www.ninh-hoa.com



 

Trở về d_bb  ĐHKH

 

Liêu Trai CD 

Giáo Sư
Đ
àm Quang Hưng

 

Lời Giới Thiệu  

Vương Quế Am

Cát Cân

Sương Quần

Thanh Nga  

Thần Nữ  

Ngửi Văn  

Lấy Chồn Làm Vợ

Lưu Phu Nhân

Du Tố Thu 

Hai Vợ Đều Là Đạo Cô

Đường Lên Tiên Giới

Ngô Nha Đầu

Chọn Trả Ơn Người

Mă Giới Phủ-Sợ Vợ

Chẳng Quên Ân Đức

Xích Thủy Và Phượng Tiên  

Nhạc Trọng    

Yên Chi  

Tiên Nhân Đảo

Xảo Nương

A Tú      

Tục Hoàng Lương

Cầm Sắt

Thường Nga  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Main Menu

 
 

 


Tuyển Tập:


 
LIÊU TRAI C D

GS Đàm Quang Hưng

Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

 

 

 

 

 

 060. THẦN NỮ

 

Phác lậu y quan ngạnh giới thân        Xa trung úy tặng diệc tiền nhân

Vị khanh túc dạ mông sương lộ       Bất tich châu hoa tŕ dữ nhân

 

 

  
 

 060. LÀM RỂ THẦN NHÂN

 

          Huyện Tấn Giang, tỉnh Phúc Kiến có hai anh em họ Mễ. Người anh tên Đại Thành, là nhà buôn, tính t́nh hiền lành chất phác, đă có vợ. Người em tên Độ Tân, là nho sinh, văn chương bậc trung, c̣n độc thân. Người nào cũng được cha mẹ để lại cho một ngôi nhà và mươi mẫu ruộng. Hai anh em thương yêu nhau lắm.

 

Một hôm, Độ Tân từ làng lên huyện có việc. Xong việc, ghé vào quán ăn uống rồi ra về. V́ quá chén, Độ Tân say lảo đảo, áo quần xốc xếch.

Lát sau, qua cổng một ngôi nhà, nghe có tiếng nhạc inh ỏi từ trong nhà vọng ra, Độ Tân thích lắm, liền dừng chân nghe. Nh́n vào sân, thấy vắng hoe, Độ Tân bèn sang nhà hàng xóm phía đông, làm quen với chủ nhà là Minh ông, rồi hỏi:"Hàng xóm phía tây nhà túc hạ là gia đ́nh ai thế?" Minh ông đáp:"Là gia đ́nh một ông lăo!" Hỏi: "Họ từ đâu tới?" Đáp:"Bản nhân không rơ!" Hỏi:"Họ tới đây cư ngụ đă lâu chưa?" Đáp:"Mới được ba tháng!" Hỏi:"Họ đang làm chi trong nhà mà trỗi nhạc inh ỏi lên như thế?" Đáp:"Con cái trong nhà đang làm lễ thượng thọ cho cha!" Độ Tân nảy tính hiếu kỳ, muốn được vào coi, liền cáo biệt Minh ông, chạy ra tiệm tạp hóa ở đầu đường mua lễ vật, đính kèm danh thiếp của ḿnh, đem vào đặt ở hành lang trước cửa pḥng khách, gơ cửa báo cho người trong nhà biết, rồi ra ngoài cổng đứng chờ.

 

Thấy Độ Tân trở lại, đem lễ vật vào nhà hàng xóm, Minh ông lấy làm lạ, bèn chạy ra hỏi:"Túc hạ quen biết với ông lăo trong nhà như thế nào?" Đáp:"Bản nhân có quen biết chi đâu!" Nói:"Chẳng quen biết chi, lại ăn mặc xốc xếch, mà dám xin vào dự lễ thượng thọ nhà người ta th́ quả là điên!" Nghe Minh ông nói, Độ Tân hối hận, toan chạy vào lấy lại lễ vật. th́ lại thấy có người từ trong nhà bước ra hành lang, bưng lễ vật vào nhà. Độ Tân đành đứng ở ngoài cổng để chờ xem sao.

Lát sau, có hai thiếu niên ăn mặc sang trọng, phong thái thanh nhă, từ trong nhà ra cổng, vái chào Độ Tân, mời vào pḥng khách. Độ Tân liền theo vào.

Tới hành lang, hai thiếu niên mở cửa pḥng, mời Độ Tân vào, rồi khép cửa lại, đứng ở bên ngoài.

Vào trong, Độ Tân thấy một bức b́nh phong nạm ngọc lưu ly ngăn đôi pḥng khách. Ở phía ngoài, trên bệ cao, có một ông lăo cùng tám vị khách, dáng vẻ quư phái, ngồi trên ba chiếc chiếu hoa, quay mặt về hướng nam. Dưới bệ thấp, có chừng hai chục khách ngồi trên năm chiếc chiếu lớn. Độ Tân thầm nghĩ chắc ở phía trong có gia quyến của ông lăo đang ngồi nghe nhạc.    

 

Đột nhiên, tiếng nhạc ngưng hẳn. Thấy Độ Tân vào, mọi người cùng đứng dậy, cúi đầu chào. Ông lăo cũng chống gậy đứng dậy. Sau khi Độ Tân cúi đầu đáp lễ, mọi người lại ngồi xuống rồi tiếng nhạc lại trỗi lên.

Thầm nghĩ chắc sẽ có kẻ tới mời ḿnh đến chiếu ngồi, song chờ măi, chẳng thấy ai, Độ Tân ngạc nhiên lắm, đành đứng tại chỗ mà nghe nhạc.

Bỗng hai thiếu niên mở cửa bước vào pḥng rồi tiếng nhạc lại ngưng. Một thiếu niên tiến tới chỗ Độ Tân, nói:"V́ gia phụ già yếu, chẳng thể xuống đây mời cao hiền lên bệ được, vậy xin cao hiền thứ lỗi cho. Bản nhân xin thay mặt gia phụ mà cảm tạ cao hiền đă tới dự lễ và cho quà!" Rồi thiếu niên chắp tay vái tạ Độ Tân. Kinh hăi quá, Độ Tân nghiêng ḿnh tránh né. Thiếu niên kia bèn đi lấy thêm chiếu, trải nối vào chiếc chiếu bên trái ông lăo, rồi mời Độ Tân lên ngồi.

