao nhiêu lời, mỗi người một nửa. Tiểu lang sẽ có khá tiền để sinh sống mà ta cũng có thêm tiền để cho thằng cháu đích tôn!” Liêm Hoành từ chối, đáp:”Thưa phu nhân, tiểu sinh c̣n ít tuổi, chỉ biết đi học chứ chưa biết đi buôn, e chẳng đảm đương nổi trọng trách phu nhân giao phó!” Phu nhân nói:”Đă đi học th́ há lại chẳng biết rằng đi học cũng chỉ có mục đích là dùng cái học để kiếm tiền mà sinh sống hay sao? Tiểu lang là một kẻ thông minh th́ khi bỏ học để đi buôn, thế nào cũng t́m ra cách buôn cho có lời!” Liêm Hoành chẳng biết đối đáp ra sao. Phu nhân bèn gọi hai t́ nữ tới, nói thầm vào tai. Chúng khẽ vâng dạ rồi lui khỏi sảnh đường.

Lát sau, chúng khuân vào sảnh đường một bao lớn. Phu nhân bảo chúng dốc ra coi th́ Liêm Hoành thấy toàn là vàng. Phu nhân bảo chúng đem cân th́  thấy được một ngàn lạng. Phu nhân liền sai:”Hăy cho cả vào bao rồi trao cho Liêm lang!” Chúng đồng thanh vâng dạ. Liêm Hoành lại cố chối từ:”Thưa phu nhân, tiểu sinh cũng muốn tuân lệnh phu nhân, song v́ không biết cách đi buôn nên xin phu nhân miễn cho!” Phu nhân nói:”Vẫn biết thế, nhưng bây giờ cứ đem vàng về để đi buôn thử một chuyến xem sao? Chắc rồi cũng sẽ thành thạo và sẽ thấy đi buôn cũng dễ như đi học mà thôi!” Liêm Hoành vẫn cố chối từ:”Bao vàng này nặng lắm, tiểu sinh chẳng thể vác nổi về nhà!” Phu nhân nói:”Đừng có lo! Để ta sai người đem về cho!”

Chẳng t́m được lư do chi khác để từ chối, Liêm Hoành đành nói:”Thôi th́ tiểu sinh xin tuân lệnh phu nhân! Nhưng đem bao vàng này đi buôn một ḿnh th́ vừa nặng lại vừa nguy hiểm! Tiểu sinh xin phép được rủ một bạn trẻ đi buôn chung, để y đem giùm cho một nửa!” Phu nhân lắc đầu, nói:”Chẳng nên rủ bạn trẻ! Chỉ nên mướn một ông già giúp việc mà thôi!” Rồi phu nhân bấm đốt ngón tay tính toán, nói:”Tốt nhất là mướn được một ông già họ Ngũ!”

Lát sau, khi đă quá nửa đêm, phu nhân sai t́ nữ xuống nhà dưới gọi gia nhân Hoàng Bộc lên sảnh đường. Ít phút sau, Hoàng Bộc chạy lên tŕnh diện. Phu nhân nói:”Xuống chuồng, dắt ngựa của ta lên đây để chở Liêm lang về nhà cùng với bao vàng này! Đem vàng vào nhà Liêm lang, rồi để ngựa lại, đi bộ mà về!”

Hoàng Bộc tuân lệnh, xuống chuồng dắt ngựa lên, buộc bao vàng lên ngựa rồi nhảy lên cưỡi. Quay nh́n Liêm Hoành, phu nhân nói:”Bây giờ hăy lên ngựa, ngồi sau lưng gia nhân để y đưa về nhà! Liệu thu xếp công việc cho sớm mà đi buôn. Cuối năm nay, vào tối 23 tháng chạp, ta sẽ sai người làm tiệc sẵn để chờ tới đây yến ẩm và tính toán sổ sách. Thôi về đi, sắp sáng rồi!” Liêm Hoành vâng dạ, chắp tay vái chào phu nhân, rồi leo lên ngựa, ngồi sau lưng Hoàng Bộc, nói cho Hoàng Bộc biết đường về nhà ḿnh. Lăo ẩu chạy ra mở cổng. Hoàng Bộc phóng ngựa ra khỏi phủ đệ. Đầu canh tư, Hoàng Bộc đưa Liêm Hoành về tới nhà. Hai người xuống ngựa. Hoàng Bộc buộc ngựa vào cột, đem vàng vào nhà cho Liêm Hoành, rồi xin cáo biệt, đi bộ ra khỏi cổng.

          Sáng sau. Liêm Hoành tới thăm một thương gia cao niên, họ Sầm, ở huyện thành. Sầm ông hỏi:“Quan nhân tới tệ xá có việc chi?” Liêm Hoành đáp:”Thưa lăo trượng, tiểu sinh có một người quen ở Hà Bắc, có chút vốn, muốn đi buôn. Người ấy nhờ tiểu sinh tới xin lăo trượng cho biết là nên mở tiệm buôn ở đâu cho được nhiều lời? Và nên buôn những món hàng ǵ?” Sầm ông nói:”Nên mở tiệm buôn ở Hồ Nam! Nên buôn áo lông cừu với hàng tạp hoá!” Liêm Hoành bèn cám ơn Sầm ông rồi xin cáo biệt. Ghé chợ, Liêm Hoành dán yết thị:“Bản nhân là Liêm Hoành, nhà ở phía tây chợ này, cách chợ chừng ba trăm thước, muốn mướn một ông già khỏe mạnh để giúp việc!”  

