Trang Thơ & Truyện: Nguyễn Xuân Hoàng              |                 www.ninh-hoa.com

NGUYỄN XUÂN HOÀNG
Bút danh: TRÍ ĐỨC

 

Quê quán:

Xóm Rượu, Ninh Ḥa

 

Cựu học sinh
Trường Tiểu học Đức Trí và Trung học Trần B́nh Trọng Ninh Ḥa, NK 1976-1979
 

 

 

Hiện cư ngụ tại
Tiểu bang Minnesota, USA

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TẢN MẠN VỀ

T̀NH & NGHĨA

XUÂN HOÀNG

 

 

Lời tác giả:

Nhân ngày lễ Vu Lan, tôi xin được tản mạn đôi điều về hai từ T̀NH và NGHĨA theo quan điểm của tôi sau đây:

 

 ***

 

Thời trẻ thơ “trọng t́nh trọng nghĩa” th́ không có ǵ sánh bằng.  Đến khi lập gia thất tạo dựng nhà cửa th́ mọi việc gia thất đă có chồng hoặc vợ lo.  Nhưng đă lập gia thất th́ thôi, sao lại nổi ḷng tham, đố kị, tranh giành với anh chị em đến nỗi không c̣n nặng t́nh yêu thương nữa.

 

Có lẽ tiền và vật chất đóng vai tṛ ưu thế chăng ?

 

Kẻ làm giàu nói đâu người ta nghe đó ? Hay học có dăm ba chữ, chẳng bao nhiêu mà nổi tánh kiêu căng? Khư khư cho ḿnh là đúng rồi tự măn, tự phụ,….tự kiêu…tự đại…rồi không tin người khác ?  Hay tham lam của người làm của riêng ḿnh, rồi sinh ra ganh tị, sân si theo đạo lư nhà Phật ?

 

Chính v́ vậy mà con người gây nên sự sứt mẻ t́nh yêu thương giữa cha mẹ, con cái, anh chị em lẫn vợ chồng, trong đó phải kể đến sự tương tác của dâu rể. Thậm chí làm cho sự quan hệ giữa anh chị em với nhau hóa ra chia rẽ hoặc nghi kị,…mà bất kể thời nào cũng vậy không cách nào diệt nổi cái ḷng tham vô tận, cái gút mắt hoặc éo le,.....

 

Trong dân gian Việt Nam ta có câu:

 

Trên vai mang túi bạc kè kè

Nói bậy nói bạ chúng nghe rầm rầm

 

hoặc:

 

Đèo bồng chi lắm, tội trời ai mang.

 

Trong Văn học Việt Nam có những truyện cổ tích hay sách hồng thí dụ như truyện Tấm Cám, Ăn Khế Trả Vàng và các thơ truyện xa xưa .... đều nói lên hoặc phản ảnh cách làm người có tánh tham lam hoặc lấn áp để có thẩm quyền nào đó trong đời sống hằng ngày và nó cũng phản ảnh tánh chân thật hay giả dối hoặc chèn bẹp trong thực tế.

 

Trong những truyện cổ học xa xưa đều nói lên rằng v́ ḷng tham của rể và dâu mà lấn át hết t́nh nghĩa anh chị em, như một người rể nói lên về sự vật, sự việc mà hiện tượng chưa rơ hoặc bất ḱ chuyện ǵ mà trong đó có ḷng tham th́ lấn đi mất (như chữ t́nh lấn đi chữ nghĩa ngày này kế tiếp tháng khác, người dâu xen vào làm cho chữ nghĩa lấn luôn chữ thân năm này kế tiếp năm khác để phân chia tài sản, chia cắt giữa t́nh và nghĩa của anh chị em để rồi không c̣n thân thiện nữa.) 

 

Trong chiều hướng ấy, con người thường than van, than thở hoặc khi ngạc nhiên kêu trời.

 

Theo hủ tục mê tín, Trời cao có sức mạnh vô biên, cũng như người đời thường dùng chữ tự nhiên như tự nhiên gây mất t́nh cảm cha con, anh chị em, hay bạn bè nhưng trong văn học nói tất cả đều không có tự nhiên như cây cỏ mọc từ nguồn gốc của nó, mà con người thường nói tự nhiên cây cỏ mọc hoặc tự nhiên xảy ra hiện tượng này, hiện tượng nọ,...

 

Có một điều nên nhớ rằng “nước có nguồn, cây có cội”, như vậy t́nh giữa con người là một tâm lư gây lên cảm xúc giữa con người, luôn luôn có sự yêu mến nhau trong t́nh thương giữa người và người trên đời.

 

Người ta thường nói đố ai định nghĩa được t́nh yêu.

 

Có người định nghĩa rằng : Một bữa chiều, tôi gặp cô ấy tại nhà tôi, tôi nhường chỗ cho cô vào trước thế là tôi định nghĩa được t́nh yêu, như vậy t́nh yêu có nghĩa là nhường và nhịn, giúp đỡ cho có miếng ăn và nhường chỗ cho đi trước...