 

Sau đó, hai thiếu niên tới ngồi trên chiếc chiếu trải dưới bệ thấp. Tiếng nhạc lại trỗi lên. Độ Tân lên tiếng hỏi chuyện mấy vị khách ngồi ở cạnh ḿnh song chẳng vị nào nghe thấy chi v́ tiếng nhạc quá inh ỏi.

Khi tiếng nhạc vừa dứt, hai thiếu niên đứng dậy, đem rượu và chén đi mời khách. Biết ḿnh c̣n say, Độ Tân chẳng muốn uống song v́ thấy ai cũng nhận chén nên Độ Tân chẳng dám chối từ. Trong khoảnh khắc, mọi người đều cạn chén. Bất đắc dĩ, Độ Tân phải cạn chén theo. Hai thiếu niên lại đem rượu mới, đi mời khắp lượt. V́ say quá, Độ Tân chối từ rồi xin cáo biệt. Độ Tân toan bước ra cửa th́ chợt bị một thiếu niên nắm vạt áo kéo lại, khiến Độ Tân ngă chúi xuống chiếu, nằm ngủ li b́.

Khi bị nước lạnh dội vào mặt, Độ Tân mới tỉnh. Vùng dậy, nh́n quanh, Độ Tân thấy ông lăo cùng khách khứa đều đă biến mất, chỉ c̣n một thiếu niên đang đứng ở cạnh ḿnh, tay cầm chiếc b́nh không. Ngượng quá, Độ Tân chẳng biết phải hành động như thế nào. Bỗng thiếu niên tới khoác tay Độ Tân mà d́u ra cổng. Độ Tân bèn cúi đầu chào cáo biệt thiếu niên.

 

          Ba tháng sau.

Một hôm có việc, Độ Tân lại phải lên huyện. Xong việc, tới thăm ngôi nhà cũ, thấy cổng ngơ im ĺm, Độ Tân bèn sang nhà Minh ông hỏi thăm th́ được biết gia đ́nh ông lăo đă dọn đi được hơn hai tháng.

          Trên đường về, qua chợ huyện, bỗng Độ Tân thấy một khách lạ từ trong chợ chạy ra, gọi:"Mễ huynh! Đi đâu đấy? Hăy vào đây ngồi uống với chúng đệ mấy chén đă!" Thấy ḿnh chưa hề quen khách, Độ Tân lấy làm lạ, bèn hỏi:"Sao túc hạ lại biết đệ?" Khách hỏi lại:"Túc hạ không nhận ra đệ sao?" Độ Tân đáp:"Thưa không!" Khách hỏi:"Túc hạ c̣n nhớ chuyện cách đây ba tháng, chúng ta cùng tới dự lễ thượng thọ của Phó lăo tiên sinh không?" Vỡ lẽ, Độ Tân gật đầu, rồi hỏi:"Hôm ấy túc hạ ngồi ở chỗ nào?" Khách đáp:"Đệ ngồi ở chiếu dưới! Khi hai công tử mở cửa pḥng khách mời túc hạ vào, đệ thấy mọi người cùng đứng dậy, nên đệ nhớ mặt túc hạ, rồi hỏi thăm được quư danh!" Độ Tân bèn hỏi:"Thế quư danh là chi?" Khách đáp:"Đệ họ Chư, tên Yến!" Hỏi:"Túc hạ làm nghề chi?" Đáp:"Đệ làm nghề mài gương ở trong chợ!" Độ Tân bèn theo Chư Yến vào chợ.

 

          Tới bàn rượu, Độ Tân mới biết Chư Yến đang ngồi với một người làng ḿnh, họ Bảo, tên Trang. Ba người bèn cùng yến ẩm. Gần tối, Độ Tân xin cáo biệt. Đêm ấy, Bảo Trang bị giết chết ở dọc đường.

V́ chiều hôm trước, có kẻ nh́n thấy Bảo Trang ngồi uống rượu với Độ Tân cùng một khách lạ nên tới mách cho cha Bảo Trang biết. Chẳng biết khách lạ kia là ai, cha Bảo Trang chỉ biết Độ Tân là người làng ḿnh, nên làm đơn kiện Độ Tân đă giết con ḿnh. Quan tể cho khám nghiệm thi thể Bảo Trang. Thấy có nhiều vết dao đâm, quan sai lính đi bắt Độ Tân về huyện đường tra khảo. Độ Tân tŕnh bày việc Chư Yến mời ḿnh vào quán uống rượu tay ba và khai rằng ḿnh chẳng hề giết người. Chẳng tin lời khai ấy, quan cứ kết tội Độ Tân giết Bảo Trang. Tuy Độ Tân kêu oan, song quan chẳng nghe, cứ lột mũ áo nho sinh, tịch thu gia sản đem bán cho dân làng, rồi khép Độ Tân vào án tử h́nh. Tuy nhiên, theo luật pháp triều đ́nh, quan tể chỉ được quyền tống giam Độ Tân, chờ một quan tuần phương tới phúc thẩm, y án, rồi mới được đem Độ Tân ra hành h́nh.

 

Năm sau, triều đ́nh cử một quan tuần phương tới Phúc Kiến phúc thẩm các án tử h́nh. Khi xét tới vụ án Bảo Trang, quan tuần phương phán rằng Độ Tân bị hàm oan, nên thả cho về.

Về làng, thấy nhà cửa ruộng vườn của ḿnh đă thuộc về người khác, Độ Tân bèn tới nhà anh xin ở nhờ. Thương em, Đại Thành bảo vợ dọn riêng cho em một pḥng. Thấy quan tuần phương cho ḿnh vô tội, Độ Tân quyết định lên dinh học sứ xin lại mũ áo nho sinh.