Chiều ấy, có một ông già, vóc dáng khỏe mạnh, t́m tới nhà Liêm Hoành, gơ cổng. Liêm Hoành ra hỏi:“Lăo ông hỏi chi?” Ông già đáp:”Thấy quan nhân dán yết thị ở chợ nên lăo tới xin việc!”Liêm Hoành bèn mở cổng, mời ông già vào nhà, kéo ghế mời ngồi rồi hỏi:”Lăo ông họ tên chi?” Ông già đáp:”Lăo họ Ngũ, tên Dư!” Nhớ lời phu nhân nói:”Tốt nhất là mướn được một ông già họ Ngũ!”, Liêm Hoành mừng lắm, nói:”Bản nhân bằng ḷng mướn lăo ông với lương tháng 10 lạng vàng, lăo ông nghĩ sao?” Ngũ ông đáp:”Quan nhân trả như thế là cao rồi! Nhưng quan nhân muốn mướn lăo giúp việc chi?” Liêm Hoành đáp:”Bản nhân có một bao vàng lớn, muốn đem đi Hồ Nam mở tiệm buôn, song đem đi một ḿnh th́ vừa nặng lại vừa nguy hiểm, nên cần mướn một người giúp việc!” Ngũ ông nói:”Lăo c̣n khỏe mạnh, quan nhân cứ trao cả cho lăo đem đi cũng được!”

Thấy Ngũ ông có vẻ thực thà, cẩn thận, Liêm Hoành tin ngay. Hôm sau, Liêm Hoành trao bao vàng cho Ngũ ông rồi hai người cùng lên đường đi Hồ Nam.

Tới nơi, theo lời khuyên của Sầm ông, Liêm Hoành thuê nhà, mở tiệm buôn áo lông cừu và hàng tạp hóa. Nhờ vận hên và nhờ có Ngũ ông giúp việc, chỉ trong một mùa đông mà Liêm Hoành đă kiếm được trên hai ngàn lạng vàng tiền lời. Thấy Ngũ ông đắc lực nên ngoài tiền lương, Liêm Hoành c̣n thưởng cho Ngũ ông ba chục lạng vàng.

Vào hạ tuần tháng chạp, thấy ḿnh đă được lời nhiều, Liêm Hoành bèn bảo Ngũ ông đóng cửa tiệm, trả lại nhà, thu xếp hành trang, theo ḿnh về quê ăn Tết. Vào chiều 23 tháng chạp, Liêm Hoành bảo Ngũ ông rong xe ngựa, chở ḿnh và 3 bao vàng tới phủ đệ phu nhân.

Ở phủ đệ, phu nhân đă sai lăo ẩu ra cổng đón. Khi mặt trời lặn, thấy xe Liêm Hoành tới, lăo ẩu vội mở cổng cho xe vào đậu ở sân, rồi đưa Liêm Hoành và Ngũ ông lên sảnh đường ngồi chờ. Liêm Hoành thấy ở sảnh đường đă bày sẵn một bàn tiệc.

Lát sau, phu nhân từ nhà trong bước ra. Liêm Hoành cùng Ngũ ông đứng dậy thi lễ. Phu nhân gật đầu đáp l. Sau khi thăm hỏi, Liêm Hoành đem sổ sách ra tŕnh. Phu nhân chẳng coi, chỉ sai lăo ẩu đem vào nhà trong. Liêm Hoành bèn bảo Ngũ ông ra xe đem 3 bao vàng vào nạp. Phu nhân cũng chỉ sai t́ nữ khuân vào nhà trong.

Sau khi t́ bộc bưng cơm rượu cho Ngũ ông, phu nhân bảo Liêm Hoành nhập tiệc với ḿnh, rồi sai gọi ban nhạc lên tŕnh diễn. Tiệc tan, phu nhân nói với Ngũ ông:“V́ Liêm lang chưa có gia thất nên sẽ ở lại đây ăn Tết với ta, ông cứ rong xe về nhà một ḿnh, nghe không?” Ngũ ông líu ríu vâng dạ. Liêm Hoành lặng im, chẳng dám phản đối. Phu nhân bèn sai t́ nữ dẫn Liêm Hoành vào pḥng riêng. Bị mệt mỏi v́ đi đường xa nên vừa đặt ḿnh nằm, Liêm Hoành đă ngủ ngay.

