Trang Thơ & Truyện: Nguyễn Xun Hong              |                 www.ninh-hoa.com

NGUYỄN XUN HONG
Bt danh: TR ĐỨC

 

Qu qun:

Xm Rượu, Ninh Ha

 

Cựu học sinh
Trường Tiểu học Đức Tr v Trung học Trần Bnh Trọng Ninh Ha, NK 1976-1979
 

 

 

Hiện cư ngụ tại
Tiểu bang Minnesota, USA

 


 

 

 

 

 

Vng đan v hnh ảnh xử dụng trong bi :
Nguyễn Xun Hong

 

PHẦN 2:

 

 

 

Khi cn ở Việt Nam, nguyn liệu ti dng để đan vng thường l dy dừa (được kết thnh sợi của tri dừa kh) hay dy mối. Dy mối th rắn chắc hơn v c độ dai bền bĩ hơn nhưng phải trải qua những cuộc đi vo rừng su tm cắt dy mối.

 

D dng dy mối hay dy dừa, cả hai đều được ngm trong nước, ta dng tay tước từng sợi nhỏ, bện v xe lại thnh đoạn dy rồi mới đan thnh chiếc vng.

 

Sản phẩm tạo tc của ti l vng dy mối hay vng dy dừa ty theo nguyn liệu được dng để đan chiếc vng. Liệt k ra th rất đơn giản nhưng khi bắt tay vo việc thực hiện từng cng đoạn một cho đến khi hon tất chiếc vng tuyệt đẹp th thật l cng phu, đi hỏi năng khiếu thủ cng, sự kin nhẫn v tỉ mỉ. Chỉ việc tước dy xe lại thnh đoạn dy, nếu khng quen sẽ lm cho tay ẩm, da bị sần v đau lưng. Nhưng người ta thường ni: 100 tay khng bằng tay quen, nghề no cũng vậy lm riết rồi nghề cũng dạy nghề, nhưng đổi lại đi bn tay sẽ chai dần v khng cn đau nữa.

 

Qua tới Mỹ, dy ni-lng lc no cũng c sẵn ngoi tiệm, đủ cỡ, nhẹ, chắc nịch v rẻ mạt. Chỉ việc mua về ngồi thắt hoặc đan trong những ngy nghỉ xả hơi cuối tuần. Chỉ mất trong vng 2, 3 ngy l ti c thể đan xong chiếc vng ni-lng nhưng đối với chiếc vng dy mối hay dy dừa, ti phải mất gần cả thng mới đan xong kể lun thời gian tước v xe dy.

 

Quấn Hai Đầu Mc Vng:

 

Khi đan xong chiếc vng như ti đ trnh by ở PHẦN 1 rồi th ta bắt đầu quấn hai đầu để mc vng.

 

Cng đoạn ny quan trọng nhất v d chiếc vng c độ bền bĩ, m i v đong đưa thoải mi tới đu chăng nữa nhưng hai đầu vng bất thnh lnh bị tuột dy quấn hay bị đứt c thể lm tổn thương cho người nằm vng đang thim thiếp ngủ.

 

 

 

 

Đầu mc vng được quấn bởi Tc giả

 

Trước tin, ta cắt ra một sợi dy d cỡ hai thước, gấp lại một đầu cụt khoảng ba tấc rồi đặt ln đầu vng cỡ một tấc ta muốn quấn. Nắm sợi dy di quấn qua chừa một lỗ cỡ ngn tay, rồi ta quấn ln cho n lấp phần sợi dy di v sợi dy cụt. Khi quấn đến đoạn gần cuối, ta chừa lại một đoạn cỡ bốn phn, xong chia ra lm đi quấn một bn trước v nhớ quấn bn trong của ci lỗ đ. Hon tất xong ta băng qua quấn tiếp nửa cn lại bn kia, như vậy ta c hai lỗ hai bn quai cỡ ngn tay ci để đt cy găng vo mc vng. (người dn Ninh Ha ti gọi cy găng l ci que cy di khoảng 2 tấc được xỏ qua 2 đầu vng, đường knh khoảng 2 hoặc 3 lng tay/ hay 4, 5 phn, thường l nhnh cy ổi).