Tháng sau, Độ Tân khăn gói lên huyện. Đường xa, trời tối, mỏi mệt, Độ Tân ngồi bệt xuống vệ đường nghỉ chân. Chợt thấy một cỗ xe ngựa chạy qua rồi đột nhiên dừng lại, Độ Tân chú mục nh́n. Thấy một t́ nữ từ trên xe bước xuống đường, đứng tḥ đầu vào xe như để nghe lệnh, rồi chạy tới chỗ ḿnh, hỏi:"Có phải tú tài họ Mễ không?" Độ Tân kinh ngạc, chẳng hiểu tại sao t́ nữ lại biết lai lịch của ḿnh, song cũng đáp:"Phải!" Hỏi:"Sao tú tài nghèo khổ thế?" Đáp:"V́ năm ngoái bản nhân bị quan tể kết tội oan, lột mũ áo nho sinh, tịch thu hết gia sản. Tháng trước, quan tuần phương tới phúc thẩm, phán rằng bản nhân vô tội, nên thả cho về!" Hỏi:"Bây giờ tú tài định đi đâu?" Đáp:"Bản nhân định lên dinh học sứ xin lại mũ áo nho sinh!" T́ nữ bèn chạy về xe, tŕnh lại.

 

Lát sau, t́ nữ lại chạy tới chỗ Độ Tân, nói:"Nương tử mời tú tài tới cạnh xe nói chuyện!" Hiếu kỳ, Độ Tân bèn bước theo t́ nữ. Tới xe, t́ nữ đưa tay vén rèm. Thấy trong xe có một nữ lang tuyệt sắc, Độ Tân sững sờ kinh ngạc. Nữ lang nói:"Tú tài chẳng may bị tai họa bất ngờ, thiếp nghe chuyện cũng thấy ngậm ngùi. Nay tú tài muốn vào dinh học sứ xin lại mũ áo nho sinh, mà đi với hai bàn tay trắng, không tiền hối lộ cho lính canh th́ làm sao mà vào? Thiếp muốn tặng tú tài chút tiền song dọc đường, Để thiếp không đem theo nên cũng đành chịu!" Như chợt nghĩ ra điều ǵ, nữ lang nói tiếp:"À thôi! Để thiếp tặng tú tài vật này vậy!" Rồi nữ lang đưa tay lên đầu, rút đóa hoa ngọc cài trên mái tóc, trao cho Độ Tân mà nói:"Cứ đem vật này lên chợ huyện mà bán cũng được trăm đồng, đủ tiền hối lộ! Cất kỹ đi!" Được người đẹp trao tặng đóa hoa trang sức, Độ Tân vội đón nhận rồi nói:"Bản nhân xin đa tạ nương tử!" Độ Tân toan lên tiếng hỏi tính danh và thân thế nữ lang th́ chợt thấy cỗ xe đă vụt chạy như bay, nên chỉ đứng tần ngần nh́n theo xe cho tới khi xe mất hút. Thấy đóa hoa có gắn nhiều hạt minh châu, Độ Tân biết là bảo vật nên cất kỹ vào túi rồi tiếp tục lên đường.

Sáng sau, Độ Tân tới dinh học sứ, xin lính canh cho vào. Lính đ̣i tiền hối lộ, Độ Tân không có, lính không cho vào. Chợt nhớ tới đóa hoa trang sức của người đẹp cho ḿnh, Độ Tân vội đem ra tiệm kim hoàn ngoài chợ để bán. Sau khi ngă giá, Độ Tân rút đóa hoa ra trao cho chủ tiệm, song v́ tiếc rẻ, nên lại cất vào túi. không bán nữa. Biết rằng không có tiền hối lộ th́ chẳng vào được dinh, Độ Tân quyết định về nhà, ôn lại bài vở để dự thi khoa đồng tử hầu lấy lại mũ áo nho sinh.

 

          Năm sau. Ở huyện Tấn Giang có mở khoa thi đồng tử vào ngày rằm tháng ba. Độ Tân lên huyện sớm ít bữa để chờ ngày ứng thí.

Gặp tiết thanh minh, thấy thiên hạ đua nhau đi ngoạn cảnh, Độ Tân cũng đi theo. V́ lạ đường, Độ Tân lạc vào một dăy núi.

          Chợt nh́n thấy một cỗ xe đang lăn bánh tới phía ḿnh, có một đám t́ nữ áo xanh cưỡi ngựa theo hầu, Độ Tân cứ chú mục nh́n. Nhận ra người trong xe là nữ lang năm ngoái, Độ Tân vô cùng hồi hộp. Nh́n thấy Độ Tân, nữ lang vội ra lệnh cho t́ nữ dừng xe, rồi hỏi:"Tú tài đi đâu thế?" Độ Tân đáp:"Bản nhân đi dự khoa thi đồng tử!" Kinh ngạc, nữ lang hỏi:"Tú tài chưa xin lại được mũ áo nho sinh hay sao?" Ngượng ngùng, Độ Tân tḥ tay vào túi, rút đóa hoa trang sức ra mà nói:"V́ bản nhân chẳng nỡ bán kỷ vật này nên bây giờ phải thi lại khoa đồng tử!" Chợt nữ lang ửng hồng đôi má, nói:"Xin tú tài đừng đi đâu cả, cứ ngồi đây mà chờ một lát!" Rồi nữ lang ra lệnh cho t́ nữ phóng xe đi. Theo lời dặn của nữ lang, Độ Tân cứ ngồi chờ ở bên đường.

 

          Lát sau, một t́ nữ phóng ngựa trở lại, trao cho Độ Tân một túi lớn, nói: "Nương tử nói bây giờ dinh học sứ loạn như cái chợ bán chữ! V́ thế, nương tử tặng tú tài hai trăm lạng vàng để tú tài dùng vào việc tiến thân!" Độ Tân từ chối, nói: "Nương tử đă cho bản nhân đóa hoa ngọc là quư hoá quá rồi nên bây giờ bản nhân chẳng dám nhận vàng của nương tử nữa! Sở dĩ bản nhân chẳng chịu bán đóa hoa ngọc là v́ bản nhân tự lượng sức ḿnh có thể đi thi để lấy lại mũ áo nho sinh! Chỉ xin tiểu nương cho biết danh tánh nương tử để bản nhân về vẽ tranh mà thờ, thắp hương mà khấn cũng đă là măn nguyện lắm rồi!" T́ nữ chẳng thèm nói chi thêm, cứ quăng túi vàng xuống cạnh Độ Tân rồi quất ngựa phóng đi. Độ Tân đành nhặt túi vàng đem về.