Sáng sau, khi thức giấc, Liêm Hoành tắm gội rồi lên sảnh đường. Thấy t́ nữ đem trà và điểm tâm lên cho ḿnh, Liêm Hoành ngồi vào bàn ăn, nhưng trong ḷng cứ thắc mắc chẳng hiểu tại sao phu nhân chẳng đả động chi tới việc kiểm soát sổ sách và phân chia tiền lời. V́ thế, khi vừa thấy phu nhân ở nhà trong bước ra sảnh đường, Liêm Hoành vội nói:”Thưa phu nhân, xin phu nhân kiểm soát lại sổ sách cho tiểu sinh!” Phu nhân mỉm cười, nói:”Ta đă c ó sổ sách riêng! Lần sau, không cần phải nạp sổ sách!” Liêm Hoành kinh ngạc, chẳng hiểu tại sao phu nhân lại biết được những khoản chi thu của ḿnh mà lập sổ sách riêng nhưng cũng không dám hỏi. Phu nhân bèn sai lăo ẩu vào nhà trong đem sổ sách riêng ra cho  Liêm Hoành coi. Thấy những khoản chi thu trong sổ sách riêng của phu nhân giống hệt như trong sổ sách của ḿnh, Liêm Hoành càng kinh ngạc, buột miệng  nói:”Tiểu sinh thấy phu nhân là người thần chứ chẳng phải là người phàm!” Phu nhân chỉ mỉm cười, rồi nói:”Cứ ở lại đây mà ăn Tết! Khi về, thế nào cũng có tiền đem về!”

Đầu năm ấy, Liêm Hoành ăn Tết ở phủ đệ của phu nhân, được phu nhân coi như con cháu trong nhà, bữa nào cũng được dự yến tiệc thịnh soạn.

Sau Tết, vào ngày mồng 5 tháng giêng, phu nhân sai t́ bộc tới nhà Liêm Hoành gọi Ngũ ông đến ăn uống, sai bày tiệc ở sảnh đường, rồi sai gọi Liêm Hoành lên, nói:“Ngày mai tốt ngày, thần tài lâm chiếu, hăy cùng ông Ngũ xuất hành đi buôn! Hôm nay ta cho bày tiệc tiễn hành!” Nói xong, phu nhân bảo Liêm Hoành nhập tiệc rồi sai gọi ban nhạc lên tŕnh diễn.

Ban nhạc vừa nổi chiêng trống th́ có một ca nữ tiến tới chỗ Liêm Hoành, tŕnh danh sách ca khúc. Phu nhân nói:”Thích khúc nào th́ cứ bảo ca nữ này hát cho mà nghe!” Liêm Hoành liền duyệt qua danh sách rồi nói:”Tiểu sinh chỉ thích được nghe khúc Đào Chu Phú, nói về sự giàu sang của Phạm Lăi thời Chiến Quốc!” Phu nhân bèn bảo ca nữ hát khúc ấy rồi cười, nói:”Chọn khúc này là một điềm vui! Thế nào rồi cũng cưới được một cô vợ trẻ đẹp như Tây Thi của Phạm Lăi!”

Tiệc tan, phu nhân sai t́ nữ vào nhà trong khuân 3 bao vàng ra sảnh đường. Phu nhân nói:”Ta trao lại cho cả vốn lẫn lời. Lần này th́ ta không hẹn ngày tháng phải về đây tính toán sổ sách nữa. Chừng nào kiếm được trên vạn lạng tiền lời th́ hăy về! Tuy buôn bán ở xa, song lời lỗ ra sao, ở nhà ta đều biết! Không cần phải nạp sổ sách!” Liêm Hoành vâng dạ rồi xin lui về pḥng. Phu nhân bèn sai t́ nữ dẫn Ngũ ông vào pḥng riêng.

Sáng sớm hôm sau, Liêm Hoành cùng Ngũ ông lên cáo biệt phu nhân. Phu nhân giục đi ngay. Hai người bèn đem vàng tới huyện Hoài Âm thuê nhà, mở tiệm buôn muối.

Liêm Hoành rất ham đọc sách. Tuy bận rộn với công việc buôn bán song tối nào Liêm Hoành cũng chong đèn đọc sách, thư từ với bè bạn xa gần.

Năm sau.

Thấy đă kiếm được trên vạn lạng tiền lời, Liêm Hoành dự tính đến cuối năm, sẽ về phủ đệ phu nhân tính toán sổ sách, nạp lại tiền vốn và xin chia tiền lời. Liêm Hoành bèn quyết định để Ngũ ông ở lại quản lư tiệm buôn, c̣n ḿnh th́ lên đường đi thăm bè bạn.  

Thấy công tử họ Tiết ở huyện Đào Nguyên, tỉnh Giang Nam là bạn văn thân thiết, c̣n độc thân như ḿnh, Liêm Hoành bèn quyết định đi thăm công tử trước.

