Trang Thơ & Truyện: Nguyễn Xun Hong              |                 www.ninh-hoa.com

NGUYỄN XUN HONG
Bt danh: TR ĐỨC

 

Qu qun:

Xm Rượu, Ninh Ha

 

Cựu học sinh
Trường Tiểu học Đức Tr v Trung học Trần Bnh Trọng Ninh Ha, NK 1976-1979
 

 

 

Hiện cư ngụ tại
Tiểu bang Minnesota, USA

 


 

 

 

 

 

 

 

(Mến tặng 2 Chị Kiến Lửa v Kiến Riện)

Hnh ảnh minh họa: Lấy từ Internet

 

 ***

 

PHẦN 1:
 

Trời mưa đ sửng trong lc trời cn mờ mờ chưa sng hẳn. Ti thức dậy mở cửa sau h, nhn thấy những đn kiến lật đật lử đử đi kiếm ăn sớm.  Con đi trước con đi sau im lm nối thnh hng di mon men theo vch h. Chng di chuyển trong vng trật tự với vận tốc khả dĩ, v khng gy tiếng động.  Nhưng thiệt tnh từ xưa tới nay chưa ai hề nghe tiếng động của cc loi kiến bao giờ. Đn kiến no cũng vậy lớn hay nhỏ, mu đen, đỏ hay vng đều sing năng v chăm chỉ lm việc bất kể trời mưa hay nắng.  Sng sớm trưa chiều sẩm tối chng đều bận bịu để tm thức ăn, phục vụ v bảo vệ đồng đội.

 

Ni tới loi kiến th ai cũng biết c t nhất bảy loại kiến ở Ninh Ha qu ti gồm c kiến vng, kiến bồ (b) nhọt, kiến đen xm, kiến đen mun, kiến đỏ (lửa), kiến riện v kiến hi.  Thn hnh con lớn nhất l bằng cọng tăm, con nhỏ nhất l bằng cy kim may o. Chng c lưng eo, c hai ru, hai mắt, hai cng v su chn, c những con lớn đực hoặc cha, thậm ch c loi c cnh v biết bay.

 

Chng sống trn cy cũng c, dưới đất cũng c, xy tổ đẻ trứng v b tứ tung tứ pha ở những chỗ kh ro. Chng thch ăn ngọt v thường chui vo cy gỗ củi mục, nhụy hoa, gạo, đường, su bọ, chim con (người nui), dế, co co, c v những thức ăn do con người nấu khng đậy kn,. .v.v... ni chung l ăn tạp nhiều thứ.

 

Đời sống của loi kiến tựa như ong mật gồm c cha, c thợ v c đực, v phn ra nhiều thnh phần c nhiệm vụ khc nhau như kiếm thức ăn, xy tổ, qut dọn, giữ cửa, đẻ v ấp trứng.  Duy chỉ c điều khc biệt l trứng kiến đẻ chung  thnh đống chứ khng đẻ ring rẽ như ong. Loi kiến no cũng vậy đều hợp quần gy một sức mạnh v song để xy dựng tổ (ổ) trải qua những cng đoạn rất cng phu v thứ tự.

 

 

*  *

 

KIẾN VNG:

 

Vo những ngy trời nắng đẹp nh sng chiếu xuyn qua cc lm cy, gi nhẹ đủ sức lung lay cnh l, nh nắng lc ẩn lc hiện ch ch những con kiến vng đang b băng qua những thn cy gồ ghề, khc khuỷu cnh cy v l cy, trng thật l bận rộn với cuộc sống suốt ngy.  Chắc chắn, những con su bọ sẽ chết với chng,  chng vy cắn v li ko miếng mồi bo bổ về tổ.  Kiến vng thường sống trn cc cy như cy xoi, ổi, mt, đo, mận, khế, mng cầu ty..v.v...b tứ tung trn cy v xuống đất lan rộng trong phạm vi quanh gốc cy.

Khi chng muốn cắn ai th chn nhn ln cao khỏi đầu v đt (đui) dảnh (vểnh) ngược ln.  Khi c người tro ln hi tri cy, chng nghe rục rịch động tổ bn lập tức bo động, cả bầy chạy ra bao trm cả nhnh cy, nhanh nhẹn tấn cng v đụng đu cắn đ. Nạn nhn chỉ lo phủi, tiến thoi lưỡng nan rồi liều mạng tm cch tuột xuống khỏi cy cng lẹ cng tốt để tho chạy.

 

Khi sp trận, kiến vng dng cng để cắn đồng lc dảnh (vểnh) đui ln tim vo chỗ cắn một chất nước c mi hơi khai khai. Chỗ bị cắn rất rt v đau điếng lm cho ai cũng sợ chng m khng thể no thn quen được với loi kiến như con ong mật.

 

 

 

Kiến vng lt ổ bằng những cnh l v nhả tơ mu trắng kết nối l cy với nhau. Nếu quan st, ta sẽ thấy con đầu tin dng cng cắn lủng l cy v ngậm chặt m l, những con kế tiếp lm chiếc cầu bắc từ l ny sang l kia để b qua v cng ko nhau đưa m của những chiếc l chạm vo nhau rồi cng nhả tơ trắng dnh lại.  Phần bn trong tổ cũng vậy chng nhả tơ kết nối chia ra nhiều ng ngch rồi đẻ trứng nui con.


Kiến bắc cầu

Khi chng bắt được mồi nếu nhỏ th tự gắng sức tha về tổ, cn nếu mồi lớn th chạy về tổ bo hiệu cho những con khc biết rồi cng hợp sức mang về. C những lc chng dng cng để cắt thnh những miếng nhỏ cỡ một mắt tay tha về tổ đi dọc thnh hng lin tục giống như những chiếc buồm chạy trn sng trng thật đẹp mắt. 

 

Trứng v con của chng lm thức ăn nui chim hay lm mồi cu c th hết .

 

Khi tổ bị ph hay bất ổn, chng bảo vệ v đon kết với nhau bằng cch một mặt tấn cng, một mặt di chuyển trứng v con non sang một tổ khc. Cuộc sống của chng như một gia đnh c sự lin kết rất chặt chẽ.

 

 
 

KIẾN BỒ NHỌT:

 

Kiến bồ nhọt (b nhọt) c lưng eo, thn mu đỏ nhưng đầu v đui th mu đen c kim chch như ong. Chng di chuyển từng nhm nhỏ để bảo vệ lẫn nhau trong lc tm mồi. Trước năm 1975, gia đnh ti lm nghề bnh trng.  Khi củi đốt lm bnh ở nh sắp cạn th xe chở củi cũng vừa từ trn rừng về đổ đầy bn hng sn chất thnh đống. Một vi cy củi c kiến bồ nhọt lm ổ bn trong. t gặp chng lc trời u u nhưng khi thời tiết thay đổi, chng sẽ ko ra khỏi cy củi kiếm ăn.  Khi bị động, chng tụ lại v đặt trong tư thế tấn cng.

 

 Lc nhỏ, ti thường bắt kiến bồ nhọt cho đ với kiến vng, hai bn gặp nhau th đ lộn thật lu như đ dế ti thật l m muội.

 

 

 

Xem PHẦN 2

 

 

 

 

 

Nguyễn Xun Hong

Minnesota, thng 7/2012

 

 

            

 

Trang Thơ & Truyện: Nguyễn Xun Hong              |                 www.ninh-hoa.com