 

Tới nhà, Độ Tân chia túi vàng làm hai, biếu người anh một nửa, đem nửa kia đi chuộc lại nhà cửa ruộng vườn và mua gia nhân. Sau đó, Độ Tân lên huyện dự thi khoa đồng tử, lấy lại được mũ áo nho sinh. Ba tháng sau, Độ Tân trúng tuyển khoa thi nhập học trường huyện. Đại Thành giỏi buôn bán, dùng vàng em cho để đi buôn, kiếm được rất nhiều lời. Ba năm sau, Đại Thành chuộc lại được hết các sản nghiệp của ông cha. V́ thế, hai anh em trở thành cự phú ở trong làng.

Năm ấy, triều đ́nh cử người anh thúc bá của Đại Thành và Độ Tân, là Mễ công, về làm tuần vũ tỉnh Phúc Kiến, thay tuần vũ cũ hồi hưu. Mễ công sai lính đem quà về làng tặng hai anh em. Hai anh em bèn nhờ lính chuyển lời cám ơn tới Mễ công.

 

Hôm sau, Đại Thành rủ vợ và em cùng ḿnh lên dinh tuần vũ để xin vào chào mừng và thăm hỏi Mễ công. Vốn không ưa việc tới lui nơi quyền quư, Độ Tân từ chối. V́ thế chỉ có vợ chồng Đại Thành lên dinh tuần vũ. 

 

          Nửa năm sau. Một hôm, có khách mặc áo cừu, cưỡi ngựa bạch, tới gơ cổng nhà Độ Tân. Thấy là khách lạ, gia nhân vội chạy vào mời Độ Tân ra coi. Nhận ra là một trong hai công tử mà ḿnh đă gặp trong buổi lễ thượng thọ ở nhà Phó lăo tiên sinh, Độ Tân bèn sai gia nhân mở cổng mời vào.

Hai người tay bắt mặt mừng, ngồi hàn huyên đủ chuyện. Độ Tân sai gia nhân bày tiệc, nhưng khách từ chối, nói là ḿnh có việc bận, cần phải đi ngay. Thế nhưng, khách cứ ngồi hàn huyên với Độ Tân chứ không cáo biệt.

          Bày tiệc xong, gia nhân vào tŕnh báo. Độ Tân đứng dậy, mời khách nhập tiệc. Đột nhiên, khách quỳ xuống trước mặt Độ Tân mà lạy. Kinh ngạc, Độ Tân nghiêng ḿnh tránh né, rồi hỏi:"Công tử có chuyện chi nghiêm trọng thế?" Buồn rầu, khách đáp:"Gia phụ vừa mắc đại họa, chỉ có cao hiền mới cứu nổi thôi!" Nói:"Xin công tử nói rơ cho nghe!" Đáp:"V́ gia phụ sắp bị lâm vào ṿng lao lư mà chỉ có quan tuần vũ mới cứu được nên hôm nay bản nhân tới đây để xin cao hiền lên nói với quan tuần vũ giùm cho!" Nghe thấy thế, Độ Tân liền từ chối, nói:"Tuy quan tuần vũ với bản nhân là chỗ anh em thúc bá song tiểu sinh đă quyết tâm là chẳng khi nào lên nhờ vả quan tuần vũ việc chi!" Khách cứ nằm lăn ra đất mà khóc lóc van xin. Giận quá, Độ Tân nghiêm sắc mặt mà nói:"Công tử với bản nhân chẳng qua chỉ là chỗ sơ giao! Tại sao công tử lại táng thất danh tiết để ép bản nhân phải làm một việc mà bản nhân chẳng thể làm?" Nghe thấy thế, khách ngượng quá, vội vùng dậy, vái chào Độ Tân, rồi ra sân, lên ngựa phóng đi.

Tối sau, Độ Tân đang ngồi trong pḥng đọc sách th́ chợt thấy bóng dáng lờ mờ của một cô gái đang lui cui buộc ngựa ở góc sân. Chú mục nh́n theo, Độ Tân thấy cô gái bước lên thềm, tới gơ cửa pḥng. Ra mở, nhận ra là t́ nữ hầu cận của nữ lang đă cho ḿnh đóa hoa trang sức, Độ Tân chỉ lo t́ nữ tới báo cho ḿnh một tin chẳng lành.

 

Độ Tân toan cất tiếng hỏi th́ t́ nữ đă hỏi trước:"Tú tài đă quên đóa hoa ngọc của nương tử trao tặng rồi sao?" Độ Tân đáp:"Bản nhân đâu dám quên!" T́ nữ nói: "Nếu thế th́ tiểu t́ báo cho tú tài một tin!" Kinh hăi quá, Độ Tân dồn dập hỏi:"Tin ǵ? Tin ǵ?" T́ nữ đáp:"Phó công tử hôm qua tới đây chính là bào huynh của nương tử!" Nghe thấy thế, Độ Tân mới hoàn hồn, thở phào nhẹ nhơm, chuyển lo thành mừng. Tuy nhiên, Độ Tân vẫn làm ra vẻ chẳng tin mà nói:"Tiểu nương nói thế th́ bản nhân biết thế chứ bản nhân thấy khó tin quá! Nếu nương tử đích thân tới đây xác nhận điều đó th́ bản nhân mới dám tin! Lúc ấy dù nương tử có bảo bản nhân nhảy vào đống lửa, bản nhân cũng chẳng dám chối từ. C̣n nếu nương tử chẳng tới th́ bản nhân cũng chẳng dám tin lời tiểu nương!" Tức giận quá, chẳng nói một lời, t́ nữ quay phắt xuống sân, tháo ngựa phóng đi.