Tới nhà Tiết công tử ở Giang Nam vào lúc trời tối, Liêm Hoành nói với người canh cổng:”Bản nhân họ Liêm, tên Hoành, người huyện Chương Đức tỉnh Hà Nam, là bạn của Tiết công tử! Chẳng hay quư danh là chi?” Người canh cổng đáp:”Tiểu nhân họ Lôi, tên Hạ, làm kẻ canh cổng cho Tiết công tử. V́ được nghe công tử nhắc tới quan nhân luôn nên tiểu nhân biết danh quan nhân đă từ lâu!” Liêm Hoành nói:”Vậy th́ xin vào báo với công tử rằng có bản nhân tới thăm!” Lôi Hạ nói:”Rất tiếc là công tử vừa đưa phu nhân về quê!” Liêm Hoành ngạc nhiên, hỏi: ”Công tử lập gia đ́nh từ bao giờ?” Lôi Hạ đáp:”Mới được mấy tuần nay!” Hỏi:”Phu nhân là ai?” Đáp:”Là ái nữ quan tể bản huyện!” Hỏi:”Về quê chơi hay có việc chi?” Lôi Hạ ngần ngừ rồi đáp:”V́ quan nhân là bạn thân của công tử nên tiểu nhân chẳng dám giấu. Nguyên là mấy hôm nay, khi nghe tin đồn triều đ́nh sắp ban lệnh tuyển con gái nhà lành trong huyện, đưa lên biên đ́nh khao thưởng quân sĩ, huyện dân lo sợ lắm. Nhà nào có con gái tới tuổi gả chồng cũng muốn gả con ngay, chẳng cần chờ mối lái hay môn đương hộ đối! Mấy tối nay, thanh niên nào trên dưới 20, cũng được người ta đem con gái xông vào nhà, cho không làm vợ. Thậm chí có thanh niên nhận được hai cô vợ cùng một tối. Công tử nhà tiểu nhân sợ tối đến, huyện dân đem con gái tới gả cho th́ sẽ gặp rắc rối với nhạc gia nên phải đưa phu nhân cùng t́ bộc về quê tạm lánh!” Liêm Hoành nói:”Nếu vậy th́ làm ơn chỉ cho bản nhân biết một quán trọ ở gần đây!” Lôi Hạ nói:”Bây giờ tối rồi, quan nhân t́m quán trọ làm chi! Xin quan nhân cứ vào trong này nghỉ tạm rồi sáng mai hăy tính!” Nghe Lôi Hạ nói có lư, Liêm Hoành liền nhận lời.

Lôi Hạ bèn dẫn Liêm Hoành vào nhà, thắp đèn sáng, rồi xuống bếp sửa soạn cơm rượu, bưng lên mời khách. Ăn uống xong, Liêm Hoành thấy hai chân mỏi nhừ v́ đi đường xa, nên đứng lên, vào pḥng đi nghỉ. Chợt nghe có tiếng ồn ào ở ngoài cổng, Liêm Hoành lại ngồi xuống, lắng tai nghe. Có tiếng hỏi:”Tiết công tử có nhà không?” Có tiếng đáp:”Không! Chủ nhân mỗ đi vắng!” Hỏi:”Công tử đi vắng th́ ai đang ngồi ở trong pḥng khách thế kia?” Đáp:“Đó là bạn của chủ nhân mỗ, vừa từ huyện Chương Đức, tỉnh Hà Nam, tới chơi!” Không nghe thấy tiếng hỏi tiếp, Liêm Hoành chẳng quan tâm tới câu chuyện ấy nữa. Liêm Hoành bèn đứng dậy, đem đèn vào pḥng, lên giường nằm.

Lát sau, chợt nghe có tiếng chân người bước vào pḥng, Liêm Hoành kinh ngạc. Ngóc đầu nh́n, thấy một thanh niên tuấn tú, mũ áo chỉnh tề, đang đứng ở trong pḥng, chắp tay vái chào ḿnh, Liêm Hoành vội vùng dậy đáp lễ.

Liêm Hoành toan lên tiếng hỏi th́ đă nghe tiếng thấy khách nói:“Bản nhân họ Mộ, tên B́nh, cư ngụ ở huyện này, dám đường đột vào đây, mong được quan nhân thứ lỗi!” Liêm Hoành hỏi:”Tôn huynh vào đây có chuyện chi?” Khách đáp: ”Được gia nhân canh cổng cho biết quan nhân vừa từ huyện Chương Đức tỉnh Hà Nam tới thăm Tiết công tử nên bản nhân mạo muội xin vào hỏi xem có đúng thế không?” Liêm Hoành đáp:”Thưa đúng!” Mộ B́nh nói:“Nếu thế th́ bản nhân là người đồng hương với quan nhân! Quan nhân có thể cho bản nhân được biết quư tính tôn danh chăng?” Liêm Hoành nói:”Bản nhân họ Liêm, tên Hoành” Mộ B́nh hỏi:”Lệnh phu nhân có tới đây cùng với quan nhân không?” Liêm Hoành đáp:”Bản nhân c̣n độc thân!” Mộ B́nh chợt lộ vẻ vui mừng, rồi vụt chạy ra cổng.  

Lát sau, Mộ B́nh trở vào pḥng, dắt theo một thanh niên trẻ hơn. Thanh niên cúi đầu chào Liêm Hoành. Liêm Hoành đáp lễ. Mộ B́nh nói:”Thưa quan nhân, đây là gia đệ, tên Thành. Anh em bản nhân có một em gái út, tên Tiểu Dung. Tối nay anh em bản nhân toan đưa gia muội sang đây biếu Tiết công tử, song v́ công tử đi vắng nên anh em bản nhân nghĩ gia muội không có duyên với công tử! Đang tiến thoái lưỡng nan, nay được gặp quan nhân ở đây, anh em bản nhân lại nghĩ gia muội có duyên với quan nhân!” V́ chưa được thấy nhan sắc của Tiểu Dung, Liêm Hoành chỉ ậm ừ, chẳng đáp. Mộ B́nh biết ư, liền chạy ra cổng.