 

Nhưng t́nh yêu đương giữa nam và nữ...để có cảm t́nh th́ cần phải duyên dáng, ....

 

Trời đổ cơn mưa từ trên cao đổ xuống; có nghĩa là nước bao giờ cũng chảy từ trên cao xuống chỗ thấp và dồn lại ở những chỗ sâu nhất ư nói lên lẽ phải của con người ăn ở với nhau sao cho có nghĩa giữ được mối quan hệ t́nh cảm tốt trước sau như một.....

 

Trong những hoàn cảnh khác, con người thường trồng cây lấn đất để che chắn và bảo vệ đất đai của ḿnh nên gọi là lấn để vượt sang bờ ranh giới đè nén người hiền, lấy làm của riêng và cứ thế lấn chiếm dần đất dai của người khác.

 

Nhiều người phải trải bao vất vả gian truân dưới mưa và nắng, dưới bầu trời xanh mới có được ngày nay, nhưng đâu ngờ người khác mới vào nhà động ḷng tham quá đáng, ăn nói ngon ngọt rót mật vào tai để hưởng dần tất cả.  Loài người như vậy không biết san sẻ, nhường nhịn cho ai phần nào ví như ḷng tham bất tận.

 

Trong chiều hướng ấy, nếu một người đàn bà hoặc đàn ông mà biết giữ được nghĩa th́ t́nh cảm anh chị em không bao giờ chia cắt từ những lời xúi giục và tác động bên ngoài cộng thêm ḷng tham giữa rể và dâu ví như một người em đang dẫn con anh ḿnh chạy trốn, bọn giặc rượt đuổi theo đến gần sát nàng, th́ nàng vội liệng đứa con ruột của nàng đang ẳm trên tay và dẫn con anh ḿnh trốn thoát đó chính là nghĩa; và ngược lại nếu nàng buông tay thả rơi con anh nàng, mà bế đứa con ruột của ḿnh trốn thoát đó chính là t́nh. Nên người đời thường nói rằng bên t́nh, bên nghĩa bên nào nặng hơn, thiệt t́nh th́ không bên nào nặng hơn bên nào, v́ t́nh th́ ta bỏ nghĩa, v́ nghĩa th́ ta bỏ t́nh. Nàng đàn bà tính toán và cân nhắc rất kỉ lưỡng nên dám bỏ con ḿnh, biết kĩ về mặt lợi hay mặt hại khi tiến hành sự việc.

 

Nói đến tu hành là rời bỏ cuộc sống ở ngoài đời để đi theo một tôn giáo nào đó mà bỏ t́nh bỏ nghĩa tu hành đắc đạo, nhưng cũng có nhiều người lợi dụng đạo hành làm việc ác như tham lam tiền bạc và của cải nói chung, lợi dụng tu để che mắt người đời, che đậy bưng bít không cho thiên hạ biết, nếu có tu là tu chút ít gọi là có vẻ bề mặt h́nh thức để che đậy bưng bít không cho người đời biết sự thật, chẳng qua là làm che mắt thế gian chứ có hào hứng ǵ đâu mà tới chùa.

 

Nhưng người ta không biết rằng làm sao mà che mắt được thế gian hết ḷng tham vô tận,  tự măn,…nẩy sinh sân si, ḷng ganh tị, đặt lời thị phi để gây chia rẽ,…. Bề ngoài th́ ăn nói hiền lành, đức độ nhưng trong ḷng dạ th́ nham hiểm, thâm độc, tự phụ ví như kẻ ăn nói từ bi như Phật c̣n ḷng dạ lại độc ác như rắn ....

 

Tóm lại nói về t́nh và nghĩa đừng nên để bên nào nặng hơn bên nào.

 

Thức đêm mới biết đêm dài, đường xa mới biết ngựa hay mà.

 

Có sống lâu mới biết, biết mặt biết người không thể nào biết tâm, hoặc trong khoảng thời gian nhiều ngày tháng mới trông thấy được khuyết điểm và ḷng tham ló ra, như vậy phải sống sao cho sống đừng nên gây chia rẽ.

 

Lời cuối là ta nên trọng nhân nghĩa hơn cả bản thân ḿnh, ăn ở cư xử đàng hoàng tử tế với mọi anh chị em khiến cho người đời phải trọng.

 

Đức Phật có nói:

 

Tích ác phùng ác

Tích thiện phùng thiện

 

Không chịu tu tâm dưỡng tính, gieo nhân tốt kiếp này sẽ gặp quả tốt kiếp sau. Thậm chí kiếp này đă gặp quả báo rồi không cần đợi kiếp sau nữa đâu !

 

 

 

 

HẾT:

 

 

 

 

 

 

 

Nguyễn Xuân Hoàng

Minnesota, tháng 8/2013

 

 

            

 

Trang Thơ & Truyện: Nguyễn Xuân Hoàng              |                 www.ninh-hoa.com