 

Chừng một giờ sau, Độ Tân lại nghe có tiếng vó ngựa ở ngoài sân rồi có tiếng gơ cửa pḥng. Ra mở, Độ Tân thấy t́ nữ trở lại, nói:"Nương tử đă tới!" Mừng quá, Độ Tân luưnh quưnh, chưa biết phải hành động ra sao, th́ chợt thấy nữ lang bước vào pḥng, quay mặt vào tường mà khóc, chẳng nói một lời.

Cực kỳ kinh hăi, Độ Tân chắp tay vái chào nữ lang, miệng lắp bắp:"Nếu chẳng được nương tử giúp đỡ th́ bản nhân đâu có ngày nay? Bây giờ nương tử sai bảo điều chi, bản nhân cũng xin tuân hành ngay lập tức, chẳng dám chối từ!"

 

Nữ lang nói:"Kẻ cầu cạnh người th́ sợ hăi người. Kẻ được người cầu cạnh th́ làm cao với người. B́nh sinh thiếp chưa hề phải đi cầu cạnh ai bao giờ! Bây giờ nửa đêm phải đi cầu cạnh người th́ c̣n biết nói năng chi?" Độ Tân nói:"Khi được biết Phó công tử là lệnh huynh, bản nhân đă tin ngay, song nghĩ ḿnh khó có dịp được diện kiến nương tử nên mới lập kế để mong nương tử cho gặp mặt. Bây giờ nghĩ lại mới thấy là ḿnh đă đắc tội với nương tử, khiến nửa đêm nương tử phải đội sương tuyết tới đây!" Nói xong, Độ Tân bước tới nắm lấy ống tay áo nữ lang để mời ngồi. Thừa cơ, Độ Tân ngầm găi vào ḷng bàn tay nữ lang. Biến sắc mặt, nữ lang nói:"Thấy người bị lâm nguy, chẳng sốt sắng giúp đỡ, c̣n manh tâm lợi dụng, quả là kẻ tồi bại!" rồi quay phắt người, chạy lên xe, ra lệnh cho t́ nữ:"Đi!" T́ nữ vội chạy theo, nhảy lên ngồi cầm cương. Kinh hăi quá, Độ Tân vội chạy ra sân, quỳ xuống đất mà van lạy:"Bản nhân trót dại, xin nương tử tha tội cho!" T́ nữ cũng khuyên:"Xin nương tử hăy nghĩ tới lăo công mà bớt giận, tha tội cho tú tài!" Lúc đó, nữ lang mới hơi nguôi. Độ Tân cứ quỳ ở giữa sân mà lên tiếng:"Xin nương tử sai bảo!" Ngồi trong xe, nữ lang nói vọng ra:"Thiếp chẳng phải là người! Thiếp là con gái của vị thần nhân mà tú tài đă tới dự lễ thượng thọ! Thượng Đế cử gia phụ giữ chức Nam Nhạc Đô Lư Ty! V́ có chuyện xích mích với thổ thần địa phương nên gia phụ bị thổ thần sàm tấu với Thượng Đế! Gia phụ đă trần t́nh song Thượng Đế chẳng tin, bắt phải có lá sớ vàng với dấu ấn của quan tuần vũ địa phương làm bằng, nếu không sẽ mắc ṿng lao lư. Nếu tú tài chưa quên ân nghĩa cũ th́ hăy lấy một lá sớ vàng, đem lên thỉnh cầu quan tuần vũ đóng dấu ấn cho rồi đem về trao cho thiếp để thiếp đem đi cứu gia phụ!"

 

Nói xong, chẳng chờ cho Độ Tân nói chi thêm, nữ lang ra lệnh cho t́ nữ quất ngựa, phóng xe đi. Vô cùng lo sợ, Độ Tân bèn đứng dậy, vào nhà nằm. Suốt đêm ấy, Độ Tân trằn trọc, chẳng sao ngủ được.

Sáng sớm hôm sau, Độ Tân sửa soạn hành trang, đem theo tiền bạc, cưỡi ngựa lên tỉnh, tới dinh tuần vũ, xin vào thăm Mễ công. Sau khi chào hỏi, Độ Tân nói: "Kính thưa đại ca, ở vùng núi quê nhà có tà ma quấy nhiễu dân lành. Hôm nay tiểu đệ lên đây, xin đại ca một lá sớ vàng có đóng dấu ấn để đem về làm phép trừ tà cho dân chúng!" Mễ công cười, nói:"Chuyện tà ma là chuyện hoang đường! Hiền đệ chớ nên mê tín mà làm như thế!" Kinh hăi quá, Độ Tân chỉ vâng dạ rồi xin phép ra về.

 

Ra ngoài, Độ Tân chạy đi ḍ hỏi xem ai là kẻ tâm phúc của Mễ công để ḿnh lo hối lộ, nhờ xin một lá sớ vàng có dấu ấn của tuần vũ. Khi được biết kẻ ấy là một người họ Kế, tên Phục, Độ Tân liền chạy đi t́m, đem tiền bạc ra biếu rồi năn nỉ xin Kế Phục giúp ḿnh. Nhận lời xong, Kế Phục bảo Độ Tân ra quán trọ Mai Hoa nằm chờ. Y lời, Độ Tân nằm chờ, song chờ suốt ngày mà chẳng thấy Kế Phục tới.

 

Sáng sau, chẳng được tin tức ǵ, Độ Tân chán nản, bèn trả pḥng trọ, lên ngựa về làng. Tới nhà, Độ Tân thấy t́ nữ đă đứng ở cổng, tay cầm cương ngựa. Thấy Độ Tân, t́ nữ hỏi:"Có được việc chi không?" Độ Tân buồn bă lắc đầu, đáp:"Chẳng được việc chi cả!" rồi thuật lại đầu đuôi câu chuyện. Nghe xong, t́ nữ lạnh lùng, chẳng nói một lời, nhảy lên lưng ngựa phóng đi. Hốt hoảng, Độ Tân vội nói với theo: "Nhờ tiểu nương về thưa giùm với nương tử rằng nếu tối mai bản nhân chẳng làm xong công việc nương tử giao phó th́ bản nhân sẽ xin tự vẫn!" Chẳng thèm ngoái lại, t́ nữ phóng ngựa như bay. Độ Tân cho ngựa vào chuồng rồi lên nhà nằm. Suốt hôm ấy, Độ Tân chỉ thở dài. Suốt đêm ấy, Độ Tân chỉ trằn trọc.