Lát sau, Mộ B́nh trở vào, dẫn theo hai bà vú d́u một thiếu nữ, đỡ ngồi xuống giường. Liếc nh́n, Liêm Hoành thấy thiếu nữ, tuổi chừng 15, 16, mặt hoa da phấn, quả là một trang quốc sắc. Mộ B́nh chắp tay giới thiệu:”Thưa quan nhân, đây là gia muội Tiểu Dung. Xin quan nhân cho gia muội được theo hầu để nâng khăn sửa túi!” Liêm Hoành mừng lắm, bèn chỉnh lại khăn áo rồi quỳ xuống đất, lạy tạ hai anh em. Hai anh em nghiêng ḿnh tránh né, chẳng dám nhận lạy.

Liêm Hoành bèn đứng dậy, xuống bếp t́m Lôi Hạ, đưa tiền nhờ đi mua rượu thịt cho ḿnh đăi khách. Trong tiệc, Liêm Hoành hỏi:”Xin chư huynh cho đệ biết về lệnh tôn và lệnh đường!” Mộ B́nh đáp:“Song thân ngu huynh đều là người huyện Chương Đức tỉnh Hà Nam, cùng quê với quan nhân!” Hỏi:”Lệnh ngoại tổ là ai?” Đáp:”Gia ngoại tổ họ Lưu, húy Huy Nhược, hồi sinh tiền, thi đậu tiến sĩ, làm quan trong triều!” Thấy lời nói của Mộ B́nh phù hợp với lời nói của phu nhân, Liêm Hoành giật ḿnh kinh hăi, đoán rằng phu nhân là bà ngoại của Tiểu Dung.

Thực vậy, phu nhân chính là nội tướng của tiến sĩ Lưu Huy Nhược. Con trai và con dâu của phu nhân đều đă mất, để lại hai con trai là Kinh Khanh và Ngọc Khanh. Kinh Khanh và Ngọc Khanh đều đă có gia đ́nh và đều nghèo túng song Ngọc Khanh nghèo hơn v́ lẽ đă nghèo lại nghiện rượu chè, cờ bạc.

Lát sau, Liêm Hoành hỏi:”Lệnh đường có đông anh chị em không?” Mộ B́nh đáp:”Gia mẫu chỉ có một người anh, chứ không có chị em nào khác!” Hỏi:”Lệnh cữu c̣n tại thế không?” Đáp:”Không! Gia cữu và phu nhân đều đă qua đời!” Hỏi: ”Lệnh cữu có đông con không?” Đáp:”Thủa ngu huynh c̣n nhỏ, thường được nghe gia mẫu kể rằng gia cữu có hai anh con trai!” Hỏi:”Hai anh ấy tên chi?” Đáp: ”Trước kia, gia mẫu có nói cho ngu huynh biết tên hai anh ấy, nhưng nay th́ ngu huynh quên mất rồi! Bây giờ, nếu ngu huynh có muốn hỏi thăm gia cảnh hai anh ấy, th́ cũng chẳng biết đường nào mà hỏi!” Hỏi:”Nhà ngoại tổ ở đâu?” Đáp:”Nghe nói ở cách huyện thành Chương Đức chừng 30 dặm về phía bắc!” Liêm Hoành nói: ”Nếu thế th́ nhà ngoại tổ ở xa nhà đệ lắm v́ nhà đệ ở tận phía đông nam huyện thành! Đệ c̣n ít tuổi, chưa được giao thiệp rộng, mà trong huyện lại có nhiều người họ Lưu, nên đệ cũng chẳng biết ai là biểu huynh của chư huynh!”

Lát sau, chợt Liêm Hoành nói:“À quên! Đệ có quen một nho sinh họ Lưu, tên Kinh Khanh, nhà cũng ở cách huyện thành chừng 30 dặm về phía bắc! Không biết nho sinh ấy có phải là anh họ của chư huynh không?” Mộ B́nh nói:”Quả thực ngu huynh không nhớ được tên hai người anh họ!” Liêm Hoành hỏi:”Hiện thời, phần mộ của lệnh tôn và lệnh đường ở đâu?” Mộ B́nh đáp:”Vẫn c̣n ở huyện này! Ngu huynh muốn cải táng cho song thân đă từ lâu song v́ chưa đủ phương tiện nên cứ diên tŕ. Nhân dịp này, Tiểu Dung được theo quan nhân về Chương Đức th́ ngu huynh cũng muốn cải táng cho song thân!” Liêm Hoành nói:”Bây giờ lệnh tôn, lệnh đường đă là nhạc phụ mẫu của đệ rồi, xin chư huynh cho phép đệ được đứng ra lo việc cải táng!” Hai anh em mừng quá, nói:”Nếu được như thế th́ quư hóa quá! Chúng huynh xin cám ơn quan nhân nhiều!”

Sau vài tuần rượu, hai anh em đứng dậy, xin cáo biệt. Liêm Hoành bèn cầm đèn xuống bếp t́m Lôi Hạ, nhờ ra mở cổng cho ḿnh tiễn khách. Khách về rồi, Lôi Hạ khóa cổng, vào bếp nằm. Liêm Hoành cầm đèn vào pḥng, uống rượu hợp cẩn với Tiểu Dung, rất mực thắm thiết.