 

Khi xong hai ci quai trn hai bn th ta tiếp tục quấn xuống tới ngay chỗ bắt đầu v chừa ci lỗ nhỏ để xỏ sợi dy quấn vo lỗ đ rồi nắm sợi dy cụt ko mạnh cho n đưa sợi dy quấn vo chnh giữa, kha lại rồi ta cắt.

 

Cứ thế tiếp tục quấn đầu bn kia.

 

Hai đầu mc vng : Nguyễn Xun Hong

 


Cch thức Chắp Dy:

 

Nếu cuộn dy thứ nhất khng đủ di cho ci vng th ta nối cuộn dy thứ hai. Muốn cho ngay chỗ nối kết hợp c đường thẳng tắp v chắc chắn khi ta nối dy, th trước hết ta lm ci gt ngay đầu dy hoặc lấy cy nhang đốt hai đầu dy chắp cho khỏi tuột, rồi ta lm một ci gt chnh giữa vng trn của ci gt ta đt sợi dy chắp của đầu bn kia qua rồi sợi dy kia cũng lm một ci gt bọc qua sợi dy đ rồi ko hai ci gt lại cho chặt nghĩa l hai ci gt sống rồi ta nắm hai sợi dy di ko chặt hai gt đụng lại l n chết lun, thẳng v rất chắc giống như sợi dy nguyn.

 

Như vậy, ta đ đan được một chiếc vng với 2 đầu vng được quấn rắn chắc. Giờ chỉ cần lm 2 cy găng xỏ vo 2 đầu vng để treo vng với mc sắt hoặc dy (c thể chịu đựng được sức nặng, dai v bền). Dy treo vng c thể kết hợp với mc sắt cần đủ chiều di ở hai đầu v cột vo 2 cy cột hay 2 cy đ ngang trong nh.

 

Bn ngoi, vng cũng thường được treo giữa 2 cy ăn tri trong vườn với bng cy rm mt. Nằm trn vng đong đưa, ta ngắm tri xoi, tri đo , tri mt, tri ổinhn ln Trời l bầu trời trong xanh v những đm my đủ hnh dạng bay qua, thỉnh thoảng ngọn gi hiu hiu thổi tới chắc chắn ta sẽ lim dim đi mắt đang thả hồn về tuổi thơ v c một giấc ngủ ngon lnh.

 

 

Vng v đầu mc vng : Nguyễn Xun Hong

 

Đan vng l một nghệ thuật đi hỏi sự kho lo về thủ cng v chiếc vng gần gũi với hầu hết những người dn Ninh Ha. Chiếc vng khng chỉ đơn thuần để ru con, hay để nghỉ ngơi hay đong đưa tm cơn gi mt nhưng chiếc vng cn được dng để vận chuyển cứu thương hay khing người cấp cứu ở những lng mạc xa xi của qu ti, những nơi khng c phương tiện chuyn chở bằng xe.

 

Xa qu hương, ti lc no cũng nhớ nh, nhớ xm Rượu, nhớ Ninh Ha. Mỗi khi anh hai ti gọi bo ngy giỗ mẹ th hnh ảnh mẹ lại hiện về. Trn chiếc vng kẽo kẹt giữa trưa h oi ả, bất chấp lũ lụt v gi lạnh đng về, mẹ ti đưa cả bầy con cả chục người suốt năm thng tới khi khn lớn. Bất hạnh thay mẹ mất, chị ba ti phải hy sinh bỏ học lm mướn thay mẹ đưa tiếp 2 đứa em ti.

 

Hnh ảnh của chiếc vng rất quen thuộc v đầy ấn tượng ấy đ mang lại cho ti biết bao nhiu kỷ niệm su xa nhất trong thời thơ ấu.

 

 

VIDEO:

CCH QUẤN ĐẦU VNG do Tc giả Thực hiện.

 

 

 

 

 

       

 

 


NGUYỄN XUN HONG

Minnesota, thng 5/2012

 

 

   

 

Trang Thơ & Truyện: Nguyễn Xun Hong               |                 www.ninh-hoa.com