Tờ mờ sáng hôm sau, Độ Tân đem đóa hoa ngọc cùng tiền bạc lên lưng ngựa, phóng lên tỉnh. Vừa tới dinh tuần vũ, gặp Kế Phục ở cổng dinh, Độ Tân hỏi:"Có tin tức ǵ chăng?" Kế Phục đáp:"Có! Đang đi t́m túc hạ đây!" Mừng quá, Độ Tân hỏi: "Tin ǵ thế?" Kế Phục đáp:"Quan tuần vũ có người ái thiếp là Bối cơ, rất mê bảo ngọc, hiện đang t́m mua. Nếu túc hạ có bảo ngọc đem biếu th́ thế nào Bối cơ cũng lén lấy ấn tín của quan tuần vũ mà đóng vào lá sớ vàng cho!" Mừng quá, Độ Tân vội móc túi lấy đóa hoa ngọc ra trao cho Kế Phục, nhờ đem biếu Bối cơ giùm. Kế Phục cầm đóa hoa rồi bảo Độ Tân cứ ra quán trọ Mai Hoa mà chờ.

Được đóa hoa ngọc, Bối cơ mừng lắm, vội vào pḥng ngủ của Mễ công, lén lấy ấn tín tuần vũ đóng vào một lá sớ vàng rồi trao cho Kế Phục.

Nằm ở quán trọ, Độ Tân cứ bồn chồn, hồi hộp. Bỗng nghe có tiếng gơ cửa, Độ Tân vội nhỏm dậy, chạy ra mở. Thấy Kế Phục, Độ Tân mừng quá, trống ngực đánh th́nh th́nh. Mỉm cười, Kế Phục nói:"Đă làm xong công việc túc hạ nhờ rồi!" Dứt lời, Kế Phục móc túi lấy lá sớ vàng trao cho Độ Tân. Mừng quá, Độ Tân chỉ thốt được hai tiếng cám ơn rồi đưa tay đón nhận lá sớ, gấp làm tư, cất vào túi, đi trả tiền pḥng, nhảy lên lưng ngựa, phóng thẳng về làng.

          Vừa về tới cổng nhà, Độ Tân thấy t́ nữ cũng vừa phóng ngựa tới. Độ Tân vội lên tiếng:"May mà hôm nay bản nhân chẳng làm nhục mệnh của nương tử! Mấy năm trước đây, bản nhân nghèo túng, phải đi ăn nhờ ở đậu mà vẫn chẳng chịu bán đóa hoa ngọc của nương tử ban cho. Hôm nay, v́ nương tử mà bản nhân phải đem đóa hoa ngọc ấy đi tặng người khác. Ném vàng đi, bản nhân chẳng tiếc, song mất đóa hoa ngọc ấy, bản nhân tiếc lắm! Nhờ tiểu nương về xin với nương tử ban cho bản nhân một đóa hoa ngọc khác, giống như thế!" Sau đó, Độ Tân thuật lại việc ḿnh trao đóa hoa ngọc cho Kế Phục, nhờ đem đi tặng Bối cơ để xin lá sớ vàng. Thuật xong, Độ Tân móc túi lấy lá sớ ra trao. T́ nữ nhận lá sớ, cám ơn Độ Tân rồi quay ngựa, phóng như bay.

 

          Ba hôm sau.

          Đang ngồi trong nhà, chợt Độ Tân thấy Phó công tử cưỡi ngựa bạch tới thăm. Sau khi chào hỏi, công tử đưa biếu Độ Tân một túi vàng lớn, gồm trăm lạng. Nghiêm nét mặt, Độ Tân nói:"Sở dĩ bản nhân giúp được lệnh tôn là v́ lệnh muội đă ban cho bản nhân một ân huệ. Nếu chẳng v́ ân huệ ấy th́ dù công tử có cho vạn lạng vàng, bản nhân cũng chẳng thể đem danh tiết ra mà đánh đổi được!" Công tử cứ năn nỉ để Độ Tân nhận cho. Càng nghiêm sắc mặt, Độ Tân cương quyết chối từ. Ngượng quá, công tử đành đem túi vàng lên ngựa mà cáo biệt. Tuy nhiên, trước khi về, công tử nói:"Ân nghĩa của cao hiền, gia đ́nh bản nhân chưa trả xong đâu!" Rồi công tử vái chào Độ Tân, phóng ngựa mà đi.

 

          Hôm sau, t́ nữ lại cưỡi ngựa tới. Vào nhà, t́ nữ lấy ra một túi minh châu đặt lên bàn mà nói:"Nương tử sai tiểu t́ đem túi trăm hạt minh châu này tới để đền ơn tú tài. Theo ư tú tài, túi minh châu này đă đủ đền bù đóa hoa ngọc chưa?" Độ Tân đáp: "Đóa hoa ngọc là đóa hoa ngọc chứ chẳng phải là trăm hạt minh châu. Dù nương tử có ban cho bản nhân trăm vạn lạng vàng th́ bản nhân cũng chỉ có thể trở thành một phú nhân, chứ chẳng thể trở thành kẻ có diễm phúc được cất giữ đóa hoa ngọc ấy làm kỷ vật! Bản nhân cam phận nghèo chỉ v́ muốn được làm kẻ có được diễm phúc ấy! Nương tử là người thần, bản nhân chẳng dám ước mơ chuyện phu thê mà chỉ muốn được giữ đóa hoa ngọc ấy làm kỷ vật! Bây giờ, tuy đă mất đóa hoa ngọc, song bản nhân cũng chẳng tiếc v́ đă báo được hồng ân của nương tử! Nói cho đúng th́ dù phải mất mạng để báo đáp được hồng ân của nương tử, bản nhân cũng chẳng tiếc, huống chi là chỉ mất có đóa hoa ngọc mà thôi? Xin tiểu nương đem túi minh châu này về tŕnh lại với nương tử như thế cho!" T́ nữ cứ để túi minh châu trên bàn mà chào từ biệt. Độ Tân vội nói:"Xin tiểu nương làm ơn đem túi minh châu này về giùm cho để tâm hồn bản nhân được thanh thản!" Bất đắc dĩ, t́ nữ phải đem túi minh châu lên ngựa mà về. 