Sáng sau, Lôi Hạ thuê người về quê Tiết công tử thuật chuyện Liêm Hoành tới thăm, chuyện anh em họ Mộ chở em gái tới gả cho Liêm Hoành và chuyện vợ chồng Liêm Hoành hiện c̣n cư ngụ ở nhà công tử. Nghe tin, công tử liền đưa vợ và t́ bộc trở lại Đào Nguyên. Gặp Liêm Hoành, công tử mừng quá, hỏi han đủ chuyện. Công tử sai gia nhân dọn một gian nhà riêng cho vợ chồng Liêm Hoành ở, song mới ở được có một tuần, Liêm Hoành đă xin cáo biệt, dắt vợ đi Hoài Âm.

Tới nơi, Liêm Hoành tính toán sổ sách, giao cửa tiệm lại cho Ngũ ông trông coi, rồi cùng vợ đem 10 bao vàng trở lại Đào Nguyên, thuê người bốc mộ nhạc phụ mẫu rồi cùng vợ và hai anh vợ đưa di cốt về Chương Đức cải táng.

Sau đó, Liêm Hoành chất vàng lên xe, chở tới phủ đệ phu nhân.

Tới nơi, Liêm Hoành thấy lũ t́ bộc đang đứng đón ḿnh ở dọc đường. Theo chúng vào sân, thấy phu nhân đứng ở hành lang sảnh đường, Liêm Hoành vội xuống xe, chắp tay thi lễ. Phu nhân lộ vẻ vui mừng, gật đầu đáp lễ, nói đùa thân mật:”Đào Chu Công đă chở Tây Thi về nhà rồi phải không?” Thấy phu nhân biết ḿnh đă có vợ, Liêm Hoành rất đỗi kinh ngạc.

Phu nhân bảo Liêm Hoành theo ḿnh vào sảnh đường, sai t́ bộc bày tiệc, rồi nói với Liêm Hoành:”Hăy ngồi vào bàn mà dự tiệc với ta! Trước kia là khách của ta nhưng bây giờ đă trở thành cháu rể của ta rồi!” V́ vẫn đoán phu nhân là bà ngoại của Tiểu Dung, Liêm Hoành hỏi:”Thưa phu nhân, nhạc mẫu cháu là thế nào đối với phu nhân?” Phu nhân cười, đáp:”Chẳng cần phải hỏi! Tự nhiên rồi sẽ biết!”

Yến ẩm xong, Liêm Hoành ra xe, đem hết 10 bao vàng vào sảnh đường, chắp tay nói:”Thưa phu nhân, nhờ vốn của phu nhân, cháu kiếm được rất nhiều lời. Nay cháu xin đem cả vốn lẫn lời về tŕnh phu nhân!” Phu nhân liền sai t́ nữ chia vàng ra làm 5 phần, mỗi phần 2 bao, rồi nói:“Tuy ta chẳng cần dùng vàng này, song ta cũng giữ lại 2 phần để cho thằng cháu đích tôn, c̣n 3 phần kia, ta cho vợ chồng cháu! Lát nữa về, nhớ đem về!”

Liêm Hoành nói:”Phu nhân cho vợ chồng cháu nhiều quá, cháu chẳng dám nhận!” Phu nhân chợt thở dài buồn bă, nói:”V́ ḍng họ nhà ta suy vi nên cột gỗ trong phủ đệ này cũng bị người ta tới đốn, đem về làm củi. Phủ đệ th́ tiêu điều như thế mà lũ cháu lại chẳng ra ǵ, chẳng có đứa nào thèm tới đây tu bổ cả. Nay ta cho vợ chồng cháu 6 bao vàng này để vợ chồng cháu tha hồ chi tiêu và thuê người tới đây tu bổ lại phủ đệ này cho ta!” Liêm Hoành nói:”Cháu xin tuân lệnh phu nhân! Tuy nhiên, phu nhân cho vợ chồng cháu tới 3 phần th́ nhiều quá! Cháu chỉ xin nhận 1 phần cũng dư rồi!” Phu nhân nghiêm nét mặt mà nói:”Ta bảo đem về th́ cứ đem về!” Liêm Hoành kinh hăi, đành đem cả 6 bao vàng chất lên xe.

Lát sau, phu nhân giục Liêm Hoành ra về. Liêm Hoành bèn chắp tay vái chào từ biệt. Phu nhân tiễn Liêm Hoành ra khỏi cổng, rồi rơm rớm nước mắt, quay vào sảnh đường. Xe vừa lăn bánh, Liêm Hoành quay đầu nh́n lại th́ chẳng thấy phủ đệ đâu nữa mà chỉ thấy một ngôi cổ mộ nằm giữa cánh đồng hoang vu! Kinh ngạc quá, Liêm Hoành cứ suy nghĩ măi về lai lịch của phu nhân.

Tới nhà, Liêm Hoành thuật lại đầu đuôi câu chuyện cho vợ nghe, rồi đem vàng vào kho, giấu xuống đáy hai cái rương cũ, đựng quần áo rách.