 

          Ba hôm sau, Phó công tử lại cưỡi ngựa tới thăm, lần này dắt theo một đầu bếp giỏi. Độ Tân sai gia nhân làm tiệc. Công tử nói:"Hôm nay bản nhân dắt theo một đầu bếp giỏi để nấu nướng cho chúng ta yến ẩm!" Rồi công tử sai đầu bếp xuống bếp làm tiệc. Khi gia nhân lên tŕnh báo là tiệc đă bày xong, Độ Tân bèn mời công tử cùng nhập tiệc.

          Độ Tân vẫn để dành một ṿ rượu quư của một người bạn thân cho đă từ lâu. Hôm ấy, Độ Tân sai gia nhân khui ṿ rượu quư để cùng công tử yến ẩm. Trong tiệc, hai người đàm luận thân mật như anh em một nhà. Công tử uống rất hào, hết trăm chén mà vẫn chưa say, mặt chỉ hơi đỏ. Thấy rượu ngon quá, công tử phải khen: "Thực t́nh, b́nh sinh bản nhân chưa từng được uống thứ rượu nào ngon như thế này bao giờ!"     

    

          Lúc tiệc gần tan, đột nhiên công tử nói:"Cao hiền là một kẻ sĩ trinh giới. Huynh đệ bản nhân chẳng hiểu được cao hiền sớm nên thẹn ḿnh chẳng bằng giới quần thoa. Cảm cái công ơn của cao hiền đă tận t́nh giúp đỡ, chẳng biết lấy chi báo đáp, hôm nay gia phụ sai bản nhân tới đây đề nghị với cao hiền một chuyện!" Độ Tân vội hỏi:"Lệnh tôn muốn sai bảo tiểu sinh chuyện chi?" Công tử đáp:"Gia phụ muốn đem gia muội gả cho cao hiền làm chính thất song lại sợ cao hiền ngại việc phối ngẫu với người u minh nên phải sai bản nhân tới đây ḍ ư trước!" Sung sướng quá, Độ Tân lặng người đi hồi lâu, chẳng nói được lời nào.

Lát sau Độ Tân mới lên tiếng:"Nếu quả vậy th́ dù có phải chết ngay bây giờ bản nhân cũng đă măn nguyện lắm rồi!" Công tử cười, nói:"Nếu thế th́ đêm mai, mồng chín tháng bảy, đúng lúc trăng mọc, là ngày lành giờ tốt, xin cao hiền chuẩn bị sẵn sàng cho!" Độ Tân hỏi:"Tại sao lệnh tôn lại chọn ngày giờ đó?" Đáp:"V́ đó là ngày giờ mà xưa kia một điệt nữ của Thượng Đế đă xuống trần gian, kết nghĩa phu thê với người trần thế!" Đáp xong, công tử kêu đầu bếp sửa soạn yên cương, rồi xin cáo biệt.

Tối sau, Độ Tân sửa soạn đủ mọi nghi thức hôn lễ. Đúng vào lúc trăng mọc, quả nhiên có một đoàn xe hộ tống nữ lang tới. Độ Tân bèn cùng nữ lang làm lễ giao bái, thành thân.

Về nhà chồng, nữ lang hành xử chẳng khác chi một nàng dâu trần thế. Nữ lang rất hiền thục, ai cũng kính yêu. Ba ngày sau, nữ lang ban thưởng tiền bạc cho tất cả mọi gia nhân lớn nhỏ trong nhà, ai cũng có phần. Hôm sau nữa, nữ lang theo chồng tới chào người anh và chị dâu chồng, biếu toàn những phẩm vật quư giá. V́ mẹ chồng đă mất, nữ lang đối xử với chị dâu chồng, kính cẩn lễ độ như đối xử với mẹ chồng vậy. Tuy chung sống với Độ Tân song tuyệt nhiên nữ lang chẳng sanh nở.

 

          Ba năm sau. Một hôm nữ lang khuyên chồng nên lấy nàng hầu để có con nối dơi tông đường. Thấy chồng cương quyết từ chối, nữ lang cũng đành thôi.

          Ba năm sau nữa. Một hôm nữ lang lại khuyên chồng nên lấy nàng hầu. Độ Tân lại từ chối. Thấy vợ tỏ vẻ buồn, Độ Tân đành thuận lấy nàng hầu để chiều ḷng vợ. Mừng lắm, nữ lang bèn nhờ anh chị Đại Thành để ư t́m kiếm nàng hầu cho chồng.

 

          Năm sau.

          Đại Thành đi buôn ở Giang Hoài. Thấy một người rao bán một tiểu cơ, họ Cố, tên Bác Sĩ, tướng mạo đẹp đẽ, tính t́nh hiền thục, Đại Thành liền bỏ tiền ra mua, đem về cho em làm nàng hầu. Nữ lang mừng lắm. Độ Tân cũng ḥa hợp với Cố thị.

Năm sau nữa.

Vào dịp Tết nguyên đán, Độ Tân tới pḥng Cố thị ngồi nói chuyện. Cố thị đem hộp nữ trang ra ngồi trước gương, chọn vật cài tóc. Thấy Cố thị chọn một đóa hoa ngọc, giống hệt đóa hoa mà vợ đă tặng ḿnh ngày trước, Độ Tân lấy làm lạ, bèn bảo Cố thị đưa cho ḿnh coi. Thấy đúng là vật cũ của vợ, Độ Tân vô cùng kinh ngạc, hỏi: "Nàng lấy đóa hoa này ở đâu ra?" Cố thị đáp:"Đóa hoa này nguyên là của ái thiếp Bối cơ của quan tuần vũ Mễ công. Cách đây hơn ba năm, khi Bối cơ mất, t́ nữ thân tín đánh cắp đóa hoa này đem ra chợ bán. Gia phụ thấy rẻ th́ mua đem về. V́ chỉ có một ḿnh thiếp là con, gia phụ thương yêu thiếp lắm. Thấy thiếp thích đóa hoa, suốt ngày đ̣i được coi, gia phụ bèn cho hẳn thiếp. Ít lâu sau, khi gia phụ mất, di mẫu đem thiếp về nuôi. Thấy đóa hoa quư, di mẫu thích lắm, muốn đem bán đi để lấy tiền. Uất ức, thiếp nhảy xuống giếng tự tử song chẳng chết. Lúc đó di mẫu mới chịu trả lại đóa hoa cho thiếp. V́ thế, đóa hoa mới c̣n tới ngày nay!"