Hôm sau, Liêm Hoành đem vàng đi chuộc lại một thửa ruộng cao của phu nhân ngày trước, rồi thuê người bốc mộ phu nhân, đem lên cải táng trên thửa ruộng ấy. Liêm Hoành lại thuê người tới trồng cây ở chung quanh, biến thửa ruộng thành một phần mộ khang trang, khoảng khoát.

Thấy Liêm Hoành đột nhiên bỏ tiền ra chuộc ruộng, cải táng và xây phần mộ cho bà nội ḿnh, hai anh em Kinh Khanh cùng lấy làm lạ, bèn đi ḍ hỏi nguyên do. Khi được biết vợ Liêm Hoành chính là Tiểu Dung, con bà cô ḿnh, hai anh em mới rủ nhau tới nhà Liêm Hoành nhận họ và cám ơn Liêm Hoành đă xây phần mộ cho bà nội ḿnh. Liêm Hoành bèn đem chút tiền ra biếu. Thế là từ đó, thỉnh thoảng hai anh em lại tới nhà Liêm Hoành, xin chu cấp.

Một hôm, hai anh em rủ nhau tới nhà Liêm Hoành. Trong khi nói chuyện, Kinh Khanh hỏi:”Trước kia chúng huynh thấy hiền đệ cũng chỉ nghèo như chúng huynh, nhưng sao bây giờ hiền đệ lại giàu nhanh như thế?” Liêm Hoành bèn thuật chuyện gặp phu nhân, rồi đem chút tiền ra biếu. Được tiền, hai anh em liền cáo biệt. Về nhà, Ngọc Khanh cứ suy nghĩ măi về câu chuyện Liêm Hoành vừa thuật. Thầm nghĩ chắc trong phần mộ cải táng bà nội ḿnh, Liêm Hoành có chôn nhiều vàng, Ngọc Khanh nảy ư muốn đào mộ lên để lấy vàng. Ngay đêm ấy, Ngọc Khanh lén rủ tất cả bè bạn cờ bạc du đăng theo ḿnh đi đào mộ. Chúng mừng lắm, vác cuốc xẻng đi theo. Sau khi khai quật phần mộ phu nhân, thấy chỉ có một bộ hài cốt với một chiếc trâm ngọc cài đầu nhỏ xíu, chúng thất vọng lắm, bảo nhau giải tán. Một kẻ trong bọn, họ Liêu tên Tự, nhanh tay lấy được chiếc trâm.

Sáng sau, dân làng đi qua phần mộ phu nhân, thấy mộ huyệt bị khai quật tan hoang, bèn chạy đi báo tin cho Liêm Hoành biết. Liêm Hoành vội sai gia nhân đi báo tin cho Kinh Khanh hay. Nghe tin, Kinh Khanh cả sợ, vội chạy tới nhà Liêm Hoành, rủ Liêm Hoành cùng đi thăm mộ bà.

Tới nơi, thấy mộ huyệt bị khai quật, nhưng ở góc huyệt lại có một chiếc bàn nhỏ, trên có để một đống vật khá cao, phủ lụa màu vàng, hai người bèn xuống huyệt. Mở lụa ra coi, thấy một đống vàng. Liêm Hoành nhận ra đó là phần vàng mà phu nhân đă giữ lại bữa trước. Kinh Khanh nói:”Vàng này là của gia tổ mẫu để lại. Nay hiền đệ và ngu huynh cùng thấy th́ xin chia đôi, mỗi người một nửa!” Liêm Hoành nói:”Đây là phần vàng mà tổ mẫu dành cho huynh. Phần vàng mà tổ mẫu cho vợ chồng đệ, đệ đă đem về nhà rồi!” Nói xong, Liêm Hoành giúp Kinh Khanh gói buộc vàng lại rồi cùng đem về nhà Kinh Khanh.

V́ thế đột nhiên Kinh Khanh cũng trở nên giàu có, chỉ có Ngọc Khanh là vẫn nghèo như xưa. Liêm Hoành và Kinh Khanh bèn giúp đỡ Ngọc Khanh, song được đồng nào, Ngọc Khanh lại đem đi cờ bạc hết.

Kinh Khanh bỏ tiền ra trùng tu lại phần mộ bà nội, cả trong lẫn ngoài, khiến ngôi mộ tăng phần vững chắc và đẹp đẽ.

Xong xuôi, Kinh Khanh lên huyện đường, nạp đơn kiện kẻ vô danh đă khai quật phần mộ bà nội ḿnh, nhưng giấu kín chuyện ḿnh bắt được vàng. Quan tể liền ra lệnh cho thuộc hạ phải ráo riết t́m bắt thủ phạm, nhưng thuộc hạ chẳng bắt được ai.

Ít lâu sau, v́ túng tiền, Liêu Tự đem chiếc trâm lấy được ở phần mộ phu nhân ra chợ bán. Thuộc hạ của quan lén ŕnh, bắt được Liêu Tự, giải về tŕnh. Quan ra lệnh tra tấn. Bị đ̣n đau, Liêu Tự khai thực rằng ḿnh thuộc đảng cướp của chúa đảng Lưu Ngọc Khanh. Quan liền cho lính đi bắt Ngọc Khanh lên huyện đường tra hỏi. V́ bị đ̣n đau, Ngọc Khanh phải thú nhận hết tội lỗi. Quan bèn lên án tử h́nh.