 

Độ Tân bèn đem đóa hoa về pḥng vợ, thuật lại câu chuyện. Nghe xong, nữ lang nói:"Vật cũ lưu lạc đă 10 năm, nay lại hoàn cố chủ, âu cũng là số mệnh!" Dứt lời, nữ lang mở hộp điểm trang, lấy ra một đóa hoa ngọc giống hệt như thế mà nói: "Mỗi đóa hoa này đă phải xa phối ngẫu của nó lâu ngày, nay mới được đoàn tụ!" Rồi nữ lang cho gọi Cố thị lên pḥng, cho Cố thị cả hai đóa, tự tay cài hai đóa lên mái tóc Cố thị. Cố thị cảm tạ nữ lang mà xin lui. Xuống nhà, Cố thị th́ thầm hỏi thăm gia nhân về lai lịch của nữ lang song ai cũng lắc đầu, chẳng ai dám nói điều chi.

 

Tối ấy, Cố thị mời Độ Tân ra chỗ vắng người, nói:"Thiếp thấy nương tử nhà ta là người thần chứ chẳng phải là người phàm!" Độ Tân hỏi:"Sao nàng biết?" Cố thị đáp:"V́ thiếp thấy vẻ mặt của nương tử có thần khí! Lúc nương tử cài hai đóa hoa lên mái tóc thiếp, thiếp được đứng gần nương tử, thấy vẻ đẹp của nương tử toát cả ra làn da! Người phàm làm sao có được vẻ đẹp ấy?" Chẳng nói năng chi, Độ Tân chỉ mỉm cười. Cố thị lại nói:"Thiếp có cách thử xem nương tử có phải là người thần hay không?" Độ Tân hỏi:"Cách nào?" Cố thị đáp:"Thiếp nói với lang quân song xin lang quân chớ nói lại với nương tử!" Độ Tân gật đầu. Cố thị nói:"Nương tử có tài thêu bít tất thực khéo. Thiếp rất thích những đôi bít tất nương tử thêu, song chẳng dám xin. Để khuya nay, thiếp thắp hương trong pḥng riêng, cầu khấn nương tử cho thiếp một đôi. Nếu nương tử là người thần th́ thế nào nương tử cũng biết việc thiếp thắp hương cầu khấn, xin bít tất!" Độ Tân lại cười, rồi về pḥng vợ mà nghỉ.

Sáng sau, đột nhiên Độ Tân thấy nữ lang gọi t́ nữ vào pḥng, đưa cho một đôi bít tất mới thêu mà nói:"Hăy đem tới pḥng Cố thị, nói rằng của ta cho!" T́ nữ vừa cầm đôi bít tất ra khỏi pḥng th́ Độ Tân phá lên cười. Nữ lang hỏi:"Có chi vui mà cười?" Độ Tân bèn thuật chuyện Cố thị nói với ḿnh. Nghe xong, nữ lang cũng cười, nói:"Con nhỏ ấy thông minh lắm!"

Từ đó, nữ lang lại càng thương mến Cố thị hơn. Tuy được nữ lang thương mến song lúc nào Cố thị cũng giữ mực cung kính. Sáng nào, Cố thị cũng tự tay nấu nước thơm bưng lên pḥng để nữ lang gội đầu.

Năm sau. Cố thị sanh đôi, được hai trai. Nữ lang chăm sóc hai hài nhi, coi như hai đứa con do ḿnh sanh ra. Ba vợ chồng chung sống trong cảnh tương đắc, đầm ấm, dưới cùng một mái nhà.

 

          Năm mươi năm sau.

Vào dịp sinh nhật của Độ Tân, nữ lang ra lệnh cho gia nhân sửa soạn lễ thượng thọ 80 cho Độ Tân. Trong buổi lễ, ai cũng phải lấy làm lạ rằng trông nữ lang vẫn trẻ như một thiếu nữ chưa xuất giá.

Cuối năm ấy, Độ Tân lâm trọng bệnh. Nữ lang bèn cho gọi thợ mộc tới nhà đóng một cỗ quan tài rộng gấp đôi cỗ quan tài b́nh thường.

Mấy hôm sau, Độ Tân mất. Chẳng than khóc một tiếng, nữ lang chỉ ra lệnh cho gia nhân làm lễ tẩm liệm. Cho gọi đông đủ con cháu và gia nhân lên pḥng quàn làm lễ phát tang xong, nữ lang ra lệnh cho tất cả mọi người dời khỏi pḥng. Khi mọi người đă tuân lệnh, nữ lang liền bước vào linh cữu, nằm xuống cạnh Độ Tân, nhắm mắt mà mất.

 

Lát sau, con cháu lén lên pḥng quàn coi. Thấy nữ lang nằm cạnh Độ Tân mà mất, con cháu cùng kinh ngạc. Thế rồi toàn gia làm lễ phát tang chung cho cả Độ Tân với nữ lang, mai táng hai người trong cùng một linh cữu.

Tới nay, dân chúng trong vùng vẫn gọi ngôi mộ chung của Độ Tân với nữ lang là Đại Tài Trủng, nghĩa là ngôi mộ có quan tài lớn. 
 

 

 

 

GS Đàm Quang Hưng
Giáo Sư Toán
Trường Đại Học Cộng Đồng Houston, Texas

 

 

  

 

 

www.ninh-hoa.com