Được tin, Kinh Khanh kinh hăi, vội lên huyện đường lạy lục, xin quan tha tội cho em. Nể t́nh, quan ra lệnh cho lính đánh Ngọc Khanh trăm roi, rồi thả cho về.

Nửa năm sau.

Vào một đêm mưa gió, có một bọn cướp đeo mặt nạ, đột nhập nhà Liêm Hoành, trói hai vợ chồng, bắt khai chỗ giấu vàng. Liêm Hoành nói là đă chia vụn vàng, đem đi gửi ở nhiều nơi. Bọn cướp không tin, chia nhau lục soát,

Có tên cướp, họ Tạ tên Thành, thấy Tiểu Dung đẹp quá, vội xông tới, toan cưỡng chiếm. Chúa đảng nh́n thấy, quát:”Mi chỉ được cướp vàng thôi chứ không được làm bậy với phụ nữ!” Sợ chúa đảng, Tạ Thành buông Tiểu Dung ra, nhưng thấy Tiểu Dung đeo một ṿng vàng ở cổ tay, Tạ Thành vội giựt lấy, đút vào túi, bỏ chạy.

Tuy thấy nhà ḿnh bị cướp, song Tiểu Dung vẫn thầm cám ơn chúa đảng đă cứu ḿnh khỏi bị tên cướp làm bậy. Nghe tiếng nói của chúa đảng giống tiếng nói của Ngọc Khanh, Tiểu Dung ngờ rằng chúa đảng chính là Ngọc Khanh.

Bọn cướp lục soát nhà kho, phát giác được vàng giấu ở đáy hai cái rương cũ. Chúng liền tuồn hết vàng vào sáu cái bao rồi ra chuồng, tháo con ngựa của phu nhân cho Liêm Hoành, chất vàng lên lưng ngựa mà dắt đi. Chúng bắt Liêm Hoành phải đi theo chúng tới giữa cánh đồng, rồi mới thả cho về.

Thấy động, dân làng biết là nhà Liêm Hoành bị cướp, bèn rủ nhau vác dáo mác đuổi theo.

Vừa thả cho Liêm Hoành ra về, bỗng thấy một đám đông dân làng vác dáo mác đuổi theo, bọn cướp ḥ nhau bỏ chạy, vứt cả ngựa lẫn vàng ở giữa đồng. Dân làng chạy tới coi th́ thấy ngựa tự nhiên ngă lăn xuống đất, biến thành than. Dân làng đều kinh ngạc, chỉ có Liêm Hoành biết ngựa ấy là ngựa ma. Sáu bao vàng đều bị thủng, khiến vàng bị văng ra ngoài, nằm rải rác giữa đồng. Dân làng bèn giúp Liêm Hoành thu hồi vàng, tải về nhà.

Hôm sau, Liêm Hoành lên huyện đường nạp đơn tŕnh quan tể về việc vợ chồng ḿnh bị cướp vào nhà khảo của, về việc bọn cướp lấy được vàng chở đi, về  việc dân làng thu hồi được gần hết của cải cho vợ chồng ḿnh, và về việc vợ ḿnh bị kẻ cướp giựt mất chiếc ṿng vàng đeo ở cổ tay! Quan tể bèn sai thuộc hạ truy lùng bọn cướp.

          Ba tháng sau.

Một hôm, Tạ Thành đi đánh bạc, thua hết tiền, phải đem chiếc ṿng vàng ra chợ bán. Thuộc hạ của quan bắt được, giải về tŕnh. Quan cho tra khảo th́ Tạ Thành thú tội, khai rằng chúa đảng là Lưu Ngọc Khanh. Quan giận lắm, nói:”Nhờ có anh y tới đây lạy lục nên ta mới tha tội cho y. Bây giờ y lại dám coi thường ta, đứng ra làm chúa đảng cướp th́ ta chẳng thể nào tha tội cho y được nữa!” Rồi quan tể ra lệnh cho lính đi bắt Ngọc Khanh về huyện đường tra khảo.

V́ bị tra khảo bằng cực h́nh, Ngọc Khanh chết ở trong ngục.

Khi nghe tin Ngọc Khanh bị bắt, Kinh Khanh đă hoảng sợ, vội chạy tới nhà Liêm Hoành, đề nghị Liêm Hoành góp tiền bạc với ḿnh, đem lên hối lộ quan để xin quan tha mạng cho Ngọc Khanh. C̣n đang bàn tính, bỗng nghe tin Ngọc Khanh đă chết, Kinh Khanh kinh hăi quá.

Lát sau, Kinh Khanh rủ Liêm Hoành lên huyện đường xin xác Ngọc Khanh đem về mai táng. Từ đó, Kinh Khanh và Liêm Hoành cùng chu cấp tiền bạc cho vợ con Ngọc Khanh sinh sống.

Ba năm sau.

Liêm Hoành đi thi hội, đậu tiến sĩ, được triều đ́nh bổ dụng làm quan.

Mấy đời sau, con cháu Liêm Hoành cũng đều được hiển đạt.

 

 

 

 

GS Đàm Quang Hưng
Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

 

 

  

 

 

www.ninh-hoa.com